Verordeningsplicht en geconsolideerde wettekst Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Gemeenten moeten vanaf 1 januari 2021 in een verordening vastleggen binnen welke termijn zij de beschikking voor schuldhulp afgeven. Deze termijn bedraagt maximaal 8 weken (conform Awb).

In maart werd in de Tweede kamer een amendement met deze strekking aangenomen.

Lees de integrale geconsolideerde wettekst, gemaakt met ‘wijzigingen bijhouden’. Art. 4a verordeningsplicht geel gearceerd. Met dank aan collega’s van SZW. Aan deze versie kun je geen rechten ontlenen. De officiële integrale versie verschijnt 1 januari 2021 op overheid.nl.

Lees ook nog de Memorie van Toelichting (11 oktober 2019) en Memorie van Antwoord (8 juni 2020) met antwoorden op Kamervragen over o.a. de verordeningsplicht.

Zicht op benutting minimaregelingen met Armoedescan CBS

De Armoedescan van het CBS bestaat uit twee delen. Deel 1 geeft per gemeente statistieken over lage inkomensgroepen. Hierin zijn alle gemeenten opgenomen. Deel 2 koppelt hieraan het gebruik van gemeentelijke minimaregelingen. Dit doet het CBS op verzoek van de gemeente tegen meerkosten. De gemeente moet zelf de data over het gebruik van de regelingen aanleveren. De koppeling gebeurt op persoonsniveau. Op dit moment zijn alleen Leiden en de Kempengemeenten toegevoegd. Als er vraag naar blijkt te zijn zullen gemeenten en functionaliteiten worden toegevoegd.

Houd er rekening mee dat de cijfers ongeveer 2 jaar oud zijn. Dus in 2020 heb je de cijfers over 2018.

De Armoedescan komt voort uit de Armoedemonitor die het CBS de afgelopen jaren voor 20 gemeenten heeft uitgevoerd. Deze gemeenten zijn niet opgenomen in de Armoedescan.

Voor vragen kun je contact opnemen met CBSOpMaat@cbs.nl o.v.v. Armoedescan.

Landelijk convenant vroegsignalering – gemeente moet nog wel zelf overeenkomst sluiten

De verwachting is dat het landelijk convenant vroegsignalering schulden in september gereed en akkoord is.

Het convenant bevat een algemeen deel met uitgangspunten en definities. Het tweede deel bevat een overeenkomst die gemeenten en de vaste lastenpartners als basis gebruiken om hun afspraken vast te leggen. Dat betekent dus dat iedere gemeente altijd een convenant moet afsluiten met de vaste lastenpartners.

Gemeenten die gebruikmaken van Vindplaats van Schulden (BKR) of RIS (Inforing) kunnen vanaf 1 januari 2021 direct al convenantmeldingen ontvangen. Voor andere gemeenten duurt het waarschijnlijk wat langer.

Bron: nieuwsbrief vroegsignalering landt in Nederland (6 juli 2020)

Luister nog even naar de toelichting van Maria Buur (Nijmegen) tijdens de online Nibud Praktijkdag op 16 juni jl.

Gebruik gegevens van CAK en zorgverzekeraars voor vroegsignalering

Je hoeft daarvoor de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening niet af te wachten, zo lees je op zorgverzekeringslijn.nl.

Nog niet veel gemeenten gebruiken de CAK-lijsten met NAW-gegevens van wanbetalers. Wil je weten hoe je de CAK-lijsten kunt gebruiken en hoe je verder zorgverzekeringsschulden aanpakt, kijk dan op de pagina voor gemeenten of neem contact op met projectmanager gemeenten Roos Meertens via roos@zorgverzekeringslijn.nl of 088 900 69 65. De ondersteuning is onafhankelijk en gratis.

Kleine wijzigingen adviesrecht

Op 1 april jl. werd het wetsvoorstel Adviesrecht ingediend bij de Tweede Kamer (lees mijn samenvatting). Vorige week stuurde minister Dekker een nota van wijziging en een nota naar aanleiding van het verslag naar de Tweede Kamer, waaruit blijkt:

  • Er komt geen resultaatverplichting voor schuldenbewindvoerders. Bewindvoerders hadden in dat geval binnen een bepaalde termijn hun cliënt moeten toeleiden naar schuldhulpverlening, of ze hadden ervoor moeten zorgen dat hun cliënt zelf de schulden op kon lossen.
  • Bewindvoerders moeten gemeenten binnen 2 weken informeren over de start van een nieuw schuldenbewind. In het vorige voorstel was dit 1 week.
  • De wet wordt na 5 jaar geëvalueerd.
  • Er wordt een landelijk platformoverleg opgericht voor de rechtspraak, gemeenten, verenigingen van beschermingsbewindvoerders en misschien ook ervaringsdeskundigen.
  • Deze zomer start een verkenning naar de mogelijkheid om voor een beschermingsbewindvoerders een specifieke opleiding verplicht te stellen.

Vandaag wordt bepaald wanneer de Tweede Kamer het wetsvoorstel behandelt.

Introductie vroegsignalering

Op 16 juni vond de online Nibud Praktijkdag Corona en vroegsignalering plaats. Deelnemers kregen de Checklist Vroegsignalering voor beleidsmedewerkers met daarin 10 stappen om in jouw gemeente vroegsignalering op te zetten; vroegsignalering die voldoet aan de nieuwe Wgs, maar voor ambitieuze gemeenten ook met suggesties voor verbreding.

Het wetsvoorstel voor wijziging van de Wgs is gisteren trouwens aangenomen door de Eerste Kamer. Vroegsignalering is zo’n beetje het belangrijkste onderdeel van de wetswijziging.

In mijn presentatie geef ik een introductie op vroegsignalering. Maria Buur (Nijmegen) vertelt o.a. over het landelijke convenant:

Op de pagina Vroegsignalering: het bereiken van inwoners presenteert het Nibud middelen om een hoger bereik te realiseren.

Vroegsignaleringshv.nl

Voor meer info ga je naar de website die eerder deze maand werd gelanceerd tijdens een bijeenkomst van het project Vroegsignalering landt in Nederland: www.vroegsignaleringshv.nl. Dit is hét platform waar je vanaf heden alle info over vroegsignalering vindt. Via de Community Vroegsignalering kun je vragen voorleggen aan andere gemeenten.

Vroegsignalering loont

Dat wisten we natuurlijk al, maar toch worden we blij van het bericht Amsterdam meldt spectaculair lager gemiddeld schuldbedrag dankzij Vroegsignalering. Amsterdam is al jaren bezig met vroegsignalering en doet veel meer dan alleen de wettelijke vroegsignalering.

Vroegsignalering internetafsluiting

In een brief van Staatssecretaris Van Ark lees ik: Het lid Kuzu (Denk) heeft mij gevraagd hoe ik uitvoering geef aan de motie over het voorkomen van het afsluiten van wifi. Inzet is om te voorkomen dat mensen worden afgesloten van internet vanwege financiële problemen door de coronacrisis. De telecombedrijven stellen zich daarom coulant op. Het is wel belangrijk dat als iemand problemen heeft of verwacht, hij of zij contact opneemt met de desbetreffende telecomleverancier. Om los van de coronacrisis afsluiten te voorkomen hebben de telecombedrijven convenanten afgesloten met de NVVK. Daarin wordt onder meer geregeld dat mensen die schuldhulpverlening krijgen niet worden afgesloten. Samen met de staatssecretaris van EZK bekijk ik met de telecombedrijven of aanvullende stappen noodzakelijk zijn.

Daaruit maak ik op dat er geen voornemen is om telecombedrijven expliciet te benoemen als signaalpartner in de AmvB bij de Wgs. Maar misschien horen we vanmiddag wel anders in het armoede- en schuldendebat in de Tweede Kamer.

Nieuw: KOMPAS Monitor Armoede & Schulden

Adviesbureau Purpose presenteert Kompas: ‘Een collectief leerproces tussen gemeenten gebaseerd op Data, Dialoog en het Delen van kennis & practices’.

Geïnspireerd door het corona-dashboard bundelt Purpose cijfers uit diverse bronnen op basis waarvan de gemeente haar beleid kan bepalen. Met zoveel mogelijk actuele maandelijkse en kwartaalcijfers met een hoge voorspellende waarde. Je kunt jouw cijfers vergelijken met die van andere gemeenten.

Bekijk deze presentatie en lees Bouw mee aan ‘Kompas’. Purpose ziet Kompas als een aanvulling op bijvoorbeeld de benchmark armoede en schulden.

Voor kompas gaat een nader te bepalen abonnementstarief gelden, mogelijk gedifferentieerd naar gemeentegrootte. In het abonnement zit o.a. deelname aan inspiratiesessies en online bijeenkomsten.

Op 2 juli is er een extra try out. Meer info en aanmelding via deze link. Op 16 juli starten de kopgroepgemeenten.

SCP en CPB: Verminderen van armoede mogelijk maar kost geld en banen

Gerichte maatregelen om armoede te verminderen zoals de verhoging van de bijstand, zijn effectief, maar kosten geld en vaak banen blijkt uit het zojuist verschenen onderzoek Kansrijk Armoedebeleid van het CPB en het SCP.

