Aanbevolen documentaires over armoede en schulden, in willekeurige volgorde:

Opgroeien met tegenwind

In Nederland groeien meer dan honderdduizend kinderen op, rond de armoedegrens. Vaak gebeurt dit onopgemerkt, achter de voordeur of in de klas zonder dat iemand het weet. De kinderen doen hun best om zich aan te passen, maar wat betekent dat voor hun jeugd – nu én in de toekomst?

Bekijk op NPOdoc 4 afleveringen vanaf december 2025)

Schuld en boete

Vijf mensen vertellen hoe makkelijk je schulden opbouwt en hoe moeilijk het is om daar weer uit te komen. Ze vallen ten prooi aan de zogenaamde schuldenindustrie. Door boetes en extra kosten worden de schulden zo problematisch dat ze niet meer op eigen kracht op te lossen zijn. 2Doc, augustus 2024.

Armoede de eigen schuld?

Sebastiaan zit diep in de schulden en moet rondkomen van 50 euro per week, ondanks schuldhulpverlening. Zijn we te streng voor mensen in de schulden? De Kwestie, NPO Start, 25 februari 2026.

Ruimte voor toekomst

In de NVVK-documentaire ‘Ruimte voor toekomst’ vertellen hulpvragers en hulpverleners over de impact van financiële hulpverlening. De docu is onderdeel van een onderzoek naar de meetbare en merkbare effecten van financiële hulpverlening. September 2022.

Laat ons hopen, een nieuw leven in Heerlen-Noord

Wie in Heerlen-Noord geboren wordt, leeft zes jaar minder lang dan een paar kilometer verderop in het zuiden van de stad. Van de twintig gemeenten in Nederland met grootste armoede staat Heerlen op de eerste plaats; armoede wordt er van generatie op generatie doorgegeven. Het Nationaal Programma Heerlen-Noord is een onafhankelijk programmabureau dat als opdracht heeft de sociale inhaalrace te bewerkstelligen. Met bestaande hulpverlening en met de bewoners. En ze hebben ambitie: over 25 jaar moet het niet meer uitmaken waar je wieg staat.

Kijk de serie op Limburg Doc, december 2023.

Arm tussen de rijken

De vijfdelige serie Arm tussen de rijken gaat over de steeds maar groeiende kloof tussen arm en rijk in Zeist en omliggende gebieden. In deze serie zoomen de makers in op de persoonlijke verhalen van inwoners en hulpverleners. Kijk via RTV Utrecht, vanaf mei 2024.

Videoserie ‘Samen bouwen aan een leven zonder schulden’

In deze videoserie van 5 afleveringen duiken we met hulpvragers en hulpverleners in de wereld van financiële hulpverlening en onderzoeken we wat belangrijk is om een goede hulpverlener te zijn. De videoserie is ontwikkeld voor gebruik in opleidingen, onder meer ter ondersteuning bij onderwijs over vakmanschap en beroepshouding. Daarnaast is de serie beschikbaar voor NVVK-leden, die de video’s bijvoorbeeld kunnen inzetten bij de begeleiding van startende financiële hulpverleners.

Trailer:

Schulden, schaamte en hulp

Aflevering Hollandse Zaken van Omroep Max over schulden, schaamte en hulp, Juni 2022.

Blij dat je betaald hebt

Een twintig minuten durende ‘rom-com’ met een ‘dark edge’, dat is de film ‘Blij dat je betaald hebt’ van Kees-Jan Mulder. ‘Buy now, pay later – or die trying’, schrijft de filmmaker erbij. Bankvoordeklas.nl en de Rabobank maakten de film mogelijk, hij is bedoeld om in het mbo en in de bovenbouw van de middelbare school het gesprek te voeren over geld.

‘Een rauwe, oprechte tragikomische film over snel geld, sociale druk en de veerkracht die jonge mensen nodig hebben om het hoofd boven water te houden. Wanneer Kai indruk wil maken op Danique, kiest hij één keer voor ‘Pay Later’. Maar één keer wordt twee keer – en twee keer wordt een wirwar van schulden, leugens… en gevaar. Geïnspireerd door echte verhalen van jongeren, politieagenten en schuldhulpverleners, legt de film een groeiend probleem bloot dat veel groter is dan het lijkt – en nodigt het publiek uit om erover te praten.’

‘Pay Later is gemaakt als krachtig hulpmiddel voor leraren, jeugdwerkers, ouders en iedereen die jongeren ondersteunt, en helpt urgente gesprekken op gang te brengen over financiële gezondheid, druk en kwetsbaarheid.’

