Twee keer zoveel jongeren in schuldhulpverlening

Afbeeldingsresultaat voor studenten schulden

Het aantal jongeren dat gebruik maakt van schuldhulpverlening is tussen 2017 en 2018 gestegen van 5.000 naar ongeveer 10.000, meldt de NVVK. Zij maken inmiddels 4% uit van het totale klantenbestand. De nieuwe cliënten hebben vaak studiefinanciering.

Jeetje, bij zo’n toename ga je toch twijfelen aan de betrouwbaarheid van de cijfers? De NVVK ziet een mogelijke verklaring in het feit dat steeds meer gemeenten de deur openzetten voor studenten. Ook het nieuwe leenstelsel wordt genoemd als reden voor de aanwas.

Gemeenten wisten jarenlang niet goed wat ze aan moesten met jongeren met schulden. En met jongeren met studiefinanciering in het bijzonder. De laatste jaren zijn er steeds meer goede voorbeelden beschikbaar. Misschien is dat ook een verklaring voor de toename?

Ik zou gemeenten willen adviseren: houd zoveel mogelijk vast aan de gangbare maximale aflosperiode van drie jaar. Ga ervan uit dat een jongere altijd wat kan aflossen, ook als hij studiefinanciering heeft, en zorg dat hij kan blijven studeren. Bied intensieve begeleiding op alle leefgebieden. En regel hun schulden vaker met een saneringskrediet. De NVVK noemt als goed voorbeeld het houden van spreekuren op mbo-scholen. In Amersfoort werkt dat goed blijkbaar, maar in Leiden leverde dat weinig op.

N.a.v. dit onderzoek op NOS.nl: Hoe Jori’s schuld van 8000 euro uiteindelijk tot een kaakabces leidde en Schuldbewust: ervaar hoe een kleine schuld een groot probleem wordt (Met een aardige special)

Nieuwe Alliantie bestrijdt kinderarmoede

Meer dan 100 organisaties – waaronder gemeenten – onderschreven dinsdag de belofte dat er in 2030 geen kinderen meer opgroeien in armoede. Met de ondertekening van een convenant verplichten zij zichzelf daaraan een actieve en concrete bijdrage te leveren.

Zo doneert Aldi brood aan scholen, integreert Ingrado signalering van kinderarmoede in de aanpak voor schoolverzuim, biedt Zwitsal gratis producten aan arme gezinnen en helpt Menzis gezinnen met afbetalingsregelingen.

De ondertekening van het convenant was de officiële start van de Alliantie Kinderarmoede; een publiek-privaat maatschappelijk offensief dat samenwerkingen opzet om nieuwe, creatieve en slimme oplossingen te bedenken.

Het is een initiatief van Alles is Gezondheid, Missing Chapter Foundation en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Organisaties en gemeenten die hun bijdrage willen leveren, kunnen zich aanmelden via www.alliantiekinderarmoede.nl. Daar vind je ook meer informatie over alle partners en hun bijdrage.

Stijging armoede vooral door (Syrische) vluchtelingen

Het aandeel huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens steeg vorig jaar van 7,9% naar 8,2%. Dit meldt het CBS. De stijging komt voor ruim een derde voor rekening van vooral Syrische vluchtelingen. Zij hebben een verblijfsvergunning ontvangen, maar zijn merendeels afhankelijk van een bijstandsuitkering.

Ook het aandeel huishoudens dat vier jaar of langer van een laag inkomen moest rondkomen nam toe, van 3,2% naar 3,3%. Verder zien we dat de kinderarmoede nog steeds licht daalt en dat gepensioneerden het laagste armoederisico hebben.

Huishoudens met een (langdurig) laag inkomen

Extra geld voor bestrijding armoede en schulden

op Prinsjesdag schreef ik €8 miljoen extra voor bestrijding kinderarmoede en schulden bij jongeren. Inmiddels zijn we een stapje verder en is na de Algemene Beschouwingen deze motie aangenomen. Als ik het zo lees, ga ik ervan uit dat het geld niet naar gemeenten gaat. Ik denk €4 miljoen naar (leden van) de Vrijwilligersalliantie, misschien ook SchuldenlabNL, en €4 miljoen naar de samenwerkende partijen achter Sam& (Leergeld, Jeugdfonds Sport en Cultuur, Jarige Job en Nationaal Fonds Kinderhulp).

Preventieplan Leiden

Leiden wil met onder andere belastingadvies, gastlessen en peer-to-peer aanpak op scholen, budgetcursussen, online tools, hulp bij thuisadministratie, nazorg en een sociaal leenfonds voorkomen dat schulden ontstaan of verergeren. In het Preventieplan staan preventieactiviteiten voor onder meer jongeren, zelfstandigen en mensen met een licht verstandelijke beperking. Leiden reserveert hiervoor €200.000 per jaar.

Leiden zet ook stevig in op Vroegsignalering. Daarvoor begroot de gemeente nog eens €544.000 per jaar. De projectplannen van Leiden en andere gemeenten vind je in het artikel Evaluaties en projectplannen Vroegsignalering Schulden.

Zwerfjongeren en schulden

Staatssecretaris Van Ark van SZW heeft mede namens de collega’s van VWS en OCW het onderzoeksrapport Zwerfjongeren en schulden naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het aantal dakloze jongeren (18-27 jaar) is sinds een aantal jaar stijgende. Op 1 januari 2016 ging het om 10.700 jongeren. Het grootste deel heeft complexe, meervoudige problematiek. Veel zwerfjongeren zijn bijvoorbeeld in contact geweest met jeugdzorg en hebben agressieproblemen. Ze zijn bezig met overleven. Bijna 25% is zwakbegaafd of heeft een verstandelijke beperking. Veel zwerfjongeren die al in zicht zijn bij een vorm van hulpverlening zitten in budgetbeheer of bewindvoering.

Oplossingsrichtingen
De onderzoekers geven de volgende oplossingsrichtingen:

  • De invoering van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet zal ertoe leiden dat geen onderscheid meer wordt gemaakt naar leeftijd en de jongeren maandelijks dus een hoger bedrag overhouden.
  • Gebruik eenvoudig en begrijpelijk taalgebruik en motiverende gespreksvoering.
  • Geef uitleg aan schuldeiser over de situatie van de jongere en licht toe wat voor de schuldeiser de voordelen zijn als hij meewerkt aan het schuldhulpverleningstraject.
  • Zorg dat professionals deskundig zijn, bijvoorbeeld als het gaat om schuldhulp aan iemand met studiefinanciering of het begeleiden van mensen met een licht verstandelijke beperking of psychische problematiek.
  • Andere  oplossingen liggen in het goed begeleiden van de overgang van 18- naar 18+ door gemeenten, maar ook in het bieden van stress-sensitieve hulp- en dienstverlening aan deze jongeren.
  • Schuldeisers moeten bijdragen aan het voorkomen en oplossen van betalingsachterstanden bij hun klanten. In het onderwijs moet meer aandacht zijn voor het aanleren van financiële vaardigheden.
  • Voor jongeren van 18 tot 21 jaar geldt een lagere bijstandsnorm omdat ouders verplicht zijn hun kinderen tot 21 jaar te onderhouden. Daarnaast kun je als jongere recht hebben op bijzondere bijstand als je je onderhoudsrecht jegens je ouders niet te gelde kunt maken. Zwerfjongeren kunnen vaak geen beroep doen op hun ouders, bijvoorbeeld doordat hun relatie met ouders is verstoord, dus is aanvullende bijzondere bijstand voor deze groep waarschijnlijk regelmatig nodig. In hoeverre gemeenten op basis van hun beleidsregels zwerfjongeren deze mogelijkheid van bijzondere bijstand überhaupt bieden, is niet bekend.
  • Maar liefst 50% van de schuldhulpverleners geeft in de enquête aan dat zij te weinig tijd krijgen om hulp goed op te zetten, omdat de werkdruk te hoog is. Het verlagen van caseload, waardoor schuldhulpverleners onder andere meer tijd kunnen besteden aan moeilijkere doelgroepen, waaronder zwerfjongeren, is wenselijk.
  • Tot slot worden veranderingen in het onderwijs zelf genoemd, waardoor deze jongeren onderwijs op maat kunnen volgen.

Van Ark schrijft in haar aanbiedingsbrief dat deze doelgroep de nadrukkelijke aandacht heeft van het kabinet, onder andere in de Brede schuldenaanpak, het Actieprogramma Zorg voor de jeugd en de Meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In de bijlage van haar brief staat een overzicht van lopende en voorgenomen maatregelen van de betrokken departementen.

