Categorie archief: Voorlichting & preventie

Deurwaarder vergroot bereik schuldhulpverlening

Posted on by

In een pilot in zes gemeenten is onderzocht wat het oplevert als deurwaarders proactief betalingsproblemen signaleren bij debiteuren en hen warm overdragen aan de gemeentelijke schuldhulpverlening.

Het belangrijkste resultaat van de pilot is dat deurwaarders bij ongeveer de helft van de debiteuren die zij spreken, op basis van wat de debiteur vertelt, inschatten dat zij ondersteuning vanuit de gemeentelijke schuldhulpverlening kunnen gebruiken.

Ongeveer de helft van deze groep wil verwezen worden en hiervan meldt ongeveer de helft zich ook daadwerkelijk bij de gemeente. Daarmee leidt de aanpak in een kwart van de gevallen waarin een doorverwijzing zinvol wordt geacht tot een eerste gesprek bij de schuldhulpverlening.

Daarnaast blijkt dat bijna de helft van de debiteuren die zich bij de gemeente meldt, vooraf niet bekend was bij schuldhulpverlening of vroegsignalering.

Meldplicht

Al jaren breken we ons hoofd over hoe we de 724.110 huishoudens met problematische schulden beter kunnen bereiken. De deurwaarderij is misschien wel de beste vindplaats: deurwaarders legden vorig jaar 321.000 keer beslag op inkomen en bezorgden 285.000 keer een dagvaarding, waarbij mensen met schulden worden opgeroepen om zich bij de rechter te verantwoorden.

Het lijkt me dus goed om deze werkwijze structureel in te voeren. Maar dan liefst met een plicht voor deurwaarders om beslagen te melden bij de gemeente. Want er was in de pilot ook een groep debiteuren die de deur niet opendeden voor de deurwaarder. Misschien dat het hulpverleners wel lukt? En er zijn nog meer redenen om een meldplicht in te voeren. De onderzoekers bevelen overigens aan om een wettelijke grondslag voor toestemming aanmelding bij schuldhulp te creëren (p.48) en de ketenverwijzing onderdeel te maken van de pauzeknop (p.49).

Proactieve dienstverlening

Overigens mogen SVB, UWV en gemeenten, zodra de wet proactieve dienstverlening in werking treedt, bij de gemeentelijke schuldhulpverlening melden dat er beslag is gelegd op bijvoorbeeld een uitkering. De betrokkene moet dan wel eerst medewerking verlenen. Volgende week behandelt de Tweede Kamer het wetsvoorstel. Lees meer in het dossier proactieve dienstverlening.

Breaking: proactieve dienstverlening toch toegepast op algemene bijstand

Posted on by

…Nu géén 1 april grap*

Het kabinet wilde € 30 miljoen besparen door de wet proactieve dienstverlening niet toe te passen op de algemene bijstand. Op verzoek van een tegenstribbelende Tweede kamer zocht en vond het kabinet vandaag alternatieve dekking:

Het voorstel is nu het tweede knikpunt in het kindgebonden budget te leggen bij € 57.950 (prijspeil 2024). Dit is een wijziging ten opzichte van het recent bij de Kamer ingediende wetsvoorstel, waarin dit knikpunt nog op € 60.000 ligt. Dit betekent dat vanaf het toetsingsinkomen van € 57.950 de aanspraak op kindgebonden budget per 1 januari 2027 sneller afbouwt. NB. het toetsingsinkomen was in 2025 bijna € 110.000. In de inleiding van de Memorie van Toelichting (1 april 2026) lees je meer over de achtergronden bij de wijziging van het toetsingsinkomen. Update 19 mei 2026: zie ook: Nota van wijziging inzake Wijziging van de Wet op het kindgebonden budget en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met het verhogen van het afbouwpercentage voor ouders met een toetsingsinkomen vanaf € 60.000.

In het dossier wet proactieve dienstverlening vind je een samenvatting en de laatste stand van zaken.

* Voor de lezer die deze referentie niet begrijpt: op 1 april schreef ik een blog met exact dezelfde titel.

Opfriscursus schuldhulpverlening

Posted on by

Stuur dit bericht door naar sociaal werkers, sociaal raadslieden (en wijkteams) in jouw gemeente.

Ben je sociaal werker of sociaal raadsman (m/v) en heb je te maken met hulpvragers met schulden? Dan is deze publicatie voor jou. In deze korte opfriscursus lees je hoe je de hulpvrager kunt helpen en in welke gevallen je beter kunt doorverwijzen naar schuldhulpverlening.

Wil je de hulpvrager toeleiden naar schuldhulpverlening? Geef dan deze link naar een animatie met uitleg over schuldhulpverlening:

Bij veel hulpvragers, maar ook bij professionals en vrijwilligers, leven misverstanden over schuldhulpverlening. Moet je bijvoorbeeld je huis of auto verkopen? Kom je als zzp’er ook in aanmerking? Heb je slechts € 50 per week om van rond te komen? Deze publicatie neemt een paar misverstanden weg. We hopen dat daardoor meer mensen de stap zetten richting schuldhulpverlening. En dat jij als sociaal werker of sociaal raadsman mensen met geldzorgen sneller naar schuldhulp verwijst.

In de publicatie lees je ook wat er speelt in 2026. In een half uurtje ben je weer helemaal bij!

De publicatie is gemaakt door de NVVK in samenwerking met Sociaal Werk Nederland.

€ 10 miljoen voor geldlessen op basis- en middelbare scholen en mbo’s

Posted on by

Attendeer schoolbesturen in jouw gemeente op de mogelijkheid om vanaf vandaag t/m 16 maart subsidie aan te vragen voor onder meer geldlessen, financiële steunpunten voor leerlingen of hulp bij de financiële opvoeding.

Kijk op geldlessen.nl/subsidie voor meer info.

Het ministerie van SZW houdt gedurende de aanvraagperiode elke maandag een online vragenuurtje voor vragen over de aanvraag, de activiteiten en de subsidieregeling.

Bestuurlijke afspraken over vroegsignalering

Posted on by

Divosa, NVVK, SZW, vastelastenpartners en VNG zijn voornemens komend voorjaar bestuurlijke afspraken te ondertekenen. De afspraken gaan over:

  • Bereik vroegsignalering verdubbelen naar 40% in 2029.
  • Ongewenste uitval van vroegsignalen halveren naar 9% in 2029.
  • Jaarlijks € 20 miljoen in de periode 2026 t/m 2029 (dus 1 jaar langer dan eerder gecommuniceerd). Dit budget gaat grotendeels naar gemeenten. Ik zou uitgaan van jaarlijks ongeveer hetzelfde bedrag als in 2025, dus € 18,7 miljoen.
  • Commitment om de komende jaren samen te werken aan een verbeterplan met daarin ongeveer 60 verbetermaatregelen.

Let op, dit is dus allemaal nog onder voorbehoud van ondertekening.

Schuldenknooppunt

In het verbeterplan staat het voornemen om toe te werken naar één aanleverpunt voor vroegsignalen. Inzet is om het Schuldenknooppunt (SKP) hiervoor te gebruiken. Het SKP zet de signalen dan door naar xxllnc, VPS of een ander systeem waarmee gemeenten t.z.t. werken. Waarschijnlijk zullen in de loop van 2026 de eerste vastelastenpartners hun signalen gaan aanleveren via het SKP. NB. de Belastingdienst en Dienst Toeslagen doen dit al sinds juni 2025 in het kader van een experiment.

Landelijk Convenant

Vijf jaar geleden werd vroegsignalering verankerd in de Wgs. Vastelastenpartners en gemeenten maakten in het Landelijk Convenant Vroegsignalering (LCV) en de bijbehorende modelovereenkomst afspraken over de aanlevering van signalen en de opvolging ervan. Waarschijnlijk komt de modelovereenkomst dit jaar te vervallen, en worden (aangepaste) afspraken overgenomen in de aansluitvoorwaarden van het SKP.