Alleen tegen de staat

Documentaire waarin vijf moeders die slachtoffer werden van het Toeslagenschandaal in ijzingwekkende monologen vertellen hoe hun leven en dat van hun kinderen werd verwoest door een systeem waaruit iedere menselijke maat was verdwenen. 2Doc, september 2021.

Scheefgroei in de polder

Jeroen Pauw onderzoekt hoe het kan dat het gros van de gewone mensen in hun dagelijks leven slechts weinig terugziet van de economische groei. Uitzending gemist April 2021.

Gemeentelijke armoederegelingen: complex, versnipperd en ongelijk verdeeld

In Nederland kunnen ongeveer anderhalf miljoen mensen niet goed rondkomen. Voor hen bestaan talloze gemeentelijke armoederegelingen, maar in de praktijk bieden deze vaak beperkte hulp. Tegelijk stapelen regels, loketten en formulieren zich op, waardoor ook steeds meer kinderen tussen wal en schip vallen.

In welke gemeente je woont, bepaalt hoeveel ondersteuning je kunt krijgen, laat Kassa zien. De verschillen tussen gemeenten lopen flink uiteen. Kassa, dec. 2025.

Schuldig

Docuserie over schulden. Bekijk alle afleveringen. Bekijk trailer:

Lost Boys, 5 jaar later

In 2011 volgde Margit Balogh de jonge bendeleden van de Rotterdamse ‘Bloods’ voor de documentaire Lost Boys. ‘Lost Boys, 5 jaar later’ focust op ex-bendelid Demo, die de vicieuze cirkel van criminaliteit en gevangenissen achter zich heeft weten te laten, maar nog wordt achtervolgd door zijn schulden. Kijk op 2Doc. Bekijk hier de trailer:

Fighting shame

A group of women use everyday items to tell of the sacrifices and difficult choices they face, and the community initiatives they have launched in an attempt to tackle the shame surrounding poverty and make policymakers listen. The Guardian

Vergeef me mijn schulden

Docu over de Wsnp. Lees meer op 2Doc.

De rekening van Catelijne

Catelijne, een bijstandsmoeder uit Amsterdam-Noord, heeft vijf kinderen en dertigduizend euro schuld. Meer info op 2Doc. Bekijk de trailer:

Schone schijn

In Nederland verkeren ruim 350.000 zelfstandig ondernemers in ernstige financiële problemen. Serge probeert met zijn gezin het hoofd boven water te houden met een schuld van meer dan een miljoen euro. Kijk op 2Doc.

De armste buurt van Gelderland

De economie draait goed. Toch leeft een grote groep Gelderlanders nog in armoede. Die arme groep woont steeds vaker op een kluitje in bepaalde wijken en buurten. Hoe komt dat? Hoe ziet armoede er uit? Bekijk het in een serie verhalen vanuit de Arnhemse buurt Immerloo II: de armste buurt van Gelderland. Omroep Gelderland, april 2019.

Op zwart zaad

In de NPS-documentaireserie ‘Op Zwart Zaad’ wordt een aantal gezinnen enkele maanden gevolgd; de dagelijkse praktijk van armoede in een welvarend land. Een schrijnende, pijnlijke, uitzichtloze, ontroerende en soms hilarische televisieserie. Bekijk alle 5 afleveringen hier.

Sta me bij

Holland doc 2011. In ‘Sta me bij’ staan medewerkers van de Sociale Dienst in Zutphen hun bijna duizend cliënten met raad en daad bij. We zijn getuige van de confrontatie tussen de ervaren en betrokken consulent Bruno en de strenge zakelijke Debbie enerzijds en hun cliënten anderzijds.

50 cent

De achtjarige Giovanni uit Amsterdam Noord heeft het niet breed, maar zo voelt hij dat zelf niet. Hij is een meester in het ritselen van zakgeld, dat hij graag dezelfde dag alweer uitgeeft in het grote winkelcentrum. Maaksters Ester Gould en Sarah Sylbing: “ Een oordeel over opvoeden, dat bleek iedereen te hebben na het zien van 50 cent.” Bekijk hier.