Van kostenpost naar investering
Eerder dit voorjaar verscheen het rapport Van kostenpost naar investering. Jaarlijks verlaten 20.000 jongeren op hun 18e jeugdzorg. Het probleem is dat er geen goede overgang is naar volwassenzorg. De kosten zijn hoog: tussen de 36.000 en 100.000 euro per jaar per jongere. Het onderzoek laat zien wat een duurzame, preventieve aanpak van dakloosheid van jongeren oplevert. En dat is, zo zal je niet verbazen, veel!

(klik om te vergroten)

Klik om te vergroten

Opgroeien in armoede

De SER presenteerde vorige maand haar advies Opgroeien zonder armoede.  De Kinderombudsman presenteerde eerder het rapport Alle kinderen kansrijk. In haar brief van 6 april schrijft staatssecretaris Van Ark namens het kabinet dat ‘de adviezen betekenisvolle inzichten hebben gegeven die het belang van de aanpak van armoede onder kinderen onderstrepen. In lijn met deze adviezen zal het kabinet niet alleen inzetten op het compenseren van de gevolgen van armoede door kinderen mee te laten doen op school, aan sport en cultuur en aan sociale activiteiten, maar ook stevig investeren in het aanpakken van de structurele oorzaken van armoede.’

In de 19 kantjes tellende brief worden vrij uitputtend de maatregelen opgesomd die het kabinet neemt om kinderarmoede te bestrijden. Gelukkig wordt e.e.a. samengevat op p. 18/19. De meeste maatregelen kennen we al, mede omdat ze zijn genomen door het vorige kabinet. In veel gevallen wordt voor de uitvoering (van de maatregelen en opvolging van de adviezen) verwezen naar gemeenten. Ik heb een paar zaken ge-highlight en gelinkt:

VOORKOMEN VAN ARMOEDE

Meer mensen aan het werk

  • In gesprek met gemeenten over perspectief voor mensen in de bijstand
  • Het versterken van de werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio’s

Werk moet lonen

  • Verlaging van de lasten op arbeid
  • Meer uren werken laten lonen: verkleinen marginale druk vanaf het minimumloon.

Naar de mening van het kabinet past in dit verband een categoriale invulling van het armoedebeleid met vaste inkomensgrenzen niet bij het wettelijk uitgangspunt van de aanvullende inkomensondersteuning dat individueel maatwerk leidend is.

Verbeteren inkomenspositie van gezinnen met kinderen

  • Verlaging van de lasten op arbeid.
  • Verhoging van de kinderopvangtoeslag.
  • Verhoging van de kinderbijslag.

Voorkomen en bestrijden van problematische schulden

  • Het kabinet presenteert dit voorjaar haar brede schuldenaanpak.

Inzet extra middelen

  • Extra middelen in 2018-2020 voor het voorkomen van schulden en het bestrijden van armoede, in het bijzonder onder kinderen. Over de invulling van deze middelen wordt de Tweede Kamer dit voorjaar geïnformeerd. [Ik weet niet of dit geld naar gemeenten gaat]

TEGENGAAN VAN DE GEVOLGEN VAN OPGROEIEN IN EEN GEZIN MET LAAG INKOMEN

Lokaal integraal maatwerk

  • Programma Sociaal Domein (versterken lokale slagkracht en verbinding gemeenten).
  • Ondersteunen gemeenten bij invulling lokale regiefunctie in overleg met VNG en Divosa.

Samenwerking met maatschappelijke organisaties

  • Financiële ondersteuning van Stg. Leergeld, Jeugdsportfonds / Jeugdcultuurfonds, Nationaal Fonds Kinderhulp en Stg. Jarige Job
  • Subsidieregeling Kansen voor alle kinderen

Samenwerking met scholen

Het kabinet investeert structureel € 170 miljoen extra in een verruiming van het aanbod van voorschoolse educatie. Daarmee kunnen gemeenten peuters met een risico op een achterstand spelenderwijs meer taalvaardigheden mee laten geven. Daarnaast investeert het kabinet structureel € 15 miljoen extra in verdere versterking van de onderwijskansen. Deze investeringen komen bovenop het al bestaande budget ter bestrijding van onderwijsachterstanden. Dat betekent dat vanaf 2020 voor gemeenten in totaal structureel € 486 miljoen beschikbaar is. Voor basisscholen is structureel € 260 miljoen als onderdeel van de lumpsum beschikbaar.

Het kabinet faciliteert lokale samenwerking. Onder meer via het programma Gelijke Kansen, met daarbinnen de Gelijke Kansen Alliantie waarin gemeenten, scholen, onderwijsinstellingen, maatschappelijke initiatieven en het ministerie van OCW samenwerken. Vanuit hun lokale agenda bepalen deze partijen welke initiatieven zij gezamenlijk ondernemen om de gelijke kansen in het onderwijs te bevorderen. Het kan gaan om extra taallessen aan de ouders en kinderen, coaching en begeleiding van leerlingen of om activiteiten gericht op beroepseducatie en het trainen van sociale vaardigheden. Het ministerie van Onderwijs heeft € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld voor cofinanciering van deze initiatieven.

Versterken van kennisopbouw en kennisdeling

Financiële ondersteuning gemeenten

  • Vanaf 2017 €85 miljoen extra per jaar voor het verstrekken van voorzieningen in natura voor kinderen in armoede

MONITOREN VAN RIJKSBELEID EN GEMEENTELIJK BELEID

  • Het kabinet is voornemens om aan het SCP, CPB en CBS gezamenlijk te vragen om te onderzoeken of het mogelijk is tot eenduidige armoede indicatoren te komen die bruikbaar zijn voor een eventuele reductiedoelstelling.
  • Tweejaarlijks inzicht in huishoudens met risico op armoede via rapportages CBS en SCP
  • Monitoring van de bestuurlijke afspraken met de VNG
  • Gesprekken met partijen op basis van deze inzichten

INZET VAN WERKGEVERS EN WERKNEMERS

Tot slot, lees ook de reacties van VNG en Divosa:

Schuldhulp voor jongeren

Afbeeldingsresultaat voor jongeren schulden

Kunnen jongeren met studiefinanciering een schuldregeling treffen?
Het antwoord staat in de vandaag verschenen notitie Jongeren met studiefinanciering en schuldhulpverlening: Er is niet voor iedereen eenduidig aan te geven wat prioriteit heeft: een opleiding of de schulden regelen. Daarom is het van belang dat binnen de gemeente beleid wordt gemaakt over jongeren met schulden die een opleiding (moeten) gaan volgen. Het hogere doel is immers: kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Vaak kunnen beide trajecten naast elkaar lopen: een opleiding volgen en afspraken met schuldeisers maken. De afspraken met schuldeisers hoeven niet persé een sanering te zijn, maar het is wel mogelijk een sanering in te zetten als er (ook) studiefinanciering wordt ontvangen. DUO zelf mag niet meewerken aan een sanering als er tegelijkertijd studiefinanciering wordt verstrekt. Is DUO één van de schuldeisers? Dan kan DUO buiten de regeling worden gelaten maar dit moet duidelijk aan alle andere schuldeisers worden gecommuniceerd.

De notitie is uitsluitend beschikbaar voor NVVK-leden, dus meer dan dit kan hier niet delen. Oké, één dingetje nog: De NVVK houdt de mogelijkheid open om een ‘iets langere aflosperiode’ aan te houden dan de gebruikelijke 3 jaar.

Wat als het inkomen laag of onregelmatig is, of hoofdzakelijk bestaat uit studiefinanciering?
Ik zie in een aantal gemeenten dat er dan toch een (minimale) afloscapaciteit wordt vastgesteld. Elke jongere kan pak ‘m beet 50 euro per maand inzetten om zijn schulden af te lossen.