Lees meer in het verslag van de jaarlijkse LCV-evaluatiebijeenkomst op 14 januari jl.

  • Update 11 maart 2026: de bestuurlijke afspraken worden ondertekend op 23 april 2026.

De Amsterdamse Doorstart | Begeleiding naar financiële weerbaarheid

Posted on by

In §5.5 van het beleidsplan De schuld voorbij – Schuldhulpverlening 2025–2028 introduceert Amsterdam de Amsterdamse Doorstart. ‘Via die werkwijze zorgen we dat Amsterdammers tijdens een hulptraject én daarna toekomstgerichte stappen kunnen zetten.’

De Doorstart is een stappenplan en een gereedschapskist met hulpmiddelen voor hulpverleners die Amsterdammers door hun schuldregeling heen coachen. Het concept gaat uit van een (deels) nieuwe rol; de doorstartcoach. Deze persoon heeft een andere rol dan reguliere schuldhulpverleners. Het is belangrijk voor Amsterdammers om een frisse start te kunnen maken na het treffen van hun regeling. Daarom worden ze overgedragen aan de doorstartcoach. Deze coach ondersteunt de Amsterdammer aan de hand van het stappenplan.

Het stappenplan omlijnt een aantal essentiële contactmomenten tussen coach en Amsterdammer en biedt handvatten voor de invulling van het gesprek. Deze gesprekken zijn ontworpen naar de behoeftes van Amsterdammers in die fase, en op basis van gedragswetenschappelijke kennis.

Daarnaast zijn hulpmiddelen ontwikkeld die die gesprekken ondersteunen. Dit zijn visuele gesprekskaarten en folders die Amsterdammers helpen te reflecteren, doelen te stellen of belemmeringen in hun leefwereld ter sprake te brengen. Het doel van het stappenplan en de bijbehorende hulpmiddelen is om doorstartcoaches (en andere hulpverleners) de ruimte te geven om maatwerk te leveren, ze zijn vrij om de gesprekken te herhalen of anders in te richten naar eigen inzicht, en kunnen de hulpmiddelen zo inzetten als ze zelf willen.

De nieuwe werkwijze is ontstaan uit een samenwerking tussen de gemeente Amsterdam, de buurtteams en Social Designbureau INK, dat het concept van de doorstart heeft uitgewerkt. Komend jaar start de Doorstart met een pilot met 150-200 cliënten.

Klik om te vergroten

Basisdienstverlening

De Doorstart is een uitwerking van o.a. het element begeleidingstraject van de basisdienstverlening schuldhulpverlening. Lees voor meer inspiratie nog eens de in november vernieuwde handreiking begeleiding (VNG).

Meer info

De methodiek wordt op 20 januari 2025 toegelicht tijdens de NVVK-bijeenkomst Duik diep in de financiële begeleiding te Amsterdam. Ook Den Haag en Stadsbank Oost-Nederland leggen daar uit hoe zij de financiële begeleiding vormgeven. (De bijeenkomst is helaas al vol).

Neem voor meer info over de Amsterdamse Doorstart contact op met Wouter Wamelink, kwaliteitsfunctionaris schuldhulpverlening bij gemeente Amsterdam.

Landelijke campagne ‘Stap naar hulp’ voor werkenden rond armoedegrens

Posted on by

In Nederland leven zo’n 355.000 werkenden met een inkomen tot 125% van het sociaal minimum.* Alleenstaande werkenden zijn oververtegenwoordigd. Ze zijn financieel kwetsbaar, hebben vaker schulden en weten de weg naar hulp en inkomensondersteunende regelingen niet altijd goed te vinden. Daarom lanceert het ministerie van SZW de campagne ‘Stap naar hulp’, waarin het werkenden met een laag inkomen stimuleert contact te zoeken met Geldfit.

Op campagnetoolkits.nl vind je middelen die je kunt gebruiken voor een lokale campagne.

Onderzoek

Werkenden maken relatief minder gebruik van regelingen als bijzondere bijstand, kwijtschelding gemeentelijke belastingen, toeslagen en minimaregelingen, omdat ze denken dat deze niet voor hen bedoeld zijn. Of omdat ze bang zijn geld te moeten terugbetalen. In een Ipsos I&O-peiling gaf 35% van de alleenstaande werkenden aan hier bang voor te zijn, vooral mensen tussen de 25 en 35 jaar.

* Bekijk het aantal werkende minima per gemeente (CBS).

‘Bereken Je Recht’ volledig vernieuwd

Posted on by

Twintig jaar geleden legde mijn favoriete ex-collega John Nuyten bij de gemeente Goirle de basis voor Bereken Je Recht; de online tool waarmee je berekent of je in aanmerking komt voor gemeentelijke minimaregelingen. Bij Stimulansz, waar ik toen projectleider was, ontwikkelden we Bereken Je Recht door tot een instrument waarop ook andere gemeenten eenvoudig kunnen aanhaken. We gingen samenwerken met het Nibud, zodat gebruikers ook het recht op landelijke regelingen kunnen berekenen. En we introduceerden Bereken Je Recht Plus waarmee inwoners direct voor meerdere regelingen tegelijk via DigiD een aanvraag kunnen doen. Anno 2025 heeft Bereken je recht nog niets aan betekenis ingeboet.

Recent is Bereken Je Recht volledig vernieuwd:

  • BerekenUwRecht is nu Bereken Je Recht.
  • Slimmere, selecterende vraagstelling, waardoor gebruiker minder hoeft in te vullen.
  • Toegankelijke tekst en vormgeving.
  • Gebruiksvriendelijk op smart phone.

Vóór de jaarwisseling worden de laatste gemeenten overgezet op de nieuwe versie. Krimpen aan de IJssel werd als één van de eerste gemeenten overgezet. Neem een kijkje op berekenjerecht.nl/krimpenaandenijssel.

Plan een demo en kijk hier hoe jouw gemeente kan aansluiten.

Lijst met inwoners die aanvraag deden bij Energiefonds

Posted on by

Bij de aanvraag voor een tegemoetkoming uit het Tijdelijke Noodfonds Energie konden inwoners vrijwillig toestemming geven om hun gegevens te delen met hun eigen gemeente.

Als je de samenwerkingsovereenkomst ondertekent die de VNG dit najaar rondstuurt, dan ontvang je de lijst met inwoners die toestemming gaven. Je kunt die inwoner dan heel gericht attenderen op mogelijkheden om de energierekening omlaag te brengen. Stuur bijvoorbeeld een energiecoach, Energieheld of Fixbrigadier eropaf!

In een pilot wordt onderzocht of en hoe dit een structurele aanpak kan worden bij de opvolger van het Energiefonds.

Lees meer op vng.nl

Leidraad Vroegsignalering volledig vernieuwd

Posted on by

Tien jaar na de eerste Leidraad Vroegsignalering werd vandaag, tijdens de jaarlijkse landelijk bijeenkomst vroegsignalering, de volledig vernieuwde Leidraad Vroegsignalering door VNG en Divosa aangeboden aan het ministerie van SZW.

Sinds vroegsignalering in 2021 een wettelijke verplichting werd, is het aantal signalen fors gegroeid en de verwerking daarvan geprofessionaliseerd. Het aantal signalen steeg naar ruim 1 miljoen in 2024. Gemeenten bereikten 157.000 inwoners.

Ten opzichte van de vorige versie is in de Leidraad o.a. het volgende verwerkt:

Monitor

Vandaag werd ook de nieuwste editie van de Divosa Monitor Vroegsignalering schulden gepresenteerd. Daarin is de vroegsignaleringsaanpak van 158 gemeenten in kaart gebracht. Een paar interessante cijfers:

  • Dit jaar 10% meer signalen dan vorig jaar.
  • 70% gemeenten hanteert drempelbedrag van gemiddeld € 50.
  • Telefonisch contact bereikt de meeste inwoners.
  • Huisbezoeken zijn het meest effectief voor hulpacceptatie.
  • Gemeenten zetten gemiddeld 0,28 fte per 10.000 inwoners in.
  • Het doorsneebudget voor vroegsignalering is € 1,95 per inwoner.