De strijd tegen het Pauperparadijs

De overheid hield zich lange tijd afzijdig bij de bestrijding van armoede. Filantropische instellingen en welgestelde particulieren trokken zich tenslotte het lot van de armen al aan. Om steun te verwerven en de armen voor te lichten over hun vaak beroerde hygiënische omstandigheden, werden voorlichtingsfilms gemaakt. Deze bevinden zich nu in de archieven van EYE: zelden vertoonde films, onder meer over de strijd tegen tbc en vóór staatspensioen. Bekijk hier.

De Onrendabelen

Een groeiende groep mensen in Nederland kan niet voldoen aan de steeds strengere eisen die in de prestatiemaatschappij worden gesteld. Vanwege de wieg waarin ze geboren zijn, of door een tekort aan intellectuele bagage of andere vaardigheden, leven zij aan de rand van de samenleving. De documentaire wil deze verwaarloosde groep een duidelijker gezicht geven. Bekijk hier.

Willems kantine

Al meer dan vijftig jaar komen jong en oud, rijk en arm voor een warme hap, een goed glas bier en een luisterend oor naar de Willems Kantine. In aflevering 5 vechten de pachters van de Willems Kantine, Yolanda en Ben, vechten voor behoud van hun zaak.

Impact of poverty begins in the womb

Documentaire n.a.v. Harvard studie.

The war on poverty may have another weapon in its arsenal thanks to new scientific research. There’s increasing evidence that children exposed to the stresses of poverty are handicapped from the start — subject to biological effects that can last a lifetime. Lees meer.

Hoe ontstaan schulden

Diverse filmpjes op NPO Focus: Hoe ontstaan schulden?

Er is genoeg

Kijk op erisgenoeg.nl naar de talkshow met 19 afleveringen, en bekijk hieronder de preview van de documentaire:

https://player.vimeo.com/video/371068193

Klassen

Documentaireserie over de strijd voor gelijke kansen in het onderwijs. Sarah Sylbing en Ester Gould volgen achtstegroepers vlak voor het eindadvies voor de middelbare school. Sommige kinderen worstelen met hun thuissituatie, anderen gaan gebukt onder prestatiedrang. Gelukkig zijn er de zeer betrokken leraren, de mentor, de bestuurder en de wethouder. Maar is dat genoeg?

Uit de schulden

Aflevering van Kruispunt 29 maart 2021. Portret van Arjan en Kaylee.

De Schuldmachine

De Schuldmachine van 3Doc toont hoe problematische schuld jongeren gevangenhoudt. Aan de hand van de schulddossiers van drie jongvolwassenen uit Amsterdam Zuidoost wordt in de film duidelijk wat het belang is van een persoonlijke aanpak en het verhaal achter de schulden om jongeren te helpen regie terug te nemen over hun toekomst. Onze gids in de schuldmachine is Willem Los, zijn leven lang al manager debiteurenbeheer en sinds enkele jaren vrijwilliger bij ONSbank. Dat is een kunstenaarsinitiatief dat met een persoonlijk en artistiek leertraject en schuldrust jongeren een nieuw perspectief biedt op zichzelf en hun leefwereld om zelf oplossingsgericht aan hun toekomst te kunnen werken. Met Willem ontdekken we hoe door de verregaande digitalisering in Nederland mensen anonieme BSN-nummers zijn geworden. Hoe makkelijk je gevangen raakt in een ondoorgrondelijk systeem waarmee de schuldenindustrie krankzinnig veel geld verdient maar mensen steeds verder in de problemen komen. Hoe komen we eruit?

Steenrijk, straatarm

Twee families met een volledig tegengesteld welstandniveau ruilen een week lang van huis, budget en dagelijks leven. Maakt geld werkelijk gelukkig? Bekijk 8 afleveringen.

Sorry, we missed you

Ricky en Abby wonen met hun kinderen, hun 15-jarige zoon Seb en 11-jarige dochter Liza Jane, in Newcastle. Sinds de economische crisis worstelt het gezin om rond te komen. Bekroonde film die in de bioscopen draaide. Bekijk de trailer:

Sander en de kloof

Hoe kan het dat in Nederland de kloof tussen arm en rijk nog steeds bestaat en zelfs groter wordt? In Sander en de kloof heeft Sander Schimmelpenninck een missie: de vermogens- en kansenongelijkheid in ons land aan de kaak stellen. Bekijk de trailer en de twee afleveringen (VPRO, NPO3).

‘Ze moeten het wonen nog leren’

Vijf filmpjes van Frits van Wel over de geschiedenis van o.a. woonscholen voor ‘asociale gezinnen’ en ‘onmaatschappelijken’.