Met het huidige kabinetsbeleid neemt de armoede in Nederland de komende jaren met ruim een kwart toe. De stijging van armoede komt met name door de verlaging van de bijstand tot en met 2035 (hoe zat dat ook alweer?).

De armoede in Nederland kan met 60% afnemen door invoering van een basisinkomen. Dit kost veel geld en het arbeidsaanbod zal sterk afnemen. De introductie van negatieve inkomstenbelasting (p. 143) en aanpassingen in bestaand beleid, zoals in de hoogte van de bijstand, leiden tot beperktere armoedevermindering, maar ook tot minder kosten en minder werkgelegenheidsverlies. Investeren in menselijk kapitaal door in te zetten op gezondheid of opleiding is een optie voor de lange termijn.

Als de jaarlijkse verlaging van de bijstand vanaf 2021 wordt teruggedraaid, dan neemt de toekomstige kans op armoede voor personen in de bijstand met bijna de helft af. Maar ook de prikkel om te werken neemt af. Een effectieve manier om armoede onder kinderen te bestrijden, is om het kindgebonden budget te verhogen voor gezinnen met 3 of meer kinderen. Hiermee kan de armoede onder kinderen tot 20% worden teruggedrongen. Een andere mogelijkheid voor het verkleinen van de armoede is om de arbeidskorting voor werkenden met lagere inkomens te verhogen, terwijl voor de ouderen te denken valt aan een verhoging van de AIO. Armoedebestrijding op de langere termijn kan door te investeren in bijvoorbeeld opleiding, gezondheid en de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt.

In totaal hebben de planbureaus 40 beleidsopties geanalyseerd om de stijgende armoede tegen de gaan. Daarnaast zijn bijna 30 beleidsopties geanalyseerd die armoede op de lange termijn bestrijden.

Wgs is hamerstuk in Eerste Kamer

Het wetsvoorstel Wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening ten behoeve van uitwisseling persoonsgegevens wordt op 23 juni 2020 in de Eerste Kamer als hamerstuk afgedaan! Inwerkingtreding per 1-1-2021 dus.

Eerste Kamer akkoord met Wet verbetering functioneren verenigingen ...

Bekijk alle artikelen in de rubriek wetsvoorstel schuldhulpverlening.

Ombudsman: Toegang tot Wsnp is hindernisbaan zonder finish

De Nationale Ombudsman ziet op basis van onderzoek een aantal belemmeringen voor doorstroom naar de Wsnp. Bij de eerste belemmering worden gemeenten aangesproken:

  1. Burgers worden niet altijd voorgelicht over de mogelijkheden van de Wsnp. Of soms schildert een schuldhulpverlener de Wsnp ten onrechte als een kansloze optie af. Ook krijgen burgers niet altijd begeleiding bij het indienen van een Wsnp-verzoek.
  2. Mensen met een fraudeschuld bij UWV, SVB of gemeenten worden voor 10 jaar uitgesloten van het minnelijk traject. Hierdoor worden niet alleen echte fraudeurs bestraft, maar ook burgers die te goeder trouw zijn en een vergissing maken. Volgens de ombudsman zou deze onredelijk lange 10-jaarstermijn verkort en gelijkgesteld moeten worden aan de termijn van de goede trouw binnen de Wsnp-regeling (5 jaar). Ook mag een burger verwachten dat deze termijn (en het verbod om mee te werken aan het minnelijk traject) alleen geldt voor terugvorderingen die zijn ontstaan door opzet of grove schuld (met een boete van 75% of hoger). Voor terugvorderingen met een boete van 50% of minder (bij geen opzet/grove schuld of bij verminderde verwijtbaarheid) zouden deze instanties de mogelijkheid moeten krijgen om mee te werken aan het minnelijk traject.
  3. Veel schuldenaren kunnen niet voldoen aan de toelatingseisen van de Wsnp. De regeling heeft een strenge en beladen reputatie. Daarom schrikken veel burgers terug en dienen geen verzoek in.
  4. Sommige burgers staan al jaren onder beschermingsbewind terwijl de bewindvoerder niets doet aan hun schulden.

Vorig jaar deed Berenschot vergelijkbaar onderzoek en werd de ‘schuld’ nog meer bij gemeenten gelegd.

Bekijk nog eens de Routekaart verzoekschrift WSNP voor schuldhulpverleners.

Dertig actiepunten voor aanpak schulden in Arnhem

Arnhem presenteert in de Uitvoeringsagenda Schulddienstverlening
2020-2021
dertig actiepunten om veel meer huishoudens in financiële problemen te bereiken dan nu het geval is.

Daarbij is ook aandacht voor gewijzigde dienstverlening in verband met corona.

Schuldhulp voor ondernemers

Eerder dit jaar maakte Arnhem al bekend dat zij de schuldhulp aan ondernemers gaan verbeteren. Ik was nog niet toegekomen aan publicatie van mijn artikeltje.

Er komt een ondernemersloket met één vast aanspreekpunt voor ondernemers en gratis schuldhulpverlening. Ook wordt de samenwerking met partner-hulpverleners verbeterd.

Voor ondernemers met een levensvatbaar bedrijf worden schuldregelingen getroffen door een externe schuldregelingsorganisatie gespecialiseerd in ondernemers. De ondernemer lost de schulden in 3 tot 5 jaar af. Schuldregeling wordt door de gemeente betaald en is voor ondernemers gratis. Dat is een grote verandering, want nu moet de ondernemer – in tegenstelling tot particulieren met schulden – de kosten voor schuldregeling nog zelf betalen.

Er zijn momenteel verschillende partijen in Arnhem waar ondernemers zich melden voor hulp. Maar het schort aan samenwerking en er is geen sluitend hulpaanbod. Lees meer in een brief aan de gemeenteraad. En lees ook het persbericht: Betere hulp voor Arnhemse ondernemers met schulden.

Stilte voor de storm

Volgens het Jaarverslag 2019 van de NVVK steeg het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening vorig jaar met 3,4%.

Maar de NVVK verwacht dit jaar een toename van minimaal 30% als gevolg van de corona-crisis. Nu is het nog even rustig, zo blijkt uit de monitor van NVVK en Divosa, maar dat is de stilte voor de storm. Tilburg verwacht een tsunami van schulden. GKB Assen verwacht een stormloop. Oh, en Utrecht voorziet een explosie van bijstandsgerechtigden.

Lees ook het persbericht van de NVVK.

Experimenten bijstand: aandacht loont

In de afgelopen 2 jaar onderzochten 6 gemeenten of een soepelere aanpak beter werkt om bijstandsgerechtigden naar werk te begeleiden. Dat deden zij binnen de kaders van de ‘Tijdelijke regeling experimenten Participatiewet’ en vorige week werden de resultaten bekend.

Bijstandsgerechtigden die intensief begeleid worden, stromen vaker uit naar werk. Mensen die mogen bijverdienen, komen sneller aan parttime werk. Als bijstandsgerechtigden ontheven worden van hun verplichtingen heeft dat geen negatief effect op hun uitstroom uit de bijstand.

In Amsterdam mogen 5.000 bijstandsgerechtigden tot €200 per maand bijverdienen. De deelnemers blijken ruim 2 keer vaker werk te vinden dan mensen die geen bijverdienpremie ontvangen.

‘In veel gemeenten zijn de uitkomsten echter met veel onzekerheid omgeven’, zo zegt het CPB. ‘Bij toekomstige experimenten is het belangrijk om het aantal verschillende maatregelen te beperken, om meer precieze uitspraken te kunnen doen.’

Staatssecretaris Van Ark noemt in een Kamerbrief de bevindingen interessant, maar verbindt er (nog) geen conclusies aan.

Lees meer op nieuwsszw.nl.

Schuldenknooppunt vanaf 1-1-2021 landelijk uitgerold

De NVVK wil het Schuldenknooppunt vanaf 1 januari 2021 landelijk uitrollen. Via het Schuldenknooppunt communiceren schuldeisers en schuldhulpverleners over schuldregeling. De aansluittarieven voor gemeenten, schuldhulpverleningsorganisaties en schuldeisers zijn vorige week bekendgemaakt.

Schuldenknooppunt.png

Collectief schuldregelen en inzet saneringskrediet zijn onderdeel van het arrangement. In de toekomst kan het Schuldenknooppunt waarschijnlijk ook worden ingezet voor vroegsignalering. Lees meer op nvvk.nl/schuldenknooppunt.

Praatplaten voor laaggeletterden

De toolkit ‘Blijf in verbinding met laaggeletterden’ van Schouders Eronder ondersteunt schuldhulpverleners in gesprekken met laaggeletterden. Schuldhulpverleners kunnen aan de hand van de plaatjes uitleg geven over geldzaken en het traject van schuldhulpverlening. De toolkit bevat achtergrondinformatie over laaggeletterdheid, uitlegkaarten, inkomsten-en uitgaven kaarten, afsprakenkaarten en een procesoverzicht.

