Gemeenten, steun de campagne van Jeugdfonds Sport & Cultuur

Aan de start van het nieuwe sport- en cultuur seizoen lanceert het Jeugdfonds vandaag de campagne Kies een club. Met de campagne wil het Jeugdfonds ouders laten weten dat zij kunnen helpen door het lidmaatschap van een club te betalen.

In de toolkit vind je beelden, teksten en filmpjes die je kunt gebruiken om het Jeugdfonds in jouw gemeente bekender te maken. In de campagne worden ouders gewezen op kieseenclub.nl.

Lees dit als je gemeente nog niet aangesloten bij het Jeugdfonds.

Je kunt daarnaast natuurlijk ook attenderen op samenvoorallekinderen.nl. Daar vinden ouders ook het aanbod van Leergeld, Nationaal Fonds Kinderhulp en Jarige Job. Lever bijvoorbeeld een tekstje aan voor de nieuwsbrief die scholen versturen naar ouders.

Toolkit voorlichting energietoeslag

De Toolkit Energietoeslag bevat beeldmateriaal, teksten en flyers om te gebruiken in de communicatie over de energietoeslag. Vooral bedoeld om het gebruik van de energietoeslag te vergroten. Maar er zijn ook verwijzingen naar andere regelingen en tips.

Hulp bij problemen met energiekosten

Vandaag lanceert de Nederlandse Schuldhulproute Geldfit.nl/energie. Mensen krijgen hier inzicht in de stappen die ze zelf kunnen zetten én in de beschikbare hulp van energieleveranciers en gemeenten.

Als je gemeente is aangesloten bij de NSR dan worden mensen heel gericht verwezen of warm overgedragen naar loketten of hulpverleners in jouw gemeente. Als de inwoner buiten kantoortijden contact opneemt met een hulpverlener van de NSR, dan wordt de klant overgedragen zodra het loket weer geopend is.

Vroegsignalering: proportioneel eropaf werkt het best

Dat blijkt uit de gisteren verschenen Monitor Vroegsignalering Schulden van Divosa. De belangrijkste bevindingen:

  • Het aantal signalen nam over de periode januari-september 2021 toe. De meeste signalen kwamen van zorgverzekeraars (52%), hoewel hun aandeel langzaam afneemt door een stijging in signalen van energiebedrijven (van 4% in januari naar 21% in september). 74% van de meldingen is enkelvoudig, 4% is meervoudig en 23% is opeenvolgend (over meerdere maanden).
  • 67% is opgevolgd met één contactpoging. Meestal wordt er gebeld. Veel gemeenten hebben huisbezoeken gedurende enige periode in 2021 gestaakt vanwege corona. Bij de eerste contactpoging is het aandeel verstuurde brieven groter dan bij opvolgende pogingen.
  • Bij 25% van de meldingen waarbij contactpogingen zijn gedaan, is contact met de inwoner geregistreerd. Huisbezoeken, bellen en brieven leidden in 44%, 41% respectievelijk 15% tot contact. Hoe hoger de schuld hoe groter de kans op contact.
  • Gemiddeld is het hulpaanbod naar aanleiding van 3,5% van alle meldingen geaccepteerd. Gekeken naar alle meldingen waarbij contactpogingen zijn geregistreerd, ligt dit percentage iets hoger: 5%. De hulpacceptatie ligt hoger bij opeenvolgende meldingen (11%) en meervoudige meldingen (8%). Meldingen met signalen van woningverhuurders leiden relatief het vaakst tot hulpacceptatie (6%).

Het aantal huisuitzettingen in Amsterdam is praktisch nul. Hoe doen ze dat?

Dat doen ze o.a. door goede vroegsignalering en inhouding van de huur op de bijstandsuitkering. Lees het artikel over de Amsterdamse aanpak ‘Geregelde Betaling’ in het Magazine Iedereen onder een dak. Een ander resultaat van de vroegsignalering is dat de gemiddelde schuld van inwoners met een schuldhulpverleningstraject halveerde ten opzichte van het landelijke gemiddelde.

Het aantal huisuitzettingen in Amsterdam is praktisch nul. Hoe doen ze dat?  | Preventie | Iedereen onder een dak

Beproefde lokale projecten om de (zelf)redzaamheid te vergroten

Stichting Van Schulden Naar Kansen ondersteunt sinds 2016 tientallen lokale projecten die zich richten op (1) orde en overzicht, (2) kennis en begrip, (3) inkomen genereren en/of (4) uitgaven beheersen.

De HvA volgde 5 jaar lang de deelnemers en projecten. De onderzoeksresultaten worden op dit moment gepresenteerd tijdens een congres.

Bekijk de infographic en dit filmpje met de belangrijkste inzichten, en bestel het boek.

Project in jouw gemeente

Bekijk hier de projecten. Zit er iets bij voor jouw gemeente? Weet dan dat bij elk project afzonderlijk is gekeken of en hoe het project overdraagbaar is en wat de belangrijkste meerwaarde is. De rapporten zijn niet openbaar, maar op te vragen bij de projecten.

Hoe bereik je werkende minima?

Hoe zorg je dat werkende minima gebruikmaken van de minimaregelingen waarop zij recht hebben:

  • Benut informeel netwerk;
  • Benut lijst met vindplaatsen;
  • Kom in contact bij een life-event;
  • Verspreid je boodschap niet alleen via websites;
  • Maak een eenvoudig overzicht van alle regelingen, zowel op papier als digitaal;
  • Vereenvoudig de aanvraagprocedure;
  • Verduidelijk en benoem nadrukkelijk dat (gemeentelijke) regelingen voor ondersteuning bij geldzorgen er ook voor werkenden zijn;
  • Benut contacten met zzp’ers die zijn ontstaan doordat zij aanvragen hebben gedaan voor inkomensondersteuning tijdens de coronacrisis (TOZO, TONK);
  • Werk samen met partners in de gemeente, zowel met de publieke hulp- en dienstverlening als met ondernemersnetwerken en werkgevers in de schoonmaak, logistiek en zorg;

Deze en andere tips vind je in de toolkit van Sam&.

Meer tips:

Steffie legt schuldhulpverlening uit

Op steffie.nl worden moeilijke dingen op een makkelijke manier uitgelegd. Steffie heeft nu ook een website gemaakt voor mensen die schulden hebben. Handig! Plaats de link bijvoorbeeld op de website van de gemeente.

Steffie legt schuldhulpverlening eenvoudig uit

Financieel ontzorgen statushouders

In het kader van de Wet Inburgering 2021 art. 56a moeten gemeenten statushouders ontzorgen, vanaf 1 januari 2022. In 6 pilots hebben gemeenten hiermee geëxperimenteerd. Lees het zeer toegankelijke evaluatierapport van Verwey-Jonker en leer van hun ervaringen.

Een aantal kernelementen komt in de meeste pilots terug:

  • Het financieel ontzorgen betrof in bijna alle pilots de huur, en vaak ook gas, water en stroom.
  • De administratie van het financieel ontzorgen, werd vaak uitgevoerd binnen de eigen gemeentelijke organisatie. Soms ook door externen zoals een kredietbank of de regionale sociale dienst.
  • Gemeenten werkten in deze pilots samen met maatschappelijke partners. Meestal was er één centrale samenwerkingspartner per pilot.
  • In bijna alle pilots was er een combinatie van groepstraining en individuele begeleiding. De methode Eurowijzer van VluchtelingenWerk werd daarbij het vaakst ingezet.

‘s-Hertogenbosch presenteert armoede- en schuldenbeleid 2022

De gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch stelde afgelopen zomer het Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2022 Voortvarend verder vast.

Eerste Hulp Bij Geldzaken (EHBG) is in ‘s-Hertogenbosch dé toegangspoort voor geldzaken. De route achter EHBG – met verschillende afslagen voor passende hulp -geeft ook min of meer de structuur van het beleidsplan, een beetje zoals de Nederlandse Schuldhulproute, waarbij de gemeente overigens ook is aangesloten.