Voorbeelden
Ik heb wat voorbeelden verzameld van de gemeentelijke projecten voor jongeren met schulden. Ik wil er een keer wat uitgebreider bij stil staan, zoals bijvoorbeeld Jora Wolterink deed in haar blog Jongeren met schulden- geef ze gewoon goede schuldhulpverlening. Maar ik kom er op korte termijn niet aan toe. Dus ik deel dit alvast:

En lees ook:

Beleidsplannen schuldhulpverlening en bestrijding kinderarmoede Neder-Betuwe

Afbeeldingsresultaat voor neder betuwe gemeenteraad

Gisteravond heeft de gemeenteraad van Neder-Betuwe (23.400 inwoners) het Beleidsplan Schuldhulpverlening (hamerstuk) en het Plan van Aanpak Bestrijding Kinderarmoede met algemene stemmen en complimenten aangenomen. Omdat ik daar een bijdrage aan heb geleverd, ben ik daar best trots op. Beluister het debat over kinderarmoede.

Wellicht kunnen kleine en middelgrote gemeenten hier inspiratie uit halen?

Armoede stabiel, maar langdurige armoede neemt toe

Zojuist presenteerde het CBS nieuwe armoedecijfers. Het aantal huishoudens met een laag inkomen is de afgelopen jaren redelijk stabiel gebleven. Het aantal kinderen in armoede is afgenomen. Maar het aantal huishoudens dat minstens 4 jaar een laag inkomen heeft, is toegenomen. Het CBS verwacht in 2018 een daling van de armoede. Het CBS presenteert traditiegetrouw ook cijfers per gemeente en op wijk- en buurtniveau.

 

Het CBS presenteert vandaag cijfers over de lage inkomensgrens t/m 2015. Maar cijfers over sociaal minimum – zeg maar bijstandsniveau, het door gemeenten gehanteerde criterium – zijn ook nog te vinden op het vernieuwde Statline van CBS. Cijfers t/m 2014.

 

Bijzondere bijstand voor huiswerkbegeleiding in Overbetuwe

Afbeeldingsresultaat voor huiswerkbegeleidingOverbetuwe wil gelijke onderwijskansen voor iedereen. Daarom kunnen kinderen uit gezinnen die het niet breed hebben toch naar huiswerkbegeleiding. Lees meer in De Gelderlander. #klijnsma-gelden #kansenvoorallekinderen

Handreiking aanpak kinderarmoede

Heb je nog geen plan voor de besteding van de Klijnsma-gelden die je sinds begin 2017 krijgt voor de bestrijding van kinderarmoede? Dan wordt het stilletjes aan tijd dat plan te maken! Maak dan gebruik van de Handreiking die Divosa vandaag presenteerde. En kijk nog even in de rubriek Jeugd op dit blog.

In Neder-Betuwe heb ik vorige week het concept-plan gepresenteerd aan de gemeenteraad. De raad behandelt het voorstel op 8 februari.

 

 

 

Kinderen met ouders op achterstand

Vorige week presenteerde de Kinderombudsman het rapport ‘Alle kinderen kansrijk‘. In het rapport staan de volgende aanbevelingen voor gemeenten:

Het rapport vermeldt niet heel veel nieuws ten opzichte van de eerdere rapporten van de Kinderombudsman waarin o.a. gepleit werd voor invoering van een kindpakket.

Interessanter vond ik het rapport dat diezelfde Kinderombudsman in dezelfde week presenteerde: ‘Nederlandse kinderen ontkoppeld‘. Daarin staat dat enkele honderden kinderen in Nederland in armoedeleven omdat een van hun ouders geen geldige verblijfsvergunning heeft. Daardoor komt het gezin niet of minder in aanmerking voor toeslagen en uitkeringen, terwijl de kinderen zelf wel Nederlands zijn of hier een verblijfsvergunning hebben. Lees meer in het AD.

En verder lees ik deze week dat Utrecht volgend jaar €170.000 extra gaat investeren in de begeleiding van kinderen die met hun ouders in de crisisopvang verblijven.

Tot slot, lees ook: ‘Laptops zijn effectiever tegen armoede dan gratis vioolles’ (6 dec. door Cok Vrooman, armoede-onderzoeker SCP) en Groenteboxjes om kinderen in arme wijken gezonder laten eten (Den Haag)

Rondkomen met kinderen

Vorige week is het Geldplan Rondkomen met kinderen van Nibud/Startpunt Geldzaken gelanceerd. Ik heb bijgedragen aan de totstandkoming ervan, maar kon er helaas niet bij zijn in verband met vakantie. Als je in dit online Geldplan je profiel invult (huishoudsamenstelling, leeftijd kinderen, inkomen, etc.), krijg je een compleet overzicht van regelingen en tips die voor jou van toepassing zijn. Het Geldplan kun je via de gemeentelijke website toegankelijk maken voor inwoners en professionals. Dat is heel eenvoudig, niet veel meer dan een logo invoegen. Tip: neem het op in je bestedingsplan voor de Klijnsmagelden.

Lees hier hoe het werkt, wat de kosten zijn en welke geldplannen er nog meer zijn.

 

Regeerakkoord over armoede en schulden

Regeerakkoord

Op p. 27 van het vanmiddag gepresenteerde Regeerakkoord wijdt de nieuwe coalitie een paragraaf aan het Terugdringen van schulden en armoede:

  • Eén op de tien huishoudens heeft problematische schulden. Daarnaast loopt een grote groep het risico om problematische schulden te krijgen. Het kabinet wil het aantal mensen met problematische schulden terugdringen en mensen met schulden effectiever te helpen. Schuldhulpverlening is en blijft een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Via programmatische afspraken wenst het kabinet met gemeenten tot een vernieuwende schuldenaanpak en een verbeterd schuldhulpverleningstraject te komen. Hierbij kunnen de volgende thema’s aan bod komen:
    – Verbeteren van de (toegang tot) schuldhulpverlening, met kortere wachttijden.
    – Beter samenwerken met andere partijen om onnodig oplopen van schulden te voorkomen.
    – Voorkomen van uithuisplaatsingen, zeker als daar kinderen bij betrokken zijn.
    – Ruimte geven aan gemeenten om op lokaal niveau met vernieuwende aanpakken en maatwerk te experimenteren.
  • De overheid heeft als schuldeiser een bijzondere verantwoordelijkheid om onnodige vergroting van schulden te voorkomen. De overheid dient de beslagvrije voet te respecteren. Om escalatie van schulden te voorkomen, wordt meer ingezet op direct contact met schuldenaren. De stapeling van boetes vanwege te laat betalen en bestuursrechtelijke premies wordt gemaximeerd. Mogelijkheden voor
    betalingsregelingen worden uitgebreid.
  • Bij incasso worden misstanden effectiever bestreden. De maximale incassokosten die in rekening mogen worden gebracht, worden gehandhaafd en er wordt bezien of het minimumbedrag omlaag kan. Er komt een incassoregister waarin incassobureaus worden opgenomen, die voldoen aan eisen met betrekking tot oprichting, bedrijfsvoering en opleiding. Indien een incassobureau te vaak de fout ingaat, wordt het beboet en verliest het de registratie.
  • Excessen in kredietverlening zullen worden tegengegaan, net als verdienmodellen waarbij hoge rentes mensen in de problemen brengen en de kosten van wanbetaling op de samenleving worden afgewenteld.
  • De juridische afhandeling van schulden wordt verbeterd. Schuldeisers dienen eerst de mogelijkheden van een betalingsregeling te onderzoeken voor een zaak voor de rechter wordt gebracht. Er komt een experiment met een schuldenrechter, die alle zaken van een schuldenaar geconcentreerd behandelt.
  • Gemeenten krijgen een adviesrecht in de gerechtelijke procedure rondom schuldenbewind.
  • Met gemeenten en erkende vrijwilligersorganisaties wordt gewerkt aan een landelijk dekkend netwerk van vrijwilligersprojecten gericht op schuldhulp en financiële begeleiding.
  • Het kabinet zal extra middelen beschikbaar stellen voor het voorkomen van schulden en de bestrijding van armoede – in het bijzonder onder kinderen. Op p. 61 zie ik bedragen staan: €30, €25 en €25 miljoen voor 2018, 2019 respectievelijk 2020. Niet structureel dus. Ik neem aan dat dit komt bovenop de Klijnsmagelden. Ik weet niet of het via gemeenten wordt uitgekeerd.

