Goedkoop busabonnement voor minima in Nijmegen

Inwoners van Nijmegen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm kunnen vanaf komend jaar voor slechts €15 een heel jaar gebruikmaken van de bus.

Afbeeldingsresultaat voor bus nijmegen

Bron: OVPRO

Nieuwe Schuldenaanpak Capelle aan den IJssel

Het college van de gemeente stelde onlangs het Actieplan Schulden aanpakken in Capelle aan den IJssel vast. Het actieplan is opgesteld op basis van mijn adviezen over de Brede Schuldenaanpak en Vroegsignalering en aanbevelingen van de Rekenkamer. Doe er je voordeel mee..

Minima Oldambt en Stadskanaal op dieet

Afbeeldingsresultaat voor bewegen overgewicht

De gemeenten Oldambt en Stadskanaal en zorgverzekeraar Menzis geven 75 te zware inwoners met een kleine beurs de kans twee jaar lang te werken aan een gezondere levenswijze.

Degenen die zich aanmelden, komen eerst terecht bij een diëtiste die onderzoekt of ze in aanmerking komen om mee te doen. Vervolgens worden ze twee jaar begeleid waar het gaat om gezonde voeding en kunnen ze meedoen aan sport- en beweegactiviteiten.

Bron: Dagblad van het Noorden

Bekijk ook eens de cijfers en interventies in het dossier Armoede, Schulden en Gezondheid van het RIVM

Schuldsaneringsfonds (2)

De NVVK wil dus een saneringsfonds van €3 miljard. Net als ons saneringsfonds €3 miljoen gaat het uit van het 1-schuld-principe: alle schulden worden overgenomen door 1 schuldeiser, het fonds of een kredietbank.

Het verschil is dat de NVVK de volledige schuld wil overnemen. Daarmee trek je dus als overheid alle risico naar je toe, zet je de incassobranche buiten spel en bereik je niet dat schuldeisers door gedeeltelijke kwijtschelding bijdragen aan het oplossen van het probleem.

Ik denk, dat de lat al hoog genoeg ligt als we bereiken dat alle gemeenten saneringskredieten verstrekken. Een saneringsfonds kan een aanjaagfunctie hebben of gemeenten faciliteren die geen kredietfaciliteit of borgstelling kunnen regelen.

Kleinere niet-problematische schulden kun je wel 100% herfinancieren. Dat doen sommige gemeenten al via bijvoorbeeld de kredietbank of een sociaal leenfonds.

En bedenk dat een saneringsfonds en sociale leenfondsen revolverend zijn: de ervaring leert dat zowel saneringskredieten als leningen uit een sociaal leenfonds 95% worden terugbetaald. Je hebt dus niet per se een gigantisch budget nodig, maar wel een borgstelling.

Kansen voor kinderen: een postcodetombola?

Defence for Children en Save the Children deden onderzoek naar de toegang tot voorzieningen voor kinderen die opgroeien in armoede. Ze concluderen:

  • De onderzochte gemeenten vertonen significante verschillen op het gebied van de invulling van het armoedebeleid, de inkomensgrenzen, het aanbod van voorzieningen, de digitale toegang tot die voorzieningen, jongerenparticipatie en het aangaan van samenwerkingsverbanden. Dus ja, een ‘postcodetombola’.
  • Daarbij is de bestrijdingsaanpak nog te vaak gericht op het compenseren van de gevolgen van armoede.
  • Gemeenten ervaren overwegend dezelfde belemmeringen om te komen tot een effectieve aanpak: het taboe rondom armoede, het systeem van inkomensondersteuning, gebrekkige preventiemechanismen, het bereiken van de doelgroep en privacy-wetgeving.

Op hetzelfde moment presenteerde Divosa enkele resultaten uit de benchmark armoede en schulden. Kijk even of jouw gemeente significant daarvan afwijkt:

Kinderarmoede in kaart
Kinderarmoede in kaart

Mogelijk verder uitstel vereenvoudiging beslagvrije voet

Staatssecretaris Van Ark schreef gisteren in een brief aan de Tweede Kamer dat invoering van De Wet vereenvoudiging beslagvrije voet, die al in maart 2017 in het Staatsblad heeft gestaan, mogelijk verder vertraagd wordt, o.a. omdat niet alle gemeenten er klaar voor zijn. De invoeringsdatum was al uitgesteld van 1 januari 2019 naar 1 januari 2021. Morgen Kamerdebat…

Ik snap maar gedeeltelijk dat ICT het probleem vormt. We kunnen toch direct al de nieuwe eenvoudige berekening invoeren en dan de benodigde gegevens per postduif uitwisselen zoals we dat nu al jaren doen?

Lees nog even Ingrediënten voor je collegevoorstel.

NVVK wil landelijk overheidsfonds om schulden te saneren

Ik ben blij dat de NVVK ons plan omarmt om een Saneringsfonds op te zetten. Lees en kijk op EenVandaag.nl. Dit gebeurt in de aanloop naar het Tweede Kamerdebat morgenmiddag.

Echt hoor, sanering is in de meeste gevallen (niet alle) beter voor schuldeiser, schuldenaar èn gemeente/overheid. Verstrekt jouw gemeente nog geen saneringskredieten!? Bel dan vandaag nog naar de dichtstbijzijnde kredietbank; de meesten doen je met liefde en plezier een aanbod. Denk anders ook aan private partijen zoals commerciële banken, zorgverzekeraars of (vermogens)fondsen.

Voor kleine, niet-problematische schulden is een sociaal leenfonds een mogelijke oplossing.

Lees mijn Tweet en de reacties.

Credits (krediet..) voor dit idee moeten ook naar Joke de Kock, SUNNederland, Adessium, Fonds1818, RDO en Van Bylandstichting die onderzoek en planvorming mogelijk maakten. Wij kwamen overigens uit op een fonds van € 3 miljoen in plaats van € 3 miljard. Het saneringsfonds moet vooral een aanjaagfunctie hebben voor gemeenten die nog niet saneren.

En nogmaals: dit is geen politieke speelbal! Sanering past in zowel links als rechts beleid.

Handige Factsheet Armoede en Schulden 2019

De Factsheet Armoede en Schulden 2019 van de G40 themagroep Armoede en Schulden en Platform31 laat zien aan welke knoppen gemeenten kunnen draaien rond de volgende thema’s:

  1. Werkende armen
  2. Sociaal incasseren
  3. Vroegtijdig signaleren
  4. Beschermingsbewind
  5. Sociale energietransitie
  6. Integrale hulpverlening

De factsheet biedt daarnaast relevante cijfers, een overzicht van de ontwikkelingen in wet- en regelgeving en een aantal overwegingen voor gedragsbewust beleid.

Collectief schuldregelen in Den Haag

Eerder deze week organiseerde Schuldenlab070 een bijeenkomst over de innovatieve aanpak Collectief Schuldregelen.

Met de 30 grootste schuldeisers heeft Den Haag de afspraak gemaakt dat er niet langer vooraf een akkoord hoeft te worden bereikt over een afbetalingsregeling. Deze instanties, waaronder het CJIB en het UWV, vertrouwen erop dat de gemeente er alles uithaalt wat erin zit.

De schuldeisers krijgen de aanmelding van nieuwe klanten periodiek in een overzicht binnen en gaan bij de saldocheck wel/niet akkoord met een collectief saneringsvoorstel, dus met een saneringskrediet. De nieuwe aanpak is effectiever en efficiënter. Het betekent dat de gemeente niet langer jaarlijks zo’n 84.000 brieven hoeft te versturen. Het saneringskrediet geeft bovendien de schuldenaar rust (nog maar 1 schuldeiser) en schuldeisers krijgen direct hun deel van de vordering en kunnen de boeken sluiten.

Lees meer op Schuldenlab070.nl. Binnenkort nemen andere gemeenten het voorbeeld van Den Haag over. Op termijn wordt dat nog gemakkelijker als er wordt aangehaakt op het Schuldenknooppunt van de NVVK.

Onderzoek naar stabilisatiefase schuldhulpverlening

Eerder contact met mensen met schulden, maatwerk en een persoonsgerichte aanpak met aandacht voor de hulpvrager en zijn emoties. Dat is de sleutel voor effectieve schuldhulpverlening, blijkt uit onderzoek van Purpose in opdracht van Schouders Eronder. Enkele conclusies en aanbevelingen:

  • Slechts 7% van mensen met schulden meldt zich bij schuldhulpverlening. Veel mensen voelen een barrière die vooral voortkomt uit schaamte of angst;
  • Klanten ervaren verschillende emoties tijdens stabilisatie: moedeloosheid bij het creëren van overzicht maar ook rust als het gelukt is. Tijdens stabilisatie wordt hier nog weinig rekening mee gehouden;
  • Hierdoor bereikt gemiddeld slechts 50% van deze klanten een schuldregeling;
  • Veel van de deelnemende gemeenten werken procesgericht maar experimenteren met een meer persoonsgerichte aanpak. Ze missen echter nog inzicht in het effect van de nieuwe aanpak;
  • Het verzamelen van cijfers was uitdagend door gebrek aan eenduidige registratie en beperkte vergelijkbaarheid;
  • Werk aan een nieuwe definitie voor stabilisatie. Volgens de huidige definitie is het een succes als iemand financieel stabiel is, maar gedrag en beleving ontbreken daarbij.

Purpose ontwikkelt nu een meetinstrument waarin de klantbeleving centraal staat en waarmee gemeenten inzicht krijgen in het functioneren van hun schuldentraject.

Ingrediënten voor je collegevoorstel beslagvrije voet 95%

Eerder dit jaar riep staatssecretaris Van Ark gemeenten op om bij verrekening van vorderingen met de bijstandsuitkering de in de wet geïntroduceerde 95%-regel te hanteren.