Meer info over vroegsignalering vind je in het dossier vroegsignalering op dit blog.

Wetsvoorstel wet proactieve dienstverlening naar Tweede Kamer

Posted on by

Minister Keijzer diende gisteren het wetsvoorstel wet proactieve dienstverlening in bij de Tweede Kamer. De strekking is op hoofdlijnen dezelfde als die van het ontwerpbesluit waarvan ik in april een samenvatting maakte.

De belangrijkste aanvullingen:

  • De minister wil de uitvoering landelijk coördineren. ‘Hierdoor kan de uitvoering relatief snel en ontstaan er niet te grote verschillen tussen gemeenten.’
  • SZW zal faciliteren dat gemeenten, UWV en SVB met het Inlichtingenbureau afspraken maken om hen praktisch te ondersteunen.
  • In een AMvB worden regels gesteld over de vormgeving van de samenwerking tussen gemeenten, UWV en SVB, waaronder technische en organisatorische waarborgen en bewaartermijnen. Het concept-AMvB lag tot 14 mei 2025 ter consultatie.
  • Ook de toepassing van proactieve dienstverlening voor schuldhulpverlening, de kwijtschelding gemeentelijke belasting en gemeentelijke armoederegelingen wordt nader uitgewerkt in het AMvB.
  • In art. 73b lid 3 staat dat gegevens niet mogen worden gebruikt voor handhaving.
  • Art. 73b lid 1 lid geeft bevoegdheid om in het kader van onderzoek ook gegevens te gebruiken die in die administraties zijn opgenomen in het kader van wettelijke taken die buiten het SUWI-domein vallen, zoals voor gemeenten taken die zij uitoefenen op grond van de Gemeentewet (denk aan stadspassen), Wmo en Jeugdwet. Let op: als je iets doet op grond van de Gemeentewet is vereist dat je het hebt vastgelegd in een verordening (dat is althans de strekking van de consultatieversie van de AMvB, zie toelichting bij art. 5.4 op p.22).
  • Het voorstel geeft geen grondslag voor ambtshalve toekenning. In paragraaf 3.4.3 van de MvT wordt de relatie tussen proactieve dienstverlening en ambtshalve toekenning verduidelijkt.
  • Bij AMvB worden regels gesteld over de inrichting van een fysiek en digitaal loket door UWV, SVB en gemeenten, dat dient om mensen te ondersteunen met informatie en advies. Als voorbeelden worden genoemd Berekenuwrecht, Voorzieningenwijzer en Geldfit.
  • In paragraaf 7.4 van de MvT lees je dat er 10 categorieën van persoonsgegevens verwerkt kunnen worden: NAW-gegevens; Contactgegevens; BSN; Inkomensgegevens; Gegevens over woningdelers; Financiële gegevens anders dan inkomensgegevens; Werkgerelateerde gegevens; Aanwezigheid van een arbeidsbeperking; Gegevens over re-integratie; Gegevens over de schuldeiser en werkgever van betrokkene. Welke gegevens nodig zijn, hangt af van de regeling(en) waarvoor proactieve dienstverlening wordt toegepast. De enige categorie bijzondere gegevens die kan worden verwerkt, betreft gezondheidsgegevens.
  • Er komen handreikingen, communicatie en pilots gericht op professionals en het publiek.
  • De beoogde datum voor inwerkingtreding is 1 juli 2026.

Wetsevaluatie: vroegsignalering is doeltreffend!

Posted on by

Sinds 2021 is vroegsignalering wettelijk verankerd in de Wgs. De wetsevaluatie die staatsecretaris Nobel liet uitvoeren bevestigt dat vroegsignalering een doeltreffend en doelmatig instrument is om problematische schulden te voorkomen.

In dit artikel de belangrijkste punten uit de wetsevaluatie, de gelijktijdig uitgevoerde onderzoeken Van eerste vordering tot aanvraag schuldregeling en Evaluatie experiment gemeentebelastingen en natuurlijk de kabinetsreactie.

Tussen 2021 en 2024 is het aantal meldingen gestegen van 650.000 naar ruim een miljoen, het aantal inwoners dat bereikt werd van 47.000 naar 157.000, en hulpacceptatie van 15.000 naar 49.000.

Doeltreffend. De onderzoekers concluderen dat vroegsignalering meer mensen in contact brengt met passende hulp, toegang tot hulpverlening verlaagt, problematische situaties zoals huisuitzetting voorkomt en schuldhulp effectiever maakt. De onderzoekers vinden wel dat gemeenten minder streng moeten selecteren op meldingen. Ook adviseren ze om de verschillen tussen gemeenten te verkleinen via kwaliteitskaders.

Doelmatig. Vroegsignalering helpt maatschappelijke kosten van schulden (geschat op €8,5 miljard per jaar) te verminderen. De kosten voor gemeenten zijn €50 miljoen per jaar en voor schuldeisers €3,1 miljoen. Hoewel effecten nog moeilijk cijfermatig onderbouwd zijn, zijn de baten naar verwachting hoger dan de kosten. Positieve neveneffecten: versterkt vertrouwen in overheid, bevordert zelfinzicht en rust bij inwoners en stimuleert eigen initiatief buiten schuldhulpverlening. Negatieve effecten (beperkt): onterechte meldingen, privacyzorgen en soms ineffectieve hulp.

Schuldopbouw

De belangrijkste bevindingen uit onderzoek Van eerste vordering tot aanvraag schuldregeling:

  • Gemiddeld duurt het bijna 8 jaar tussen eerste vordering en aanvraag schuldregeling.
  • In 14% van de gevallen duurde dit langer dan 15 jaar.
  • De oudste vordering was vaak een vaste last (energiekosten, zorgverzekering).
  • Gemiddelde oudste vordering: €7.000; mediaan: €2.156.
  • Schuldopbouw verloopt vaak geleidelijk, maar ook via plotselinge clustering.

Kabinetsreactie

Het kabinet waardeert de positieve beoordeling en erkent tegelijkertijd dat verbetering nodig is. Doelstellingen tot 2028 zijn:

  • Verdubbeling van het bereik van vroegsignalering (naar 40%).
  • Halvering van ongewenste uitval van signalen.

Hiervoor is jaarlijks €20 miljoen beschikbaar, met €18,7 miljoen in 2025 voor gemeenten en €1 miljoen voor projecten zoals Data Delen Armoede en Schulden (DDAS). “Het is mijn intentie om gemeenten gedurende de looptijd van de verbetermaatregelen (tot eind 2028) extra te ondersteunen om meer in te kunnen zetten op persoonlijk contact en meerdere contactpogingen en om zo te werken aan de doelstellingen van de bestuurlijke afspraken. Ik hoop de bestuurlijke afspraken na de zomer met de partijen te ondertekenen.” Ik begreep dat daardoor ook het Verbeterplan Vroegsignalering weer later wordt opgeleverd dan eerder aangekondigd.

Er moet een centraal aanleverpunt voor vroegsignalen komen. Daarvoor kijkt Nobel naar het Schuldenknooppunt. De Belastingdienst gebruikt het al voor vroegsignalering.

Het kabinet gaat betalingsachterstand gemeentebelastingen niet wettelijk toevoegen als signaal. Het kabinet onderzoekt nog of hypotheeksignalen wel wettelijk kunnen worden toegevoegd. De eerste resultaten uit dat experiment zijn positiever dan bij gemeentebelastingen. Er lopen nog een paar andere experimenten; volg de voortgang in het dossier vroegsignalering.

Tot slot

Op 15 september organiseren Divosa, NVVK en VNG de landelijke bijeenkomst vroegsignalering.

Handreiking voor hulpvragers met een migratieachtergrond

Posted on by

Het bereiken van inwoners met een migratieachtergrond is voor veel (schuld)hulpverleners een uitdaging. Vaak sluit de formele hulpverlening niet goed aan op de leefwereld van deze groep, zo blijkt uit onderzoek van het KIS. Slechts 5% van de gemeenten traint bijvoorbeeld medewerkers in vaardigheden op het gebied van cultuur- of diversiteitsensitief werken.

De nieuwe handreiking Bereiken, benaderen en begeleiden van inwoners met een migratieachtergrond in armoede, schulden of geldzorgen helpt je daarom om de hulp toegankelijker en effectiever te maken voor deze doelgroep.

Je vindt er ook factsheets met info over bijvoorbeeld informele schulden naar aanleiding van het rapport Informele schulden: een tweezijdige medaille (jan. 2024).

De NVVK ontwikkelt momenteel een werkwijzer interculturele hulpvragers. Deze biedt nóg meer praktische handvatten en is specifiek gericht op het oplossen van schulden.

Aanvulling d.d. 15 juli 2025: Verwey-Jonker publiceert Wat werkt bij de ondersteuning richting financiële zelfredzaamheid van statushouders en asielzoekers. In hoofdstuk 7 vind je een checklist.

Ontwerpbesluit proactieve dienstverlening ter consultatie

Posted on by

Het ontwerpbesluit proactieve dienstverlening SZW staat online ter consultatie.

Het voorstel geeft een grondslag om gegevens van inwoners uit te wisselen met andere afdelingen van de gemeente, maar ook met UWV en SVB. Zo kunnen deze instanties onderzoeken of een inwoner recht heeft op bepaalde voorzieningen en de inwoner vervolgens persoonlijk en gericht informeren of een vooringevuld aanvraagformulier onder de neus drukken.

De volgende informatie mag bijvoorbeeld worden gedeeld met de gemeentelijke schuldhulpverlening:

  • Beslag op uitkering bij gemeente, UWV of SVB
  • Betalingsachterstand eigen bijdrage Wmo
  • Niet-betaalde lokale belastingen
  • Boetes of uitkeringen die moeten worden terugbetaald

Als UWV en SVB deze info delen moet de inwoner eerst toestemming geven. Het is me nog niet helemaal duidelijk of dat ook het geval is als de gemeente zelf deze info doorgeeft aan de schuldhulpverlening. Zoek ik nog uit. Update 10 april 2025: het ministerie van SZW bevestigt dat UWV, SVB en gemeenten straks zonder toestemming van de inwoner bovenstaande gegevens mogen delen met de schuldhulpverlening!

In de volgende gevallen mag de informatie volgens mij wel worden doorgegeven zonder toestemming van de inwoner.

Om te onderzoeken wie recht heeft op algemene bijstand, studietoeslag, tegemoetkoming alleenverdienersproblematiek, kwijtschelding lokale belastingen, bijzondere bijstand of minimaregeling:

  • (Door UWV) info over aanvulling op grond van Toeslagenwet;
  • Gegevens van wie de aanvraag UWV-uitkering is afgewezen;
  • Gegevens van wie UWV-uitkering over ten hoogste 3 maanden eindigt;
  • (Door UWV) gegevens van wie uit polisadministratie kan worden afgeleid dat zij mogelijk recht hebben op uitkering Participatiewet;
  • (Door SVB) gegevens van mensen met een uitkering Algemene nabestaandenwet;
  • (Door SVB) gegevens van wie in de verzekerdenadministratie kan worden afgeleid dat zij mogelijk recht hebben op uitkering Participatiewet.
  • Gegevens van inwoners die bijstand ontvangen;
  • Gegevens van inwoners die al eerder kwijtschelding kregen.

Deze lijst is niet limitatief en komt deels uit de Nota van toelichting waarin wordt gesproken over ‘voorbeelden’.

Je kunt nog tot 14 mei reageren op de internetconsultatie.

Subsidie voor financiële educatie op basisscholen

Posted on by

Attendeer basisscholen in jouw gemeente erop dat zij van 4 t/m 31 maart subsidie kunnen aanvragen voor financiële educatie.

Alleen basisscholen met een onderwijsachterstandsscore boven de drempelwaarde komen in aanmerking. Scholen die binnen het gebied van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid vallen, kunnen via dit programma geld krijgen voor financiële educatie.

Meer info op geldlessen.nl/subsidie.  Op 10, 11 en 13 februari zijn er informatiebijeenkomsten.

Voorbeeldbeleidsregels en handreiking minimaregelingen en zelfstandigen

Posted on by

Stimulansz schreef in opdracht van SZW een handreiking over de uitvoering van minimaregelingen bij de doelgroep zelfstandigen.

De handreiking geeft inzicht en handvatten om goed afgewogen beleidskeuzes te kunnen maken, en de uitvraag en beoordeling van gegevens bij de aanvraag voor minimaregelingen door zelfstandigen professioneel te kunnen afhandelen.

In de bijlage vind je voorbeeldbeleidsregels voor het beoordelen van inkomen en vermogen van zelfstandigen.

Handreiking over begeleiding in de schuldhulpverlening

Posted on by

De zojuist verschenen Handreiking Het begeleiden van inwoners vanuit de elementen basisdienstverlening van de VNG gaat in op alle elementen van de basisdienstverlening die te maken hebben met begeleiden:

  1. Zonder drempels
  2. Begeleiding start direct
  3. Begeleidingstraject
  4. Ook begeleiding bij Wsnp
  5. Intake en triage
  6. Hulpaanbod per doelgroep
  7. Beschikking en Plan van aanpak
  8. Evalueren en herzien Plan van aanpak
  9. Contact bij terugval
  10. Nog 6 maanden vroegsignalen

In de bijlagen vind je o.a. een gespreksplaat voor de intake en instrumenten om de zelfredzaamheid op verschillende leefgebieden en de financiële gezondheid te meten en monitoren.

Update 26/92025: de handreiking is vernieuwd.

Den Haag presenteert Beleidsplan Schuldhulpverlening 2024 – 2028

Posted on by

Eerder deze maand stelde de Haagse gemeenteraad unaniem het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2024 – 2028 vast. De raad kreeg eerder ook de Voortgang aanpak geldzorgen en geldproblemen 2023 – 2024. In deze documenten vind je inspirerende voorbeelden voor jouw armoede- en schuldenbeleid (Den Haag spreekt overigens sinds vorig jaar niet meer over armoede- en schuldenbeleid, maar over geldzorgen en geldproblemen). Hieronder vrij willekeurig een paar interessante voorbeelden.

Binnen de vroegsignalering wordt geëxperimenteerd met een belrobot. Dit is een geautomatiseerd spraakbericht waarin inwoners wordt gevraagd of zij hulp of advies willen van
een consulent vroegsignalering.

Het is mogelijk om bepaalde informele schulden mee te nemen in een schuldregeling, maar een struikelblok is vaak de ontbrekende bewijslast. Op dit moment is de enige manier om een informele schuld vast te leggen een notariële akte. We willen inwoners die hun naasten willen helpen met het aflossen van een informele schuld in staat stellen om dit eenvoudiger vast te leggen. Daarvoor willen we een eenvoudig formulier beschikbaar stellen aan onze inwoners om een dergelijke lening vast te leggen. Dat is goed voor zowel de uitlener als de lener.

Nazorg moet een integraal onderdeel worden binnen het financiële hulpverleningstraject. Het afgelopen jaar is er met een onderzoek bekeken wat de behoefte is van de inwoners, de behoefte van de consulent en welke tools er al voorhanden zijn om in te zetten. Dit resulteerde in de tool “blijf uit de geldzorgen” (zie afbeeldingen hieronder). Het is een handzaam boekje, dat inwoners gemakkelijk erbij kunnen pakken wanneer zij vragen hebben over hun financiën.

De belangrijkste ambities voor de doelgroep jongeren zijn, zoals ook beschreven in de Haagse
Preventieaanpak (HPA): De overgang van 18- naar 18+ is zo ingericht dat jongeren goed geholpen worden en niet buiten beeld raken. Jongeren worden voorbereid op financiële zelfstandigheid en de invloed van sociale media daarop en jongeren beschikken over voldoende financiële vaardigheden en kennis en weten waar ze terecht kunnen voor ondersteuning. Ook is communicatie gericht op jongeren die 18 worden, bijvoorbeeld met de folder ‘regel je shit’.