En verder lees ik:

  • P. 26: Het kabinet gaat in gesprek met gemeenten over de wijze waarop zij actief uitvoering geven aan de bestaande tegenprestatie. Omdat werk een zeer belangrijke onderdeel is van integratie, moet de arbeidsmarktpositie van Nederlanders met een migratieachtergrond –nieuwkomers én oudkomers– worden verbeterd. Om de beheersing van de Nederlandse taal –en daarmee het toekomstperspectief– te vergroten, geven gemeenten actief uitvoering aan de bestaande verplichting om de Nederlandse taal te leren. Het kabinet wil hierover niet-vrijblijvende bestuurlijke afspraken maken met gemeenten.
  • P. 27: Wanneer mensen vanuit de bijstand aan het werk komen, is het van belang dat ze er ook echt op vooruit gaan. Daarom wil het kabinet met gemeenten afspraken maken over het lokaal beleid om de armoedeval te verkleinen. Ook blijft de huidige ruimte voor experimenten in de Participatiewet om bijstandsgerechtigden weer actief te krijgen op de arbeidsmarkt.
  • P. 55: Te veel nieuwkomers blijven te lang aangewezen op een bijstandsuitkering. Dit is een onacceptabele uitkomst van het inburgeringsbeleid. Om dat te voorkomen dient er, waar mogelijk, een activerend en tegelijk ontzorgend systeem van sociale voorzieningen te zijn. Een simpeler en activerend systeem van voorzieningen voor statushouders kan dan inhouden: integratie met burgerschapswaarden en een verplicht leer- en (vrijwilligers)werktraject; een begeleide toegang tot de verzorgingsstaat: gemeenten
    innen de zorgtoeslag, huurtoeslag en bijstand gedurende de eerste twee jaar en de nieuwkomer ontvangt deze voorzieningen en begeleiding in natura met leefgeld. Na een toetsmoment kan een statushouder die zichzelf redt op de arbeidsmarkt, eventueel eerder uitstromen. Iemand die niet slaagt voor de toets, stroomt in principe nog niet uit. Op basis van het voorgaande worden middelen en werkwijzen ontwikkeld die in alle gemeenten toepasbaar kunnen zijn, zo nodig op basis van wet- en regelgeving, die het mogelijk maakt op deze wijze de zelfredzaamheid van nieuwkomers te bevorderen.
  • P. 66: De jaarlijkse afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in het referentieminimumloon voor de bijstand wordt verlaagd van 5%-punt naar 3,75%-punt. Jaarlijks structureel, zo interpreteer ik het. In de Miljoenennota 2018 werd dit al aangekondigd voor alleen het jaar 2018. Lees wat dit betekent in Sociaal minimum gaat omlaag (2011) en Hoe zit dat nou precies met die dubbele heffingskorting? (2011).
  • P. 16: De hoogte van het maximale verplichte eigen risico voor zorgkosten wordt deze kabinetsperiode bevroren op €385 per jaar. Het niet verhogen van het eigen risico leidt, gegeven de financieringssystematiek in de Zvw, tot hogere zorgpremies.
  • P. 31: De harde afbouwgrens in de huurtoeslag wordt omgevormd naar een geleidelijkere afbouw.

Kledingpakketten en verjaardagsboxen

Vorige week was ik op bezoek bij de sympathieke Stichting Kinderen van de Voedselbank en samenwerkingspartner Stichting STOP. Als enige in Nederland verstrekken zij kledingpakketten voorzien van nieuwe kleding, nieuwe schoenen en een paar cadeautjes. Ook geven ze verjaardagsboxen uit. Dit doen ze in gemeenten die de stichtingen steunen. Een mooie manier om de Klijnsma-gelden te besteden.

Zoals de naam al aangeeft, richt de eerste stichting zich op gezinnen die gebruikmaken van de voedselbank. Stichting STOP is eind 2016 opgericht om ook andere doelgroepen onder de armoedegrens te bedienen. Gemeenten kunnen met STOP afspraken maken over de te hanteren armoedegrens.

Een kledingpakket vertegenwoordigt een waarde die ligt tussen de €145,00 en €165,00 per pakket, maar heeft een door gemeenten te betalen kostprijs van €50,00 voor een zomerpakket en €65,00 voor een winterpakket. Een verjaardagspakket kost €50.

Qua privacy hebben ze het goed geregeld: het gezin meldt zich bij de gemeente (of gemandateerde intermediair) die checkt of het gezin aan de criteria voldoet. De gemeente stuurt vervolgens een verificatiecode naar de stichting. Het gezin doet zelf met een formulier een aanvraag bij de stichting. Er worden dus geen persoonsgegevens uitgewisseld.

Meer info: Notitie Samenwerking Gemeenten en Stichting Stop.

Kinderen uit arme gezinnen krijgen smartphone

Afbeeldingsresultaat voor smartphone school

Duizend kinderen uit minder vermogende Haagse gezinnen krijgen een gratis smartphone, zo lees ik in de Volkskrant. Het project is een samenwerking van de gemeente Den Haag, stichting Leergeld Den Haag, het ministerie van SZW, T-Mobile en Samsung. Staatssecretaris Klijnsma roept gemeenten op dit voorbeeld te volgen. Er zijn meer gemeenten die smartphones verstrekken.

Niet iedereen vindt dat een goed idee. Lees bijvoorbeeld de column van Hanina Ajarai over de copieuze maaltijden die ze geserveerd krijgt bij arme mensen, en hun kindjes die er warmpjes bij zitten. Ach, discussie over riante vergoedingen voor minima is van alle tijden.

Ik ben deze week trouwens begonnen in de gemeente Neder-Betuwe. Ik maak er o.a. een plan voor de besteding van de Klijnsma-gelden. Ook op zoek naar ideeën? Kijk in de categorie jeugd op dit blog.

€ 8 miljoen om armoede en schulden tegen te gaan

Afbeeldingsresultaat voor zak met geld euroGoede initiatieven die armoede en schulden tegengaan kunnen ook de komende 2 jaar mogelijk worden gemaakt. Staatssecretaris Klijnsma heeft de subsidieregeling armoede en schulden verlengd naar 2018 en 2019. Sinds vandaag staat de regeling in de Staatscourant en zijn de thema’s bekend waarvoor maatschappelijke organisaties subsidie kunnen aanvragen.

Thema’s
Voor subsidie in 2018 en 2019 komen projecten in aanmerking die zich richten op:

  1. de ondersteuning van mensen die moeite hebben om mee te doen in de maatschappij;
  2. het bereiken en motiveren van moeilijk bereikbare groepen mensen met financiële problemen;
  3. het versterken van aandacht voor armoede en schulden in het sociaal domein, onder meer in de wijkaanpak;
  4. de voorbereiding van en begeleiding van jongeren in de leeftijdgroep18-/18+ ter preventie van schulden.

Aanvragen indienen
Op 1 februari 2018 opent de subsidieregeling en kunnen organisaties aanvragen indienen. In het najaar van 2017 organiseert het ministerie een voorlichtingsbijeenkomst voor potentiële aanvragers. Hoe, waar, wanneer en wat de voorwaarden zijn wordt tegen die tijd bekend gemaakt. Wilt u op de hoogte worden gehouden? Stuur dan een email naar sub.reg.armoedeschulden@minszw.nl en houd www.dus-i.nl in de gaten.

Gemeenten konden tot nu toe niet gebruikmaken van de subsidieregeling. Ik neem aan dat dat in 2018 en 2019 opnieuw het geval is.

 

Twee derde bijstandskinderen heeft migratieachtergrond

Sinds 2012 stijgt het aantal minderjarige kinderen in bijstandsgezinnen ieder jaar. In 2016 ging het om 78.000 kinderen, bijna 10.000 (2,1%) meer dan in 2015. Twee derde van alle bijstandskinderen heeft een niet-westerse migratieachtergrond, zo meldt het CBS. De stijging in 2016 kwam vooral door instroom van vluchtelingen uit Syrië en Eritrea in de bijstand. Het aantal bijstandskinderen uit Somalië of Afghanistan was wat lager dan in 2015.

Het aantal kinderen in gezinnen die 3 jaar of langer een bijstandsuitkering ontvangen, nam in 2016 toe met 4.400 tot ruim 114.000 kinderen. Dat is de helft van alle kinderen in bijstandsgezinnen.

Op de website van het CBS vind je onderaan een kaart met cijfers per gemeente.