Afbeeldingsresultaat voor rekenmachine geld

De meeste gemeenten geven hier gevolg aan, is mijn indruk. In sommige gemeenten gaat de uitvoering hiermee direct aan de slag. De meeste gemeenten laten eerst het college hiertoe een besluit nemen en leggen het vast in beleidsregels terugvordering en verhaal. Dat lijkt me ook wel zo netjes. Hieronder een paar ingrediënten voor je collegevoorstel (met dank aan collega’s uit diverse gemeenten!):

Het college besluit:

  1. bij de verrekening van schulden met de bijstandsuitkering standaard uit te gaan van een beslagvrije voet van 95% van de bijstandsnorm;
  2. deze 95%-regel alleen in te voeren voor nieuwe beslagen en verrekeningen en bestaande beslagen en verrekeningen ongemoeid te laten (Je kunt er ook voor kiezen om lopende verrekeningen en terugbetalingsregelingen wel opnieuw te beoordelen bij bijvoorbeeld de eerstvolgende statusupdate. Binnen 1 jaar is dan de overgang gerealiseerd);
  3. de mogelijkheid te bieden om op basis van maatwerk en in overleg met de bijstandsgerechtigde af te wijken van de 95%-regel;
  4. bij beslaglegging de bijstandsgerechtigde standaard (schuld)hulpverlening aan te bieden of daarnaar te verwijzen (dit staat eigenlijk los van de oproep van Van Ark, maar kun je wel mooi meepakken in het kader van vroegsignalering)

Argumenten:

  • Uitstel van de wetgeving staat los van een inhoudelijke discussie. Er is maar 1 reden waarom de wet niet nu al van kracht is: grote organisaties zoals Belastingdienst en UWV zijn niet in staat om vóór 2021 de uitvoering te realiseren. De wet zelf is al aangenomen door 2e en 1e Kamer.
  • We willen niet onnodig lang wachten tot 2021. Daar is niemand mee gediend. De nieuwe beslagregels zijn soepeler en eenvoudiger. Het biedt een betere bescherming van het bestaansminimum en zorgt voor minder administratie. Het legt gemiddeld genomen niet alleen een lagere claim op het besteedbare inkomen van de klant (schuldenaar), maar vraagt ook minder informatie om de beslagvrije voet te berekenen. Voor de bepaling van de beslagvrije voet zijn geen gegevens nodig over zorgkosten en woonkosten. Concreet zorgt uitvoering van de tussenmaatregelen er voor dat de klant in beginsel kan blijven beschikken over het volledige vakantiegeld.
  • De nieuwe werkwijze is eenvoudiger voor schuldenaar en gemeente. Door vervolg te geven aan de oproep van de staatssecretaris wordt de verrekening van de bijstandsuitkering eenvoudiger voor de schuldenaar en de gemeente. De gemeente hoeft geen gegevens over o.a. huur en zorgpremie op te vragen, en de bijstandsgerechtigde hoeft deze niet meer aan te leveren.
  • Niet alleen uitkeringsgerechtigden hebben belang bij een toepassing van de nieuwe regels. Een uitkering is een tijdelijk vangnet. Bij het vinden van vinden van werk is het inkomen niet meteen veel hoger dan de voorheen genoten uitkering. Dat blijkt uit ervaringsgegevens. Het vooruitzicht op een hoger maandelijkse aflossing werkt niet als een stimulans om te gaan werken. Het ontneemt bovendien de financiële ruimte om achterstanden in te lopen of te bouwen aan een betere toekomst. Bij het terugbetalen van vorderingen door klanten die geen uitkering meer ontvangen –met name door aan het werk te gaan- is het daarom redelijk om eveneens uit te gaan van een inhouding van 5% van het eerdere bijstandsinkomen. Uiteraard wel voor zover de schuldenaar meewerkt aan de terugbetaling.
  • Als het nodig is kun je altijd terugvallen op de bestaande regelgeving. Gemiddeld genomen valt toepassing van de nieuwe beslagregels gunstig uit voor de klant. Uiteraard kan de klant terugvallen op de oude beslagwetgeving als deze voor de specifieke situatie voordeliger uitpakt. Er zijn dan wel gegevens nodig over huur, huurtoeslag, ziektekosten, ziektekostenverzekering e.d. (je zou kunnen werken met een piepsysteem: je hanteert standaard 95% maar vraagt huur- en zorgkosten e.d. als de klant verzoekt een andere beslagvrije voet te berekenen).
  • De financiële gevolgen voor bijstandsgerechtigden zijn beperkt. De huidige beslagvrije voet is 90% van de bijstandsnorm, maar omdat er een correctiemogelijkheid is voor hogere huurkosten en ziektekostenpremie, is er in de praktijk meestal geen enkele ruimte voor beslag. De nieuwe wet gaat ervan uit dat iedereen afloscapaciteit heeft van ten minste 5% van de bijstandsnorm. Anders zou iemand met een laag inkomen eindeloos schulden kunnen maken, zonder ‘sanctiemogelijkheid’. Overigens wordt in de schuldhulpverlening ook al jaren uitgegaan van een minimale afloscapaciteit van 5%. De 95%-regel wordt tot invoering van de nieuwe wet bij ons alleen toegepast bij nieuwe beslagen en verrekeningen. Bestaande beslagen en verrekeningen worden ongemoeid gelaten. Dat betekent o.a. dat de gemeente (vaak zelf schuldeiser) tot invoering van de nieuwe wet niet een bedrag gaat inhouden op de bijstandsuitkering als daar volgens de huidige wet geen ruimte voor is. Op basis van maatwerk en in overleg met de bijstandsgerechtigde wordt bovendien ook bij nieuwe gevallen voorkomen dat er problematische financiële situaties ontstaan.
  • Intern zijn werkzaamheden nodig om een start soepel te laten verlopen. De medewerkers moeten weten wat de wijzigingen zijn en wat dit concreet betekent voor nieuwe en lopende zaken. Dat vraagt om instructie met daarbij aanpassing van faciliteiten zoals rapportages, brieven, beschikkingen, formulieren, applicatie en handboek. Daarnaast is afstemming nodig met samenwerkingspartners (intern en extern) en uiteraard klanten. Belangrijke samenwerkpartners zijn bewindvoerders, deurwaarders, sociaal raadslieden en schuldhulpverlening. Voor een verantwoorde invoering is voldoende voorbereidingstijd nodig.
  • Er zijn geen nadelige financiële gevolgen voor de gemeente. Bij een beperkt aantal gevallen kan de gemeente als schuldeiser straks per maand minder terugvorderen. Het duurt daardoor langer voordat de vordering is terugbetaald. Daar staat tegenover dat er naar verwachting straks meer gevallen zijn waarbij de gemeente juist meer kan terugvorderen. Na invoering van de wet kan (lees: moet) de gemeente bovendien waarschijnlijk ook oude terugvorderingsmaatregelen gaan effectueren, dus in gevallen waar tot dusver geen beslagruimte was. Verder geldt dat de vereenvoudigde werkwijze een (kleine) besparing op de uitvoeringskosten oplevert.
  • Het aanbieden van (schuld)hulpverlening voorkomt escalatie van problemen. Het aanbieden van (schuld)hulpverlening bij beslag op bijstand sluit aan bij de wens van het kabinet en het college om schulden eerder te signaleren en op te pakken. Bij beslag op bijstand wordt in de huidige situatie geen hulp aangeboden. Het risico bestaat dat hierdoor de schuldenproblematiek groter wordt.

Betrokkenheid en communicatie
De 95%-regel wordt na vaststelling door het college openbaar. Bijstandsgerechtigden worden hier niet apart over geïnformeerd. Voor bestaande gevallen zijn er immers geen consequenties (tenzij je ervoor kiest die wel mee te nemen!). Bij nieuwe gevallen wordt de betreffende bijstandsgerechtigde gericht geïnformeerd. Het is zinvol om ook ketenpartners zoals sociaal raadslieden en schuldhulpverleners te informeren.

Vervolg

  • De 95%-regel en het (schuld)hulpverleningsaanbod worden direct na vaststelling door het college ingevoerd bij nieuwe beslagen en verrekeningen;
  • De 95%-regel is na vaststelling door het college een aanvulling op de Beleidsregels Terugvordering & Verhaal. Bij de eerstvolgende actualisatie van deze beleidsregels zullen de 95%-regel en het (schuld)hulpverleningsaanbod worden ingevoegd.

Praktische uitwerking

  • We gaan uit van een maandelijkse verrekening van 5% met de maandelijkse uitkering. Het vakantiegeld blijft dan volledig vrij besteedbaar voor de klant. Op verzoek van klant evt. een maatwerkoplossing kiezen door deels maandelijkse te verrekenen en deels via vakantiegeld.
  • Het is niet meer mogelijk om een inhouding bij een kostendelersnorm op te leggen omdat dit in het huidige vastgestelde stelsel juridisch niet mogelijk is. De uitvoering van de oproep van de staatssecretaris brengt de belanghebbende in een nadeligere positie dan de huidige vastgestelde juridische context. Om een inhouding mogelijk te maken bij een kostendeler is inwerkingtreding van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet noodzakelijk. In minnelijk overleg is een terugbetalingsregeling natuurlijk wel mogelijk.
  • Bij een inhouding op de jongerennorm <21 jaar kan slechts een maximale inhouding plaatsvinden van 5% plaatsvinden op de norm voor levensonderhoud. Een inhouding op eventuele aanvullende bijzondere bijstand voor levensonderhoud is niet mogelijk.
  • Hoe stel je je op richting beslagleggers als je als gemeente volgens nieuwe systematiek verrekent? Je meldt dat ‘maximaal verrekend wordt, omdat er vordering van de gemeente is’, en dat er dus geen ruimte meer is voor beslag. Word je (waarschijnlijk in uitzonderlijke gevallen) toch aangesproken door de beslaglegger om alsnog af te dragen, dan kun je alsnog een lagere beslagvrije voet gaan hanteren.

Jongeren in De Ronde Venen ervaren hoe het is om rond te komen met een héél klein budget…

Mijn collega’s in het AD!

Om jongeren te leren omgaan met geld en ze bewust te maken van leven in armoede, verzorgen Jongerenwerk De Ronde Venen en de gemeente een challenge in de herfstvakantie: Watch the Budget.