Een paar highlights en bijzonderheden:

  • Quiet Den Bosch is een digitale marktplaats waar halen, brengen en delen centraal staan.
  • Stichting Weekje Weg organiseert een geheel verzorgde vakantie van-deur-tot-deur.
  • De Bossche Bond is een fonds om professionals meer speelruimte te geven.
  • Woningcorporaties, het Stedelijk Huurders Platform en gemeente tekenden een lokaal woonlastenakkoord: Woonlasten de Baas. Inzet: betaalbare woonlasten.
  • We zetten in op bewustwording van (jeugd)professionals om armoede te herkennen en signaleren als onderdeel van hun alledaagse werk.
  • Op basis van de resultaten van de pilot Energie voor Iedereen gaan we samen met de collega’s van de afdeling Economie en Energie zoeken naar mogelijkheden om de energietransitie ook toegankelijk te maken voor inwoners met een laag inkomen.
  • We gaan mobiliteitsarmoede tegen in samenwerking met de afdeling Leefomgeving.
  • We brengen de gemeentelijke diensten die effect hebben op de financiële situatie van inwoners waar mogelijk in lijn met het armoede- en schuldenbeleid. Bijvoorbeeld met een gemeentebreed sociaal incassobeleid.
  • Met de Krap app krijgen jongeren meer grip op hun financiën.
  • De gemeente biedt zelf beschermingsbewind en verstrekt geen bijzondere bijstand meer voor bewind door andere bewindvoerders. NB. Een aantal bewindvoerders heeft een beroepszaak aangespannen tegen het Algemeen Belang Besluit van de gemeente. Daarover is 13 september de zitting geweest en moet dus nog een uitspraak van de rechter volgen. Uitspraak lees je t.z.t. op dit blog uiteraard.

Campagne ‘De eerste stap helpt je verder’

Deze week startte de overheidscampagne De eerste stap helpt je verder. Misschien heb je de radiospotjes en advertenties al gehoord of gezien. In de campagne worden mensen geattendeerd op geldfit.nl. Via die website komen mensen uiteindelijk terecht bij de gemeentelijke schuldhulpverlening.

Er zijn flyers, posters en andere gratis campagnemiddelen die je lokaal kan verspreiden. De meeste materialen bieden ruimte om ook naar een lokaal initiatief of hulpinstantie te verwijzen.

Nederlandse Schuldhulproute

Geldfit.nl is onderdeel van de Nederlandse Schuldhulproute. Als je daar als gemeente op aansluit, worden inwoners nog gerichter verwezen naar de juiste hulp.

Meer mensen recht op huurtoeslag; attendeer hen erop!

Sinds januari 2020 kunnen meer huurders huurtoeslag krijgen. De harde inkomensgrenzen zijn afgeschaft. Tot en met 2019 kon het recht op huurtoeslag in één keer vervallen als de huurder een paar euro extra verdiende. Sinds 2020 krijgt men minder huurtoeslag als het inkomen stijgt. Maar het is niet meer zo dat bij een kleine stijging de huurtoeslag plotseling helemaal wegvalt.

Mensen die geen huurtoeslag ontvangen en er wel recht op hebben kunnen nog tot 1 september 2021 huurtoeslag over 2020 aanvragen. Het blijkt dat nog veel huurders niet weten dat zij vorig jaar recht op huurtoeslag hadden. Zij moeten actie ondernemen. Daarom probeert Toeslagen deze huurders tussen juni en september alsnog te bereiken. En gemeenten kunnen daarbij helpen:

In de Toolkit Stimuleren gebruik huurtoeslag 2020 vind je communicatiematerialen. Op dit moment is dit een artikel met bijbehorende visual en een infographic. De komende weken volgen er nieuwe artikelen en visuals. Het staat je vrij om deze middelen aan te passen.

1/3 rechthebbenden ontvangt geen bijstand

Een derde van de rechthebbenden maakt geen gebruik van de bijstand. Dat staat in het rapport Niet-gebruik van de algemene bijstand van Inspectie SZW. Een kwart van de niet-gebruikers heeft geen inkomen. Niet-gebruik is vooral hoog bij jongeren, zelfstandigen en Europese migranten. Van de niet-gebruikers is 33% langdurig niet-gebruiker.

(klik om infographic te vergroten)

De bijzondere bijstand is niet onderzocht, maar ga er maar van uit dat het niet-gebruik daar nog hoger is. In de bestuurlijke reactie van VNG en Divosa staat wat gemeenten kunnen doen om niet-gebruik tegen te gaan:

  • Mogelijkheden voor bestandskoppeling benutten;
  • Balans zoeken tussen doelmatigheid en bestaanszekerheid;
  • Voorlichting geven.

Lees ook de niet zo spannende Kamerbrief van minister Koolmees. Het rapport komt ongetwijfeld aan de orde tijdens het kamerdebat op 30 juni.

Aanvulling d.d. 22/6. Lees Toolkit ondersteunt gemeenten bij sneller toekennen bijstandsuitkering (april 2020).

Met werknemers en zzp’ers in gesprek over schulden

Met de signaalkaart van het Nibud kunnen o.a. werkgevers en ondersteuners in gesprek gaan met medewerkers en zzp’ers:

Download de gesprekshandleidingen. Kijk ook nog eens op financieelfittewerknemers.nl en nibud.nl/werkgevers.

Wat kun je als gemeente doen? Lees bijvoorbeeld Hoogeveen: samen met werkgevers financiële problemen eerder in beeld en zoek op mijn blog op werkgever.

Lesprogramma’s voor jongeren

Wil jouw gemeente aan de slag met financiële educatie op scholen? Koop het hier in:

  1. Your Message Money – TeamAlert
  2. Hoe word je rijk?
  3. MoneyWays

Bekijk meer initiatieven in de rubriek jeugd, en lees ook de uitkomsten van het Nibud Scholierenonderzoek 2020: Meer dan de helft van de scholieren komt geld tekort.

6x schuldpreventie voor jongeren

Slimpact is een traject waarbinnen enthousiaste jongeren meerdere maatschappelijke thema’s behandelen. Vanuit vijf STAD redacties wordt een maand lang gewerkt aan concepten én de uitvoering. September stond in het teken van jongeren en schuldpreventie:

  1. Team STAD Haarlem bedacht het concept Niet jouw schuld? Een interactief spel voor jongeren, waarin ze kennismaken met de consequenties van financiële keuzes.
  2. STAD Alkmaar bedacht Save that Coineen combinatie van een Nationale spaardag en een Youtube serie.
  3. Festivalorganisatie Doekoe, bedacht door Leidse jongeren, bouwt een caravan om tot escaperoom en kan op elk festival worden neergezet. Je wordt meegesleurd in een spannend verhaal en alleen wanneer jij de oplossing weet te ontrafelen, kun je vluchten en ben je schuldenvrij.
  4. STAD Utrecht bedacht de limiet app Duppie!, een app gekoppeld aan je bankrekening waarop je een limiet instellen. Met een push-melding als je bijvoorbeeld 80% van je ingestelde bedrag verbruikt hebt.  Je kunt er ook een automatische spaar-functie aan koppelen.
  5. STAD Utrecht bedacht ook Doe Maar Duur!, een online interactive simulation game voor jongeren van rond de 14 jaar. Het wordt 4 dagen achter elkaar gespeeld, online en naast het normale leven op school. Tijdens deze 4 dagen simuleren jongeren dat ze een jaar lang 18 zijn, en komen ze er op grappige manieren achter wat voor financiële situaties en keuzes daar allemaal bij komen kijken.
  6. In het Gooi is door de jongeren een fotocampagne opgezet: Onschuldig.

Misschien leuk om een project op te pakken in de Week van het Geld 22 t/m 26 maart?