Tot slot, wist je al dat de VNG recent een handleiding (juni ’24) maakte voor het opstellen van een beleidsplan schuldhulpverlening?

Belastingdienst en Toeslagen gaan vroegsignaleren

Posted on by

Bij wijze van proef gaan de Belastingdienst en de Dienst Toeslagen betalingsachterstanden melden bij acht gemeenten: Amsterdam, Apeldoorn, Arnhem, Assen, Leiden, Nijmegen, Opsterland en Tilburg.

Het gaat om signalen van achterstanden in de inkomstenbelasting, omzetbelasting, motorrijtuigenbelasting, loonheffing, inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet, huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget. Anders dan bij de reguliere vroegsignalering is het hier de bedoeling dat gemeenten alle signalen opvolgen met tenminste een belactie of huisbezoek.

De proef start in januari 2025, voor de duur van minimaal 1 en maximaal 2 jaar. Er kunnen geen extra gemeenten meer aanhaken. Om dit experiment mogelijk te maken moet een ministeriële regeling worden aangepast. Je kunt tot 20 oktober reageren op de internetconsultatie.

Er is al een ministeriële regeling die het voor een aantal gemeenten mogelijk maakt om te experimenteren met vroegsignalering bij hypotheken en gemeentelijke belastingen.

Lees het nieuwsbericht van de rijksoverheid.

30 interventies voor preventie

Posted on by

SZW heeft de effectiviteit van 30 interventies voor preventie en vroege aanpak van geldzorgen
laten onderzoeken, met de vraag wat de werkzame bestanddelen zijn. Doel is om gemeenten en andere organisaties extra handvatten te geven in hun keuzeproces voor de inzet op de preventie. In het rapport lees je meer over deze 30 interventies:

Signaleren, individueel advies geven en doorverwijzen

  • De Voorzieningenwijzer
  • Geldfit
  • Informatiepunt Digitale Overheid
  • JIP
  • Samen erop vooruit
  • SchuldHulpMaatje

Voorlichting en educatie

  • Aan de slag met je geldzaken – online cursus Nibud
  • Sterk met geld
  • Money Start
  • Nooit meer skeer
  • SpaarWijs
  • Op eigen kracht-training

Ondersteuning (langduriger)

  • Cash2Grow
  • Fris Supermarkt
  • Get a Grip
  • Oprecht
  • Plinkr
  • Sociaal Raadslieden
  • Stichting BuurtBazen

Effectief inrichten van de fysieke en sociale omgeving

  • Datakoppeling
  • FinBuddy
  • Geregelde betaling
  • Huishoudboekje
  • Minimaatwerkbudget
  • Vaste Lasten Pakket
  • Virtueel Inkomsten Loket

Regelgeving en handhaving

  • Bijverdienpremie Gemeente Amsterdam
  • Bouwdepot
  • Collectief Kapitaal
  • Gezin en Geld

Het rapport geeft daarnaast tips voor het opstarten en monitoren van interventies. Meer voorbeelden van interventies vind je in de Routekaart Financiële Geldzorgen en op dit blog in de categorie Voorlichting & Preventie.

Vroegsignalering, hoe doe je dat?

Posted on by

De Nationale Ombudsman constateerde vorige week dat er (te) grote verschillen zijn tussen gemeenten. Het prioriteren van signalen blijkt lastig, het bereik is beperkt, en er is weinig zicht op welke aanpak werkt. Lees de reactie van de VNG.

Tips om de vroegsignalering in jouw gemeente te verbeteren:

Gemeente mag maatwerk leveren bij financieel ontzorgen statushouder

Posted on by

Gemeenten zijn sinds de inwerkingtreding van de Wet inburgering 2021 verantwoordelijk voor het financieel ontzorgen van statushouders. De taakstelling is verankerd in art. 56a Participatiewet. Dat artikel schrijft nu heel specifiek voor dat huur, gas, water, stroom en zorgverzekering rechtstreeks vanuit de bijstandsuitkering worden betaald. Op 20 december jl. schreef Minister Van Gennip (SZW) in een uitvoeringsbrief (p.3) dat ze art. 56 wil aanpassen, zodat gemeenten meer ruimte hebben om maatwerk te leveren.

Je moet nog steeds 6 maanden ontzorgen, maar hebt dus meer ruimte om te bepalen hoe je dat doet. Denk bijvoorbeeld aan persoonlijke begeleiding, groepstrainingen of het inregelen van automatische incasso’s. Utrecht zet bijvoorbeeld het huishoudboekje in.

Vooruitlopend op die wetswijziging mogen gemeenten al maatwerk leveren. In de geactualiseerde Handreiking financieel ontzorgen van Divosa lees je hoe je dat kunt doen.

Wetsvoorstel proactieve dienstverlening moet niet-gebruik (minima)regelingen tegengaan

Posted on by

Het kabinet wil de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen aanpassen zodat o.a. gemeenten kunnen onderzoeken wie een onbenut recht op bijvoorbeeld een minimaregeling zou kunnen hebben. Vervolgens kan de gemeente deze mensen hierover persoonlijk informeren. Het voorstel bevat een opt-out mogelijkheid voor mensen die niet benaderd willen worden. Het wetsvoorstel regelt niet dat gemeenten ambtshalve kunnen gaan toekennen.

Je kunt tot 22 maart reageren op de internetconsultatie. Lees het persbericht.

Bossche aanpak Budgetbeheer

Posted on by

In het Handboek Bossche Aanpak Budgetbeheer lees je hoe ’s-Hertogenbosch werkt aan de financiële zelfredzaamheid van inwoners.

Het begint met een goede screening en het stellen van doelen vooraf. De inwoner kan vervolgens tijdens het budgetbeheer letterlijk zelf aan de knoppen zitten. Via Mijn Geldzaken beheert hij zelf zijn geld. De budgetbeheerder kan aan de achterkant ook aan de knoppen zitten en kan bijvoorbeeld potjes voor vaste lasten of aflossing afgrendelen. Mijn Geldzaken is gekoppeld aan Allegro. Het budgetbeheer loopt via de eigen betaalrekening van de inwoner.

Dit scheelt veel telefoontjes (Wat is mijn saldo? Kan ik deze week wat meer krijgen?). En je kunt gewoon de vaste lastenleveranciers machtigen om kosten te innen, waarbij je dus niet telkens het maandbedrag handmatig hoeft aan te passen als dat wijzigt.

Gemeenten kunnen aansluiten bij campagne ‘Je staat er niet alleen voor’

Posted on by

In deze landelijke campagne worden mensen gewezen op beschikbare hulp en aangemoedigd om er gebruik van te maken. Deze campagne is het derde deel van een reeks en loopt van 25/9 tot 22/10. Deze keer is er speciale aandacht voor ouders en regelingen rond het kind en huishouden.

Gemeenten kunnen aansluiten: Er zijn diverse communicatiematerialen ontwikkeld die je kunt gebruiken om bekendheid te geven aan de campagne. Denk bijvoorbeeld aan beeldmateriaal en teksten voor social media en flyers.

Attendeer Mbo-school in jouw gemeente op subsidie voor financiële educatie

Posted on by

Mbo-scholen kunnen van 18 september t/m 16 oktober 2023 bij het rijk subsidie aanvragen voor geldlessen en ondersteuning. Geregistreerde scholen ontvangen dan nog dit jaar het geld om aan de slag te gaan. Er is € 8 miljoen beschikbaar. Hiervoor geldt first come, first serve: volledige aanvragen worden behandeld in volgorde van binnenkomst. Dien dus snel een aanvraag in!

Kijk op geldlessen.nl/subsidie en kom naar een van de online informatiebijeenkomsten.

Het voornemen is om de regeling in 2024 met nieuw geld ook beschikbaar te stellen aan het primair- en voortgezet onderwijs.