Voor het project logeren drie groepjes jongeren vier dagen in een appartement. Met een budget van slechts 30 moeten zij deze dagen rondkomen. De jongeren krijgen opdrachten waarvan ze elke dag een vlog maken. Lees meer.

Miljoenennota 2020: geen nieuws rond aanpak armoede en schulden

Geen nieuws is ook nieuws. Op p. 15 en 49 van de Begroting Sociale Zaken & Werkgelegenheid staan de maatregelen rond armoede en schulden. Ik vind er geen verrassingen, geen nieuwe maatregelen of budgetten voor gemeenten. Niets waar ik niet al over geblogd heb.

Het kabinet zet vooral in op koopkrachtverbetering voor werkende armen.

  • Er komt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering en een minimumuurtarief van €16 voor zzp’ers.
  • De zelfstandigenaftrek wordt verlaagd en de arbeidskorting verhoogd waardoor het verschil tussen zzp’ers en werknemers verkleint zonder dat zzp’ers (tot een inkomen van €100.000) er op achteruit gaan.
  • In de paragraaf Financiële prikkels voor werkaanvaarding (p. 168) worden belastingmaatregelen gepresenteerd om de armoedeval tegen te gaan (o.a. heffingskorting, arbeidskorting). Naast armoedeval worden onderscheiden: werkloosheidsval, doorgroeival, herintredersval en deeltijdval.
  • De koopkracht van niet-werkenden (gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden) stijgt nauwelijks volgens het Nibud. In de Miljoenennota (p. 19) wijst het kabinet erop dat de armoede sinds de crisis afneemt. In 2013 leefde 8% van de bevolking in armoede, en dat is gedaald tot minder dan 6% in 2017.
  • Op p. 232 staat dat in november een plan wordt gepresenteerd voor een noodstopprocedure voor de invordering van verkeersboetes en eventuele verhogingen bij mensen die deze door schulden niet kunnen betalen en wel schuldhulpverlening accepteren.
  • De meeste gemeenten moeten bezuinigen. Sommigen vrezen dat ook het armoedebeleid of de schuldhulpverlening onder druk komen te staan.

Ik kijk uit naar de LuckyTV van vanavond…

kwart van de huurders zit financieel klem

Afbeeldingsresultaat voor woonlasten

Een kwart van de huurders in Nederland, ruim 800.000 huishoudens, betaalt volgens het Nibud zulke hoge woonlasten dat zij te weinig geld overhouden om alle andere kosten voor levensonderhoud te kunnen betalen. 50% heeft moeite met rondkomen, 40% ervaart financiële schaarste en 30% heeft betalingsachterstanden. Mensen met te hoge woonlasten bevinden zich vooral in een sociale huurwoning. Het zijn veelal alleenstaanden, mensen met een uitkering en huurders tussen de 25 en 45 jaar. Het Nibud ziet dat zij door de hoge woonlasten flink minder uitgeven aan vrijetijdsuitgaven, vervoer, contributies en abonnementen. En als deze groep te maken krijgt met andere onvermijdbare uitgaven zoals zorgkosten, wordt er ook minder uitgegeven aan essentiële zaken als voeding.

Dit zijn conclusies uit twee onderzoeken van het Nibud:

  1. Inkomenscriteria voor huurders en kopers
  2. Hoe gaan mensen om met hoge woonlasten?

Lees op dit blog meer artikelen in de categorie Wonen.

‘Vervang eigen risico zorgverzekering door no-claim’

Tip voor gemeenten met een collectieve zorgverzekering!

De collectieve zorgverzekering kan worden verbeterd door het verplicht eigen risico te vervangen door een no-claim. Dat voorkomt dat mensen met een laag inkomen of bijstandsuitkering in één keer worden geconfronteerd met hoge zorgkosten. Dat adviseert het Centraal Planbureau (CPB).

De no-claimregeling werkt precies andersom als het eigen risico. In plaats van dat je moet betalen bij het maken van zorgkosten wordt je beloond als je geen of slechts beperkt beroep doet op je zorgverzekering.

Een verzekerde met een no-claim betaalt het (eventueel verlaagd) eigen risico in termijnen aan de zorgverzekeraar via een hogere premie. Als de verzekerde minder dan €385 aan zorg consumeert, wordt dit achteraf teruggestort op de bankrekening. Op deze manier kan een verzekerde onmogelijk worden geconfronteerd met plotseling hoge zorgkosten. Aan de andere kant zou er wel voldoende prikkel blijven om een efficiënt zorggebruik te stimuleren.

Lees meer op zorgwijzer.nl.

Sociaal leenfonds Leiden van start

Afbeeldingsresultaat voor leiden

Vanaf 1 september is het mogelijk om bij Stichting Urgente Noden (SUN) Leiden een sociale (renteloze) lening aan te vragen. Dit is een belangrijke uitbreiding van de mogelijkheden om mensen in acute financiële nood een oplossing te bieden die perspectief biedt op een nieuwe start.

Net als bij de giften van SUN Leiden kunnen aanvragen alleen door professionele hulpverleners worden ingediend. Het budget voor het leenfonds (€50.000) is beschikbaar gesteld door de gemeente Leiden.

Een krediet uit het Sociaal Leenfonds kan bijvoorbeeld gebruikt worden om een aantal kleine vorderingen bij elkaar te voegen en daarmee incassotrajecten te voorkomen of te beëindigen. Een krediet kan ook nuttig zijn als het helpt om grotere schulden te voorkomen. In die gevallen is het logischer om iemand te helpen met een renteloze lening dan met een gift. Een sociaal krediet is mogelijk tot €1.750 voor een alleenstaande en tot €2.500 voor een gezin. In sommige gevallen kan worden geholpen met een combinatie van een lening en een gift.

SUN Leiden wordt bij het verstrekken van de leningen ondersteund door Humanitas en Schuldhulpmaatje. Zij beoordelen of een cliënt in staat is een lening af te lossen. Ook nemen zij als het nodig is de financiële begeleiding voor hun rekening.

Wil je in jouw gemeente ook aan de slag met een sociaal leenfonds? Lees dan het rapport Sociaal Leenfonds; een onderzoek naar de meerwaarde van een sociaal leenfonds.

Onderzoek bewindvoering in eigen hand

Kennispunt Twente heeft een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de voor- en nadelen van schuldenbewind in eigen (gemeentelijke) hand.

Eén van de voordelen is kostenbesparing: Deventer biedt bewindvoering in eigen huis tegen een kostprijstarief aan. Een tarief dat 20% onder de maximale tarieven ligt die veel bewindvoerders hanteren. Vanaf januari 2020 kunnen inwoners onder bewind maximaal het tarief dat de gemeente Deventer hanteert, vergoed krijgen vanuit de bijzondere bijstand. Ze blijven de vrijheid houden om naar een private bewindvoerder te gaan, maar zullen dan een eigen bijdrage moeten betalen als de private bewindvoerder het maximale tarief blijft vragen. Dit betekent een flinke kostenbesparing van maximaal 20% bij gelijkblijvende vraag.

In de Drechtsteden en Zwolle verwacht men een kleine kostenbesparing te realiseren door het afschalen naar lichtere goedkopere vormen van hulp.

Een andere voordeel is kwaliteitsverbetering: meer passende zorg (niet zwaarder dan nodig), meer controle op kwaliteit, grotere kans om integraal te werken en een aanbod bieden voor moeilijke doelgroepen die niet bij private bewindvoerders terecht kunnen of willen.

Er zijn ook nadelen genoemd die bijdragen aan mogelijk hogere kosten en mindere kwaliteit. Hogere kosten worden verwacht door mogelijke extra inzet op de controle van dossiers vanwege het vergrootglas waaronder een gemeente ligt. Hogere kosten zijn er mogelijk ook door cherrypicking van private bewindvoering. Enerzijds is genoemd dat gemeentelijk bewind voor moeilijke doelgroepen een uitkomst kan zijn. Anderzijds wordt ook verwezen naar inwonersgroepen die juist de overheid wantrouwen. Voor hen zou bewindvoering door de gemeente geen uitkomst zijn. Daarnaast kent bewindvoering in eigen huis een aantal risico’s: niet voldoen aan rechtmatigheid, mogelijke verstoring van een samenwerkingsrelatie met private bewindvoerders, en het risico dat je te maken krijgt met tegengestelde belangen binnen de gemeente. Hoe groot deze risico’s zijn, is afhankelijk van de lokale situatie en de insteek die wordt gekozen. De afweging van voor- en nadelen zal per gemeente anders uitwijzen.

Armoede daalt verder in 2017; het aantal arme personen is bijna 939.000

De publicatie Armoede in Kaart 2019 van het SCP is verschenen. De belangrijkste conclusies uit dit onderzoek zijn:

  • De armoede in Nederland is sinds 2013 aan het dalen. In dat jaar waren er ruim 1,2 miljoen armen volgens het niet-veel-maar-toereikendcriterium, in 2017 gaat het om iets minder dan 939.000 personen. Dat is 5,7% van de Nederlandse bevolking.
  • Ruim 272.000 van deze arme personen zijn kinderen, dit betreft 8,1 % van alle kinderen.
  • Van de 666.000 volwassenen in armoede zijn er bijna 92.000 mensen 65 jaar of ouder.
  • Van alle arme volwassenen (666.000 mensen), heeft een derde werk als belangrijkste inkomensbron.
  • De daling van de armoede sinds 2013 treedt in bijna alle bevolkingsgroepen op. Alleen onder Syriërs is de armoede de laatste jaren fors gestegen. In 2017 was bijna 55% van hen arm, terwijl het in 2013 nog om ongeveer 40% ging.
  • Het mediane bedrag dat arme huishoudens tekort komen bedraagt bijna € 3.000 per jaar. Bij de helft van de arme huishoudens is het bedrag groter en bij de andere helft kleiner. In totaal zou bijna € 2,2 miljard nodig zijn om de inkomenstekorten aan te vullen.
  • Bekijk de armoedepercentages per gemeente.