Trainingen vroegsignalering

training - Management Career

Ga je aan de slag met vroegsignalering? Zorg dan dat je medewerkers goed beslagen ten ijs komen. Een niet-uitputtend overzicht van trainingen, in willekeurige volgorde (aanvullingen zijn welkom):

  1. Diverse trainingen en opleidingen van Eropaf, de club in Amsterdam die de Eropaf-methodiek zo ongeveer heeft uitgevonden;
  2. Motiverende gesprekstechnieken (Nibud);
  3. Vroegsignalering met motiverende gespreksvoering (Meermotiveren);
  4. Basistraining vroegsignalering (Nibud);
  5. Workshop Vroegsignalering geldproblemen (Nibud)
  6. Outreachende aanpak achter de voordeur (Rino Groep);
  7. Stress-sensitief werken (Social Force);
  8. Training voor schuldenaanpak bij mensen met een licht verstandelijke beperking (MEE);
  9. Zó los je zorgverzekeringsschulden op! (Zorgverzekeringslijn);
  10. Diverse (online) trainingen vind je op de website van de Alliantie Vrijwillige Schuldhulp. Vooral bedoeld voor vrijwilligers, maar vaak ook nuttig voor beroepskrachten.
  11. Training Armoede onder de loep (De Vonk)
  12. Kijk ook in de agenda voor bijeenkomsten over vroegsignalering

Met apps je geldzaken op orde (2)

De apps waarmee je je geldzaken kunt regelen, schieten als paddenstoelen uit de grond. In 2018 zette ik al tientallen apps op een rij. Een aantal initiatiefnemers werkt vanaf vandaag samen in de Social Fintech Alliantie.

Handig: op de website vind je een overzicht van apps en functionaliteiten

Nijmegen presenteert Armoede Agenda

De Nijmeegse gemeenteraad stelde in september de Armoede Agenda 2020-2024 vast met daarin aandacht voor o.a.:

  • Energiearmoede;
  • Bereik en organisatie minimaregelingen: één toegangspoort, meer klantcontact, communicatieplan;
  • Kinderarmoede: onderwijs, jongerenraad, digitale Meedoenpas,
  • Werkende armen: vergroten bereik, regelingen toegankelijker voor ondernemers, pilot hulp bij toeslagen;
  • Sociaal-economische gezondheidsverschillen: stoppen met roken, stress, samenwerking huisartsen;
  • Initiatievenfonds: €30.000 voor innovatieve ideeën.

‘Week van het geld voor gemeenten’ | informatiebijeenkomst 6 oktober

Wijzer in geldzaken organiseert in maart 2021 alweer de 10e editie van de Week van het geld. Tijdens deze landelijke projectweek worden activiteiten georganiseerd om kinderen en jongeren te leren omgaan met geld.

Je kunt als gemeente aanhaken met een eigen lokale Week van het geld. Weten hoe? Laat je inspireren tijdens de online informatiebijeenkomst op 6 oktober.

Vroegsignalering 2.0

Afgelopen drie jaar heeft de coöperatie Goede Gieren onder de naam ‘Amargi’ vroege hulp bij geldzorgen georganiseerd. Per 31 juli 2020 is het project afgerond. Zie hier de samenvatting. We zijn blij dat de ontwikkelde werkwijze op de meeste plekken is ingebed in de reguliere financiële hulpverlening. Deze vorm van vroegsignalering is een waardevolle aanvulling op de wettelijke vroegsignalering zoals per 1-1-2021 vastgelegd in de Wgs.

De kern van Amargi is dat schuldeisers, werkgevers, uitkeringsinstanties en zorgaanbieders als zij signaleren dat hun klanten of medewerkers financieel klem zitten, contact met hen opnemen en hulp aanbieden. Bij positieve respons, meldt de signaalpartner de bewoner met zijn of haar toestemming aan voor vroege hulp bij geldzorgen. Er zijn tot nu toe 1.075 meldingen opgepakt. Deze meldingen kwamen van 51 signaalpartners en werden opgepakt in 26 aangesloten gemeenten.

Amargi is mogelijk gemaakt door het Ministerie van SZW, het Kansenfonds van de Provincie Friesland, het Kansfonds en Aegon. Het project loopt nu ten einde. Maar dat wil niet zeggen dat de vroege hulp bij geldzorgen stopt!

Signaalpartners blijven meldingen doorgeven, handmatig via aanmelden@amargi.nl of via RIS. Zolang de meldingen veilig en met toestemming worden doorgegeven en deze snel en altijd opgepakt, hoeven er geen nieuwe overeenkomsten te worden gesloten tussen signaalpartners en gemeenten.

Aanmeldingen kunnen in ieder geval tot 31 december 2020 op de bestaande manier worden doorgeven. De Coöperatie Goede Gieren onderzoekt de komende tijd hoe het netwerk van signaalpartners en meewerkende gemeenten structureel kan worden ondergebracht bij een van de andere landelijke initiatieven.

Als er nieuwe ontwikkelingen zijn, lees je dat hier. Voor nu veel succes met vroege hulp bij geldzorgen!

Schuldenoffensief Tilburg

Tilburg startte in 2017 met het Schuldenoffensief dat moet voorkomen dat inwoners in financiële problemen raken of dat bestaande schulden complexer worden. Het schuldenoffensief heeft een duidelijke toegevoegde waarde, zo blijkt uit de evaluatie.

Verschillende aanpakken zijn al eens de revue gepasseerd op dit blog. Ik noem hieronder alleen paar nieuwtjes.

Tilburg doet aan vroegsignalering. Ouderen met een gemeentelijke schuld voortkomend uit de Participatiewet of de gemeentelijke belastingen vormen een bijzondere doelgroep. Op basis van de bezoeken aan ouderen met een schuld bij de gemeente, wordt overwogen de beleidsregels Terugvordering Participatiewet aan te passen.

Met maatschappelijke partners traceert Tilburg onder hun klanten degenen met een financiële hulpvraag. Zo is de schuldhulpverlener herkenbaar aanwezig op het Werkplein om na verwijzing de stap naar de hulp gemakkelijker te maken. Een ander voorbeeld is de aanwezigheid in de rechtbank, zodat de rechter de schuldhulpverlener direct kan inschakelen. De woningcorporaties bieden aan nieuwe huurders een adviesgesprek met schuldhulpverlening aan en leggen onmiddellijk het contact (Het Nieuwe Huisje). Datzelfde doet de zorgverzekeraar bij mensen die zich melden en waarbij een financieel probleem wordt vermoed (SOS-zorgverzekering). Recent is een soortgelijke samenwerking met deurwaarders gestart. Verder is met ingang van het schooljaar 2019-2020 gestart met inloopspreekuren bij de ROC’s. Vanuit de wetenschap dat uit life-events vaak financiële problemen ontstaan, is contact gezocht met o.a. echtscheidingsadvocaten, mediators, uitvaartondernemers.

Een bijzondere voorziening is de Financiële Ambulance. Dit is een team schuldhulpverleners dat in urgente situaties binnen 24 uur hulp kan bieden en budget kan inzetten om doorbraken te forceren en crises te bezweren.

Praatplaten voor laaggeletterden

De toolkit ‘Blijf in verbinding met laaggeletterden’ van Schouders Eronder ondersteunt schuldhulpverleners in gesprekken met laaggeletterden. Schuldhulpverleners kunnen aan de hand van de plaatjes uitleg geven over geldzaken en het traject van schuldhulpverlening. De toolkit bevat achtergrondinformatie over laaggeletterdheid, uitlegkaarten, inkomsten-en uitgaven kaarten, afsprakenkaarten en een procesoverzicht.

Je kunt alles apart downloaden of in 1 pdf.

Bekijk ook de tekeningen en praatplaten van Bindkracht10 en Stadsring51. En kijk rond op lezenisnietbegrijpen.nl en directduidelijk.nl.

Grip op geldzaken met Buddy app

De Buddy app is gekoppeld aan je bankrekening(en). Je kunt inkomsten en uitgaven categoriseren en reserveren voor bijvoorbeeld de vaste lasten. In de ‘budgetboog’ zie je hoeveel je nog kunt uitgeven voordat de betaling van de vaste lasten in gevaar komt. Je kunt met de app ook gewoon betalingen doen zoals je gewend bent met de app van je bank. Lees meer over deze en andere functionaliteiten op buddypayment.nl

Voor veel mensen is dit een laagdrempelige manier om grip te krijgen op geldzaken. Met wat begeleiding kan het voor sommigen een alternatief zijn voor budgetbeheer.

Pilot

Gemeenten kunnen deelnemen aan een pilot. Doorlooptijd 12 maanden, met 50-100 gebruikers per gemeente. Kosten: €20 per maand per gebruiker + eenmalig €6.000. In de pilot wordt onderzoek gedaan naar stressreductie, financiële stabiliteit en gebruiksvriendelijkheid. Hulpverleners krijgen via webinars uitleg hoe zij hun cliënten kunnen begeleiden.

De onafhankelijke NVSI houdt de kostenopbouw in de gaten. Als het gebruik toeneemt, kunnen de kosten per gebruiker zeer waarschijnlijk dalen.

Corona-maatregelen rond armoede en schulden

Afbeeldingsresultaat voor corona

Dit artikel wordt niet meer geactualiseerd

Hoe groot is het probleem

NVVK, Divosa en VNG brengen met de Monitor Schuldhulpverlening tijdens de corona-crisis in kaart hoeveel extra aanmeldingen er zijn. Klik hier voor de laatste resultaten. Het is nu nog relatief rustig, maar dat is waarschijnlijk stilte voor de storm. Bijna 40% verwacht straks overbelasting van de uitvoering. Tilburg verwacht een tsunami van schulden. GKB Assen verwacht een stormloop. De NVVK verwacht voor 2020 en daarna een stijging van het aantal hulpvragen met minimaal 30%. Utrecht voorziet een explosie van bijstandsgerechtigden. Schuldenlab liet het uitzoeken en schetst een best en worst case scenario:

Schermafdruk 2020-06-18 10.24.21.png
Schermafdruk 2020-06-18 10.37.08.png

89% van de schuldhulpverleners geeft aan veel minder face-to-face contact met klanten te hebben en dat het persoonlijk contact plaats heeft gemaakt voor digitaal of telefonisch contact. 80% ervaart dat het een beetje of veel moeilijker is om een vertrouwensband met de klant te creëren. Zij zeggen vooral bepaalde groepen klanten minder goed te kunnen ondersteunen: klanten met meervoudige problematiek (door 67% genoemd), klanten met een migratieachtergrond (48%) en ouderen (36%).

Het aantal mensen met betaald werk daalde in april met 160.000 naar 8,9 miljoen. Een terugval van die omvang is niet eerder voorgekomen sinds er maandcijfers worden samengesteld (vanaf 2003). Bron: CBS.

Financieel kwetsbare groepen worden extra geraakt. 62% van de laagbetaalde flexwerkers en 69% van de laagbetaalde zzp’ers zegt dat hun inkomen is gedaald. 11% van de Nederlanders geeft aan momenteel (redelijk tot heel) moeilijk te kunnen rondkomen. Naast mensen met een bijstands-of arbeidsongeschiktheidsuitkering (20%) zijn dit vooral laagbetaalde zzp’ers (20%) en laagbetaalde flexwerkers (17%). Van de mensen bij wie de inkomsten zijn gedaald, zegt 46% van de ondervraagden de afgelopen tijd gebruik te hebben gemaakt van hun spaargeld. 33% zegt de huidige situatie niet langer dan 3 maanden te kunnen volhouden. Bron: Wijzer in Geldzaken.

Huishoudens zijn niet voorbereid op crisis, zo blijkt uit een Nibud-peiling.

Lees op CBS.nl over de sociale gevolgen en economische gevolgen. Lees de publicatie Maatschappelijke gevolgen corona van het SCP (7 mei) en luister naar Schulden door coronacrisis op Radio 1 (24 mei).

Wat gebeurt landelijk

Het kabinet bood op 17 maart een eerste Noodpakket voor banen en economie. Op 20 mei werd het aanvullende Noodpakket voor banen en economie 2.0 gepresenteerd. Er is een tegemoetkoming inkomsten en salarissen voor werkgevers, tijdelijke ondersteuning voor zzp’ers, versoepeling van kredieten en een tegemoetkoming in de vaste lasten voor MKB.

De Tijdelijke Werkgroep Sociale Impact pleit voor verruiming van het kwijtscheldingsbeleid en een breed schuldenoffensief. Op nvvk.nl lees je dat veel oplossingsrichtingen al in praktijk zijn gebracht.

Het kabinet ondersteunt voedselbanken.

Het CJIB hanteert sinds dit voorjaar een noodstopprocedure. Staatssecretaris Van Ark wil kijken of ze deze noodstop ook bij andere overheidsorganisaties kan inzetten . Het biedt de mogelijkheid om 4 maanden uitstel van betaling te vragen. Voorwaarde is dat men zich meldt bij de schuldhulpverlening. Besluit de gemeente dat schuldhulp nodig is en wordt deze opgestart, dan kan het uitstel met nog eens 8 maanden worden verlengd.

De KBvG adviseert gerechtsdeurwaarders met klem om ontruimingen en beslagleggingen op inboedel op te schorten waar mogelijk. In de STER-campagne bellen is oplossen roept de KBvG mensen op snel contact op te nemen als een deurwaardersbrief op de mat valt.

Minister van Veldhoven van Milieu en Wonen heeft met verhuurdersorganisaties en brancheverenigingen afgesproken nu geen huisuitzettingen te doen. Daarnaast is er een spoedwet om tijdelijke huurcontracten te verlengen. Lees de handreiking Lokale voorbeelden van specifiek maatwerk over huurbevriezing, huurverlaging, betalingsregelingen of het zoeken naar een passendere woning.

De Tweede en Eerste Kamer willen dat de gebruikelijke huurverhoging op 1 juli dit jaar niet doorgaat vanwege de coronacrisis. Maar minister Ollongren blijft bij haar standpunt dat een algemene huurbevriezing`niet nodig is. De Eerste Kamer steunt daarom een motie van afkeuring tegen haar.

De drinkwaterbedrijven sluiten voorlopig geen drinkwater af.

Sommige energiebedrijven sluiten ook niet meer af, maar hier is geen collectief standpunt over. De vereniging EnergieNed meldt: “Mochten er bedrijven en particulieren als gevolg van de coronacrisis in betalingsproblemen te komen, dan zullen leveranciers met begrip voor de situatie in gesprek gaan om individuele afspraken te maken.”

Banken stellen een aflospauze van zes maanden in voor MKB’ers. Particulieren worden bij betalingsproblemen uitgenodigd om over een oplossing te komen praten.

Tot 1 juli zijn er geen gedwongen woningverkopen.

Minister Slob attendeert op www.lesopafstand.nl en schrijft in deze brief: ‘Ik heb SIVON [samenwerkende schoolbesturen, red.] gevraagd om voor een bedrag van €2,5 miljoen, dat ik per direct beschikbaar heb gesteld, zoveel mogelijk laptops aan te schaffen en te distribueren naar scholen in het po, vo en mbo. SIVON gaat hiermee direct aan de slag.’ Scholen en gemeenten moeten samen kijken waar dit nodig is. Slob heeft met de VNG afgesproken dat iedere gemeente een herkenbaar ‘loket’ opent voor dit soort vragen vanuit het onderwijs. Op 4 mei trekt Slob nog eens €3,8 miljoen hiervoor uit.

KPN stelt 1000 4G Routers beschikbaar aan gezinnen die vanwege geldgebrek geen wifi hebben. ABN Amro schenkt via Jeugdeducatiefonds 2.000 laptops aan arme wijken. Stichting De Verre Bergen en Coolblue doneren samen 3.000 nieuwe Chromebooks in Rotterdam.

Er is een crisisfonds voor kwetsbare kinderen die uithuisgeplaatst zijn, kinderen die thuis wonen met een jeugdbeschermingsmaatregel of intensieve inzet van Veilig Thuis, kinderen in de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en AZC’s en kinderen in de pleegzorg. Professionals kunnen vouchers aanvragen van maximaal €50 per kind, €100 per gezin of €250 per leefgroep. Kijk op samensterkvoorkwetsbarekinderen.nl.

Het Oranjefonds stelt een hulpfonds in á €3,5 miljoen voor sociale initiatieven. Je kunt ook terecht bij het Kansfonds. Netwerk DAK opent een Noodfonds voor 100.000 mensen in de knel.

Studenten mogen meer lenen bij DUO. Actiegroep Niet Mijn Schuld vindt dat absurd. DUO levert gedurende de coronacrisis geen vorderingen meer aan bij het CJIB. Studenten kunnen 3 maanden collegegeld terugkrijgen.

De ouders die hun kind(eren) vanwege de coronacrisis tijdelijk niet naar de kinderopvang of bso kunnen brengen, krijgen hun geld terug.

Bekijk het overzicht van maatschappelijke initiatieven voor kwetsbare groepen (VWS).

Lees de Belgische maatregelen rond armoede en bestaansonzekerheid.

Wat kun je als gemeente doen

Steun je voedselbank. Zij hebben last van het hamsteren. En ook veilige uitgifte is lastig. In De Ronde Venen geven we extra financiële steun. In Den Haag krijgen klanten een supermarktbon. Op grond van art. 31 2e lid sub m Participatiewet kan de gemeente besluiten dat dit soort cadeaukaarten niet met de bijstandsuitkering worden verrekend. De Groningse voedselbank gaat thuis bezorgen. Meer info op vng.nl.

Maak een noodloket voor zzp-ers bijvoorbeeld zoals regio Utrecht. SZW, VNG, Divosa en ICT-leveranciers bieden een toolkit (onder meer digitale aanvraagformulieren). Zzp’ers kunnen op Krijgiktozo.nl bekijken of ze in aanmerking komen. Verstrek voorschotten, zoals Arnhem.

Schuldhulpverlener, maken je klanten vanwege de corona-bestrijding nieuwe schulden? Ontzie ze dan even, en zet een bemiddeling om in een saneringskrediet, adviseert de NVVK. Laat een inkomensterugval niet leiden tot beëindiging van een schuldregeling.

Vraag in het kader van vroegsignalering aan signaalpartners om ook e-mailadressen en telefoonnummers aan te leveren.

Ga het gesprek aan met lokale schuldeisers, zoals woningbouwcorporaties en deurwaarders. Maak afspraken over opschorting van huisuitzettingen, coulance bij vorderingen en tijdelijke opschorting van invordering. En kijk ook naar je eigen rol als schuldeiser (inhouding bijstand en gemeentelijke belastingen).

De nacht- en dagopvang en dagbesteding voor daklozen mag open blijven. Het ministerie van VWS heeft richtlijnen opgesteld. Laat daklozen niet in grote slaapzalen, maar in lege hotelkamers overnachten. Lees meer tips voor inloophuizen.

In de Utrechtse gemeenteraad wordt gepleit voor herinvoering van de zomerscholen en gratis mondkapjes voor minima. Amstelveen verstrekt een toeslag van €50.

Lees de uitgebreide lijst met FAQ’s over coronavirus op VNG.nl.

Deel tijdens webinars kennis en ervaringen met andere gemeenten.

Vanaf p. 25 van het verslag van de Tijdelijke Werkgroep Sociale Impact vind je tal van initiatieven van gemeenten.

Werk samen met het lokale fonds voor urgente noden. Of richt zo’n fonds op. Je kunt daarnaast of in samenwerking ook een sociaal leenfonds opzetten waarbij het fonds kleine schulden afkoopt en de schuldenaar het in 3 jaar zonder rente terugbetaalt.

Hulp op afstand

Attendeer inwoners op online zelfhulp. Sluit aan bij Startpunt Geldzaken en bied geldplannen zoals Beter Rondkomen, Kom uit de geldzorgen, Rondkomen met kinderen, Bijna 18 en het geldplan ZZP. In het artikel Met apps je geldzaken op orde vind je meer online tools.

Zorg voor een uitstekende telefonische bereikbaarheid (liefst met beeld) en online toegang tot schuldhulp. Voorbeelden: Drechtsteden, Schuldendebaas (tot 1 juni gratis), MijnIntake (gratis zolang richtlijn thuisblijven geldt), Tingit-app, Hulplijn Geldstress Eindhoven. Stuur beschikkingen per e-mail.

Volg de talkshow Geldzorgen in crisistijd elke donderdag om 13:00 uur op Youtube.

Verspreid de speciale corona-editie van de online Nibud-Geldkrant. Deze kun je desgewenst op maat laten maken voor jouw gemeente. Voor jongeren is er een online corona-editie van de GeldChecker.

Stuur scholen een link naar online trainingen: Dit kun je als leerkracht doen bij armoede (Jufenmeester.nl), Wat kun je als onderwijzer betekenen voor kinderen in armoede? (Leergeld). Bank voor de klas ontwikkelde een lesbrief voor thuisonderwijs aan kinderen in groep 6, 7 en 8

Check of kinderen thuis les kunnen volgen. Regel via bijvoorbeeld Leergeld of het Jeugdeducatiefonds een laptop voor minima. Stem hierbij af met het hierboven genoemde initiatief van Slob.

Attendeer professionals en vrijwilligers op diverse E-learnings.

Lees Coronavirus: verlaag de stress voor mensen in armoede (Movisie) over burenhulp, telefooncirkels en andere sociale initiatieven.

Bekijk de tips voor sociaal raadlieden m.b.t. werken in tijden van corona.

Uitkeringsinstanties, schuldeisers, werkgevers en zorgaanbieders melden geldproblemen bij gemeente #vroegsignalering

Vandaag bespreekt de Tweede kamer de Wgs en het voorstel om vroegsignalering van betalingsachterstanden op de vaste lasten te verplichten. Zorgverzekeraars, woningcorporaties en energie- en waterleveranciers geven straks zonder toestemming van hun klant diens contactgegevens door aan de gemeente.

Ambitieuze gemeenten kunnen daarnaast ook meldingen ontvangen van partijen zoals SVB, telecombedrijven, UWV, CJIB, incassobureaus, pensioenfondsen, verzekeraars en postorderbedrijven. Amargi – een project van Goede Gieren – maakt afspraken met deze partijen. Gemeenten kunnen daarop kosteloos meeliften en hoeven dus niet zelf convenanten te sluiten.

Belangrijkste verschillen met de wettelijke vroegsignalering:

  1. De melder vraagt altijd toestemming aan de klant, werknemer of uitkeringsgerechtigde om diens gegevens aan de gemeente door te geven.
  2. De gemeente benadert de inwoner binnen drie dagen. Je kunt de inwoner bijvoorbeeld uitnodigen voor een gesprek of direct thuis bezoeken.

Het mooie hiervan is dat de schuldenaar niet zelf de eerste moeilijke stap hoeft te zetten.

Gemeenten ontvangen de meldingen digitaal via RIS. Gemeenten zonder RIS ontvangen de meldingen via een beveiligde online brievenbus. De gemeente hoeft niet op casusniveau de resultaten terug te koppelen aan de melder.

Geïnteresseerd? Meld je aan

Geen zorgen, je verplicht de gemeente nog tot niets. We sturen info op en nemen contact op om de vervolgstappen te bespreken.

Nederlandse Schuldhulproute

Bij de NSR verwijzen banken en andere partijen hun klanten naar geldfit.nl. Via die weg kunnen inwoners ook bij het juiste loket in jouw gemeente terechtkomen. Je kunt gratis de juiste contactgegevens op Geldfit plaatsen. Doe dat via info@geldfit.nl of tel. 085–1119551.

Er wordt momenteel onderzocht hoe de NSR, Amargi en andere routes op elkaar kunnen worden afgestemd.

Maak in de Week van het geld de lokale aanpak naar een schuldenvrije generatie zichtbaar

Staatssecretaris Van Ark roept gemeenten op om in de Week van het geld (23 tot en met 27 maart 2020) de lokale aanpak naar een schuldenvrije generatie zichtbaar te maken. Sinds 2010 is het doel van deze nationale projectweek om kinderen en jongeren te leren omgaan met geld, zowel thuis als in de klas.

Op www.weekvanhetgeld.nl vind je een overzicht van gastlessen en activiteiten die zowel tijdens de Week van het geld als gedurende het gehele schooljaar zijn in te zetten op de verschillende schoolniveaus en in buitenschoolse situaties.

Werkgever moet geen hulpverlener zijn maar goede verwijzer

Een werknemer met schulden kost de werkgever €13.000 per jaar, zo weten we uit onderzoek van het Nibud (2017). Voor werkgevers die hun werknemers willen ondersteunen maar niet weten hoe, heeft Panteia nu een stappenplan ontwikkeld (klik om te vergroten):

Een werkgever moeten geen hulpverlener zijn, maar een goede verwijzer, stellen de onderzoekers. Lees het rapport.

Vroegsignalering

Gemeente, maak in het kader van vroegsignalering afspraken met lokale werkgevers! Bij landelijke werkgevers kun je meeliften op afspraken die Amargi maakt tussen gemeenten en signaalpartners.

Wetsvoorstel inburgering 2021: gemeente moet vaste lasten betalen

Naar verwachting treedt per 1 januari 2021* de Wet Inburgering 2021 in werking. Daarin staat in art. 56:

Het college verbindt aan de bijstand van de belanghebbende de verplichting om gedurende een periode van zes maanden, gerekend vanaf de dag waarop het recht op bijstand ontstaat, mee te werken aan het door het college in naam van de belanghebbende verrichten van betalingen uit de toegekende bijstand van huur, gas, water en stroom en de verplichte zorgverzekering

Klik hier voor de concept-wettekst en memorie van toelichting.

Van dezelfde vaste lasten moeten gemeenten betalingsachterstanden gaan vroegsignaleren in het kader van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening die waarschijnlijk ook per 1-1-2021 in werking treedt. Beide wetsvoorstellen moeten overigens nog naar de Tweede Kamer.

Bespreek even met je collega van inburgering en sociale dienst hoe je dit gaat aanpakken. Misschien wil de sociale dienst helemaal geen ‘administratiekantoor’ zijn? Volgens mij kun je het dan ook beleggen bij budgetbeheer of extern beleggen bij een administratie- of bewindvoerderskantoor. Dan kun je het bovendien meteen ook oppakken voor de statushouders die binnen zes maanden al werkt maar nog wel ontzorging nodig heeft.

Turken die naar Nederland komen worden alsnog verplicht om in te burgeren.
Alle Turken die naar Nederland komen moeten vanaf 2021 alsnog verplicht inburgeren. De invoering van de nieuwe inburgeringswet maakt een einde aan de uitzonderingspositie die Turken nu nog hebben.

* Op 23 maart 2020 schrijft minister Koolmees dat de ingangsdatum verschuift naar 1 juli 2021. Op 11 november 2020 schrijft hij dat hij opnieuw uitstelt, tot 1-1-2022.

Door inzet vrijwilligers: meer inkomen, minder schulden

Dat is de mooie uitkomst van een representatief meerjarenonderzoek van mijn LSTA-collega Jansje van Middendorp naar ondersteuning door vrijwilligers aan hulpvragers met administratieve en/of financiële problemen. Lees haar rapport Wat levert thuisadministratie op?. De belangrijkste uitkomsten staan in een factsheet.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-2.png

Er zijn 340 vrijwilligersorganisaties die in Nederland ondersteuning bieden bij de thuisadministratie. Ongeveer de helft van deze organisaties is aangesloten bij Schuldhulpmaatje of Humanitas. Het Landelijk Stimuleringsnetwerk Thuisadministratie (LSTA) ondersteunt lokale organisaties zonder landelijke koepel, maar ook afdelingen van koepels kunnen gebruik maken van de diensten van het LSTA.

In jouw gemeente

Op de website van het LSTA vind je een kaart met alle vrijwilligersorganisaties. Nog geen vrijwilligersorganisatie in jouw gemeente? Neem dan voor advies contact op met het LSTA .

Alliantie vrijwilligersorganisaties

In 2019 is met steun van het kabinet de Alliantie voor Vrijwilligersorganisaties in de Schuldhulpverlening (AVS) opgericht. Hierin zijn naast LSTA, Schuldhulpmaatje en Humanitas ook het Leger des Heils, Inspraakorgaan Turken in Nederland (IOT) en Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN) vertegenwoordigd. Doel van de AVS is om de kwaliteit en landelijke dekking van de vrijwillige inzet te verbeteren. Daar hoor je binnenkort meer over.

App voor klanten schuldhulpverlening

Afbeeldingsresultaat voor Tingit-applicatie"

Stadsring51, de schuldhulpverleningsorganisatie van Amersfoort en Leusden gebruikt de app Tingit om te communiceren met klanten.

De app geeft overzicht en inzicht. En uit de praktijk van de stress-sensitieve dienstverlening weten we: overzicht creëert rust! De app vervangt niet de persoonlijke communicatie, maar vult deze aan.

Wat biedt de app:

  • Hele proces van schuldhulp, in overzichtelijke ‘brokjes’, met daarbij wat van de klant verwacht wordt en in welke fase hij zit.
  • Alles wat in de spreekkamer besproken is.
  • Chatten, mailen of SMS-en met hulpverlener.
  • Op de klant toegesneden informatie en tips.
  • Agenda met afspraken en (aanmelden voor) evenementen zoals budgetcursus. Klant krijgt reminder voor gesprek (minder no-show!).
  • Professional kan via dashboard alles volgen.

Wil je dit ook in jouw gemeente? Sluit dan aan bij de coöperatie Tingit. Leden investeren en profiteren samen van de doorontwikkeling. Let op, misschien is je gemeente al aangesloten, want er zijn meer apps voor het sociaal domein.

Lees meer over deze app. En lees ook nog eens: Met apps je geldzaken op orde (april 2018).

Geldplan ZZP

Vandaag is het Geldplan ZZP gelanceerd. Het is een online stappenplan waarmee zzp’ers hun geldzaken in beeld kunnen brengen. Daarmee kunnen zij zien welke risico’s er zijn, hun kans op succes vergroten en die op financiële problemen juist verkleinen.

Dit Geldplan bevat – net als andere geldplannen – geen nieuwe informatie. Maar het mooie is dat je op basis van je profiel alleen info krijgt voorgeschoteld die direct voor jou relevant is.

Ik maakte het Geldplan samen met het Nibud. Erg leuk om te doen, al was het maar om als zzp’er zelf veel te leren over mijn financiële administratie.

Tip: presenteer het Geldplan op je (gemeentelijke) website en attendeer zzp’ers erop. Het werkt preventief voor startende zzp’ers, maar is ook nuttig voor zzp’ers die al een eindje op weg zijn.

Banken gaan doorverwijzen naar schuldhulp

Afbeeldingsresultaat voor doorverwijzen"

De NOS meldt dat banken klanten die geregeld rood staan, snel hun spaargeld opmaken of betalingen van een banklening missen, gaan wijzen op de website Geldfit. De hulpvraag wordt daar opgepakt door vrijwilligers. Afhankelijk van de problematiek wordt doorverwezen naar de gemeente. Lees hier hoe je als gemeente (betaald) kan aansluiten op Geldfit.

Ook in het kader van Amargi worden met o.a. banken afspraken gemaakt: de gegevens van de klant worden met toestemming van de klant doorgegeven aan gemeenten. Een vroeg eropaf team gaat er binnen drie dagen op af. De klant hoeft dus niet zelf de eerste stap te zetten.

En dan heb je ook nog schulden.nl, 155 help een bedrijf, vroegsignalering, Shout, komuitjeschuld, schuldendebaas, hulplijn 115 Schulden te lijf en talloze apps en lokale initiatieven. Ik zie concurrentie ontstaan tussen verschillende initiatieven, ook bij initiatieven die door het rijk worden gesteund. Volgens mij is het daarom noodzakelijk dat het rijk hier de regie pakt.

Handige Factsheet Armoede en Schulden 2019

De Factsheet Armoede en Schulden 2019 van de G40 themagroep Armoede en Schulden en Platform31 laat zien aan welke knoppen gemeenten kunnen draaien rond de volgende thema’s:

  1. Werkende armen
  2. Sociaal incasseren
  3. Vroegtijdig signaleren
  4. Beschermingsbewind
  5. Sociale energietransitie
  6. Integrale hulpverlening

De factsheet biedt daarnaast relevante cijfers, een overzicht van de ontwikkelingen in wet- en regelgeving en een aantal overwegingen voor gedragsbewust beleid.

Jongeren in De Ronde Venen ervaren hoe het is om rond te komen met een héél klein budget…

Mijn collega’s in het AD!

Om jongeren te leren omgaan met geld en ze bewust te maken van leven in armoede, verzorgen Jongerenwerk De Ronde Venen en de gemeente een challenge in de herfstvakantie: Watch the Budget.

Voor het project logeren drie groepjes jongeren vier dagen in een appartement. Met een budget van slechts 30 moeten zij deze dagen rondkomen. De jongeren krijgen opdrachten waarvan ze elke dag een vlog maken. Lees meer.

‘Vervang eigen risico zorgverzekering door no-claim’

Tip voor gemeenten met een collectieve zorgverzekering!

De collectieve zorgverzekering kan worden verbeterd door het verplicht eigen risico te vervangen door een no-claim. Dat voorkomt dat mensen met een laag inkomen of bijstandsuitkering in één keer worden geconfronteerd met hoge zorgkosten. Dat adviseert het Centraal Planbureau (CPB).

De no-claimregeling werkt precies andersom als het eigen risico. In plaats van dat je moet betalen bij het maken van zorgkosten wordt je beloond als je geen of slechts beperkt beroep doet op je zorgverzekering.

Een verzekerde met een no-claim betaalt het (eventueel verlaagd) eigen risico in termijnen aan de zorgverzekeraar via een hogere premie. Als de verzekerde minder dan €385 aan zorg consumeert, wordt dit achteraf teruggestort op de bankrekening. Op deze manier kan een verzekerde onmogelijk worden geconfronteerd met plotseling hoge zorgkosten. Aan de andere kant zou er wel voldoende prikkel blijven om een efficiënt zorggebruik te stimuleren.

Lees meer op zorgwijzer.nl.

Praatplaten en procestekeningen voor laaggeletterden

2,5 miljoen Nederlanders van 16 jaar en ouder hebben grote moeite met
lezen, schrijven en/of rekenen. Deze mensen zijn oververtegenwoordigd in de schuldhulpverlening.

Stadsring51 (Amersfoort) ontwikkelde daarom een aanpak waarbij meer oog is voor laaggeletterdheid.

De problematiek wordt opgespoord door:

  • Betere vragen tijdens de intake
  • Trainen van schuldhulpverleners en consulenten
  • Borgen van kennis in de organisatie

Het veranderen van bestedingsgedrag door:

  • Het inzetten van gespecialiseerde budgetcoaches
  • Het ontwikkelen van budgettrainingen op maat
  • Het ontwikkelen van een taaltraject op maat

Het verbeteren van communicatie door:

  • Herschrijven van het brievenboek
  • Praatplaten en procestekeningen. NB. deze zijn ook heel handig in het gesprek met niet-laaggeletterden, zo is de ervaring.

Lees op dit blog alle artikelen over laaggeletterdheid.

Rondkomers doorbreekt taboe op schulden jongeren

Om schuldproblematiek onder jongeren uit de taboesfeer te halen is gisteren in Doetinchem het project De Rondkomers gestart. De voorstelling ‘Grip op Geld’ moet samen met een bijbehorend lesprogramma zorgen dat jeugd eerder hulp vraagt bij geldproblemen. Lees meer.

Bekijk ook de vergelijkbare lesprogramma’s MoneyWays en Your Message – Money die je als gemeente kunt inkopen bij Diversion respectievelijk TeamAlert.

Gemeentelijke campagne ‘Kom uit je schuld’

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-2.png

Onlangs startte de landelijke campagne ‘Kom uit je schuld’.

Gemeenten kunnen hierop aanhaken met een lokale campagne. Je mag het landelijke campagnemateriaal en alle content op eigen kanalen delen en verrijken. Denk bijvoorbeeld aan verwijzingen naar het juiste loket. Je kunt posters, beeldmateriaal en social media content naar eigen wens aanvullen met een logo, telefoonnummer of e-mailadres. Wil je meer informatie? Stuur dan een mail naar Schuldhulp@emma.nl. Je ontvangt dan een e-mail over de toolbox en een contentplanning.

0800-nummer voor hulp bij schulden

Afbeeldingsresultaat voor hulplijn

In een brief van staatssecretaris Van Ark lees ik dat een samenwerkingsverband van o.a. schuldhulpverleners en gerechtsdeurwaarders met een landelijke telefonische hulplijn de toegang tot de schuldhulpverlening snel, laagdrempelig, anoniem en transparant gaat maken. Burgers die te maken hebben met financiële problemen of schulden of mensen uit hun netwerk kunnen telefonisch kosteloos, anoniem en vrijblijvend hun vragen stellen over waar zij bij de gemeente terecht kunnen.

Van Schulden Naar Kansen

Het Jaaroverzicht 2018 van stichting Van Schulden naar Kansen is uit. Eerlijk gezegd lees ik jaarverslagen bijna nooit, maar deze is toch wel de moeite waard om eens goed door te bladeren. Bijvoorbeeld om als gemeente inspiratie op te doen voor nieuwe effectieve projecten.

Met VSNK willen we (ik zit in het bestuur) bijdragen aan een duurzame oplossing voor armoede. Dat doen we door tal van projecten te ondersteunen. En let op: 78% van de projecten werkt met deelnemers die zichzelf aanmelden i.p.v. plaats van bijvoorbeeld via de gemeente of via een wijkteam. Dus gemeenten kunnen hiermee het bereik van de doelgroep verbeteren.

Alle projecten worden door de Hogeschool van Amsterdam, lectoraat armoede interventies onderzocht op impact en effect.

De vier projecten die we in dit jaarverslag uitlichten zijn:

Amsterdam – Schoon Schip

Schoon Schip is een project binnen de Buurtwerkkamers Amsterdam, waarbij mensen worden ondersteund in het creëren van orde en overzicht in hun inkomsten en uitgaven.

Zwolle – Op Orde

Op Orde Zwolle is een samenwerkingsverband tussen vier organisaties (Sociaal Raadslieden en Formulierenbrigade van De Kern, WIJZ, Humanitas en SchuldHulpMaatje van Voor Elkaar Zwolle). Op Orde is het centrale aanmeldpunt voor hulp en advies bij thuisadministratie.

Arnhem – Euro-Wijzer

Euro-Wijzer ondersteunt vluchtelingen via een tweetalige groepstraining bij het ontwikkelen van financiële kennis, het creëren van een overzichtelijke administratie en het beheersen van uitgaven om schulden te voorkomen.

Rotterdam – Brand New Job

Brand New Job ondersteunt mensen om inkomsten te genereren door ze in drie stappen te begeleiden naar betaald werk.

Gedrag bepalender voor financiële problemen dan inkomen

27% van de huishoudens weet niet of ze recht hebben op tegemoetkomingen zoals toeslagen. Van de huishoudens met een laag inkomen weet 1 op de 6 dit niet. Dit blijkt uit het Nibud-onderzoek Geldzaken in de praktijk 2018-2019. Van de werkenden met wisselende inkomsten maakt 34% geen gebruik van tegemoetkomingen. Het Nibud vermoedt dat veel van hen onnodig geld laten liggen.

Het rapport specificeert niet om welke tegemoetkomingen het gaat en of het bijvoorbeeld ook om gemeentelijke tegemoetkomingen gaat. Van de gemeentelijke regelingen zoals bijzondere bijstand en kwijtschelding gemeentelijke belastingen weten we al wel dat deze veel minder bekend zijn bij de doelgroep dan bijvoorbeeld de landelijke zorgtoeslag en huurtoeslag.

In hetzelfde rapport staat ook dat het percentage huishoudens dat moeite heeft met rondkomen, weer op hetzelfde niveau is als voor de economische crisis. Net als in 2009 zegt nu 38% van de huishoudens moeite met rondkomen te hebben. Moeilijk of makkelijk rondkomen heeft niet alleen met de hoogte van het inkomen te maken. Ook mensen met lage inkomens zijn in staat om makkelijk rond te komen. Hoe je met geld omgaat, je financiële gedrag, is bepalender voor je financiële situatie dan de hoogte van het inkomen. Degenen die van huis uit hebben geleerd met geld om te gaan kunnen makkelijker rondkomen. Net als mensen die bedachtzaam zijn bij hun aankopen, sparen en een geordende administratie hebben.

Start landelijke campagne ‘Kom uit je schuld’

Op 27 mei 2019 geeft staatssecretaris van Ark het startsignaal voor de campagne Kom uit je schuld. De campagne is een initiatief van het ministerie van SZW en het Samenwerkingsverband Brede Schuldenaanpak.

Essentieel onderdeel van de campagne is dat op komuitjeschuld.nl wordt vermeld hoe en waar je in elk van de 355 gemeenten het beste terecht kunt voor schuldhulp. Gemeenten wordt daarom gevraagd voor 15 april a.s. een e-mail met deze informatie te sturen naar schuldhulp@emma.nl. Daarin staan vermeld: je gemeente, de websitepagina (zo specifiek mogelijk), het directe telefoonnummer, het e-mailadres (zo specifiek mogelijk).

Meer info over de campagne volgt later.

UWV gaat vroegsignaleren in Roermond

De gemeente Roermond en het UWV slaan de handen ineen om mensen met (dreigende) financiële problemen eerder te helpen. Dat hebben ze afgesproken in een convenant. UWV geeft met toestemming van de klant gegevens door aan de gemeentelijke schuldhulpverlening. Lees meer.

Roermond zet sinds een jaar of twee stevig in op preventie.

Kosten en baten van vroegsignalering

Hoeveel moet je als gemeente investeren in vroegsignalering van schulden, en wat levert het je uiteindelijk op? Vroegsignalering; draaiboek voor een maatschappelijke businesscase – gemaakt in opdracht van Schouders Eronder – geeft daar antwoord op. Een handig hulpmiddel om je bestuurders te overtuigen.

Afbeeldingsresultaat voor weegschaal balans

In een bijbehorend Excelbestand staan alle kosten- en batenposten genoemd. Je moet wel zelf de bedragen invullen. Zoek je daarvoor wat richtlijnen, bekijk dan eens de Maatschappelijke prijslijst, de Leidraad Vroegsignalering (§ 1.2) of het projectplan vroegsignalering Leiden (hoofdstuk 4). Daar worden ook verschillende onderzoeken aangehaald waaruit blijkt dat vroegsignalering loont.

Lees meer over kosten en baten:

Schaamte kan armoede in stand houden

Wie weinig te besteden heeft of in de schulden zit, gaat door schaamte gedrag vertonen waardoor de armoede in stand blijft en zelfs erger wordt. Dat concludeert sociaal psycholoog Arnoud Plantinga in zijn dissertatie.

Volgens Plantinga schaamt 1 op de 7 Nederlanders zich voor zijn of haar financiële situatie. De schaamte uit zich in stress, gepieker en het gevoel de controle kwijt te zijn. Deze groep betaalt rekeningen ook minder vaak op tijd en laat vaker rekeningen ongeopend om niet met hun geldzorgen geconfronteerd te worden. Ze zijn meer geïnteresseerd in statusverhogende aankopen. Ook zijn ze passiever, zoeken ze minder contact met anderen en hebben minder mensen om zich heen die hen zou kunnen helpen. Zij komen zo in een vicieuze cirkel terecht.

Aanbevelingen voor gemeenten

Plantinga geeft in Binnenlands Bestuur aanbevelingen voor gemeenten: ‘Zij moeten actief de boer op met hun minimaregelingen, omdat mensen met geldproblemen vaak geneigd zijn zich terug te trekken. Ook is het bij deze groep vanwege het risico op vereenzaming dus extra belangrijk om te waken voor vermindering van de sociale contacten. Vanwege de schaamte, is het naar verwachting een goed idee om de eerste hulpcontacten op anonieme wijze mogelijk te maken. Ook vind ik het gebruik van positieve rolmodellen interessant. Amstelveen presenteert filmpjes over een minimagezin en de manieren waarop dat gezin rondkomt. Dat vind ik een mooi voorbeeld van een manier waarop schaamte kan worden weggenomen.’

Eerder schreef ik al over de start van de campagne Niets extra’s? Niets om je voor te schamen in Aalsmeer.

Hoogleraar Gezondheidsbeleid Maria Jansen en de markante onderzoeker René Gabriels – ik had ooit les van hem – trokken eerder een beetje een vergelijkbare conclusie als Plantinga (filmpje).

Lezen ≠ Begrijpen

Vorige week verscheen het rapport Lezen ≠ Begrijpen. Het bundelt de meest recente onderzoeken naar schulden en laaggeletterdheid. Hieruit blijkt dat de helft van de mensen met financiële problemen grote moeite heeft met lezen. Zij belanden verder in de schulden door ingewikkelde communicatie van schuldeisers en schuldhulpverleners.

Het onderzoeksproject is uitgevoerd door Syncasso, Kredietbank Nederland, RuG en Stg. Lezen & Schrijven. Op lezenisnietbegrijpen.nl kun je de materialen van het project downloaden.  De resultaten worden besproken tijdens zes seminars.

Kijk ook eens op directduidelijk.nl. Over heldere overheidscommunicatie. Met handige tips, materialen en voorbeelden van andere gemeenten.

Eropaf bij beslag op bijstand of niet-betalen gemeentelijke belastingen

Afbeeldingsresultaat voor privacy

Help! Ik ben op zoek naar gemeenten die in het kader van vroegsignalering signalen van beslag op bijstandsuitkering of niet-betalen gemeentelijke belastingen doorgeven aan een Eropaf-team. Ik ben vooral op zoek naar een AVG-proof onderbouwing of grondslag voor het doorgeven van deze signalen zonder toestemming van de klant.

En verder – maar dat is meer uit nieuwsgierigheid – ben ik benieuwd of er gemeenten zijn die rond vroegsignalering afspraken hebben gemaakt met andere organisaties dan de gebruikelijke woningcorporaties, water- en energieleveranciers, zorgverzekeraars, SVB en gemeentelijke afdelingen. En dan vooral in het geval er nog geen toestemming is van de klant.

Bij voorbaat dank!

Een kaartje versturen, kleine moeite groot effect

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) zoekt rond schuldenproblematiek actief de samenwerking met gemeenten. In de gemeenten waar ikzelf actief ben, is de samenwerking rond bijvoorbeeld vroegsignalering heel prettig.

In diverse gemeenten geeft de SVB signalen door aan schuldhulpverleners of wijkteams als er beslag wordt gelegd op AOW of Anw. De SVB mag dat vanwege de privacywetgeving alleen doen met toestemming van de klant. Het lukt medewerkers van de SVB echter niet altijd om de klant te bereiken, bijvoorbeeld omdat er geen (actueel) telefoonnummer is. Om klanten toch te bereiken, bedachten ze de deels handgeschreven ansichtkaart. Hij valt op, komt persoonlijk over en is niet bij voorbaat beladen. Sommige klanten in een schuldensituatie openen geen enveloppen van instanties.

En het blijkt te werken! Ongeveer 70% van de klanten die de ansichtkaart ontvangt, neemt telefonisch contact op. De ansichtkaart wordt nu breder binnen de SVB ingezet, bijvoorbeeld bij het terugdringen van niet-gebruik AOW. En steeds meer gemeenten volgen het voorbeeld.

Geld en geweld

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is geld-en-geweld.jpg

Ik heb al een tijdje het boek Geld en Geweld op mijn leesplankje liggen, maar was er nog niet aan toegekomen er iets over te schrijven. RTLNieuws had daarvoor al wel tijd gevonden: Mishandelde vrouwen hebben vaak schulden: ‘Ik deed alles om hem te pleasen’ en Zorg+Welzijn ook: ‘Hulpverleners moeten over de schutting van hun eigen expertise kijken’.

Kwetsbare gezinnen en (jong)volwassenen die geweld in een afhankelijkheidsrelatie hebben meegemaakt, hebben vaak financiële problemen: chronische armoede, fikse schulden en te maken met een complex financieel systeem. Dit geeft financiële stress, zorgt voor spanningen en werkt averechts op herstel. Toch blijven deze problemen veelal onzichtbaar en hulpverleners weten zich hier vaak geen raad mee.

Geld en geweld schetst een beeld van cliënten in de geweldshulpverlening en hun complexe financiële problemen. Ook worden praktische handvatten beschreven die professionals kunnen gebruiken voor het signaleren, bespreekbaar maken, motiveren en ondersteunen van deze gezinnen en (jong)volwassenen.

Het boek is het resultaat van het project Geld en Geweld. Het richt zich op professionals in o.a. schuldhulpverlening, wijkteams, beleidsmedewerkers, bewindvoerders en schuldeisers. Er is ook een training Geld en Geweld.

Geen gezellig boek voor de Kerstdagen, maar toch maar even bestellen binnenkort!