Let op: De subsidie moet helemaal gebruikt worden voor de aangevraagde activiteiten zonder dat deze al op een andere manier gefinancierd zijn. Veel gemeenten in Nederland ondersteunen nu al scholen om te voorkomen dat jongeren geldproblemen krijgen. Deze subsidie is daar een aanvulling op, geen vervanging van bestaande initiatieven.

Gratis animatievideo’s over financiële hulpverlening

Posted on by

Vier NVVK-leden hebben animatievideo’s laten produceren die je kunt inzetten bij het informeren van hulpvragers. Ze zijn gratis voor NVVK-leden. Tegen een kleine meerprijs kan het NVVK-logo worden vervangen door het logo van jouw gemeente.

Scherm­afbeelding 2023-05-24 om 22.23.10
Scherm­afbeelding 2023-05-24 om 22.31.33
Scherm­afbeelding 2023-05-24 om 22.23.48
Scherm­afbeelding 2023-05-24 om 22.23.34
Scherm­afbeelding 2023-05-24 om 22.24.01
Scherm­afbeelding 2023-05-24 om 22.24.14

Recent attendeerde ik je op de animatievideo’s van Purpose.

Aanvulling d.d. 26/10/23: Er zijn weer een paar nieuwe video’s!

Handreiking Omgaan met geldzorgen van mbo-studenten

Posted on by

Deze nieuwe handreiking geeft professionals handvatten om geldzorgen bij hun studenten te signaleren, studenten te ondersteunen, en studenten te stimuleren om uit de geldzorgen te komen of te blijven.

Eerder werden de handreikingen Omgaan met armoede in de Jeugdgezondheid, Omgaan met armoede op scholen en Omgaan met armoede in het sociaal domein uitgebracht.

Aanvulling 19/4: Op belastingles.nl vind je lesmateriaal om MBO’ers te prikkelen belastingaangifte te doen. Attendeer scholen in jouw gemeente hierop! (Eline, bedankt voor de tip hieronder)

Animatievideo’s voor cliënten schuldhulp

Posted on by

Informeer je cliënten op een laagdrempelige manier met animatievideo’s. Stuur bijvoorbeeld voorafgaand aan het intakegesprek een filmpje met uitleg over doel en inhoud van dat gesprek.

Purpose en Indiveo ontwikkelen deze filmpjes samen met gemeenten. De doelstelling is om 20 animaties voor schuldhulp te ontwikkelen en ook om 20 animaties te ontwikkelen binnen andere domeinen zoals Werk, Inkomen, Wmo en Jeugd. Gemeenten die aanhaken kunnen meebeslissen over de te ontwikkelen filmpjes. Daar zijn kosten aan verbonden:

Aantal inwoners              Jaarabonnement

>250.000 (G4)                   € 24.000

150.000-250.000             € 11.500

100.000-150.000             € 8.750

50.000-100.000               € 6.000

0-50.000                           € 4.000

En daarnaast eenmalig een bedrag van € 2000 – € 4000 afhankelijk van gemeentegrootte voor implementatie/training van beheerders en hulpverleners in het gebruik van het systeem en de animaties. Met het abonnement mogen alle hulpverleners die in jouw gemeente betrokken zijn bij schuldhulp gebruikmaken van de filmpjes.

Lees meer op purpose.nl.

Tot slot, bekijk ook nog eens de ‘praatplaten’ voor laaggeletterden van Schouders Eronder en Stadsring, lees de blogs over laaggeletterdheid en bekijk de filmpjes van Steffie.

Plinkr lanceert Financiële Hulpketen Check voor gemeenten

Posted on by

Met de Financiële Hulpketen Check wordt middels een vragenlijst voor jouw gemeente in kaart gebracht:

  1. Welke financiële hulpverlening er door ketenpartners wordt verleend.
  2. In hoeverre hulpverleners zich voldoende toegerust voelen om inwoners te helpen met hun financiën en administratie.
  3. Waar de samenwerking al goed verloopt en waar verbeterkansen liggen.
  4. Wat hulpverleners nodig hebben om inwoners beter te ondersteunen.

De Check kost 3 tot 7 duizend euro, afhankelijk van het aantal inwoners in jouw gemeente.

Lees meer op Plinkr.nl.

Utrechters met schulden veel sneller geholpen door schuldenaanpak

Posted on by

In 2019 introduceerde Utrecht een nieuwe schuldenaanpak. Een in het oog springende maatregel was de verkorting van aflosperiode: de gemeente scheldt max. 12 maanden of €1.000 van het saneringskrediet kwijt als er zicht is op duurzame schuldenvrijheid. Ook verlaagde Utrecht de eisen aan het schuldregelingsdossier: als 80% van het dossier op orde is, wordt de rest geschat (80/20-regel). Er is een ‘Oepspotje’ voor de gevallen waarbij een verkeerde schatting is gemaakt.

Andere maatregelen (allerminst uitputtend):

  • Studenten die wettelijk gezien door hun situatie niet kunnen aflossen op hun schulden, kunnen door gedeeltelijke kwijtschelding toch schuldenvrij worden zonder de studie te hoeven afbreken.
  • Het Voorkom-erger-potje is een soort maatwerkbudget. In een Whatsapp-groep beslissen hulpverleners van het buurtteam met elkaar over bedragen tot €500.
  • Inwoners (zowel jongeren als volwassenen) krijgen, nadat ze een (bijzondere) bijstandsaanvraag hebben gedaan, de vraag of ze open staan voor een vrijblijvend Rondkomengesprek: een gesprek over geld, rondkomen en alles daaromheen.
  • Utrechtse jongeren die bijna 18 worden krijgen een verjaardagskaart met info over wat het betekent om (financieel) volwassen te zijn (zie nieuwsbericht).
  • Sociaal raadslieden zijn standaard aanwezig bij rolzittingen van de rechtbank. Als er gedaagden met geldproblemen aanwezig zijn verwijst de rechter ze direct door naar de sociaal raadslieden.
  • In het kader van de vroegsignalering zijn er afspraken gemaakt met deurwaarders over warme doorverwijzing naar de buurtteams.
  • Er is een gezamenlijk aanbod van ASR, Rabobank, Volksbank, Nibud, DOCK, gemeente en U-Centraal voor gratis gastlessen en financiële educatie in het gehele Utrechtse onderwijs, van primair onderwijs tot hbo/wo.
  • De gemeente heeft 6 ervaringsdeskundigen in dienst genomen als praktisch ondersteuner. Ze motiveren mensen om hulp te aanvaarden en bieden zelf praktische hulp bij het op orde brengen van de administratie, het bellen met schuldeisers en de aanmelding voor schuldhulp.
  • Met het Huishoudboekje beheert de gemeente de bankrekening van de inwoner en betaalt hiervan maandelijks de vaste lasten voor de inwoner, wat overblijft krijgt hij of zij als leefgeld. Schommelingen in het inkomen worden met een buffer van maximaal €1.500 in het Huishoudboekje opgevangen. Inmiddels maken ca 550 inwoners gebruik van het Huishoudboekje, waaronder standaard alle statushouders. Vanuit andere gemeenten is er veel interesse; samen met de VNG wordt gewerkt aan landelijke opschaling.
  • In de pilot sociaal renoveren wordt bij een fysieke renovatie (van een flatblok) met de corporatie, aannemer en bewoners in gesprek gegaan over sociale vraagstukken betreffende werk of bestaanszekerheid. Er is een nieuwe functie van bewonersverbinder ontwikkeld. Deze medewerker, met eenzelfde culturele achtergrond als veel inwoners van de flat, zoekt laagdrempelig contact, is gericht op vertrouwen winnen en gaat in gesprek zonder agenda. De bewonersverbinder helpt inwoners overzicht te creëren over de eigen leefsituatie en hulpvragen te formuleren en heeft daarmee een brugfunctie tussen inwoners en instanties.
  • Invordering op maat. Werk en Inkomen hanteert bij incasso een lijn van algemene coulance waar mogelijk en het vergroten van persoonlijk contact met de inwoners. Inwoners worden kort na een besluit telefonisch benaderd om in overleg te bepalen welk maandelijks bedrag voor hem/haar reëel en wenselijk is.
  • Als schuldeisers niet mee willen werken aan een aanbod voor een schuldregeling, kan de rechter hen dwingen middels een dwangakkoord. Vaak stemmen schuldeisers alsnog in met het voorstel, zodra ze de uitnodiging van de rechtbank ontvangen, waardoor de zitting niet nodig is. De gemeente en de rechtbank hebben een slimme werkwijze bedacht en ingevoerd: eerst de schuldeisers uitnodigen voor de zitting, daarna pas het complete verzoek indien. In drie kwart van de gevallen als dit laatste niet meer nodig. Dat bespaart veel stress, tijd en geld.

Uit de evaluatie blijkt dat er mooie resultaten zijn behaald, zoals:

  • De gemiddelde schuldenlast bij aanvang van een schuldregeling is in 4 jaar meer dan gehalveerd: van € 44.000 in 2019 naar € 21.300 in 2022.
  • De doorlooptijd tussen het eerste intakegesprek en de start van een schuldregeling is gedaald van 11 maanden in 2020 tot een kleine 5 maanden in 2022.
  • Het aantal schuldenbewinden is in 5 jaar tijd met 30% gedaald.

Lees het eindrapport en de raadsbrief.

Aanvulling: kom op 3 juli 2023 naar het symposium Utrechtse schuldenaanpak.

Hoe bereik je werkende armen

Posted on by

Op de website van Platform31 vind je een handreiking* over het tegengaan van niet-gebruik van voorzieningen. De handreiking beantwoordt vragen als:

  • Hoe kan ik data vinden over werkende armen buiten de gemeentelijke bronnen?
  • Hoe kom ik er achter in welke sectoren zij werkzaam zijn?
  • Hoe kan ik gebruik van de regelingen monitoren

Meer voorbeelden vind je op dit blog in de rubriek voorlichting & preventie of zoek bijvoorbeeld op niet-gebruik.

* Ik kan/mag helaas geen directe link maken naar de handreiking. Platform31 wil denk ik graag monitoren wie de handreiking downloadt, want je moet je naam en mailadres invoeren.

Vrijwilligers van toegevoegde waarde in schuldhulpverlening

Posted on by

Vrijwilligers kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan de schuldhulpverlening. Maar als de problematiek te complex is, is het verstandiger om de hulp aan professionals over te laten. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Jansje van Middendorp.

Als de problematiek complex (multi-problematiek) is en/of structureel (bij een licht verstandelijke beperking, (beginnende) dementie, laaggeletterdheid of psychische problemen) of wanneer de achtergrond van een cliënt te veel verschilt van die van de vrijwilliger (zoals bij een migratieachtergrond) is ondersteuning vaak niet effectief. Cliënten kunnen uitvallen en voor vrijwilligers kan dat demotiverend werken.

De implicatie is dat lokale organisaties beter aan de poort zouden moeten screenen welke cliënten wel en welke niet geholpen kunnen worden, wat het doel van de ondersteuning is en naar welke organisatie zij kunnen doorverwijzen. Samenwerking met beroepskrachten is hierbij cruciaal.

Mooi werk, Jansje!

Jansje en ik zijn allebei verbonden aan het LSTA netwerk thuisadministratie vanuit waar zij een groot deel van haar onderzoek deed. Het LSTA is weer onderdeel van de Alliantie Vrijwillige Schuldhulp. Kijk hier eens rond als je in jouw gemeente aan de slag wil met vrijwilligers.

In Nederland ondersteunen jaarlijks ruim 13.000 vrijwilligers 42.000 mensen bij hun administratie en financiën. Op lsta.nl vind je een kaartje met vrijwilligersorganisaties per gemeente.

Jongeren huren zonder zorgen

Posted on by

Het Lectoraat Armoede Interventies ontwikkelde samen met woningcorporaties en Nibud een interventie waarmee huurachterstanden bij jonge huurders worden teruggedrongen. Belangrijk onderdeel is dat nieuwe huurders een tweede bankrekening openen voor hun vaste lasten, daarvoor beloond worden met een cadeaubon en advies krijgen van een coach. Je leest het in deze handreiking.

Gemeente krijgt meer tijd voor contact met wanbetaler energie

Posted on by

Energieleveranciers mogen pas afsluiten als ’ten minste vier weken zijn verstreken na de verstrekking van gegevens aan een instantie ten behoeve van schuldhulpverlening, of ten minste vier weken zijn verstreken na het bericht van de instantie van schuldhulpverlening dat de kleinverbruiker schuldhulpverlening ontvangt.’ Dat staat in de vandaag gepubliceerde aangepaste Regeling afsluiting kleinverbruikers en de Warmteregeling. 

Op dit moment zien we in de praktijk dat sommige energieleveranciers na het afgeven van het verplichte vroegsignaal al snel tot afsluiting overgaan. Gemeenten kunnen dat tempo niet bijbenen. Vooral de NVVK heeft ervoor gelobbyd dat gemeenten meer tijd krijgen.

Afsluitverbod

Daarnaast zijn er nog vier andere procedurevoorschriften waaraan energieleveranciers moeten voldoen in de periode van 26 oktober 2022 tot 1 april 2023:

  1. Drie betalingsherinneringen sturen;
  2. Tot het uiterste inspannen om in persoonlijk contact te treden;
  3. Een redelijke en passende betalingsregeling aanbieden. De betalingsachterstand hoeft niet volledig te worden afgewikkeld vóór 1 april 2023.
  4. Heraansluitverplichting: na een verzoek om betalingsregeling moet weer weer energie worden geleverd. Deze verplichting geldt ook voor de netbeheerder.

Dit betekent dat alleen in zeer uitzonderlijke situaties mag worden afgesloten.

Gemeenten, steun de campagne van Jeugdfonds Sport & Cultuur

Posted on by

Aan de start van het nieuwe sport- en cultuur seizoen lanceert het Jeugdfonds vandaag de campagne Kies een club. Met de campagne wil het Jeugdfonds ouders laten weten dat zij kunnen helpen door het lidmaatschap van een club te betalen.

In de toolkit vind je beelden, teksten en filmpjes die je kunt gebruiken om het Jeugdfonds in jouw gemeente bekender te maken. In de campagne worden ouders gewezen op kieseenclub.nl.

Lees dit als je gemeente nog niet aangesloten bij het Jeugdfonds.

Je kunt daarnaast natuurlijk ook attenderen op samenvoorallekinderen.nl. Daar vinden ouders ook het aanbod van Leergeld, Nationaal Fonds Kinderhulp en Jarige Job. Lever bijvoorbeeld een tekstje aan voor de nieuwsbrief die scholen versturen naar ouders.

Hulp bij problemen met energiekosten

Posted on by

Vandaag lanceert de Nederlandse Schuldhulproute Geldfit.nl/energie. Mensen krijgen hier inzicht in de stappen die ze zelf kunnen zetten én in de beschikbare hulp van energieleveranciers en gemeenten.

Als je gemeente is aangesloten bij de NSR dan worden mensen heel gericht verwezen of warm overgedragen naar loketten of hulpverleners in jouw gemeente. Als de inwoner buiten kantoortijden contact opneemt met een hulpverlener van de NSR, dan wordt de klant overgedragen zodra het loket weer geopend is.