Je kunt alles apart downloaden of in 1 pdf.

Bekijk ook de tekeningen en praatplaten van Bindkracht10 en Stadsring51. En kijk rond op lezenisnietbegrijpen.nl en directduidelijk.nl.

Aantal meldingen vroegsignalering

Hoeveel meldingen van woningcorporaties, zorgverzekeraars en water- en energieleveranciers kun je als gemeente verwachten als volgend jaar de nieuwe Wgs in werking treedt?

SZW gaat in de Memorie van Toelichting bij de nieuwe Wgs uit van een extra bereik van 145.512 huishoudens. Ik zou dus als vuistregel hanteren: 85 meldingen per 10.000 inwoners per jaar extra.

Inforing geeft – op basis van de ervaringen van gemeenten die werken met hun applicatie RIS – een goede inschatting van het aantal meldingen per gemeente. Op te vragen via info@inforing.nl.

Beschikking schuldhulpverlening

Vanaf 1 januari 2021 moeten gemeenten volgens de nieuwe Wgs een beschikking voor schuldhulpverlening afgeven. Dat doe je binnen 8 weken na het eerste gesprek waarin de hulpvraag is vastgesteld. Deze infographic van Schulinck geeft dat mooi weer (klik om te vergroten).

Heeft iemand een mooi voorbeeld van een beschikking? Dan deel ik die hier. Ik ben er een aan het maken voor De Ronde Venen.

Eindhoven verbetert aanpak armoede en schulden

Op 9 juni neemt de Eindhovens gemeenteraad een besluit over het Beleidsplan armoede & schulden 2020-2024. De infographic hieronder vat de plannen mooi samen. Er wordt onderscheid gemaakt in korte termijn acties (mede i.v.m. corona) en lange termijn oplossingen. Lees ook het eindrapport van het onderzoek dat eraan vooraf ging.

Grip op geldzaken met Buddy app

De Buddy app is gekoppeld aan je bankrekening(en). Je kunt inkomsten en uitgaven categoriseren en reserveren voor bijvoorbeeld de vaste lasten. In de ‘budgetboog’ zie je hoeveel je nog kunt uitgeven voordat de betaling van de vaste lasten in gevaar komt. Je kunt met de app ook gewoon betalingen doen zoals je gewend bent met de app van je bank. Lees meer over deze en andere functionaliteiten op buddypayment.nl

Voor veel mensen is dit een laagdrempelige manier om grip te krijgen op geldzaken. Met wat begeleiding kan het voor sommigen een alternatief zijn voor budgetbeheer.

Pilot

Gemeenten kunnen deelnemen aan een pilot. Doorlooptijd 12 maanden, met 50-100 gebruikers per gemeente. Kosten: €20 per maand per gebruiker + eenmalig €6.000. In de pilot wordt onderzoek gedaan naar stressreductie, financiële stabiliteit en gebruiksvriendelijkheid. Hulpverleners krijgen via webinars uitleg hoe zij hun cliënten kunnen begeleiden.

De onafhankelijke NVSI houdt de kostenopbouw in de gaten. Als het gebruik toeneemt, kunnen de kosten per gebruiker zeer waarschijnlijk dalen.

Kinderarmoede moet halveren

Opgroeien in armoede in Nederland - Kansfonds
Foto: Kansfonds

Het aantal kinderen in armoede moet dalen van 9,2% in 2015 naar 4,6% in 2030. Dat schrijft staatssecretaris Van Ark in een brief aan de Eerste Kamer waarin ze haar ambities voor de aanpak van kinderarmoede verder concretiseert.

Daarmee sluit Nederland aan bij de streefwaarden die zijn geformuleerd in het kader van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN.

Precies een jaar geleden informeerde Van Ark de Tweede Kamer over het kabinetsbrede maatregelenpakket om kinderarmoede een halt toe te roepen. Met vier ambities:

  1. Ieder kind dat in een gezin met een laag inkomen opgroeit kan meedoen. In 2021 wordt 100% van de kinderen met ouders in de bijstand bereikt en 70% van de kinderen van de werkende gezinnen met een laag inkomen.
  2. Het aantal huishoudens met kinderen dat te maken heeft met een laag inkomen laat de komende jaren een dalende trend zien.
  3. Er komt periodiek kwalitatief inzicht in de brede kansarmoede onder kinderen.
  4. Er komt periodiek een kwalitatief overzicht van goede voorbeelden en initiatieven van gemeenten en andere lokale en landelijke organisaties gericht op het voorkomen van armoede onder kinderen en de negatieve gevolgen daarvan voor kinderen.

Landelijk convenant vroegsignalering

Convenant voor de uitvoering van de brandstofmix - Nationaal LNG ...

Er wordt gewerkt aan een landelijk convenant met water- en energieleveranciers, woningcorporaties en zorgverzekeraars. NVVK is penvoerder. Inhoud:

  • In welk stadium wordt achterstand gemeld
  • Welke gegevens worden uitgewisseld
  • Hoe wordt gemeld (BKR, RIS of anders)
  • En misschien ook wat over (tijdelijke) opschorting incasso

Het voornemen is om het convenant nog dit jaar – en in ieder geval voor inwerkingtreding Wgs – te ondertekenen. Het is dus als individuele gemeente niet zinvol om de komende tijd heel veel energie te steken in het sluiten van overeenkomsten met deze landelijke partijen.

Let op: niet te verwarren met de landelijke vroegsignaleringsafspraken in het kader van Amargi.

Zes overheidsorganisaties gaan vanaf 1 juli in principe akkoord met minnelijke voorstellen

UWV, CJIB, SVB, CAK, DUO en Belastingdienst leggen vandaag in een convenant met de NVVK vast, dat zij vanaf 1 juli in principe altijd akkoord gaan met minnelijke voorstellen van schuldhulpverleners die zijn aangesloten bij de NVVK. Altijd, tenzij er wettelijke of andere belemmeringen zijn. Deze moet de schuldeiser dan bij de saldo-opgave al melden.

Hoofdlijnen:

  1. Schuldeiser wijst schuldenaar op mogelijkheid schuldhulpverlening.
  2. Shv’er voert binnen 4 weken gesprek met inwoner en wijst erop dat de periodieke betalingen vanaf dat moment hervat moeten worden.
  3. Schuldhulpverlener start stabilisatie (indien nodig) en stuurt kennisgeving naar schuldeisers.
  4. Schuldeiser schort incasso 8 maanden op.
  5. Shv’er vraagt om saldo-opgave.
  6. Schuldeiser spant zich in om deze binnen 15 werkdagen te leveren en vermeldt of er op voorhand belemmeringen zijn voor een minnelijke regeling.
  7. Shv’er spant zich in om binnen 4 maanden, doch uiterlijk 8 maanden, na saldo-opgave een betalingsregeling, herfinanciering of schuldregeling te treffen. Shv’er stuurt het voorstel ter kennisgeving naar schuldeiser,
  8. die het automatisch aanvaardt, tenzij er dus op voorhand belemmeringen zijn gemeld. In dat geval zet de schuldeiser zich in om binnen 15 werkdagen inhoudelijk te reageren op het voorstel.

Lees meer op nvvk.nl.

In Betalingsachterstanden bij uitvoeringsorganisaties per gemeente lees je hoeveel inwoners in jouw gemeente een betalingsachterstand hebben bij één van deze overheidsorganisaties.

Wetsvoorstel adviesrecht naar Tweede Kamer

Weet je wat jij zou moeten doen...?” Als adviseren je beroep is ...

Het wetsvoorstel regelt dat gemeenten drie maanden nadat schuldenbewind is ingesteld de rechter mogen adviseren of een inwoner het beste kan worden geholpen door voortzetting van het bewind, of door een lichtere vorm van gemeentelijke ondersteuning. Verder regelt het wetsvoorstel dat schuldenbewind niet meer voor onbepaalde tijd mag worden ingesteld.

Binnen drie maanden na instelling schuldenbewind moet de bewindvoerder een plan van aanpak naar de gemeente sturen. De gemeente mag adviseren. Het advies moet dan binnen vier weken naar de griffier, de rechthebbende en de bewindvoerder. De rechter beslist op basis daarvan of het bewind wordt voortgezet dan wel beëindigd. Gemeenten kunnen hiertegen niet in hoger beroep. Gegevens over de gezondheid van de inwoner mogen worden verwerkt in het plan van aanpak en het advies.

Als de inwoner als gevolg van lichamelijke of geestelijke toestand duurzaam niet in staat is zijn belangen waar te nemen èn er zijn problematische schulden, hoeft de rechter de bewindvoerder niet te verplichten een plan van aanpak te sturen. De gemeente heeft dan dus ook geen adviesrecht. Het bewind mag in dit geval voor onbepaalde tijd worden ingesteld.

Lees wetsvoorstel en memorie van toelichting. Inwerkingtreding per 1-1-2021 lijkt me haalbaar. Maar in corona-tijden is niets zeker.