Wat heb je gemist?

Op vakantie geweest? Welkom terug! Ik heb lekker gegeten, gekanood en gezweet in Spanje en Portugal.

Ik zet even het nieuws rond armoede en schulden van de afgelopen weken voor je op een rij:

De VVD in Amsterdam berekent in dit artikel voor twee voorbeeldgezinnen de inkomenseffecten en komt tot de conclusie dat werken bijna niet loont. Het zou mooi zijn als dit eens landelijk werd onderzocht. Volgens mij zijn er geen recente onderzoeken.* En dan meteen ook goed kijken naar bruto en netto, want ik vraag me af of in de Amsterdamse berekening bijvoorbeeld de arbeidskorting is meegenomen. Overigens zoekt Amsterdam nog naar manieren om de armoedeval tegen te gaan. Suggesties zijn welkom.

De Centrale Raad van Beroep heeft alsnog bepaald dat de gemeente Enschede wel nadere informatie mag eisen bij een aanvraag om bijzondere bijstand voor de kosten van bewindvoering.

Uit onderzoek van BCC blijkt dat de gemeentelijke laptop-regelingen voor minima flink uiteenlopen. De maximale tegemoetkoming bedraagt gemiddeld €401. Zutphen hanteert een bedrag van €100, terwijl een laptop in Wijk bij Duurstede maar liefst negen keer zoveel mag kosten.

Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening neemt af, maar de schuldenproblematiek niet, zo blijkt uit onderzoek van het Nibud. Het Nibud constateert dat vooral mannen, jongeren, gezinnen met kinderen, huishoudens met werk en huishoudens met een koopwoning zich minder vaak aanmelden bij de schuldhulpverlening.

De gemeentelijke collectieve zorgverzekering voor inwoners met een laag inkomen kan volgens het CPB worden verbeterd door het verplicht eigen risico te vervangen door een no-claim. Dat voorkomt dat mensen met een laag inkomen of bijstandsuitkering in één keer worden geconfronteerd met hoge zorgkosten. Een ander verbeterpunt is het vergroten van de keuzemogelijkheden binnen de gemeenteverzekering.

De Autoriteit Persoonsgegevens adviseert o.a. om in de Wgs voor verhuurders een wettelijke grondslag te creëren om te voldoen aan de AVG. Gegevens uitwisselen mag alleen vanwege een reden die in de Europese privacywet staat vermeld. Dit kan een wettelijke verplichting of publieke taak zijn, te regelen via het wetsvoorstel. Lees ook Privacyhuiswerk voor het kabinet om schuldhulp te versimpelen in Trouw.

Mensen in schuldenbewind zijn er de afgelopen tien jaar €100 netto per maand in koopkracht op achteruit gegaan. Hun inkomen steeg, maar de (vaste) lasten stegen harder. Lees en kijk op nos.nl.

Afbeeldingsresultaat voor vlag uit

De Rechtbank Rotterdam heeft als eerste een aanvraag voor een breed moratorium toegewezen.

Minima in de gemeente Oldambt wordt uitgelegd hoe ze met een klein budget toch een gezonde maaltijd op tafel kunnen krijgen.

ZZP’ers kunnen onder voorwaarden blijven ondernemen in de Wsnp.

* Aanvulling d.d. 29 aug: ik hoorde dat VNG en min. SZW in oktober 2019 de uitkomsten bespreken van recent onderzoek naar de (theoretische) armoedeval door Stimulansz.

Amsterdam voorkomt armoedeval

Afbeeldingsresultaat voor amsterdam dwi

Amsterdam gaat experimenteren met inkomensondersteuning op maat: Amsterdammers die vanuit de bijstand aan het werk gaan en boven 120% van de bijstandsnorm komen, kunnen nog enige tijd gebruik blijven maken van de minimaregelingen. Een begeleider zoekt naar ruimte binnen de gemeentelijke regels en procedures en zet een vrij budget in als dat leidt tot een perspectief op een betere toekomst. Bijvoorbeeld door het volgen van een opleiding. Met deze maatregel wil Amsterdam terugval in armoede voorkomen.

Ik herinner me dat de gemeente Goes lang geleden zo’n regeling invoerde. Maar Goes werd toen teruggefloten door het ministerie van SZW, omdat SZW vond dat het inkomensbeleid was. De gemeente gaf bijstandsgerechtigden de garantie dat er na uitstroom geen armoedeval zou optreden. Vanuit de bijzondere bijstand compenseerden zij voor een bepaalde periode de inkomensterugval.

De Amsterdamse regeling is nog in ontwikkeling, dus ik kan nog niets concreters delen op mijn blog. Maar ik stel me voor dat het regelluwe maatwerkbudget (in Amsterdam het Doorbraakfonds en het Teambudget) misschien een uitkomst kan bieden. Of verstrek zoals Rotterdam (niet op maat) een Werkbonus. Het Nibud had 10 jaar geleden een instrument* waarmee je kon berekenen of en hoeveel je er netto op vooruit gaat als je (meer) gaat werken. De link in mijn artikel werkt niet meer, en ik weet ook niet of het Nibud nog iets dergelijks heeft. Maar zo’n instrument is misschien wel handig als je individuele klanten op maat inkomensondersteuning wil bieden.

* Aanvulling d.d. 16/7/19: Het Nibud meldt zojuist dat dit nu de werkzorgberekenaar is. Corinne, bedankt!

Lees op mijn blog alle artikelen over armoedeval.

Simpel switchen om armoedeval te voorkomen

Vermeldenswaardig in dit kader is het project ‘Simpel Switchen in de Participatieketen’. Een armoedeval kan optreden als je gaat werken. Maar er zijn meer schakelmomenten waarbij je inkomen daalt of – erger nog – tijdelijk helemaal wegvalt, bijvoorbeeld doordat je niet op tijd kunt terugvallen op een uitkering. De overgangen tussen verschillende uitkeringen of tussen bijstand en tijdelijk werk verlopen zelden rimpelloos. Met het project willen o.a. gemeenten, UWV, SVB en het ministerie van SZW de drempels en inkomstenonzekerheid voor mensen om werk te aanvaarden wegnemen en de overgangen tussen bijvoorbeeld uitkering, dagbesteding, beschut werk, banenafspraak-baan en een reguliere baan makkelijker en veiliger maken. Ook in de weg terug, als het even tegen zit.

Oplossingsrichtingen worden verzameld in een Inspiratielab. Na de zomer gaat het Inspiratielab ‘On Tour’ langs gemeenten en UWV. Er worden dan diverse oplossingsrichtingen verkend en gepresenteerd:

  • 5 september – Alphen aan de Rijn. Toolkit Max WW. Alphen en UWV helpen WW’ers met inkomensvragen, re-integratie en voorbereiding op bijstand. Resultaat: minder instroom in bijstand!
  • 19 september – Helmond. Bij Senzer en GR IJsselgemeenten kun je binnen een dag en zonder onnodige drempels terugvallen op een uitkering als het je even niet lukt op de arbeidsmarkt.
  • 24 september – Amersfoort. Amersfoort zet in op het voorkomen van vorderingen en verrekent inkomsten daarom alleen nog op de maand. In een startgesprek parttime werk wordt met klanten doorgenomen wat dit financieel voor hen betekent en hoe zij de periode tot het moment dat zij hun loon en aanvullende uitkering ontvangen financieel kunnen overbruggen. Indien nodig geeft de gemeente een overbruggingspremie die niet hoeft te worden terugbetaald.
  • 10 oktober – Leeuwarden. Leeuwarden experimenteert met een tussenrekening: een nieuwe manier van inkomstenverrekening waarbij klanten hun loon en aanvullende uitkering elke maand in één keer op een vast betaalmoment van de gemeente uitbetaald krijgen. Deze werkwijze levert voor klanten meer stabiliteit, rust en overzicht over de financiën op.
  • 30 oktober – Maastricht. In het project ‘Gemeenschappelijke dienstverlening op locatie’ werkt Sociale Zaken Maastricht Heuvelland met CAK, SVB, UWV, belastingdienst en het juridisch loket aan integrale dienstverlening dichtbij de burger. Met de SVB loopt een project rondom de overgang van de ANW naar de bijstand. En rondom tijdelijk werk loopt een experiment om simpeler te switchen tussen tijdelijk werk en de uitkering.

In totaal gaat de tour langs bij 30 gemeenten en UWV-vestigingen. Er worden regelmatig nieuwe bezoeken toegevoegd aan de evenementenpagina.

Praatplaten en procestekeningen voor laaggeletterden

2,5 miljoen Nederlanders van 16 jaar en ouder hebben grote moeite met
lezen, schrijven en/of rekenen. Deze mensen zijn oververtegenwoordigd in de schuldhulpverlening.

Stadsring51 (Amersfoort) ontwikkelde daarom een aanpak waarbij meer oog is voor laaggeletterdheid.

De problematiek wordt opgespoord door:

  • Betere vragen tijdens de intake
  • Trainen van schuldhulpverleners en consulenten
  • Borgen van kennis in de organisatie

Het veranderen van bestedingsgedrag door:

  • Het inzetten van gespecialiseerde budgetcoaches
  • Het ontwikkelen van budgettrainingen op maat
  • Het ontwikkelen van een taaltraject op maat

Het verbeteren van communicatie door:

  • Herschrijven van het brievenboek
  • Praatplaten en procestekeningen. NB. deze zijn ook heel handig in het gesprek met niet-laaggeletterden, zo is de ervaring.

Lees op dit blog alle artikelen over laaggeletterdheid.

Rondkomers doorbreekt taboe op schulden jongeren

Om schuldproblematiek onder jongeren uit de taboesfeer te halen is gisteren in Doetinchem het project De Rondkomers gestart. De voorstelling ‘Grip op Geld’ moet samen met een bijbehorend lesprogramma zorgen dat jeugd eerder hulp vraagt bij geldproblemen. Lees meer.