 

Jeugdeducatiefonds

Na het Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds is er sinds vorig jaar ook een Jeugdeducatiefonds. Volgens ongeveer dezelfde formule. Gemeenten kunnen het fonds (financieel) steunen, zodat kinderen gebruik kunnen maken van:

1. Persoonlijke begeleiding

  • Bijles, leeshulp, tutor, huiswerkhulp
  • Logopedist
  • Training ouders t.b.v. begeleiding kinderen
  • Testen, materiaal, nader onderzoek

2. Brede ontwikkeling

  • Educatieve uitstapjes
  • Naschoolse opvang met veel aandacht voor spel, creativiteit, buitenspelen, sociale vaardigheden, gesprekken aan de keukentafel

Lees ook:

Subsidieregeling voor projecten rond kinderen in armoede

Afbeeldingsresultaat voor armoede kinderen nederlandOrganisaties zonder winstoogmerk kunnen van het ministerie van SZW subsidie krijgen om meer kinderen die in armoede opgroeien te bereiken en kansen te bieden om mee te doen op het gebied van sport, cultuur, school en sociale activiteiten via het verstrekken van voorzieningen in natura. Organisaties die kunnen aanvragen zijn bijvoorbeeld maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen of partijen in de jeugdzorg.  Ze moeten landelijk of bovenregionaal werken, dus hun activiteiten niet beperken tot één gemeente of één regio. Gemeenten kunnen dus geen aanvraag indienen.

Het aanvraagtijdvak 2017 is open van 29 mei tot en met 12 juni. Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. Dien daarom de aanvraag zo snel mogelijk in! Lees meer over deze subsidieregeling.

NB. Ben je van plan lokaal of regionaal wat te gaan doen voor kinderen in armoede, dan kun je misschien een aanvraag doen via www.kansfonds.nl.

Schuldpreventie in Breda

Met een City Challenge zocht Breda naar de beste ideeën ‘om (grote) schulden bij inwoners te voorkomen’.

Het plan ‘Een held met geld?!’ is als winnaar uit de bus gekomen. Volgens het plan worden een jaar lang elke maand events en challenges georganiseerd in verschillende wijken in Breda. Denk aan een ‘moneymarket’ waar bewoners in contact komen met initiatieven en handige tools die helpen met geldzorgen. Of een ‘wijk-tegen-wijk’ challenge, waarin bewoners van verschillende wijken tegen elkaar strijden om zoveel mogelijk te besparen in een maand.

Bekijk ook de inzendingen die op 2 en 3 eindigden:

  • Mr. Money – Preventie onder jongeren. Met o.a. een app.
  • Hierrr met je rekening – Jongeren kunnen een openstaande rekening laten betalen door een particulier, bedrijf, vereniging of de gemeente. De jongere levert hiervoor een tegenprestatie.

De winnaar krijgt €25.000 om het plan uit te voeren. Er waren in totaal 79 inzendingen. In maart is een nieuwe City Challenge gestart.

Communicatietoolkit ‘Kansen voor alle kinderen’

Onlangs lanceerde het ministerie van SZW de campagne en website kansenvoorallekinderen.nl om voorzieningen voor kinderen uit arme gezinnen onder de aandacht te brengen.

De website heeft ook een pagina met informatie voor gemeenten. Je vindt daar bijvoorbeeld de Communicatietoolkit ‘Kansen voor alle kinderen’. Deze bevat digitale middelen voor een lokale campagne die aansluit op de landelijke campagne. Onder andere een kernboodschap, nieuwsberichten en beeldmateriaal.

Kansen voor alle kinderen header 1 (meisje)

SER adviseert nieuw kabinet armoede onder kinderen structureel te verlagen

Kinderen moeten in ons land zonder armoede opgroeien, vindt de SER. Ondanks de aantrekkende economie en alle inspanningen blijft het aantal arme kinderen hoog (8 à 12%). Opmerkelijk is dat 60% van deze kinderen werkende ouders heeft. In het advies Opgroeien zonder armoede stelt de SER dat alle kinderen een beroep moeten kunnen doen op voorzieningen die de gevolgen van armoede compenseren, zoals meedoen aan sport en cultuur. Dit beleid moet worden aangevuld met een meer structurele en systematische aanpak van de oorzaken van armoede.

De volgende voorstellen zijn relevant voor gemeenten (p. 6 onderaan):

  • Stel per gemeente een armoederegisseur in;
  • Ga het niet-gebruik van minimaregelingen tegen;
  • Vereenvoudig regelingen en aanvraagprocedure.

Wat ik mis is een voorstel om eenvoudigweg het inkomen te verhogen, via bijvoorbeeld belastingaftrek of toeslagen. Ligt dat politiek te gevoelig? Zie ook de oproep voor voldoende inkomen van de Utrechtse armoedecoalitie n.a.v. van o.a. de berekening van het Nibud dat sommige huishoudenstypen onvoldoende hebben om rond te komen.

Infographic (klik om te vergroten)

Tot slot, in de armoedecijfers van het CBS wordt bijzondere bijstand niet meegerekend. Reken dus mee dat bij een deel van bovengenoemde 1 op 9 kinderen de armoede verzacht wordt door de gemeentelijke regelingen.

Friese gemeenten lanceren kindpakket.nl

25 Friese gemeenten lanceren samen kindpakket.nl. Inwoners van deze gemeenten kunnen via deze website extra ondersteuning voor hun kinderen aanvragen.

Ik weet niet precies hoe hier de aanvraag bij de gemeente binnenkomt en hoe hij wordt afgehandeld. Zowel laagdrempeligheid voor de aanvrager als snelle en eenvoudige uitvoering door de gemeente zijn bij dergelijke oplossingen van belang. Kijk ook eens naar alternatieven als Berekenuwrechtplus, de webshop van Stimulansz, ‘Pak je kans‘ van Amsterdam en websites Appingedam. En kijk tot slot ook even op kindpakketwijzer.nl van AMC consulting.

Wat armoede doet met kinderen

Er worden waardevolle dingen geschreven over kinderen en armoede, maar ik kom er niet aan toe alles uitgebreid te behandelen op mijn blog. Daarom hier een samenvatting van wat ik de afgelopen maanden vond rond dit thema.

Eerst een paar wetenschappelijke inzichtenKinderen uit arme gezinnen hebben vaker gedragsproblemen, lees ik op nu.nl. Childhood poverty can rob adults of psychological health, lees ik in Science Daily. En naar aanleiding daarvan in het Nederlands: Armoede tijdens jeugd zorgt voor levenslange problemen. Education Week schrijft: There are times that those students who come from poverty, as small as that number may be for more affluent schools, suffer from the low expectations of those adults around them. This is the “he has so much working against him” attitude. Tot slot lees ik in de NRC: Door betere scholing en armoedebestrijding leven mensen langer.

Achterstanden dus, die je niet gemakkelijk wegwerkt. Wat te doen:

Bekijk alle artikelen in de rubriek Jeugd op dit blog.

Radiocampagne over kinderen in armoede

Het Ministerie van SZW is een radiocampagne over kinderen in armoede gestart. De campagne wijst ouders met een laag inkomen op de mogelijkheden voor ondersteuning voor hun kinderen o.a. bij gemeenten. De campagne is te horen op radio 538 en Q-music en verwijst naar de website www.kansenvoorallekinderen.nl. (Daar mis ik alleen een link naar www.berekenuwrecht.nl en www.kansvoormijnkind.nl). Later dit jaar wordt de campagne herhaald en verbreed met inzet op onder andere sociale media.

Webshop minimaregelingen

Gisteren was ik op bezoek bij mijn (oud)collega’s van Stimulansz. Ze hebben een mooie webshop opgetuigd.

Je kent als gemeente aan je cliënt een bedrag toe en verstrekt een wachtwoord. Daarmee schaft de cliënt vervolgens zelf thuis online de producten aan die hij wil hebben, zoals sportkleding of een bioscoopkaartje. Laagdrempelig, en het levert de gemeente mooie managementinfo op. Ooit bedacht als praktische uitwerking van het kindpakket, maar het kan ook breder worden ingezet.

Bekijk het filmpje en lees meer op stimulansz.nl.

Quiet 500, Quiet Community en Quiet Kids in jouw gemeente?

quiet_coversIn 2013 verscheen het eerste Quiet500 Magazine. Ik blogde toen even niet; vandaar dat ik er nog niets over heb geschreven. Volledig onterecht, want het is een mooi en succesvol initiatief. En bij velen in dit werkveld inmiddels ook wel bekend, gelukkig. In de Quiet500 staan – met een knipoog richting de Quote500 – positieve portretten van mensen die het hoofd boven water proberen te houden, parodiërende ‘advertenties’, literaire verhalen en een ranglijst met de vijfhonderd armste Nederlanders. Een glossy die schuurt … letterlijk deze keer, want de meest recente editie heeft een kaft van schuurpapier. Bestel hem snel voor onder de kerstboom. De Quiet500 is voor € 10,- te koop bij meer dan 3.000 verkooppunten en via www.quiet500.nl. De opbrengst van de Quiet500 gaat volledig naar innovatieve armoedeprojecten.