Tilburg en de rechtbank Zeeland-West-Brabant experimenteren al met adviesrecht. Inwoners die bewind willen aanvragen, gaan nu eerst met hun bewindvoerder naar het team schuldhulpverlening. Daar wordt samen gekeken of een lichtere oplossing mogelijk is. Zo wordt ook direct gekeken of de schuld op te lossen is. Schuldenbewind is dan niet nodig. Dat blijkt in 30% van de aanmeldingen zo te zijn.

Corona-maatregelen rond armoede en schulden

Afbeeldingsresultaat voor corona

Hoe groot is het probleem

NVVK, Divosa en VNG brengen met de Monitor Schuldhulpverlening tijdens de corona-crisis in kaart hoeveel extra aanmeldingen er zijn. Klik hier voor de laatste resultaten. Het is nu nog relatief rustig, maar dat is waarschijnlijk stilte voor de storm. Bijna 40% verwacht straks overbelasting van de uitvoering. Tilburg verwacht een tsunami van schulden. GKB Assen verwacht een stormloop. De NVVK verwacht voor 2020 en daarna een stijging van het aantal hulpvragen met minimaal 30%. Utrecht voorziet een explosie van bijstandsgerechtigden. Schuldenlab liet het uitzoeken en schetst een best en worst case scenario:

Schermafdruk 2020-06-18 10.24.21.png
Schermafdruk 2020-06-18 10.37.08.png

Het aantal mensen met betaald werk daalde in april met 160.000 naar 8,9 miljoen. Een terugval van die omvang is niet eerder voorgekomen sinds er maandcijfers worden samengesteld (vanaf 2003). Bron: CBS.

Financieel kwetsbare groepen worden extra geraakt. 62% van de laagbetaalde flexwerkers en 69% van de laagbetaalde zzp’ers zegt dat hun inkomen is gedaald. 11% van de Nederlanders geeft aan momenteel (redelijk tot heel) moeilijk te kunnen rondkomen. Naast mensen met een bijstands-of arbeidsongeschiktheidsuitkering (20%) zijn dit vooral laagbetaalde zzp’ers (20%) en laagbetaalde flexwerkers (17%). Van de mensen bij wie de inkomsten zijn gedaald, zegt 46% van de ondervraagden de afgelopen tijd gebruik te hebben gemaakt van hun spaargeld. 33% zegt de huidige situatie niet langer dan 3 maanden te kunnen volhouden. Bron: Wijzer in Geldzaken.

Huishoudens zijn niet voorbereid op crisis, zo blijkt uit een Nibud-peiling.

Lees op CBS.nl over de sociale gevolgen en economische gevolgen. Lees de publicatie Maatschappelijke gevolgen corona van het SCP (7 mei) en luister naar Schulden door coronacrisis op Radio 1 (24 mei).

Wat gebeurt landelijk

Het kabinet bood op 17 maart een eerste Noodpakket voor banen en economie. Op 20 mei werd het aanvullende Noodpakket voor banen en economie 2.0 gepresenteerd. Er is een tegemoetkoming inkomsten en salarissen voor werkgevers, tijdelijke ondersteuning voor zzp’ers, versoepeling van kredieten en een tegemoetkoming in de vaste lasten voor MKB.

De Tijdelijke Werkgroep Sociale Impact pleit voor verruiming van het kwijtscheldingsbeleid en een breed schuldenoffensief. Op nvvk.nl lees je dat veel oplossingsrichtingen al in praktijk zijn gebracht.

Het kabinet ondersteunt voedselbanken.

Het CJIB hanteert sinds dit voorjaar een noodstopprocedure. Staatssecretaris Van Ark wil kijken of ze deze noodstop ook bij andere overheidsorganisaties kan inzetten . Het biedt de mogelijkheid om 4 maanden uitstel van betaling te vragen. Voorwaarde is dat men zich meldt bij de schuldhulpverlening. Besluit de gemeente dat schuldhulp nodig is en wordt deze opgestart, dan kan het uitstel met nog eens 8 maanden worden verlengd.

De KBvG adviseert gerechtsdeurwaarders met klem om ontruimingen en beslagleggingen op inboedel op te schorten waar mogelijk. In de STER-campagne bellen is oplossen roept de KBvG mensen op snel contact op te nemen als een deurwaardersbrief op de mat valt.

Minister van Veldhoven van Milieu en Wonen heeft met verhuurdersorganisaties en brancheverenigingen afgesproken nu geen huisuitzettingen te doen. Daarnaast is er een spoedwet om tijdelijke huurcontracten te verlengen. Lees de handreiking Lokale voorbeelden van specifiek maatwerk over huurbevriezing, huurverlaging, betalingsregelingen of het zoeken naar een passendere woning.

De Tweede en Eerste Kamer willen dat de gebruikelijke huurverhoging op 1 juli dit jaar niet doorgaat vanwege de coronacrisis. Maar minister Ollongren blijft bij haar standpunt dat een algemene huurbevriezing`niet nodig is. De Eerste Kamer steunt daarom een motie van afkeuring tegen haar.

De drinkwaterbedrijven sluiten voorlopig geen drinkwater af.

Sommige energiebedrijven sluiten ook niet meer af, maar hier is geen collectief standpunt over. De vereniging EnergieNed meldt: “Mochten er bedrijven en particulieren als gevolg van de coronacrisis in betalingsproblemen te komen, dan zullen leveranciers met begrip voor de situatie in gesprek gaan om individuele afspraken te maken.”

Banken stellen een aflospauze van zes maanden in voor MKB’ers. Particulieren worden bij betalingsproblemen uitgenodigd om over een oplossing te komen praten.

Tot 1 juli zijn er geen gedwongen woningverkopen.

Minister Slob attendeert op www.lesopafstand.nl en schrijft in deze brief: ‘Ik heb SIVON [samenwerkende schoolbesturen, red.] gevraagd om voor een bedrag van €2,5 miljoen, dat ik per direct beschikbaar heb gesteld, zoveel mogelijk laptops aan te schaffen en te distribueren naar scholen in het po, vo en mbo. SIVON gaat hiermee direct aan de slag.’ Scholen en gemeenten moeten samen kijken waar dit nodig is. Slob heeft met de VNG afgesproken dat iedere gemeente een herkenbaar ‘loket’ opent voor dit soort vragen vanuit het onderwijs. Op 4 mei trekt Slob nog eens €3,8 miljoen hiervoor uit.

KPN stelt 1000 4G Routers beschikbaar aan gezinnen die vanwege geldgebrek geen wifi hebben. ABN Amro schenkt via Jeugdeducatiefonds 2.000 laptops aan arme wijken. Stichting De Verre Bergen en Coolblue doneren samen 3.000 nieuwe Chromebooks in Rotterdam.

Er is een crisisfonds voor kwetsbare kinderen die uithuisgeplaatst zijn, kinderen die thuis wonen met een jeugdbeschermingsmaatregel of intensieve inzet van Veilig Thuis, kinderen in de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en AZC’s en kinderen in de pleegzorg. Professionals kunnen vouchers aanvragen van maximaal €50 per kind, €100 per gezin of €250 per leefgroep. Kijk op samensterkvoorkwetsbarekinderen.nl.

Het Oranjefonds stelt een hulpfonds in á €3,5 miljoen voor sociale initiatieven. Je kunt ook terecht bij het Kansfonds. Netwerk DAK opent een Noodfonds voor 100.000 mensen in de knel.

Studenten mogen meer lenen bij DUO. Actiegroep Niet Mijn Schuld vindt dat absurd. DUO levert gedurende de coronacrisis geen vorderingen meer aan bij het CJIB. Studenten kunnen 3 maanden collegegeld terugkrijgen.

De ouders die hun kind(eren) vanwege de coronacrisis tijdelijk niet naar de kinderopvang of bso kunnen brengen, krijgen hun geld terug.

Bekijk het overzicht van maatschappelijke initiatieven voor kwetsbare groepen (VWS).

Lees de Belgische maatregelen rond armoede en bestaansonzekerheid.

Wat kun je als gemeente doen

Steun je voedselbank. Zij hebben last van het hamsteren. En ook veilige uitgifte is lastig. In De Ronde Venen geven we extra financiële steun. In Den Haag krijgen klanten een supermarktbon. Op grond van art. 31 2e lid sub m Participatiewet kan de gemeente besluiten dat dit soort cadeaukaarten niet met de bijstandsuitkering worden verrekend. De Groningse voedselbank gaat thuis bezorgen. Meer info op vng.nl.

Maak een noodloket voor zzp-ers bijvoorbeeld zoals regio Utrecht. SZW, VNG, Divosa en ICT-leveranciers bieden een toolkit (onder meer digitale aanvraagformulieren). Zzp’ers kunnen op Krijgiktozo.nl bekijken of ze in aanmerking komen. Verstrek voorschotten, zoals Arnhem.

Schuldhulpverlener, maken je klanten vanwege de corona-bestrijding nieuwe schulden? Ontzie ze dan even, en zet een bemiddeling om in een saneringskrediet, adviseert de NVVK. Laat een inkomensterugval niet leiden tot beëindiging van een schuldregeling.