Bekijk ook de vergelijkbare lesprogramma’s MoneyWays en Your Message – Money die je als gemeente kunt inkopen bij Diversion respectievelijk TeamAlert.

Gemeentelijke campagne ‘Kom uit je schuld’

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-2.png

Onlangs startte de landelijke campagne ‘Kom uit je schuld’.

Gemeenten kunnen hierop aanhaken met een lokale campagne. Je mag het landelijke campagnemateriaal en alle content op eigen kanalen delen en verrijken. Denk bijvoorbeeld aan verwijzingen naar het juiste loket. Je kunt posters, beeldmateriaal en social media content naar eigen wens aanvullen met een logo, telefoonnummer of e-mailadres. Wil je meer informatie? Stuur dan een mail naar Schuldhulp@emma.nl. Je ontvangt dan een e-mail over de toolbox en een contentplanning.

Toelichting bij oproep om 95%-regel te hanteren bij beslagvrije voet

Gerelateerde afbeelding

Eerder dit jaar riep staatssecretaris Van Ark gemeenten op om bij verrekening van vorderingen met de bijstandsuitkering de in de wet geïntroduceerde 95%-regel te hanteren. Ik schreef toen o.a. dit artikel. Lees ook even de commentaren eronder.

Gisteren schreef Van Ark in Gemeentenieuws:

‘Concreet vraag ik gemeenten om bij verrekening van een vordering met een lopende bijstandsuitkering minimaal uit te gaan van een beslagvrije voet ter hoogte van 95% van de bijstandsnorm voor een alleenstaande, respectievelijk gehuwde (ex. artikel 21 van de Participatiewet). In twee specifieke situaties is sprake van een uitzondering en zal (toch) een lagere beslagvrije voet kunnen worden gehanteerd:

  • als u bij de berekening van de beslagvrije voet rekening heeft kunnen houden met alle correcties en op basis daarvan een lagere beslagvrije voet voor betrokkene geldt;
  • als er naast de verrekening ook beslag is gelegd op de uitkering en de beslagleggende partij een lagere beslagvrije voet hanteert. *

Door op deze wijze te handelen kunt u reeds in hoge mate anticiperen op de aanstaande wetgeving, terwijl ook de schuldenaar op deze manier reeds de vruchten plukt van de met de wet beoogde betere bescherming van zijn bestaansminimum.’

* In deze situatie zou het hanteren van de 95% regel immers enkel tot gevolg hebben dat u afdrachtplichtig wordt richting de beslagleggende partij, terwijl er dan voor de schuldenaar niets verandert.

Ook beslagvrije voet voor bankrekening

Minister Dekker heeft vorige week het wetsvoorstel tot herziening van het beslag- en executierecht aan de Tweede Kamer aangeboden. Het wetsvoorstel regelt o.a. dat er een beslagvrij bedrag bij beslag op een bankrekening wordt ingevoerd en dat het beslagverbod op roerende zaken wordt gemoderniseerd.

Lees meer over de aanleiding en totstandkoming.

Lees op schuldinfo.nl over de huidige regels rond bankbeslag.

Dwangakkoord mogelijk voor fraudeschuld aan gemeente

Mijn oud-collega Corinne Berhitu attendeert ons in een artikel in Binnenlands Bestuur op een interessante uitspraak van de rechter. De rechtbank in Rotterdam heeft een dwangakkoord opgelegd aan een gemeente met een fraudevordering op grond van de Participatiewet.

Afbeeldingsresultaat voor kredietbank rotterdam

Een inwoner met schulden werd geholpen door de gemeentelijke kredietbank. Aan de schuldeisers is een voorstel gedaan voor finale kwijting. Alle schuldeisers gingen akkoord, op 1 na, het Zorgcollege. De kredietbank wilde deze schuldeiser via een dwangakkoord laten instemmen met het aangeboden voorstel. Bij de rechtbank bleek echter dat in het schuldenpakket ook een fraudevordering van de gemeente zat. De gemeente is wel akkoord gegaan met het voorstel, maar niet met finale kwijting. Dit omdat de gemeente op grond van de artikelen 58, lid 7 sub a Pw en 60c Pw niet mag instemmen met een voorstel met finale kwijting.

Omdat de gemeente niet heeft ingestemd met finale kwijting van de restvordering, heeft de rechtbank de gemeente aangemerkt als weigerende schuldeiser. Daarom betrekt de rechtbank deze vordering ook bij het verzoek om een dwangakkoord. Lees meer.

Update wetswijziging Wgs

In februari jl. kregen we het voorstel tot wijziging van de Wgs onder ogen. Ik schreef daarover dit artikel. Inmiddels is er meer duidelijkheid over hoe de Wgs eruit gaat zien:

  • Beoogde invoeringsdatum: 1 januari 2021. De komende 1,5 jaar geeft het ministerie van SZW gemeenten de ruimte om al met de genoemde meldende partijen persoonsgegevens uit te wisselen;
  • Vroegsignalering wordt een verplichting. Gemeenten moeten dus signalen oppakken van genoemde meldende partijen. En de partijen moeten straks gaan melden. Dus ook de woningcorporaties;
  • Bij alle signalen, dus ook enkelvoudige signalen moet de gemeente een aanbod doen tot een eerste gesprek (!). Dat hoeft niet via een huisbezoek, maar kan ook bijvoorbeeld telefonisch of per brief. Ik vrees dat vroegsignalering hiermee in veel gemeenten weer vervalt in het sturen van honderden brieven met een marginaal effect. Die ervaring hebben we al met bijvoorbeeld de energie- en water signalen. Dat is schieten met hagel. Zorg dus dat je van de meldende partijen zoveel mogelijk echt waardevolle meldingen krijgt. En de meldende partijen moeten zelf aantoonbaar hun best hebben gedaan om hun klanten te bereiken en een betalingsregeling aan te bieden.
  • Je moet in het kader van vroegsignalering het aanbod tot een eerste gesprek doen binnen 4 weken na melding. Dat is dezelfde termijn als geldt voor de reguliere schuldhulpverlening.
  • Er komt in de wet (of de MvT of AMvB) niet te staan na hoeveel maanden achterstand er gemeld moet worden. Dat kun je als gemeente dus zelf nog overeenkomen met de betreffende partijen.
  • Je mag bij een vroegsignaleringsmelding niet checken of de klant al bekend is i.k.v. bijvoorbeeld Wmo, Jeugd, Participatiewet, schuldhulpverlening of wijkteam. De bepaling in art. 7c lid 2 geeft alleen een grondslag om dat te checken als de klant al een hulpvraag heeft geformuleerd.
  • Binnen 4 weken na melding moet je in een gesprek de hulpvraag vaststellen, zo stond al in de wet. In art. 4a staat nu dat je na het eerste gesprek waarin de hulpvraag is vastgesteld een beschikking moet afgeven met een plan van aanpak. Ik meen te hebben begrepen dat we de melding moeten opvatten als een ‘aanvraag’ zoals bedoeld in de Awb. Dus vanaf dat moment moet je binnen 8 weken een beschikking afgeven.

Tot slot, in het kader van het project Amargi van de Goede Gieren maken we momenteel afspraken met diverse landelijke overheidsinstellingen en bedrijven over het doorgeven van signalen waarbij de klant heeft aangegeven dat hij behoefte heeft aan ondersteuning. Gemeenten kunnen straks meeliften op deze afspraken. Binnenkort meer daarover.

Geen bijzondere bijstand voor particuliere bewindvoerders

Afbeeldingsresultaat voor rechtspraak

De gemeente Groningen hoeft geen bijzondere bijstand te geven aan twee inwoners die hun beschermingsbewind laten uitvoeren door een particuliere bewindvoerder. Dat oordeelt de rechtbank.

De gemeente wil dat inwoners die een schuldhulptraject volgen, alleen door de Groningse Kredietbank (GKB) worden geholpen. Bijzondere bijstand voor de kosten van een particuliere bewindvoerder wordt dan niet meer gegeven. Bewindvoerdersvereniging LOBCM protesteerde tegen dat besluit, maar had geen succes met een klacht bij de Autoriteit Consument en Markt. Ook de rechter oordeelt nu dat de GKB een gelijkwaardig alternatief is voor een particuliere bewindvoerder. Zie hier de uitspraken:

Let op: gemeenten die beschermingsbewind niet zoals Groningen hebben aangemerkt als activiteit in het algemeen belang, hebben niets aan deze uitspraak.

Lees nog even Met algemeen belangbesluit besparen op beschermingsbewind is risicovol. Daarin lees je dat het zomaar eens kan gebeuren dat een algemeen belangbesluit in bezwaar of beroep onrechtmatig blijkt en onderuit gaat.

0800-nummer voor hulp bij schulden

Afbeeldingsresultaat voor hulplijn

In een brief van staatssecretaris Van Ark lees ik dat een samenwerkingsverband van o.a. schuldhulpverleners en gerechtsdeurwaarders met een landelijke telefonische hulplijn de toegang tot de schuldhulpverlening snel, laagdrempelig, anoniem en transparant gaat maken. Burgers die te maken hebben met financiële problemen of schulden of mensen uit hun netwerk kunnen telefonisch kosteloos, anoniem en vrijblijvend hun vragen stellen over waar zij bij de gemeente terecht kunnen.

Berenschot: Gemeentelijke schuldhulpverlening is lappendeken

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-1.png

Berenschot trekt deze week stevige conclusies op basis van onderzoek naar de aansluiting tussen gemeentelijke schuldhulpverlening en Wsnp:

  • De gemeentelijke schuldhulpverlening is een lappendeken: grote kwaliteitsverschillen, grote verschillen in wat gemeenten ambiëren en investeren en grote verschillen in uitvoering. Focus ligt op gedragsverandering, niet op een schuldenvrije toekomst.
  • Het ontbreekt aan betrouwbaar cijfermateriaal om de werking van de minnelijke schuldhulpverlening sluitend en compleet in beeld te brengen. Dit ontneemt stakeholders de mogelijkheid om echt te sturen op de effectiviteit van de minnelijke schuldhulpverlening.
  • Het ontbreekt aan een helder kader waar schuldenaren bij gemeenten op mogen rekenen. Het minnelijk traject is onaantrekkelijk en/of ontoegankelijk voor schuldenaren en voorziet niet in een snelle doorstroom naar een minnelijke regeling met kwijtschelding.
  • Bij veel gemeenten en het Rijk ontbreekt een handhavingskader op schuldhulpverlening in het kader van de Wgs of is dit diffuus.
  • Door afname van de toestroom bereikt de uitvoering van de Wsnp een kritische omvang, voor wat betreft de beschikbaarheid van Wsnp-bewindvoerders.
  • Het stelsel is weinig dwingend richting wensgedrag van schuldeisers. Prikkels in Wsnp voor schuldeisers om wettelijke trajecten te voorkomen, lijken voor een deel van de schuldeisers nog steeds niet voldoende te werken.
  • Aan de autonomie van zowel gemeenten als schuldeiser wordt in het stelsel een heel groot belang toegekend. De daaruit voortvloeiende gemeentelijke autonomie en de lappendeken in de uitvoering van de minnelijke schuldhulpverlening, wreekt zich in het vinden van oplossingen voor het schuldenprobleem. Dit hangt samen met de hele wordingsgeschiedenis van het stelsel.

Met andere woorden: er is een stelselwijziging nodig. Maar elk kabinet schuift dit door naar een volgend kabinet.

De Tweede Kamer wil snel antwoorden op Kamervragen hierover aan staatssecretaris Van Ark.

Toeslagensysteem leidt tot schulden

De Belastingdienst heeft de afgelopen twaalf jaar € 24 miljard aan toeslagen ten onrechte uitbetaald. Het merendeel daarvan komt uiteindelijk terug, maar 1,5 miljard staat nog uit en 806 miljoen euro is afgeschreven als ‘oninbaar’. Voor het merendeel van de huishoudens (62%) die toeslagen moeten terugbetalen, gaat het om één terugvordering tegelijk. Maar daar tegenover staat dat er bij 9% van de huishoudens 4 of meer terugvorderingen tegelijk liepen. 2,6 miljoen huishoudens moesten gemiddeld meer dan € 500 terugbetalen. De meeste huishoudens kunnen hun toeslagschuld snel afbetalen, maar honderdduizenden hebben langdurig te maken met toeslagschulden.

De Algemene Rekenkamer die dit onderzocht, geeft een paar aanbevelingen. De NVVK heeft nog wat concretere aanbevelingen:

  1. Koppel Inkomstenbelasting en Toeslagen
  2. Introduceer stop-knop voor toeslagen
  3. Kijk een jaar terug
  4. Geef anderen bevoegdheid
  5. Weeg toeslagrecht anders af
  6. Stort toeslagen rechtstreeks
  7. Voeg in bij overige schuldeisers

Den Helder start Doorbraakfonds

Den Helder stelt een Doorbraakfonds in, bedoeld om snel te kunnen handelen in problematische schuldensituaties waarbij mensen in een impasse verkeren. De verstrekking uit het Doorbraakfonds is een lening en is onderdeel van een schuldregelingstraject. Lees meer.

Lees ook: ‘Bureaucratievrij budget’ bij aanvraag schuldhulp (Den Haag)

Adviesrecht na 3 maanden ‘voorlopig bewind’

Na een consultatieronde is het wetsvoorstel adviesrecht besproken in bestuurlijk overleg tussen VNG en de ministeries van SZW en J&V. Het voorstel is nu om de gemeente adviesrecht te geven na drie maanden schuldenbewind. De bewindvoerder brengt in die periode de boedel in kaart en stuurt dit overzicht aan de gemeente die hierop advies kan uitbrengen aan de rechter over de best passende ondersteuning.

De VNG is positief over het voorlopig bewind, maar blijft de financiering van beschermingsbewind agenderen.

Maatwerkbudget

Hulpverleners in de wijk moeten inwoners met complexe en urgente sociale problemen beter en eerder kunnen helpen. Dit schrijft staatssecretaris Van Ark van SZW aan de Tweede Kamer. Van Ark start samen met gemeenten, landelijke uitvoeringsorganisaties en de ministeries van VWS, J&V, BZK en OCW een aanpak waarbij sociaal werkers ruimere bevoegdheden krijgen om hulp op maat te bieden.

De partijen onderzoeken of sociaal werkers in dringende gevallen, als inwoners vastlopen, kunnen afwijken van de regelgeving. Daarnaast bekijken ze de optie om gemeenten een time-outmogelijkheid te geven als oplossingen uit zicht raken doordat te veel partijen betrokken zijn bij één probleemhuishouden. Een dergelijke time-out moet verdere escalatie van problemen voorkomen, zoals bijvoorbeeld een huisuitzetting. Ook komt er een landelijk escalatieteam dat doorbraken kan forceren in situaties waarin dat lokaal niet is gelukt.

Afbeeldingsresultaat voor maatwerkbudget

Tien gemeenten gaan proefdraaien met de nieuwe aanpak, zo schrijft Van Ark. Een goed initiatief, lijkt me. Maar ik zou als gemeente niet op wachten op de resultaten. Je kunt nu al aan de slag met een lokaal escalatieteam of een ‘maatwerkroute‘ zoals de collega’s van Instituut Publieke Waarden het noemen. Hanteer de Omgekeerde Toets. En creëer een maatwerkbudget voor wijkteams, zodat je niet discussie krijgt over vanuit welke koker de hulpverlening of voorziening betaald moet worden, maar snel en gericht boter bij de vis kan doen.

In Leiden starten we per 1 juli met het maatwerkbudget. We keken de kunst af bij de volgende gemeenten: Almere, Amsterdam, Breda, Capelle aan den IJssel, Dordrecht, Eemnes, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, Haarlemmermeer, Helmond, ’s-Hertogenbosch, HetBildt, IJsselstein, Lansingerland, Leeuwarden, Mook en Middelaar, Noordoostpolder, Purmerend, Reeuwijk, Reusel-De Mierden, Rotterdam, Terschelling, Tilburg, Utrecht, Wormerland, Zaanstad, Zuidplas, Zwolle.

Ga je aan de slag met een maatwerkbudget, lees dan ook:

Minder instroom schuldhulpverlening

Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening is vorig jaar afgenomen, meldt de NVVK.

De daling is niet het gevolg van een afnemende schuldenproblematiek, zo vermoedt de NVVK. Voorzitter Florijn: ‘Alhoewel steeds meer gemeenten de deur voor iedereen openzetten, zien we in de praktijk dat toch een hele grote groep afvalt omdat zij niet aan de voorwaarden voldoen, soms voor zichzelf al hebben besloten dat ze toch geen hulp krijgen of zich enorm schamen voor hun problemen.’

De gemiddelde schuld bedraagt € 43.300. Ondernemers trekken dat gemiddelde met een schuld van € 105.000 flink omhoog.

Er werden vorig jaar ruim een kwart minder sociale kredieten verstrekt.

Goed om te zien dat er meer saneringskredieten worden verstrekt. Dit ten koste van het aantal schuldbemiddelingen.

Bekijk het NVVK Jaarverslag 2018 en lees het persbericht.

Met algemeen belangbesluit besparen op beschermingsbewind is risicovol

Vorige maand schreef ik Besparen op beschermingsbewind: je bent er nog niet met een algemeen belangbesluit. Ik haalde het artikel aan van Guido Le Noble (Schulinck) waarin hij zegt dat de gemeenteraad er bij een algemeen belangbesluit goed aan doet de ‘normale’ professionele bewindvoerders financiële compensatie te bieden voor het nadeel dat zij ondervinden. En nog wat andere zaken.

Ik vroeg Guido recent wat volgens hem de uiterste consequentie is als het algemeen belangbesluit niet voldoet aan de door hem genoemde voorwaarden.

Hij meldt: ‘Tegen een algemeen belangbesluit kunnen belanghebbenden (bewindvoerders) bezwaar maken, beroep bij de rechtbank instellen en hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) instellen. Ik ken zelf geen lopende bezwaar- of beroepsprocedures. Maar ik vrees dat als gemeenten niet doen wat ik heb opgesomd, dergelijke algemeen belangbesluiten in bezwaar of beroep onrechtmatig blijken en onderuitgaan. De laatste tijd zijn rechters algemeen belang besluiten wat strenger gaan toetsen. Wat er gebeurt als de rechter een beroep tegen een algemeen belang besluit gegrond acht, staat in artikel 8:72 van de Algemene wet bestuursrecht (Abw). De rechter kan bijvoorbeeld het bestuursorgaan opdragen een nieuw besluit te nemen. Als de rechter een algemeen belang besluit onrechtmatig oordeelt, dan kunnen benadeelde belanghebbenden de rechter verzoeken om schadevergoeding, zie de artikelen 8:88 e.v. van de Awb.’

En hij geeft nog iets meer achtergrondinfo: ‘De ACM is belast met de handhaving van de Wet Markt en Overheid: zij bekijkt of gemeenten de Wet Markt en Overheid overtreden, maar zal zich terughoudend opstellen ten aanzien van de inhoud van algemeen belangbesluiten, temeer nu daartegen aparte rechtsbescherming openstaat of heeft opengestaan (zie hierboven). De ACM kan besluiten nemen op handhavingsverzoeken en (al dan niet op verzoek) handhavingsbesluiten nemen. Tegen dergelijke besluiten staat dan weer bezwaar en beroep open. In een recente zaak (14 dec. 2018), die je ongetwijfeld kent, is een handhavingsverzoek afgewezen en bezwaar daartegen ongegrond verklaard. Het bezwaar werd ongegrond verklaard omdat de gemeente Groningen een algemeen belangbesluit had genomen. Verder ken ik geen recente besluiten van de ACM m.b.t. bewindvoering en ook geen lopende bezwaar- of beroepsprocedures daarover.’