Nieuw in deze editie is een uitneembaar kinderkatern Quiet Kids en de bijbehorende digitale lesbrief. In de gemeente Hilvarenbeek hebben alle lagere scholen het pakket in hun lessen gebruikt. Het is gratis beschikbaar gesteld aan groepen 7 en 8.

Het blad inspireerde twee Quote-miljonairs tot het oprichten van de Quiet Community, waaraan ik eerder dit jaar wel een artikel wijdde. De Quiet Community is een ‘marktplaats zonder geld’ waar halen, brengen en delen centraal staan. Bedrijven doen er eenmalig óf structureel een gift in de vorm van producten, diensten of donaties aan mensen in armoede. Begin 2016 startte een pilot in Tilburg. De Quiet Community (ICT en draaiboek) wordt begin 2017 gratis beschikbaar gesteld aan andere grote steden en regio’s.

Lees meer op www.quiet500.nl en www.quiet.nl.

Betrek jongeren bij opstellen armoedebeleid!

speaking-mindsBijvoorbeeld via ‘Speaking Minds’. Dit is een methode waarbij jongeren meedenken over een actueel beleidsvraagstuk, bijvoorbeeld de invulling van de ‘Klijnsma-gelden’, en de mogelijke oplossingen aan de gemeente terugkoppelen. Lees meer. Wees er snel bij, want het ministerie van SZW subsidieert de eerste 10 gemeenten die zich aanmelden!

Budgetten armoedebestrijding kinderen bekend

Afbeeldingsresultaat voor subsidieIn de decembercirculaire (p. 30) staat hoeveel gemeenten de komende jaren krijgen voor bestrijding van armoede in gezinnen met kinderen. In totaal gaat het om €85 miljoen.

In mijn nieuwsbrief van 28 september maakte ik al een raming per gemeente. Mijn raming klopt redelijk. Het Rijk heeft voor deze berekening net een andere inkomensgrens gehanteerd, vandaar de afwijkingen hier en daar.

Lees ook: Bestuurlijke afspraken rond inzet €85 miljoen voor kinderen

Bestuurlijke afspraken rond inzet €85 miljoen voor kinderen

De VNG en het kabinet hebben bestuurlijke afspraken ondertekend over de ambitie om alle kinderen in Nederland mee te kunnen laten doen.

Gemeenten krijgen €85 miljoen om deze ambitie waar te maken. De afspraak is dat gemeenten zoveel mogelijk in natura verstrekken, zich inspannen om de doelgroep beter te bereiken, de samenwerking met maatschappelijke organisaties verbeteren en rapporteren aan de gemeenteraad over de inzet van middelen, instrumenten en behaalde resultaten. De bestuurlijke afspraken worden tweejaarlijks geëvalueerd.

Inzet op life events lijkt te werken. Maar inkomensbeleid Rijk schiet tekort

Het college van B&W van Utrecht vraagt de gemeenteraad in te stemmen met de notitie ‘Utrecht Inclusief deel 2, inzet van de armoederegelingen’, waarin wordt gekozen voor 1. het jaarlijks bepalen van de vervolgstappen binnen de armoedeaanpak (nieuwe manier van beleid maken); 2. het zetten van verdere stappen richting meer maatwerkondersteuning; 3. het voorlopig voortzetten van de Individuele Inkomenstoeslag (ITT); 4. het beëindigen van de energieregeling voor ouderen en 5. het voortzetten van preventieve ondersteuning bij levensgebeurtenissen.

Lees ook Verdieping Utrecht Inclusief Deel 2.

Utrecht Inclusief Deel 1 werd vorig jaar gepresenteerd.

Life events
Interessant onderdeel van de Utrechtse aanpak is de preventieve ondersteuning bij levensgebeurtenissen. Uit een evaluatie blijkt dat die aanpak een meerwaarde heeft.

‘Inkomensbeleid Rijk niet toereikend’
Utrecht heeft het Nibud onderzoek laten doen naar de invloed van landelijke en gemeentelijke maatregelen op de financiële positie van inwoners met lage inkomens. Daaruit blijkt dat niet alle groepen dezelfde positieve effecten in hun portemonnee merken. Zo komt een paar zonder kinderen op bijstandsniveau €138 per maand tekort. Voor een gezin met twee kinderen ouder dan 12 jaar op bijstandsniveau kan dat oplopen tot €307 per maand. Zij hebben bijvoorbeeld geen geld om op bezoek te gaan of het kind zakgeld te geven. Deze gezinnen kunnen soms zelfs basisbehoeften als voeding, huur, energie en zorgverzekering niet betalen. Belangrijke oorzaken zijn de hoogte van de uitkering en het kindgebonden budget dat voor oudere kinderen te laag is. Wethouder Everhardt: “Hun inkomensbasis is eenvoudigweg niet op orde. Daardoor heeft onze inzet op preventie, maatwerk en incidentele ondersteuning niet voor iedereen het effect wat het zou kúnnen hebben. We spannen zo het paard achter de wagen. En gemeenten mogen geen inkomensbeleid voeren, dat is voorbehouden aan het rijk. Ik ga dit bij het rijk aankaarten.”

Hoe zit het met die €100 miljoen voor armoedebestrijding kinderen?

De Miljoenennota en Begroting van SZW zijn daar niet heel duidelijk over. Maar de brief van staatssecretaris Klijnsma geeft helderheid:

P. 3. “Van deze 100 miljoen euro zal 85 miljoen euro structureel beschikbaar worden gesteld aan gemeenten via een decentralisatieuitkering, verdeeld naar rato van het aantal kinderen in de gemeente dat opgroeit in een gezin met een laag inkomen. Ten aanzien van het doeltreffend inzetten van de middelen, sluit het Rijk een convenant af met de VNG. In deze bestuurlijke afspraken zal ook aandacht worden besteed aan het monitoren en evalueren van de voortgang en de rol en betrokkenheid van gemeenteraden. Inzet is dat er geen verdringing van bestaand beleid plaatsvindt: Het is van belang dat de huidige inzet van middelen door gemeenten onverminderd wordt voortgezet. De extra middelen dienen als aanvullende impuls. Mijn streven is om voor 1 november met de VNG tot afspraken te komen.”

Verder is nog te lezen:

P. 4. “De ambitie van het kabinet geldt uiteraard ook voor kinderen in Caribisch Nederland. Het kabinet stelt voor Caribisch Nederland dan ook structureel 1 miljoen euro beschikbaar.”

Extra geld voor arme gezinnen

Traditiegetrouw liggen de plannen van het kabinet voor 2017 ruim voor Prinsjesdag al op straat. In de stukken is te lezen dat het kabinet €100 miljoen uittrekt voor kinderen in gezinnen met een laag inkomen. Het geld is bedoeld voor zwemles, schoolreisjes, sportspullen, schoolspullen en kleding. Het wordt in natura uitgekeerd. Hoe de regeling precies gaat werken, en of/welke rol gemeenten daarin krijgen, is nog niet bekend.

Ook lees ik dat de zorgtoeslag en het kindgebonden budget omhoog gaan.

Ik kijk uit naar de troonrede..

DUO gaat soepeler om met studieschuld

Een student met problematische schulden krijgt moeilijk toegang tot schuldhulpverlening, omdat hij geen inkomen heeft. Bij wet is namelijk uitgesloten dat er beslag kan worden gelegd op studiefinanciering, zodat de student het volledige bedrag aan studiefinanciering kan benutten voor zijn studie. Soms is DUO naast verstrekker van studiefinanciering ook schuldeiser. Dit betreft dan direct opeisbare studieschulden, zoals lesgeldschulden, vorderingen voor onterecht bezit van het studentenreisproduct en betalingsachterstanden. Een normale studieschuld vormt in beginsel geen probleem, omdat er tijdens de studie geen terugbetaalverplichting bestaat. Als DUO een dergelijke dubbelrol heeft, dient er een evenwicht gevonden te worden tussen de noodzaak om studenten te houden aan hun terugbetaalverplichting en een sociaal beleid voor deze specifieke groep, namelijk studerende jongeren met problematische schulden.