Vraag in het kader van vroegsignalering aan signaalpartners om ook e-mailadressen en telefoonnummers aan te leveren.

Ga het gesprek aan met lokale schuldeisers, zoals woningbouwcorporaties en deurwaarders. Maak afspraken over opschorting van huisuitzettingen, coulance bij vorderingen en tijdelijke opschorting van invordering. En kijk ook naar je eigen rol als schuldeiser (inhouding bijstand en gemeentelijke belastingen).

De nacht- en dagopvang en dagbesteding voor daklozen mag open blijven. Het ministerie van VWS heeft richtlijnen opgesteld. Laat daklozen niet in grote slaapzalen, maar in lege hotelkamers overnachten. Lees meer tips voor inloophuizen.

In de Utrechtse gemeenteraad wordt gepleit voor herinvoering van de zomerscholen en gratis mondkapjes voor minima. Amstelveen verstrekt een toeslag van €50.

Lees de uitgebreide lijst met FAQ’s over coronavirus op VNG.nl.

Deel tijdens webinars kennis en ervaringen met andere gemeenten.

Vanaf p. 25 van het verslag van de Tijdelijke Werkgroep Sociale Impact vind je tal van initiatieven van gemeenten.

Werk samen met het lokale fonds voor urgente noden. Of richt zo’n fonds op. Je kunt daarnaast of in samenwerking ook een sociaal leenfonds opzetten waarbij het fonds kleine schulden afkoopt en de schuldenaar het in 3 jaar zonder rente terugbetaalt.

Hulp op afstand

Attendeer inwoners op online zelfhulp. Sluit aan bij Startpunt Geldzaken en bied geldplannen zoals Beter Rondkomen, Kom uit de geldzorgen, Rondkomen met kinderen, Bijna 18 en het geldplan ZZP. In het artikel Met apps je geldzaken op orde vind je meer online tools.

Zorg voor een uitstekende telefonische bereikbaarheid (liefst met beeld) en online toegang tot schuldhulp. Voorbeelden: Drechtsteden, Schuldendebaas (tot 1 juni gratis), MijnIntake (gratis zolang richtlijn thuisblijven geldt), Tingit-app, Hulplijn Geldstress Eindhoven. Stuur beschikkingen per e-mail.

Volg de talkshow Geldzorgen in crisistijd elke donderdag om 13:00 uur op Youtube.

Verspreid de speciale corona-editie van de online Nibud-Geldkrant. Deze kun je desgewenst op maat laten maken voor jouw gemeente. Voor jongeren is er een online corona-editie van de GeldChecker.

Stuur scholen een link naar online trainingen: Dit kun je als leerkracht doen bij armoede (Jufenmeester.nl), Wat kun je als onderwijzer betekenen voor kinderen in armoede? (Leergeld). Bank voor de klas ontwikkelde een lesbrief voor thuisonderwijs aan kinderen in groep 6, 7 en 8

Check of kinderen thuis les kunnen volgen. Regel via bijvoorbeeld Leergeld of het Jeugdeducatiefonds een laptop voor minima. Stem hierbij af met het hierboven genoemde initiatief van Slob.

Stuur professionals de online training Signaleren en begeleiden financiële problemen in het wijkteam (Movisie).

Attendeer bewindvoerders en vrijwilligers op de e-learning omgaan met zorgverzekeringsschulden. Lees hoe het zit met zorgverzekering en Corona.

Lees Coronavirus: verlaag de stress voor mensen in armoede (Movisie) over burenhulp, telefooncirkels en andere sociale initiatieven.

Bekijk de tips voor sociaal raadlieden m.b.t. werken in tijden van corona.

Tweede Kamer stemt in met wijziging Wgs

Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening ten behoeve van de uitwisseling van persoonsgegevens is vandaag aangenomen door de Tweede kamer. Lees de wettekst en de samenvattingen van juni en oktober jl. Staatssecretaris Van Ark antwoordde vorige week op Kamervragen dat gemeenten geen extra middelen krijgen voor vroegsignalering. Wel gaf ze een kleine opening door te zeggen dat in de evaluatie de kosten-batenanalyse nog eens tegen het licht zal worden gehouden.

Vooral Kamerleden René Peters (CDA) en Jasper van Dijk (SP) hadden een goede dag vandaag:

Aangenomen amendementen en moties

  1. Amendement Peters en Jasper van  Dijk. In de Wgs komt te staan dat gemeenten in een verordening moeten vastleggen binnen welke termijn na het eerste gesprek over de hulpvraag wordt besloten of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt (de maximale Awb-termijn is 8 weken).
  2. Motie Jasper van Dijk en Peters over onderzoek naar problemen met bewindvoering.
  3. Motie Van Beukering-Huijbregts over borging van de privacy betrekken bij de evaluatie.
  4. Motie Peters verzoekt de regering, om met gemeenten in gesprek te gaan en te bevorderen dat gemeenten periodiek met de betrokken maatschappelijke organisaties overleggen over preventie van schulden.
  5. Motie Peters over een maatschappelijke kosten- en batenanalyse bij de evaluatie van de wet (En misschien concludeert de staatssecretaris op basis daarvan dat gemeenten toch extra middelen nodig hebben).
  6. Motie Peters en Jasper van Dijk over per manifestpartij vragen om tot een vaste reactietermijn te komen.

Nu op naar de Eerste Kamer. Beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2021.

Betalingsachterstanden bij uitvoeringsorganisaties per gemeente

Het CBS presenteerde vorige week een dashboard met gegevens over betalingsachterstand bij Belastingdienst, CAK, CJIB, DUO, SVB en/of UWV:

  • Waar wonen schuldenaren. Je kunt bijvoorbeeld zien hoeveel inwoners in jouw gemeente een betalingsachterstand hebben bij de Belastingdienst.
  • Hoeveel schuldenaren hebben betalingsachterstanden bij 2 of meer organisaties
  • Overlappen per organisatie
  • Volgorde van betalingsachterstanden
  • Kenmerken van schuldenaren (o.a. leeftijd, hoogte schuld, toeslaggebruik)

In het dashboard zie je dat er best aardig wat mensen zijn die bij meerdere uitvoeringsorganisaties schulden hebben. Belangrijk dus dat de Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag snel in werking treedt.

y

Uitkeringsinstanties, schuldeisers, werkgevers en zorgaanbieders melden geldproblemen bij gemeente #vroegsignalering

Vandaag bespreekt de Tweede kamer de Wgs en het voorstel om vroegsignalering van betalingsachterstanden op de vaste lasten te verplichten. Zorgverzekeraars, woningcorporaties en energie- en waterleveranciers geven straks zonder toestemming van hun klant diens contactgegevens door aan de gemeente.

Ambitieuze gemeenten kunnen daarnaast ook meldingen ontvangen van partijen zoals SVB, telecombedrijven, UWV, CJIB, incassobureaus, pensioenfondsen, verzekeraars en postorderbedrijven. Amargi – een project van Goede Gieren – maakt afspraken met deze partijen. Gemeenten kunnen daarop kosteloos meeliften en hoeven dus niet zelf convenanten te sluiten.

Belangrijkste verschillen met de wettelijke vroegsignalering:

  1. De melder vraagt altijd toestemming aan de klant, werknemer of uitkeringsgerechtigde om diens gegevens aan de gemeente door te geven.
  2. De gemeente benadert de inwoner binnen drie dagen. Je kunt de inwoner bijvoorbeeld uitnodigen voor een gesprek of direct thuis bezoeken.

Het mooie hiervan is dat de schuldenaar niet zelf de eerste moeilijke stap hoeft te zetten.

Gemeenten ontvangen de meldingen digitaal via RIS. Gemeenten zonder RIS ontvangen de meldingen via een beveiligde online brievenbus. De gemeente hoeft niet op casusniveau de resultaten terug te koppelen aan de melder.

Geïnteresseerd? Meld je aan

Geen zorgen, je verplicht de gemeente nog tot niets. We sturen info op en nemen contact op om de vervolgstappen te bespreken.

Nederlandse Schuldhulproute

Bij de NSR verwijzen banken en andere partijen hun klanten naar geldfit.nl. Via die weg kunnen inwoners ook bij het juiste loket in jouw gemeente terechtkomen. Je kunt gratis de juiste contactgegevens op Geldfit plaatsen. Doe dat via info@geldfit.nl of tel. 085–1119551.

Er wordt momenteel onderzocht hoe de NSR, Amargi en andere routes op elkaar kunnen worden afgestemd.

Effectiviteit van vrijwilligers in de schuldhulpverlening

Onlangs lazen we al dat begeleiding door vrijwilligers leidt tot meer inkomen en minder schulden. Saxion Hogeschool presenteert deze week ook overwegend positieve onderzoeksuitkomsten:

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-1.png
  • Minder uitval bij mensen die begeleid worden door een vrijwilliger.
  • Mensen die begeleid worden door een vrijwilliger lossen relatief meer per maand af.
  • Het duurt bij mensen met vrijwilliger aanmerkelijk langer voor alle bewijsstukken zijn aangeleverd en de schuldbemiddeling van start kan gaan. Waarschijnlijk komt dit niet door de vrijwilliger, maar ligt het omgekeerd: de vrijwilliger wordt ingeschakeld omdat het proces stagneert.
  • Financiële zelfredzaamheid neemt flink toe in de loop van de begeleiding. Echter nauwelijks verschil tussen wel/geen begeleiding door vrijwilliger.

Welke activiteiten van de vrijwilliger dragen bij aan hun effectiviteit?

Zowel vrijwilligers, als cliënten als professionals noemen vooral de praktische ondersteuning door vrijwilligers. Dit is ook waar vrijwilligers de meeste tijd aan besteden, ondanks het feit dat in de training veel nadruk wordt gelegd op het “op je handen zitten”. Veel cliënten zeggen dat ze niet zozeer nieuwe vaardigheden hebben geleerd, maar weer in staat waren om de regie te nemen doordat de vrijwilliger papieren ordende en inkomsten, uitgaven en schulden op een rij zette.

Één van de aanbevelingen van de onderzoekers: Zorg voor variatie in het aanbod aan vrijwillige ondersteuning. Soms past de werkwijze van Humanitas beter, soms die van Schuldhulpmaatje/Diaconaal Platform.

Lees het rapport en bekijk de infographic.

Maak in de Week van het geld de lokale aanpak naar een schuldenvrije generatie zichtbaar

Staatssecretaris Van Ark roept gemeenten op om in de Week van het geld (23 tot en met 27 maart 2020) de lokale aanpak naar een schuldenvrije generatie zichtbaar te maken. Sinds 2010 is het doel van deze nationale projectweek om kinderen en jongeren te leren omgaan met geld, zowel thuis als in de klas.

Op www.weekvanhetgeld.nl vind je een overzicht van gastlessen en activiteiten die zowel tijdens de Week van het geld als gedurende het gehele schooljaar zijn in te zetten op de verschillende schoolniveaus en in buitenschoolse situaties.

Handreiking Omgaan met armoede op scholen

De Handreiking Omgaan met armoede op scholen is bedoeld voor scholen binnen het primair en voortgezet onderwijs en bevat praktische handvatten om de gevolgen van armoede op de ontwikkeling van kinderen aan te pakken. Er worden werkwijzen gepresenteerd rond S.O.S: Signaleren, Ondersteunen en Stimuleren.

In het voorwoord roept staatssecretaris Van Ark gemeenten en scholen op om samen te werken. Tip: zoek in het document op ‘gemeente’ en vindt snel wat je als gemeente kunt doen. Zo lees je bijvoorbeeld dat Amsterdamse scholen die een ouderbijdrage van meer dan €225 vragen, niet meer in aanmerking komen voor gemeentelijke subsidie.

Nieuwsbrief Actieplan Brede Schuldenaanpak

Je kunt je vanaf heden aanmelden voor de maandelijkse nieuwsbrief van de campagne Komuitjeschuld van het ministerie van SZW. Daarin word je op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rond het Actieplan Brede Schuldenaanpak.

De website en nieuwsbrief Effectieveschuldhulp.nl houden op te bestaan.

95% beslagvrije voet niet toepassen bij beslag door derden

In Gemeentenieuws van SZW schrijft staatssecretaris Van Ark dat ze blij is dat veel gemeenten gevolg geven aan haar oproep om een beslagvrije voet van 95% van de bijstandsnorm te hanteren. Maar ze schrijft ook:

Inmiddels hebben mij echter ook berichten bereikt dat deze methodiek in enkele gemeenten niet alleen voor de eigen vorderingen van de desbetreffende gemeente wordt gebruikt, maar tevens voor beslagen die door andere partijen worden gelegd. Voor deze gevallen, waarbij een derde partij beslag legt op een gedeelte van de uitkering van een schuldenaar, geldt echter nog steeds dat de beslaglegger de beslagvrije voet vaststelt. De gemeente komt hier geen eigenstandige bevoegdheid toe om deze tussenmaatregel hierop toe te passen en daarmee een andere beslagvrije voet te hanteren dan zoals vastgesteld door de beslaglegger.

Breda focust op werkende arme

Het college van Breda presenteert haar beleidsplan armoede en schulden. Het plan moet nog worden vastgesteld door de raad.

Het is een mooi compleet beleidsplan met een paar interessante maatregelen. In de hoofdstukken 5-7 wordt elke paragraaf samengevat met een kopje ‘wat gaan we doen’. Een paar highlights:

  • Er komt een preventieteam dat zich o.a. richt op scholen en het vinden van werkende armen. Ook worden ervaringsdeskundigen ingezet.
  • Via lokale en regionale werkgevers en netwerken van zelfstandigen worden werkende armen opgespoord. Hierbij worden het Ondernemersteam en het Werkgeversservicepunt ingezet en er worden bijeenkomsten en studiedagen georganiseerd.
  • Er komt een financieel spreekuur voor ZZP-ers.
  • Breda ondersteunt minima die willen werken aan hun gezondheid (deels volgens JOGG-aanpak).
  • Energiearmoede wordt aangepakt met ontzorgprogramma’s, energiecoaches en een ‘groene lening’. In de Verordening voor het Woonabonnement komt een financieel arrangement, zodat minima goedkoper kunnen lenen (ook als zij een BKR-beschadiging hebben).
  • Er komt een drempelbedrag voor bijzondere bijstand, maar niet voor werkende armen, ZZP-ers zonder bijstand en AOW-ers.
  • Breda gaat vaker saneringskredieten verstrekken. ‘Uiteindelijk willen wij in 90% van de gevallen een saneringskrediet verstrekken’ 😉
  • Een schuldenafkoopfonds wordt ingezet voor inwoners met kleine schulden tot ongeveer €5.000. In tegenstelling tot bij een krediet of lening hoeft deze bijdrage niet altijd te worden terugbetaald.
  • De collectieve zorgverzekering maakt plaats voor maatwerk (zoals in Emmen).

Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag

8 jaar na Paritas Passé en 4 jaar na de Rijksincassovisie van het vorige kabinet lijkt er nu eindelijk een eind te komen aan overheidsinstanties die elkaar beconcurreren bij beslaglegging waardoor schuldenaren onder de beslagvrije voet belanden.

Overheidsorganisaties sluiten aan op het beslagregister en gaan met gerechtsdeurwaarders informatie uitwisselen over beslagen en verrekeningen.

Dit staat in een wetsvoorstel dat vanaf vandaag ter consultatie ligt tot 25 maart 2020.

Nu hopen dat het kabinet ook voortmaakt met vereenvoudiging van de beslagvrije voet.

Werkgever moet geen hulpverlener zijn maar goede verwijzer

Een werknemer met schulden kost de werkgever €13.000 per jaar, zo weten we uit onderzoek van het Nibud (2017). Voor werkgevers die hun werknemers willen ondersteunen maar niet weten hoe, heeft Panteia nu een stappenplan ontwikkeld (klik om te vergroten):

Een werkgever moeten geen hulpverlener zijn, maar een goede verwijzer, stellen de onderzoekers. Lees het rapport.

Vroegsignalering

Gemeente, maak in het kader van vroegsignalering afspraken met lokale werkgevers! Bij landelijke werkgevers kun je meeliften op afspraken die Amargi maakt tussen gemeenten en signaalpartners.

Wetsvoorstel inburgering 2021: gemeente moet vaste lasten betalen

Naar verwachting treedt per 1 januari 2021* de Wet Inburgering 2021 in werking. Daarin staat in art. 56:

Het college verbindt aan de bijstand van de belanghebbende de verplichting om gedurende een periode van zes maanden, gerekend vanaf de dag waarop het recht op bijstand ontstaat, mee te werken aan het door het college in naam van de belanghebbende verrichten van betalingen uit de toegekende bijstand van huur, gas, water en stroom en de verplichte zorgverzekering

Klik hier voor de concept-wettekst en memorie van toelichting.

Van dezelfde vaste lasten moeten gemeenten betalingsachterstanden gaan vroegsignaleren in het kader van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening die waarschijnlijk ook per 1-1-2021 in werking treedt. Beide wetsvoorstellen moeten overigens nog naar de Tweede Kamer.

Bespreek even met je collega van inburgering en sociale dienst hoe je dit gaat aanpakken. Misschien wil de sociale dienst helemaal geen ‘administratiekantoor’ zijn? Volgens mij kun je het dan ook beleggen bij budgetbeheer of extern beleggen bij een administratie- of bewindvoerderskantoor. Dan kun je het bovendien meteen ook oppakken voor de statushouders die binnen zes maanden al werkt maar nog wel ontzorging nodig heeft.

Turken die naar Nederland komen worden alsnog verplicht om in te burgeren.
Alle Turken die naar Nederland komen moeten vanaf 2021 alsnog verplicht inburgeren. De invoering van de nieuwe inburgeringswet maakt een einde aan de uitzonderingspositie die Turken nu nog hebben.