Naschrift 15 mei 2019: Lees het artikel Een onrechtmatig algemeen belangbesluit waarin Guido le Noble het zelf nog eens helder uitlegt. En lees §5.1 (p. 209) van deze brochure over rechtsbescherming en algemeen belang.

Kennisbundel schuldhulpverlening

Schouders Eronder lanceert www.kennisbundel.nl voor iedereen die werkzaam is in de schuldhulpverlening. In de Kennisbundel vind je samenvattingen van wetenschappelijke rapporten, handreikingen en andere relevante vakliteratuur. Maar ook overzichten van handige tools en filmpjes. Zo kun je gemakkelijk op de hoogte blijven van ontwikkelingen in het vakgebied.

En als gemeentelijk beleidsmaker kun je natuurlijk ook altijd terecht bij kennisbundel martijnschut.blog 🙂

Problematiek op basisscholen in achterstandswijken is fors

Onderzoek in opdracht van o.a. het Jeugdeducatiefonds wijst uit dat 93% van de leerlingen in achterstandswijken problemen heeft, terwijl dit in reguliere wijken 59% is.

Uit het onderzoek blijkt dat leerkrachten op scholen in achterstandswijken veel sterker het gevoel hebben dat kinderen geen gelijke kansen hebben. Volgens Hans Spekman, directeur van het Jeugdeducatiefonds, zijn de resultaten nog schokkender dan hij had verwacht.

Het Jeugdeducatiefonds biedt leerkrachten handvatten om de kansenongelijkheid te bestrijden, bijvoorbeeld door bijles, logopedie, educatieve uitstapjes, opvoedondersteuning of sociale vaardigheidstrainingen te bekostigen. Gemeenten kunnen het fonds financieel ondersteunen.

Van Schulden Naar Kansen

Het Jaaroverzicht 2018 van stichting Van Schulden naar Kansen is uit. Eerlijk gezegd lees ik jaarverslagen bijna nooit, maar deze is toch wel de moeite waard om eens goed door te bladeren. Bijvoorbeeld om als gemeente inspiratie op te doen voor nieuwe effectieve projecten.

Met VSNK willen we (ik zit in het bestuur) bijdragen aan een duurzame oplossing voor armoede. Dat doen we door tal van projecten te ondersteunen. En let op: 78% van de projecten werkt met deelnemers die zichzelf aanmelden i.p.v. plaats van bijvoorbeeld via de gemeente of via een wijkteam. Dus gemeenten kunnen hiermee het bereik van de doelgroep verbeteren.

Alle projecten worden door de Hogeschool van Amsterdam, lectoraat armoede interventies onderzocht op impact en effect.

De vier projecten die we in dit jaarverslag uitlichten zijn:

Amsterdam – Schoon Schip

Schoon Schip is een project binnen de Buurtwerkkamers Amsterdam, waarbij mensen worden ondersteund in het creëren van orde en overzicht in hun inkomsten en uitgaven.

Zwolle – Op Orde

Op Orde Zwolle is een samenwerkingsverband tussen vier organisaties (Sociaal Raadslieden en Formulierenbrigade van De Kern, WIJZ, Humanitas en SchuldHulpMaatje van Voor Elkaar Zwolle). Op Orde is het centrale aanmeldpunt voor hulp en advies bij thuisadministratie.

Arnhem – Euro-Wijzer

Euro-Wijzer ondersteunt vluchtelingen via een tweetalige groepstraining bij het ontwikkelen van financiële kennis, het creëren van een overzichtelijke administratie en het beheersen van uitgaven om schulden te voorkomen.

Rotterdam – Brand New Job

Brand New Job ondersteunt mensen om inkomsten te genereren door ze in drie stappen te begeleiden naar betaald werk.

Wijziging Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz)

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Van Ark dat het Bbz per 1 januari 2020 op een aantal onderdelen wordt gewijzigd, waaronder:

  • Beperking van de toegang tot de Bbz-regeling voor oudere zelfstandigen met een niet-levensvatbaar bedrijf.
  • Het Bbz wordt voor de groep aan wie zowel algemene bijstand als bedrijfskapitaal wordt verleend meer in lijn gebracht met de Participatiewet: algemene bijstand wordt straks niet meer verstrekt in de vorm van een rentedragende lening en bijstand wordt niet meer met terugwerkende kracht verleend. Dit betekent dat de algemene bijstand apart straks wordt verstrekt als voorlopig renteloze leenbijstand. Wanneer blijkt dat de verdiensten onder het sociaal minimum bleven, kan deze leenbijstand worden omgezet in bijstand om niet.

In de laatste alinea’s staat dat ook gewerkt wordt aan verbetering van de schuldhulp voor zelfstandigen.

Koninklijke Nibud

Nibud, van harte gefeliciteerd! Al 40 jaar op de bres om onze portemonnee te bewaken. Het was een feestelijk jubileumcongres gisteren. Ik voelde me zelfs ook een beetje jarig, omdat ik me realiseerde dat ik al bijna de helft van die 40 jaar regelmatig bij het Nibud over de vloer kom en sommige collega’s al langer ken dan mijn ‘echte’ collega’s. Wat een leuke club.

Het congres heeft een koninklijk tintje, want Koningin Máxima is eregast. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja, maar we vinden het ook een beetje jammer dat ze niet speecht. Dan had ze meteen ook de gelegenheid te baat kunnen nemen om het Nibud het predicaat Koninklijk te geven. Dat mag inmiddels wel, toch? Gezien de naamsbekendheid van 90% en de affiniteit van onze Koningin met het onderwerp. (NB. Koninklijke Schut is helaas al voor mijn neus weggekaapt)

excited bring it GIF

We zien een filmpje van het Nibud in het nieuws door de jaren heen. Wat vooral bijblijft zijn de bloemetjesjurken, grote brillen en permanentjes. En dat jongetje dat verrukt zijn vuisten balt en roept ‘Yes!!’ als zijn moeder vertelt dat ze er volgens het Nibud dit jaar 8 euro op vooruit gaan.

Arjen Vliegenthart en Anna van der Schors presenteren het onderzoek Geldzaken in de praktijk 2018-2019 waar ik gisteren over schreef. Mensen kunnen beter rondkomen dan een paar jaar geleden, zo blijkt. Maar Arjen deelt ook zijn zorgen. Wat als straks bijvoorbeeld de energierekening stijgt? Gedrag is weliswaar bepalender voor financiële problemen, maar een laag inkomen helpt allerminst.

Afbeeldingsresultaat voor mondo leone schatkaart

Verhalenverteller Leon Giesen (Mondo Leone) ontcijfert een schatkaart en gaat op zoek naar Duits goud uit de oorlog. Hij doet daarbij naar Nibud-maatstaven misschien niet de meest ‘verstandige’ uitgaven, maar man, wat is het spannend! Spoiler alert: het levert geen goud op, maar wel avontuur en een mooi verhaal. Ik troost mij met de gedachte dat het Duitse goud nog niet is gevonden. Voor vaderdag staat er een metaaldetector op mijn verlanglijstje!

Matt Wallaert neemt ons mee in de wereld van competing pressures. Of nudging zoals wij dat in goed Nederlands noemen. Nu weet ik waarom wij M&M’s eten, een Ubertaxi nemen en hoe we ervoor gaan zorgen dat mensen verstandige (maar niet altijd bewuste) financiële keuzes maken. Matt heeft een rappe Amerikaanse tong waardoor ik soms een grap miste..

Ik volgde werksessies over het Vaste Lasten Pakket en MoneyWays. Dat zijn allebei instrumenten die je als gemeente kunt inzetten in het kader van schuldpreventie. Het verslag dat ik maakte, vind je op de website van het Nibud. Bekijk ook een korte film van het congres.

Workshopleider Anne-Mart Kuipers (Nibud) en deelnemers eensgezind over schuldpreventie
monty python wink GIF

Wilco van Dijk en Minou van der Werf presenteren enkele resultaten van onderzoek in het kader van de Nibud-leerstoel ‘Psychologische determinanten van economisch keuzegedrag‘. Als DUO de studielening default op maximaal zet, lenen studenten meer dan wanneer je een ander bedrag als standaard instelt! We mogen stemmen over welke onderzoeksresultaten Minou moet presenteren, maar ze nudgt ons daarbij zodanig dat we de verstandige keuze maken. Heel prettig.

Economisch historicus Oscar Gelderblom durft het aan om – nota bene op het jubileumfeestje van het Nibud – het nut van kasboekjes in twijfel te trekken! En hij wijst er ook nog eens fijntjes op dat het gebruik van kasboekjes rond de oprichting van het Nibud meer dan halveerde! Voordat de sfeer grimmig wordt, onderstreept Oscar gelukkig nog wel de grote meerwaarde van het Nibud.

Al met al een inspirerende, inhoudelijke en gezellige dag. En misschien is 50 jaar toch beter voor een koninklijk predicaat.

Gedrag bepalender voor financiële problemen dan inkomen

27% van de huishoudens weet niet of ze recht hebben op tegemoetkomingen zoals toeslagen. Van de huishoudens met een laag inkomen weet 1 op de 6 dit niet. Dit blijkt uit het Nibud-onderzoek Geldzaken in de praktijk 2018-2019. Van de werkenden met wisselende inkomsten maakt 34% geen gebruik van tegemoetkomingen. Het Nibud vermoedt dat veel van hen onnodig geld laten liggen.

Het rapport specificeert niet om welke tegemoetkomingen het gaat en of het bijvoorbeeld ook om gemeentelijke tegemoetkomingen gaat. Van de gemeentelijke regelingen zoals bijzondere bijstand en kwijtschelding gemeentelijke belastingen weten we al wel dat deze veel minder bekend zijn bij de doelgroep dan bijvoorbeeld de landelijke zorgtoeslag en huurtoeslag.

In hetzelfde rapport staat ook dat het percentage huishoudens dat moeite heeft met rondkomen, weer op hetzelfde niveau is als voor de economische crisis. Net als in 2009 zegt nu 38% van de huishoudens moeite met rondkomen te hebben. Moeilijk of makkelijk rondkomen heeft niet alleen met de hoogte van het inkomen te maken. Ook mensen met lage inkomens zijn in staat om makkelijk rond te komen. Hoe je met geld omgaat, je financiële gedrag, is bepalender voor je financiële situatie dan de hoogte van het inkomen. Degenen die van huis uit hebben geleerd met geld om te gaan kunnen makkelijker rondkomen. Net als mensen die bedachtzaam zijn bij hun aankopen, sparen en een geordende administratie hebben.

Besparen op beschermingsbewind: je bent er nog niet met een algemeen belang-besluit

Meerdere gemeenten willen beschermingsbewind zelf gaan aanbieden om de stijgende kosten van de bijzondere bijstand beheersbaar te maken, zo schreef ik in september. Als gemeenten het beschermingsbewind aanmerken als activiteit in het algemeen belang – zoals Groningen deed in 2014 – handelen zij volgens een uitspraak van de ACM niet in strijd met de Wet markt en overheid. Gemeenten hoeven dan ook niet de kostprijs door te berekenen en ook niet bijzondere bijstand te verlenen voor particuliere bewindvoering.

Guido Le Noble van Schulink schreef onlangs n.a.v. twee uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven: Aanbieden van beschermingsbewind onder de marktprijs stopt niet bij het nemen van een algemeen belang-besluit. Volgens Guido doet de gemeenteraad er verstandig aan om:

  1. een prijsstelling in het algemeen belang-besluit op te nemen;
  2. aan te tonen dat die prijsstelling daadwerkelijk leidt tot vermindering van bijzondere bijstandsuitgaven;
  3. het nadeel voor de ‘normale’ professionele bewindvoerders zoveel mogelijk te beperken;
  4. een termijn aan het algemeen belang-besluit te verbinden;
  5. de ‘normale’ professionele bewindvoerders financiële compensatie te bieden voor het nadeel dat zij ondervinden en dat redelijkerwijs niet te hunner laste behoort te blijven.

Klinkt aannemelijk, maar vooral met punt 5 gaat natuurlijk elke ‘winst’ weer verloren en moet je je afvragen of je al het gedoe op de hals wil halen.

Lees ook:

Actieagenda Utrechters schuldenvrij

De gemeente Utrecht lanceerde eind maart de Actieagenda Utrechters Schuldenvrij. De actieagenda is een gezamenlijk product van vele organisaties en inwoners in Utrecht. Met alleen al dit jaar zo’n veertig acties wil de gemeente ervoor zorgen dat over een paar jaar meer Utrechters kunnen rondkomen en meedoen.

Met deze keer niet alleen mijn complimenten voor de inhoud, maar ook voor de vorm!

@Sandra Schoenmakers, bedankt voor het doorsturen!

Verhoging beslagvrije voet

Staatssecretaris Van Ark doet een oproep aan gemeenten om bij de verrekening van schulden met de bijstandsuitkering van de schuldenaar, minimaal uit te gaan van een beslagvrije voet a 95% (i.p.v. de huidige 90%) van de bijstandsnorm.

Op VNG fora worden de volgende vragen voorgelegd. Denken jullie even mee?

  • Bestaat er een rechtsgrond om deze verhoogde beslagvrije voet ook toe te passen bij externe schuldeisers, wanneer de schuldenaar een bijstandsgerechtigde betreft. Kortom, kunnen we als gemeente voorkomen dat de externe schuldeiser de uitkering met 10% afroomt i.p.v. 5%?
  • Indien het college zou besluiten tot een percentage van 95% voor externe beslagen(in afwijking van de huidige wetgeving, 90%) met welke juridische en financiële risico’s moet het college dan rekening mee houden ?
  • Zijn er gemeenten die aan deze oproep van de staatssecretaris gevolg geven ? Of welke andere varianten op de oproep hanteren deze gemeenten?
  • Zijn er gemeenten waar al rechtszaken zijn omdat de deurwaarders zich hier tegen verzetten omdat dit in strijd met de huidige wet- en regelgeving is?

Alvast bedankt voor het meedenken!

Twee keer zoveel jongeren in schuldhulpverlening

Afbeeldingsresultaat voor studenten schulden

Het aantal jongeren dat gebruik maakt van schuldhulpverlening is tussen 2017 en 2018 gestegen van 5.000 naar ongeveer 10.000, meldt de NVVK. Zij maken inmiddels 4% uit van het totale klantenbestand. De nieuwe cliënten hebben vaak studiefinanciering.

Jeetje, bij zo’n toename ga je toch twijfelen aan de betrouwbaarheid van de cijfers? De NVVK ziet een mogelijke verklaring in het feit dat steeds meer gemeenten de deur openzetten voor studenten. Ook het nieuwe leenstelsel wordt genoemd als reden voor de aanwas.

Gemeenten wisten jarenlang niet goed wat ze aan moesten met jongeren met schulden. En met jongeren met studiefinanciering in het bijzonder. De laatste jaren zijn er steeds meer goede voorbeelden beschikbaar. Misschien is dat ook een verklaring voor de toename?

Ik zou gemeenten willen adviseren: houd zoveel mogelijk vast aan de gangbare maximale aflosperiode van drie jaar. Ga ervan uit dat een jongere altijd wat kan aflossen, ook als hij studiefinanciering heeft, en zorg dat hij kan blijven studeren. Bied intensieve begeleiding op alle leefgebieden. En regel hun schulden vaker met een saneringskrediet. De NVVK noemt als goed voorbeeld het houden van spreekuren op mbo-scholen. In Amersfoort werkt dat goed blijkbaar, maar in Leiden leverde dat weinig op.

N.a.v. dit onderzoek op NOS.nl: Hoe Jori’s schuld van 8000 euro uiteindelijk tot een kaakabces leidde en Schuldbewust: ervaar hoe een kleine schuld een groot probleem wordt (Met een aardige special)

Start landelijke campagne ‘Kom uit je schuld’

Op 27 mei 2019 geeft staatssecretaris van Ark het startsignaal voor de campagne Kom uit je schuld. De campagne is een initiatief van het ministerie van SZW en het Samenwerkingsverband Brede Schuldenaanpak.

Essentieel onderdeel van de campagne is dat op komuitjeschuld.nl wordt vermeld hoe en waar je in elk van de 355 gemeenten het beste terecht kunt voor schuldhulp. Gemeenten wordt daarom gevraagd voor 15 april a.s. een e-mail met deze informatie te sturen naar schuldhulp@emma.nl. Daarin staan vermeld: je gemeente, de websitepagina (zo specifiek mogelijk), het directe telefoonnummer, het e-mailadres (zo specifiek mogelijk).

Meer info over de campagne volgt later.

Nieuwe Alliantie bestrijdt kinderarmoede

Meer dan 100 organisaties – waaronder gemeenten – onderschreven dinsdag de belofte dat er in 2030 geen kinderen meer opgroeien in armoede. Met de ondertekening van een convenant verplichten zij zichzelf daaraan een actieve en concrete bijdrage te leveren.

Zo doneert Aldi brood aan scholen, integreert Ingrado signalering van kinderarmoede in de aanpak voor schoolverzuim, biedt Zwitsal gratis producten aan arme gezinnen en helpt Menzis gezinnen met afbetalingsregelingen.

De ondertekening van het convenant was de officiële start van de Alliantie Kinderarmoede; een publiek-privaat maatschappelijk offensief dat samenwerkingen opzet om nieuwe, creatieve en slimme oplossingen te bedenken.

Het is een initiatief van Alles is Gezondheid, Missing Chapter Foundation en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Organisaties en gemeenten die hun bijdrage willen leveren, kunnen zich aanmelden via www.alliantiekinderarmoede.nl. Daar vind je ook meer informatie over alle partners en hun bijdrage.

Nieuw armoede- en schuldenbeleid Staphorst

Afbeeldingsresultaat voor staphorst boerderij

De gemeenteraad van Staphorst heeft gisteravond het Beleidsplan Op weg naar een werkend armoedebeleid aangenomen. Ik was penvoerder en blij dat het plan met algemene stemmen werd aangenomen. Met het beleidsplan voldoet de gemeente ook aan de wettelijke verplichting om ten minste 4-jaarlijks het schuldenbeleid door de raad te laten vaststellen. Het beleid rust op vijf pijlers:

  1. Vroegsignalering en preventie
  2. Zelfredzaamheid versterken
  3. Inkomensondersteuning
  4. Schuldhulpverlening
  5. Aanpak kinderarmoede

Energiearmoede

Energie wordt de komende tijd ongetwijfeld in veel gemeenten een belangrijk thema in het armoedebeleid.

Lage inkomens zijn tussen de 40 en 60% van hun inkomen aan huur en energiekosten kwijt, stelt de Woonbond.* Lage inkomens zijn de dupe van het klimaatbeleid, zo blijkt uit studie van het CPB. Het PBL rapporteerde onlangs dat ruim 900.000 huishoudens een relatief groot deel van hun inkomen uitgeven aan energie of het risico lopen dat zij hun woonlasten inclusief energie niet kunnen betalen. ‘Dit betreft voornamelijk huishoudens binnen de laagste inkomensgroep.’ Dat is niet per se iets nieuws, want dat concludeerden we 10 jaar geleden ook al. Maar met de klimaatdoelstellingen hebben we nu wel een opgave om te voorkomen dat het probleem groter wordt.

Vandaag was het een onderwerp tijdens de G40 Netwerkdag. We werden gewezen op de website energiearmoede.nl. Daar vind je o.a. een overzicht van interventies en materialen die je direct kunt gebruiken. Als je met trefwoord energie zoekt op mijn blog, vind je nog meer voorbeelden.

Discussie ging vandaag ook over de vraag wie dit gaat betalen: de burger, gemeenten, het rijk, woningcorporaties of …?

* Naschrift d.d. 18-3-2019: het Nibud meldt vandaag dat hurende bijstandsgerechtigden ongeveer de helft van hun inkomen besteden aan vaste lasten.