Staatssecretaris Klijnsma schrijft op pagina 4 van haar brief aan de Tweede Kamer (d.d. 1 juli 2016) dat DUO voor de duur van het schuldhulpverleningstraject doch minimaal voor de duur van de studie uitstel van betaling gaat geven voor bepaalde onderwijsgerelateerde schulden wanneer dit naar oordeel van de (gemeentelijke) schuldhulpverlener noodzakelijk is om tot een minnelijke schuldregeling te komen. Dit betekent dat een mogelijke belemmering voor een schuldenregeling wordt weggenomen en deze DUO-schulden niet meelopen in een eventuele schuldregeling. Met een dergelijke incassopauze kan de student in een stabiele financiële situatie zijn opleiding voltooien. In bijzondere situaties is er soms meer nodig, bijvoorbeeld in het geval van zwerfjongeren. Wanneer er naar het oordeel van de (gemeentelijke) schuldhulpverlener en DUO sprake is van een bijzonder schrijnend geval waarbij enkel een algehele schone lei uitkomst biedt, kan DUO onderwijsgerelateerde schulden (deels) kwijtschelden, net zoals met andere schulden kan gebeuren in een schuldsaneringstraject.

 

Tegemoetkoming voor mbo’ers uit gezinnen met laag inkomen

Minister Bussemaker maakt €5 miljoen vrij om ouders met een laag inkomen en minderjarige kinderen op het mbo tegemoet te komen in de schoolkosten. Ze komt in het najaar met een structurele oplossing.

In het regeerakkoord werd bepaald dat de tegemoetkoming in de schoolkosten (WTOS) moest opgaan in het kindgebonden budget. Hierdoor krijgen veel meer huishoudens met een laag inkomen een compensatie. Los van deze overgang zijn de bedragen in het kindgebonden budget bovendien verhoogd. Desondanks heeft de wijziging van de regeling tot onbedoeld gevolg gehad dat sommige groepen erop achteruit gingen. Daarom zijn de afgelopen jaren gemeenten en fondsen in het gat gesprongen.

Afgelopen najaar concludeerde Bussemaker nog dat compensatie niet nodig was.

Blokje onderzoek

Ik kom er niet aan toe om over alle onderzoeken uitgebreid te rapporteren op mijn blog. Daarom hier een korte samenvatting van onderzoeken die de afgelopen weken werden gepresenteerd:

  • De gemiddelde schuld van een zzp’er met financiële problemen is €135.000, blijkt uit cijfers die BNR heeft opgevraagd. De cijfers zijn volgens mij afkomstig van de NVVK, maar ik kon ze zelf niet vinden in het Jaarverslag 2015 van de NVVK.
  • Mensen met lage inkomens lopen vaak meer dan € 1.000 per jaar mis doordat ze toeslagen niet aanvragen. Volgens het VARA-programma Kassa vraagt 1 op de 7 huishoudens toeslagen waar ze recht op hebben niet aan. Ze lopen daardoor gemiddeld €1.330 mis.
  • Sinds 2014 ben ik in N-Brabant betrokken bij de inkoop van jeugdzorg. Daarom lees ik met extra interesse het CPB-rapport met de conclusie: ‘Jongeren met een achtergrond in de jeugdzorg, doen na hun achttiende een groot beroep op de Wajong, bijstand en de zorg’. Voor het gemak ga ik er maar van uit, dat ook het beroep op bijzondere bijstand en schuldhulp relatief groot is.
  • Hoe langer mensen in de bijstand zitten, hoe meer zij vinden dat ze niet meer kunnen werken. De oorzaak hiervan schuilt o.a. in de vruchteloze sollicitatiepogingen en het effect van niet-werken op de gezondheid. Bron: Divosa/CBS.
  • Opgroeien in ermbarmelijke omstandigheden kan je genen veranderen en verhoogt het risico op depressies en een drugs- of alcoholverslaving. Dat blijkt uit een studie die gepubliceerd is in het wetenschappelijke vakblad Molecular Psychiatry.
  • Armoede veroorzaakt fysieke pijn. Gepubliceerd in Psychological Science.
  • Een groeiende groep mbo-leerlingen kan de schoolkosten niet betalen, nu hun ouders hiervoor sinds dit schooljaar minder geld krijgen van het Rijk. Zij zijn er maximaal ruim €550 op achteruit gegaan (Volkskrant). Lees ook op mijn blog: Bussemaker: Kindgebonden Budget compenseert afschaffing Wtos afdoende.
  • Meer dan helft mantelzorgers heeft financieel probleem (Mezzo).

Kansfonds financiert projecten

1 op de 9 kinderen in Nederland leeft in armoede. Kansfonds (voorheen Skanfonds) zet zich de komende jaren extra in voor deze kinderen en zoekt projecten die hun kansen vergroten. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om hulp bij het opvoeden. Meer zelfvertrouwen opdoen. Durven praten over de problemen. En steun uit de buurt. Heb je een goed plan? Dien vóór 15 september 2016 een voorstel in. Lees meer over de voorwaarden en criteria op www.skanfonds.nl/armoede. En meld je gelijk aan voor een kennismakingsgesprek op 28 juni 2016 of 1 september 2016.

Aantal arme gezinnen blijft stijgen

In 2014 leefden 421.000 kinderen in een gezin met een laag inkomen, meldt het CBS. Ze moeten van zo weinig geld rondkomen, dat bijvoorbeeld nieuwe kleren, op vakantie gaan, sport en muziekles voor hen niet vanzelfsprekend zijn. Dit komt neer op 12% van de kinderen. Van hen waren er 131.000 die al vier jaar of langer in zo’n situatie zaten. Het aantal kinderen met risico op armoede was in 2014 even groot als tien jaar geleden. Tussen 2005 en 2010 was sprake van een daling. Daarna is het aantal kinderen met risico op armoede tijdens de economische crisis gestegen.

CBS4

Bekijk hoe het staat met kinderen in armoede in mijn gemeente.

Toezeggingen Klijnsma tijdens Kamerdebat armoede en schulden

Vorige week het Algemeen Overleg over armoede en schulden gemist? Ik ook. Het officiële verslag is er nog niet, maar gelukkig heeft Federatie Opvang een samenvatting gemaakt. Ik vat het nog wat verder samen en noem vooral de toezeggingen van staatssecretaris Klijnsma:

  • tweedekamerKlijnsma wil het moratorium invoeren op 1 januari 2017, maar de Kamer wil eerder. Het AmvB ten behoeve van het moratorium wordt in mei ter consultatie aangeboden en gaat daarna naar de Raad van State en wordt in september naar de Kamer gestuurd. Kijk op nu.nl en lees op dit blog andere artikelen in de rubriek moratorium.
  • Klijnsma stuurt de evaluatie van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening voor 1 juli naar de Tweede Kamer. De Kamer wil dat het nog voor het zomerreces besproken kan worden.
  • Het streven is dat de vereenvoudigde beslagvrije voet per 1 januari 2017 wordt ingevoerd. Dat is een half jaar eerder dan onlangs werd beoogd.
  • Vóór 1 juli gaat er een uitgebreide brief naar de Kamer met o.a. een tijdpad en concrete uitwerking van de rijksincassovisie. De voorgestelde verbeteringen vanuit het aangeboden pamflet worden hierin meegenomen.
  • Er wordt een verzamelbrief gestuurd richting de gemeenten waarin aandacht wordt gevraagd voor de problematiek van de groep ouderen. Ik hoorde vandaag dat 40% van de ouderen volgens eigen zeggen niet kan rondkomen van zijn pensioen. Tegelijkertijd melden onderzoekers als jaren dat de armoede onder pensioengerechtigden (veel) lager is dan gemiddeld.
  • Klijnsma gaat onderzoek doen naar de positie van schuldhulpverleners en de mogelijkheid om de schuldhulpverleners doorzettingsbevoegdheid te geven ten opzichte van overheidsschuldeisers. De uitkomsten worden vermeld in de brief van 1 juli 2016.
  • Klijnsma gaat in overleg met de minister van OCW over de problematiek van jongeren met schulden die daardoor niet kunnen studeren.
  • Tenslotte gaat Klijnsma na wat de stand van zaken is met betrekking tot een eerdere poging om te komen tot één rijksincassobureau. Ook over deze uitkomsten informeert ze de Kamer.

Breda gaat schulden jongeren saneren

Als de gemeenteraad akkoord gaat tenminste. Klik op het artikel om te vergroten:

Breda

Kinderombudsman weg?