* Op 23 maart 2020 schrijft minister Koolmees dat de ingangsdatum verschuift naar 1 juli 2021.

Door inzet vrijwilligers: meer inkomen, minder schulden

Dat is de mooie uitkomst van een representatief meerjarenonderzoek van mijn LSTA-collega Jansje van Middendorp naar ondersteuning door vrijwilligers aan hulpvragers met administratieve en/of financiële problemen. Lees haar rapport Wat levert thuisadministratie op?. De belangrijkste uitkomsten staan in een factsheet.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-2.png

Er zijn 340 vrijwilligersorganisaties die in Nederland ondersteuning bieden bij de thuisadministratie. Ongeveer de helft van deze organisaties is aangesloten bij Schuldhulpmaatje of Humanitas. Het Landelijk Stimuleringsnetwerk Thuisadministratie (LSTA) ondersteunt lokale organisaties zonder landelijke koepel, maar ook afdelingen van koepels kunnen gebruik maken van de diensten van het LSTA.

In jouw gemeente

Op de website van het LSTA vind je een kaart met alle vrijwilligersorganisaties. Nog geen vrijwilligersorganisatie in jouw gemeente? Neem dan voor advies contact op met het LSTA .

Alliantie vrijwilligersorganisaties

In 2019 is met steun van het kabinet de Alliantie voor Vrijwilligersorganisaties in de Schuldhulpverlening (AVS) opgericht. Hierin zijn naast LSTA, Schuldhulpmaatje en Humanitas ook het Leger des Heils, Inspraakorgaan Turken in Nederland (IOT) en Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN) vertegenwoordigd. Doel van de AVS is om de kwaliteit en landelijke dekking van de vrijwillige inzet te verbeteren. Daar hoor je binnenkort meer over.

Noodstopprocedure CJIB

Afbeeldingsresultaat voor noodstop

Mensen die door problematische schulden hun boetes niet kunnen betalen, krijgen voortaan een adempauze. Minister Dekker van Rechtsbescherming komt per 1 april 2020 met een zogenoemde noodstopprocedure bij het CJIB, zo schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

In maart 2019 dienden Tweede Kamerleden Raemakers (D66) en Peters (CDA) een motie in die de regering opriep om in overleg met CJIB en gemeenten tot een ‘noodstopprocedure’ te komen voor mensen met schulden die hun administratieve sancties op grond van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv-boetes) niet kunnen betalen.

Procedure: 5 pijlers

De noodstopprocedure bestaat uit 5 pijlers:

  1. Mensen die door schulden hun geldelijke sanctie niet kunnen betalen, en bij wie geen uitzicht bestaat op betaling, kunnen maximaal 4 maanden uitstel van betaling (=noodstop) krijgen;
  2. Het CJIB schort de inning op. Er worden geen nieuwe verhogingen opgelegd;
  3. Betrokkene meldt zich bij de gemeente/schuldhulpverlening. Op het moment dat schuldhulpverlening wordt gestart, kan de noodstop met 8 maanden worden verlengd;
  4. De noodstop kan worden beëindigd als afspraken niet worden nagekomen;
  5. De geldelijke sanctie van het CJIB wordt na de noodstop (in termijnen) afbetaald, mede afhankelijk van het gekozen schuldhulptraject.

De rol van de gemeenten verandert dus niet. Je zult net als nu verzoeken om schuldhulpverlening van inwoners ontvangen, beoordelen en hen daarvoor al dan niet toelaten. Je kunt het hulpverleningstraject bovendien naar eigen inzicht inrichten en betrokkene helpen om een betalingsregeling te treffen.

Aedes: ’Achterstandswijken’ terug in Nederland?

… Eind 2018 stond dezelfde kop in de krant. Toen ook naar aanleiding van Aedes-onderzoek. Maar toen zonder vraagteken.

Aedes stelt in haar persbericht nu: ‘Achterstandswijken in Nederland? Die zijn dichterbij dan ooit.’ en ‘De instroom van mensen met een laag inkomen in wijken met corporatiewoningen blijft groeien. Daar komt bij dat huurders met een hoger inkomen steeds vaker de wijken verlaten. De concentratie van mensen die vaker hulp en ondersteuning nodig hebben is daardoor nóg groter dan verwacht.’

Lees het onderzoeksrapport Veerkracht in het corporatiebezit.

Oproep aan gemeenten

Aedes roept gemeenten op om ervoor te zorgen dat marktpartijen binnen hun projecten voldoende sociale huurwoningen opnemen. Corporaties willen samen met gemeenten meer sturen op spreiding en te veel geconcentreerde plaatsingen voorkomen. Corporaties roepen de overheid daarom op om de markttoets af te schaffen zodat woningcorporaties ook woningen met een middenhuur kunnen bouwen in wijken waar nu te veel sociale huurwoningen staan.

Wetsvoorstel

In haar reactie op de oproep zegt Minister van Vollenhoven dat zij een betere mix van bewoners in achterstandwijken wil. Ze wil daarom woningcorporaties de mogelijkheid bieden om meer mensen met een hoger inkomen toe te laten. Op dit moment kunnen de corporaties 10% van de woningen toewijzen aan mensen met een hoger inkomen. Van Veldhoven wil dat percentage verhogen naar 15%. Ze stuurt hierover nog voor de zomer een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer.

Brochure over aanpak armoede en schulden in ‘s-Hertogenbosch

‘s-Hertogenbosch presenteert haar Aanvalsplan armoede en schulden in de brochure Arm in arm tegen armoede 2020. Mooi gedaan Gerda en Rinske! En wat goed dat het belang van schrijven in eenvoudig Nederlands ook aan de orde komt.

Ook rechtbank keurt Groningse werkwijze beschermingsbewind goed

Afbeeldingsresultaat voor rechtbank

Groningen voert zelf beschermingsbewind uit en merkte dit in 2014 aan als activiteit in het algemeen belang. De gemeente hoeft daardoor niet de kostprijs door te berekenen en ook niet bijzondere bijstand te verlenen voor particuliere bewindvoering.

Bewindvoerders vonden dat Groningen hiermee de Wet markt en overheid overtreedt en verzocht de ACM hierop te handhaven. De ACM stelde in 2018 echter dat een activiteit in het algemeen belang niet onder haar toezicht valt en wees het handhavingsverzoek daarom af.

Bewindvoerders gingen daarop in beroep, maar zonder het gewenste resultaat: de Rechtbank oordeelde 16 januari jl. dat de uitspraak van de ACM juist is en dat de werkwijze van de gemeente Groningen niet in strijd is met de Wet Markt en Overheid.

Lees meer over het algemeen belangbesluit op dit blog.

Beperkte koopkrachtstijging minima

Afbeeldingsresultaat voor koopkracht

Uit koopkrachtberekeningen van het Nibud blijkt dat niet-werkenden er dit jaar minder op vooruit gaan dan werkenden. De koopkrachtstijging van niet-werkenden blijft steken onder de 1%, wat betekent dat zij per maand €10 tot €20 meer te besteden hebben. Hieronder de belangrijkste factoren die van invloed zijn op de koopkracht:

  • De harde inkomensgrens voor de huurtoeslag is vervallen. In plaats daarvan wordt de grens nu inkomensafhankelijk afgebouwd en hierdoor komen meer huishoudens voor huurtoeslag in aanmerking.
  • Meer huishoudens met kinderen hebben in 2020 recht op kindgebonden budget. Dat komt doordat de inkomensgrens voor stellen met kinderen is verhoogd. Hierdoor hebben meer mensen met een hoger inkomen recht op het maximale kindgebonden budget.
  • De beperkingen die de kinderbijslag kende voor 16- en 17-jarigen, vervallen. Daardoor is er geen maximum bedrag meer dat zij mogen bijverdienen. Ook blijven hun ouders kinderbijslag ontvangen als zij al voor hun 18e studeren in het hoger onderwijs.
  • Voor veel huishoudens zal de energierekening lager zijn omdat de belasting op energie dit jaar omlaag gaat.
  • De prijzen stijgen met gemiddeld 1,6%
  • De gemiddelde loonstijging is 2,8%.
  • Veel werkenden profiteren van de verhoging van de arbeidskorting.
  • Pensioenen worden opnieuw niet geïndexeerd.

Tip: bereken het effect van gemeentelijke minimaregelingen op de koopkracht van minima in jouw gemeente.

En lees: Samenspel landelijk en gemeentelijk inkomensbeleid: een onderzoek naar de armoedeval (Stimulansz, nov. 2019). Onderzoek uitgevoerd door mijn favoriete oud-collega 🙂

Stemmingsuitslagen Tweede Kamer

De Tweede Kamer stemde vandaag over moties rond armoede en schulden. De eerste zeven aangenomen moties zijn relevant voor gemeenten en worden daarom hieronder wat verder toegelicht.

Aangenomen

  1. Motie over het recht op een aflossingspauze in schuldhulptrajecten. Verzoekt de regering, wet- en regelgeving dusdanig aan te passen dat het recht op een aflossingspauze van twee maanden per jaar in schuldhulptrajecten mogelijk wordt.
  2. Nader gewijzigde motie over de uitvoering van artikel 60c van de Participatiewet. De indieners constateren dat vorderingen in het kader van de Participatiewet wettelijk niet mogen worden kwijtgescholden en dat dit voor gemeenten tot de onduidelijke situatie leidt dat zij zelf niet mee kunnen werken aan hun eigen schuldregeling, en daardoor soms zelfs tegenover zichzelf komen te staan bij de rechter. De motie verzoekt de regering in kaart te brengen hoe vaak de uitvoering van artikel 60c van de Participatiewet leidt tot een dubbelrol voor gemeenten bij mensen met problematische schulden en in overleg met VNG te onderzoeken of en hoe deze onduidelijke situatie het beste kan worden voorkomen.
  3. Motie over het uitwerken van een laatstekanscuratele. Motie verzoekt de regering om laatstekanscuratele interdepartementaal uit te werken in het actieplan ‘naar geen uithuiszettingen wegens schulden’. Opvallend: een vergelijkbare motie (ook van Peters) werd precies een jaar geleden ook al aangenomen.
  4. Motie over een wettelijke termijn waarbinnen schuldeisers moeten reageren. En als ze dat niet doen, hun vorderingen geacht worden niet langer te bestaan.
  5. Motie over afspraken met schuldeisers over 75% van de totale schuld. Verzoekt de regering te onderzoeken of het mogelijk is om af te spreken, dat als er met schuldeisers afspraken zijn gemaakt over 75% van de totale schuld, de overige schuldeisers automatisch ook akkoord gaan. NB. In combinatie met collectief schuldregelen realiseer je zo een enorme versnelling!
  6. Motie over een sluitende aanpak voor het niet gebruiken van regelingen. Verzoekt de regering om per 1 januari 2021 een sluitende aanpak te realiseren waarbij mensen die zich bij de gemeente, de SVB of het UWV melden voor een bijstands-, AOW- of WW-uitkering actief worden gewezen op de mogelijkheid van een AIO-, lOW- of IOAW-uitkering.
  7. Gewijzigde motie over een aangescherpt afsluitingsbeleid voor internet vergelijkbaar met het afsluitingsbeleid voor energie en water.
  8. Motie over een verbod op kickbackfees;
  9. Motie over het verlagen van het maximumkredietvergoedingspercentage.

Aangehouden

Verworpen

Campagne kinderarmoede

70% van de Nederlanders schat het aantal kinderen dat in Nederland onder de armoedegrens leeft te laag in of geeft aan geen idee te hebben van de omvang van kinderarmoede. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van Samen voor alle Kinderen (Sam&). Met een persbericht hierover start ook de nieuwe campagne van Sam&. Je hoorde het misschien al op de radio vandaag. Doel is om mensen te wijzen op samenvoorallekinderen.nl en de voorzieningen van gemeenten en fondsen die je daar kunt aanvragen. Lees hier hoe je als gemeente jouw voorzieningen op de website kunt zetten.

Vorige week las ik trouwens dat armoede al in de baarmoeder begint! Lees Harvard research: Impact of poverty begins in the womb, but it doesn’t have to en bekijk:

En ik las weer ergens anders dat een kind dat opgroeit met van een uitkering afhankelijke ouders, later vaak hetzelfde lot beschoren is.

Beschermingsbewind op verzoek van de gemeente

Afbeeldingsresultaat voor bewindvoering cartoon

Beschermingsbewind wordt meestal ingesteld op verzoek van degene wiens financiën beheerd moet worden. Wanneer betrokkene geen beschermingsbewind wil, of niet in staat is om het aan te vragen, kan een gemeente sinds 2014 onder bepaalde voorwaarden beschermingsbewind aanvragen. Een mooi instrument om bijvoorbeeld in te zetten bij zorgmijders bij wie vanwege een huurachterstand ontruiming dreigt. Lees meer op schuldinfo.nl.

Amsterdam zet schuld jongeren om in lening

Afbeeldingsresultaat voor amsterdam

.. zo lees ik op Amsterdam.nl. Niet nieuw, hoor ik je denken. Er zijn meer gemeenten die schulden van jongeren geheel of gedeeltelijk overnemen. En gemeenten die de restschuld gedeeltelijk kwijtschelden als de jongere meewerkt aan bijvoorbeeld werk of scholing. Sommige gemeenten verlengen voor jongeren de standaard aflosperiode van drie naar bijvoorbeeld vijf jaar. In het artikel Twee keer zoveel jongeren in schuldhulpverlening staan links naar voorbeelden van andere gemeenten.

Maar de Amsterdamse aanpak heeft wel een paar nieuwe elementen. Zo staat de schuld bij BKR als sociale lening geregistreerd en niet als schuldsanering. Een schuldsanering is voor banken namelijk nog acht jaar lang reden om geen hypotheek af te geven.

De gemeente doet een donatie van €750 per traject om het voor hen aantrekkelijker te maken om aan de pilot mee te werken. De jongeren wordt eveneens €750 kwijtgescholden als ze goed hun best doen.

Met ‘jongeren’ wordt gedoeld op Amsterdammers tussen de 18 en 34 jaar.

Armoedebeleid en abonnementstarief Wmo

Afbeeldingsresultaat voor abonnementstarief wmo

Sinds 1 januari 2020 geldt voor de maximale eigen bijdrage aan Wmo-maatwerkvoorzieningen een voor ieder gelijk ‘abonnementstarief’ van €19 per maand. Voorheen was de hoogte van de eigen bijdrage afhankelijk van inkomen en vermogen.

Met de invoering van het abonnementstarief worden vooral middeninkomens tegemoetgekomen. Voor minima heeft het nauwelijks tot geen effect. Alleen het feit dat de bijdrage voor aangewezen algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen niet meer mag worden gestapeld, kan gunstig zijn voor minima.

Gemeenten mogen voor minima nog wel gewoon de eigen bijdrage op nihil stellen. Zoals bijvoorbeeld de gemeente Woudenberg doet. Maar je kunt dat ook (blijven) doen via de collectieve zorgverzekering. Het voordeel voor de gemeente is dat het niet ten koste gaat van inkomsten, terwijl de verzekerde wel volledig wordt gecompenseerd. Het verzekerd bedrag hoeft niet groter te zijn dan 12 x €19.

Lees ook Gemeentelijk minimabeleid in relatie tot het abonnementstarief Wmo (BS&F) en kijk in de rubriek Abonnementstarief Wmo op de website van de VNG.

Uitvoeringstoets Wgs

Uitvoeringstoetsen en impactanalyses

Om de wijziging van de Wgs tot een succesvolle en effectief uitvoerbare wet voor gemeenten te maken, hebben VNG, Divosa, NVVK, gemeenten en uitvoerende partijen een korte uitvoeringstoets gehouden. In deze brief aan staatssecretaris Van Ark staan zes succesvoorwaarden, met veel nadruk op de zesde voorwaarde:

  1. Behoud ruimte voor lokaal beleid bij het ontvangen, kwalificeren en verrijken van vroegsignalen
  2. Specificeer de typen vroegsignalen
  3. Stel een realistische termijn voor het plan van aanpak
  4. Zorg voor een integrale benadering van de schuldenproblematiek
  5. Beschikbaarheid van landelijke ICT-voorzieningen voor gegevensuitwisseling en de duidelijkheid van governance in de schuldenketen is nodig
  6. Zorg voor voldoende capaciteit en financiële middelen

Hoger risico op schuldsanering na levensgebeurtenis

Voor de laagste inkomensgroepen is de kans om in de WSNP terecht te komen ongeveer 8,5 keer hoger dan de benchmark. Lees meer.

App voor klanten schuldhulpverlening

Afbeeldingsresultaat voor Tingit-applicatie"

Stadsring51, de schuldhulpverleningsorganisatie van Amersfoort en Leusden gebruikt de app Tingit om te communiceren met klanten.

De app geeft overzicht en inzicht. En uit de praktijk van de stress-sensitieve dienstverlening weten we: overzicht creëert rust! De app vervangt niet de persoonlijke communicatie, maar vult deze aan.

Wat biedt de app:

  • Hele proces van schuldhulp, in overzichtelijke ‘brokjes’, met daarbij wat van de klant verwacht wordt en in welke fase hij zit.
  • Alles wat in de spreekkamer besproken is.
  • Chatten, mailen of SMS-en met hulpverlener.
  • Op de klant toegesneden informatie en tips.
  • Agenda met afspraken en (aanmelden voor) evenementen zoals budgetcursus. Klant krijgt reminder voor gesprek (minder no-show!).
  • Professional kan via dashboard alles volgen.

Wil je dit ook in jouw gemeente? Sluit dan aan bij de coöperatie Tingit. Leden investeren en profiteren samen van de doorontwikkeling. Let op, misschien is je gemeente al aangesloten, want er zijn meer apps voor het sociaal domein.

Lees meer over deze app. En lees ook nog eens: Met apps je geldzaken op orde (april 2018).