Vroegsignalering: proportioneel eropaf werkt het best

Posted on by

Dat blijkt uit de gisteren verschenen Monitor Vroegsignalering Schulden van Divosa. De belangrijkste bevindingen:

  • Het aantal signalen nam over de periode januari-september 2021 toe. De meeste signalen kwamen van zorgverzekeraars (52%), hoewel hun aandeel langzaam afneemt door een stijging in signalen van energiebedrijven (van 4% in januari naar 21% in september). 74% van de meldingen is enkelvoudig, 4% is meervoudig en 23% is opeenvolgend (over meerdere maanden).
  • 67% is opgevolgd met één contactpoging. Meestal wordt er gebeld. Veel gemeenten hebben huisbezoeken gedurende enige periode in 2021 gestaakt vanwege corona. Bij de eerste contactpoging is het aandeel verstuurde brieven groter dan bij opvolgende pogingen.
  • Bij 25% van de meldingen waarbij contactpogingen zijn gedaan, is contact met de inwoner geregistreerd. Huisbezoeken, bellen en brieven leidden in 44%, 41% respectievelijk 15% tot contact. Hoe hoger de schuld hoe groter de kans op contact.
  • Gemiddeld is het hulpaanbod naar aanleiding van 3,5% van alle meldingen geaccepteerd. Gekeken naar alle meldingen waarbij contactpogingen zijn geregistreerd, ligt dit percentage iets hoger: 5%. De hulpacceptatie ligt hoger bij opeenvolgende meldingen (11%) en meervoudige meldingen (8%). Meldingen met signalen van woningverhuurders leiden relatief het vaakst tot hulpacceptatie (6%).

Het aantal huisuitzettingen in Amsterdam is praktisch nul. Hoe doen ze dat?

Posted on by

Dat doen ze o.a. door goede vroegsignalering en inhouding van de huur op de bijstandsuitkering. Lees het artikel over de Amsterdamse aanpak ‘Geregelde Betaling’ in het Magazine Iedereen onder een dak. Een ander resultaat van de vroegsignalering is dat de gemiddelde schuld van inwoners met een schuldhulpverleningstraject halveerde ten opzichte van het landelijke gemiddelde.

Het aantal huisuitzettingen in Amsterdam is praktisch nul. Hoe doen ze dat? | Preventie | Iedereen onder een dak

Beproefde lokale projecten om de (zelf)redzaamheid te vergroten

Posted on by

Stichting Van Schulden Naar Kansen ondersteunt sinds 2016 tientallen lokale projecten die zich richten op (1) orde en overzicht, (2) kennis en begrip, (3) inkomen genereren en/of (4) uitgaven beheersen.

De HvA volgde 5 jaar lang de deelnemers en projecten. De onderzoeksresultaten worden op dit moment gepresenteerd tijdens een congres.

Bekijk de infographic en dit filmpje met de belangrijkste inzichten, en bestel het boek.

Project in jouw gemeente

Bekijk hier de projecten. Zit er iets bij voor jouw gemeente? Weet dan dat bij elk project afzonderlijk is gekeken of en hoe het project overdraagbaar is en wat de belangrijkste meerwaarde is. De rapporten zijn niet openbaar, maar op te vragen bij de projecten.

Hoe bereik je werkende minima?

Posted on by

Hoe zorg je dat werkende minima gebruikmaken van de minimaregelingen waarop zij recht hebben:

  • Benut informeel netwerk;
  • Benut lijst met vindplaatsen;
  • Kom in contact bij een life-event;
  • Verspreid je boodschap niet alleen via websites;
  • Maak een eenvoudig overzicht van alle regelingen, zowel op papier als digitaal;
  • Vereenvoudig de aanvraagprocedure;
  • Verduidelijk en benoem nadrukkelijk dat (gemeentelijke) regelingen voor ondersteuning bij geldzorgen er ook voor werkenden zijn;
  • Benut contacten met zzp’ers die zijn ontstaan doordat zij aanvragen hebben gedaan voor inkomensondersteuning tijdens de coronacrisis (TOZO, TONK);
  • Werk samen met partners in de gemeente, zowel met de publieke hulp- en dienstverlening als met ondernemersnetwerken en werkgevers in de schoonmaak, logistiek en zorg;

Deze en andere tips vind je in de toolkit van Sam&.

Meer tips:

Financieel ontzorgen statushouders

Posted on by

In het kader van de Wet Inburgering 2021 moeten gemeenten statushouders ontzorgen, vanaf 1 januari 2022. (De taakstelling is vastgelegd in art. 56a Participatiewet) In 6 pilots hebben gemeenten hiermee geëxperimenteerd. Lees het zeer toegankelijke evaluatierapport van Verwey-Jonker en leer van hun ervaringen.

Een aantal kernelementen komt in de meeste pilots terug:

  • Het financieel ontzorgen betrof in bijna alle pilots de huur, en vaak ook gas, water en stroom.
  • De administratie van het financieel ontzorgen, werd vaak uitgevoerd binnen de eigen gemeentelijke organisatie. Soms ook door externen zoals een kredietbank of de regionale sociale dienst.
  • Gemeenten werkten in deze pilots samen met maatschappelijke partners. Meestal was er één centrale samenwerkingspartner per pilot.
  • In bijna alle pilots was er een combinatie van groepstraining en individuele begeleiding. De methode Eurowijzer van VluchtelingenWerk werd daarbij het vaakst ingezet.

‘s-Hertogenbosch presenteert armoede- en schuldenbeleid 2022

Posted on by

De gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch stelde afgelopen zomer het Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022 Voortvarend verder vast.

Eerste Hulp Bij Geldzaken (EHBG) is in ‘s-Hertogenbosch dé toegangspoort voor geldzaken. De route achter EHBG – met verschillende afslagen voor passende hulp -geeft ook min of meer de structuur van het beleidsplan, een beetje zoals de Nederlandse Schuldhulproute, waarbij de gemeente overigens ook is aangesloten.

Een paar highlights en bijzonderheden:

  • Quiet Den Bosch is een digitale marktplaats waar halen, brengen en delen centraal staan.
  • Stichting Weekje Weg organiseert een geheel verzorgde vakantie van-deur-tot-deur.
  • De Bossche Bond is een fonds om professionals meer speelruimte te geven.
  • Woningcorporaties, het Stedelijk Huurders Platform en gemeente tekenden een lokaal woonlastenakkoord: Woonlasten de Baas. Inzet: betaalbare woonlasten.
  • We zetten in op bewustwording van (jeugd)professionals om armoede te herkennen en signaleren als onderdeel van hun alledaagse werk.
  • Op basis van de resultaten van de pilot Energie voor Iedereen gaan we samen met de collega’s van de afdeling Economie en Energie zoeken naar mogelijkheden om de energietransitie ook toegankelijk te maken voor inwoners met een laag inkomen.
  • We gaan mobiliteitsarmoede tegen in samenwerking met de afdeling Leefomgeving.
  • We brengen de gemeentelijke diensten die effect hebben op de financiële situatie van inwoners waar mogelijk in lijn met het armoede- en schuldenbeleid. Bijvoorbeeld met een gemeentebreed sociaal incassobeleid.
  • Met de Krap app krijgen jongeren meer grip op hun financiën.
  • De gemeente biedt zelf beschermingsbewind en verstrekt geen bijzondere bijstand meer voor bewind door andere bewindvoerders. NB. Een aantal bewindvoerders heeft een beroepszaak aangespannen tegen het Algemeen Belang Besluit van de gemeente. Daarover is 13 september de zitting geweest en moet dus nog een uitspraak van de rechter volgen. Uitspraak lees je t.z.t. op dit blog uiteraard.

Campagne ‘De eerste stap helpt je verder’

Posted on by

Deze week startte de overheidscampagne De eerste stap helpt je verder. Misschien heb je de radiospotjes en advertenties al gehoord of gezien. In de campagne worden mensen geattendeerd op geldfit.nl. Via die website komen mensen uiteindelijk terecht bij de gemeentelijke schuldhulpverlening.

Er zijn flyers, posters en andere gratis campagnemiddelen die je lokaal kan verspreiden. De meeste materialen bieden ruimte om ook naar een lokaal initiatief of hulpinstantie te verwijzen.

Nederlandse Schuldhulproute

Geldfit.nl is onderdeel van de Nederlandse Schuldhulproute. Als je daar als gemeente op aansluit, worden inwoners nog gerichter verwezen naar de juiste hulp.