Dat zou jammer zijn. Hij heeft armoedebeleid voor kinderen stevig op de agenda gezet.

Ondernemers in actie voor minima West Maas en Waal

waardebonMeer dan 30 ondernemers doen mee aan een waardebonnenactie voor minima van de gemeente West Maas en Waal. De waardebonnen zijn bedoeld voor minima (tot 110%) met schoolgaande kinderen, minima die chronisch ziek of gehandicapt zijn en gezinnen met schoolgaande kinderen tot 18 jaar die in de schuldhulpverlening zitten.
De ontvangers kunnen de bonnen besteden bij diverse ondernemers. Het totale bedrag dat de ontvangers krijgen is afhankelijk van hun persoonlijke situatie en kan oplopen tot 150 euro. De gemeente reikt de waardebonnen in het begin van 2016 automatisch uit aan de bijstandsgezinnen die voor de bonnen in aanmerking komen.

Bron: De Gelderlander

Arme kinderen in Nederland zijn het beste af in Pekela

De kinderombudsman presenteerde gisteren de vierde Kinderrechtenmonitor. Lees de hoofdaanbevelingen. En lees waarom je als kind het beste in Pekela kunt wonen.

Pekela

Onderzoek naar kindpakketten

kindpakketDe uitkomsten van het onderzoek naar kindpakketten zijn gepubliceerd. Het onderzoek brengt in kaart hoe gemeenten het kindpakket vormgeven en welke ervaringen er tot nu mee zijn opgedaan. Interessant om je eigen beleid en regelingen eens te spiegelen aan die van andere gemeenten.

De Kinderombudsman heeft in 2013 onderzoek gedaan naar kinderen in armoede en gemeenten aanbevolen om een kindpakket samen te stellen. Staatssecretaris Klijnsma heeft deze oproep van harte ondersteund en liet mede daarom het onderzoek uitvoeren.

Enkele bevindingen:

  • Het type voorzieningen varieert aanzienlijk.
  • Bijna de helft van de gemeenten heeft de inkomensgrens voor het kindpakket verruimd naar een percentage boven de 110% van het sociaal minimum (vaak naar 120%). Bij verschillende gemeenten is er sprake van maatwerk waarbij niet naar het netto inkomen maar het besteedbaar inkomen wordt gekeken, bijvoorbeeld in verband met schulden.
  • Gemeenten zetten sterker in op het bereiken van de beoogde doelgroep: de kinderen zelf. Hierdoor zijn veel gemeenten recent overgegaan op verstrekkingen in natura en zien gemeenten er bij verstrekkingen in geld strenger op toe of de middelen ook daadwerkelijk voor kinderen worden aangewend. Ruim de helft van de onderzochte gemeenten die een bundeling van kindvoorzieningen in natura aanbieden, hanteert de term ‘kindpakket’.
  • Externe partijen zoals Leergeld, Jeugdsportfonds, sociale wijkteams, de cliëntenraad, of voedselbanken zijn in drie kwart van de gevallen betrokken bij de totstandkoming en/of de uitvoering van het kindpakket.

 

MEE lanceert smartmetgeld.nl voor jongeren met verstandelijke beperking

MEE Nederland lanceerde eerder deze maand een website met informatie over Smart met Geld, een project dat zich richt op het vergroten van de financiële weerbaarheid van jongeren met een licht verstandelijke beperking.

Jongeren met een licht verstandelijke beperking leven vaak bij de dag, kunnen moeilijk nee zeggen en vinden het lastig verleidingen te weerstaan. Met alle gevolgen van dien: misbruik, criminaliteit of overlast.

Het project Smart met Geld bestaat onder meer uit een trainingsprogramma voor leerlingen van 15 tot 18 jaar op praktijkscholen en themabijeenkomsten voor ouders van deze leerlingen. Daarnaast organiseert MEE lokale platforms waar professionals gestimuleerd worden om vaker met jongeren in gesprek te gaan over geld. Lokale samenwerkingspartners krijgen handvatten om samen werk te maken van preventie om zo schulden bij deze jongeren te voorkomen.MEE

Radio Een Vandaag besteedde op 4 november aandacht aan het project.

Lees meer op de website van MEE.

In oktober verscheen voor deze doelgroep al de Signaallijst Financiën.

 

‘Gemeenten: bied integrale schuldhulp aan (ex-) dakloze jongeren’

Staatssecretaris Klijnsma nodigt gemeenten uit de samenwerking te zoeken met de coalitie ‘Van de Straat’ om integrale schuldhulp te bieden aan (ex-)dakloze jongeren. De coalitie ‘Van de Straat’ is een samenwerking tussen Stichting Zwerfjongeren Nederland, de Federatie Opvang en stichting Kamers met Kansen. Deze jongeren hebben vaak allerlei problemen, waaronder schulden. Juist voor jonge (ex-)daklozen is de standaard dienstverlening vaak niet afdoende. Zij zijn gebaat bij maatwerk. Naast financiële stabiliteit, moeten deze jongeren ook een stabiele woonsituatie hebben, een stabiel inkomen en een opleiding met toekomstperspectief. Klijnsma roept gemeenten op om proefprojecten op te zetten.

Onderzoeken
In juni verscheen het onderzoek ‘Voor mijn gevoel had ik veel geld’, waarin onder meer gepleit werd voor laagdrempelig financieel advies dat aansluit bij de belevingswereld van jongvolwassenen. Ook worden aanbevelingen gedaan voor preventief beleid. Daarnaast heeft de Hogeschool Amsterdam onlangs een onderzoek gedaan naar effectieve interventies voor dak- en thuislozen.

Op effectieve schuldhulp.nl staan 9 tips voor effectieve schuldhulp voor deze doelgroep. Lees ook:

Effectief kindgericht armoedebeleid

KinderombudsmanIn 2013 presenteerde de Kinderombudsman het rapport Kinderen in armoede. Daarin stond dat 1 op 9 kinderen in armoede opgroeit. De Kinderombudsman adviseerde gemeenten beleid te ontwikkelen. Hij stelde voor een ‘kindpakket’ samen te stellen: een pakket dat de meest noodzakelijke behoeften bevat, aangevuld met zaken om mee te kunnen doen in de samenleving. Denk hierbij aan een stel winter- en zomerkleren, zwemlessen, toegang tot lokaal openbaar vervoer en deelname aan een wekelijkse activiteit ter ontspanning of sportieve of culturele ontwikkeling.

In 2014 presenteerde de Kinderombudsman de Handreiking voor Nederlandse gemeenten; Effectief kindgericht armoedebeleid. Daarin worden het kindpakket en andere goede voorbeelden verder uitgewerkt.

(inderdaad, dit is geen nieuws, maar de rapporten verschenen in een periode waarin dit blog niet werd bijgehouden, vandaar..)

Gemeenten mogen experimenteren met minder plichten en meer bijverdienmogelijkheden rond bijstand

Dat is één van de uitkomsten van de stemming gisteren in de Tweede Kamer over moties die waren ingediend bij het Algemeen Overleg over armoede- en schuldenbeleid op 24 september jl. Lees het verslag van dat AO.

Vier moties zijn aangenomen:

  1. StemmingMotie van het lid Karabulut de hoogte van de beslagvrije voet – Deze motie verzoekt de regering, bij de uitwerking van de wetgeving rond beslagvrije voet te onderzoeken of de hoogte van de beslagvrije voet een solide bodem voldoende garandeert.
  2. Gewijzigde motie van het lid Voortman c.s. – Deze motie vraagt om mogelijkheden om te experimenteren met de Participatiewet door minder verplichtingen op te leggen en meer bijverdienmogelijkheden te creëren. Dit geeft de betreffende gemeenten ruimte om te experimenteren met iets wat lijkt op het basisinkomen;
  3. Gewijzigde motie van de leden Voortman en Yücel – Deze motie verzoekt de regering, gemeenten te stimuleren om samen met de Coalitie Van de Straat integrale werkwijzen voor schuldhulpverlening voor jongeren op te zetten, door praktijkvoorbeelden te verspreiden en pilots te starten dan wel te faciliteren;
  4. Motie van het lid Yücel over signaleren van armoede en schulden als onderdeel van het takenpakket van wijkteams – Deze motie verzoekt de regering om te stimuleren dat het signaleren van armoede en schulden een integraal onderdeel wordt van het takenpakket van wijkteams.

Eén motie is aangehouden, een andere verworpen: