Tagarchief: energiearmoede

Breaking: gemeenten krijgen € 30 miljoen om mensen met een laag inkomen en hoge energierekening deze winter te helpen

Posted on by

Dit artikel wordt vanaf 1 april 2026 niet meer bijgewerkt.

Met dit geld kunnen gemeenten meer doen om huishoudens met geldzorgen te bereiken en hulp bieden bij het verduurzamen van hun woning. Dat schrijft staatssecretaris Nobel in een Kamerbrief. Vorige maand al schreef hij dat dit een mogelijk alternatief was, mocht een herhaling van het energiefonds deze winter niet haalbaar blijken.

Anders dan bij het energiefonds mogen gemeenten geen geld uitkeren. Gemeenten kunnen dit geld besteden binnen de huidige wettelijke kaders en huidig instrumentarium. Denk bijvoorbeeld aan versterking van energiecoaches, Fix-brigades, Energiehelden, duurzame witgoedregelingen en andere initiatieven in het kader van de SPUK Energiearmoede. Er komt deze keer dus geen wettelijke mogelijkheid om bijvoorbeeld een energietoeslag of anderszins geld uit te keren.

Update 17 nov: Ik krijg vaak de vraag of het niet toch mogelijk is om inkomensondersteuning te bieden. In de Kamerbrief wordt immers gesproken over ‘inkomenssteun’ en in de beslisnota over ‘inkomensondersteuning’. Het antwoord is: ja, je mag individuele bijzondere bijstand verstrekken als de hoge energiekosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld als iemand op doktersadvies de verwarming hoger zet. Dat mochten gemeenten altijd al. Het feit dat nu de energietarieven hoog zijn, is (wettelijk gezien) geen bijzondere omstandigheid. Wat dus niet mag is generieke categorale bijstand zoals bij energietoeslag en energiefonds. Ik houd me aanbevolen voor goede ideeën om binnen de wettelijke kaders toch de nodige inkomensondersteuning te bieden of anderszins inwoners deze winter te helpen!*

* Update 21 nov: Hier een begin van een lijstje met mogelijke maatregelen, rijp en groen door elkaar, en mogelijk niet allemaal (snel) haalbaar:

  • Bied energieadvies en – coaching.
  • Ondersteun bij kleine energiebesparende maatregelen (tochtstrips, ledverlichting, radiatorfolie, cv-ketel optimaal instellen, slimme thermostaat, etc.).
  • Geef of leen geld voor grote energiebesparende maatregelen (zonnepanelen, muurisolatie, warmtepomp, etc.).
  • Help bij het kiezen van de beste energieleverancier.
  • Sluit een collectief energiecontract af voor minima.
  • Verstrek duurzaam witgoed in het kader van bijzondere bijstand.
  • Geef de mogelijkheid een brommer in te ruilen voor een e-bike.
  • Ga bij minimaregelingen uit van besteedbaar inkomen en houd rekening met energiekosten zoals Wageningen.
  • Verhoog goed gebruikte minimaregelingen zoals IIT, stadspas of meedoenregeling. Let op: dit is ongericht.
  • Verhoog in de regeling voor chronisch zieken en gehandicapten de tegemoetkoming voor energiekosten.
  • Corrigeer in de schuldhulpverlening het Vrij Te Laten bedrag (VTLB) maximaal voor energiekosten.
  • Maak een lokaal publiek-privaat energiefonds.
  • …

Lijst met inwoners die aanvraag deden bij Energiefonds

Binnenkort worden via een portal de data van 151.000 huishoudens gedeeld met gemeenten. Deze huishoudens hebben bij hun aanvraag bij het Energiefonds afgelopen voorjaar aangegeven open te staan voor hulp bij het verlagen van hun energierekening. In november ontvangen 6 tot 8 pilotgemeenten de data. Na een evaluatie begin december, ontvangen alle gemeenten de data.

Update 12 jan: Onderteken deze overeenkomst (.doc) en mail hem naar naar pmo@noodfondsenergie.nl. Je ontvangt vervolgens de lijst.

Update 6 feb: Opschaling samenwerking Tijdelijk Noodfonds Energie op VNG.nl.

Update 12 feb: in Gemeentenieuws van SZW lees je: Opschaling datadeling Tijdelijk Noodfonds Energie met gemeenten voor aanvullende ondersteuning aan huishoudens om energiekosten te verlagen.

Update 13 april: Gemeenten kunnen tot eind juni 2026 inwoners benaderen die vorig jaar aanklopten bij het Noodfonds Energie.

Verdeelsleutel

Gemeenten ontvangen in 2025 via de decembercirculaire € 10 miljoen en vervolgens in 2026 bij meicirculaire € 20 miljoen. In totaal dus € 30 miljoen. Dit wordt verdeeld op basis van het percentage energiearmoede per gemeente. Het is een ‘Decentralisatie-uitkering’ dus door gemeenten naar eigen inzicht te besteden.

Update 19 nov: Van SZW kreeg ik de energiearmoedepercentages 2024 die zullen worden gebruikt als verdeelsleutel (waarvoor dank!). In Verdeelsleutel_Energiearmoede_2024.xls heb ik op basis daarvan de bedragen per gemeente berekend. Volgens mij klopt het zo, maar voor de zekerheid zeg ik erbij dat je hieraan geen rechten kunt ontlenen. Let op: de percentages wijken voor sommige gemeenten best flink af van die van 4 jaar geleden (p. 7) die ik eerder deze week deelde.

Update 16 dec: Op p. 52 van de Decembercirculaire 2025 vind je de definitieve bedragen 2025 per gemeente. De bedragen voor 2026 volgen in de Meicirculaire 2026.

Volgend jaar: landelijk energiefonds

In de brief legt Nobel uit waarom een landelijk publiek-privaat energiefonds deze winter niet mogelijk is. In de winter van 2026/’27 komt er wel een publiek energiefonds.

Meer lezen

€ 50 miljoen voor Energiefonds heel misschien via gemeentefonds

Posted on by

Staatssecretaris Nobel reageerde vorige week op een motie die oproept om deze winter opnieuw directe inkomenssteun te organiseren voor huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen en om vaart te maken met de inrichting van een publiek energiefonds als opvolger van het Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE).

Nobel schetst verschillende scenario’s waarvan één scenario eigenlijk geen optie is: op korte termijn een publiek Energiefonds zonder private inleg. Dat leidt volgens Nobel tot forse financiële, juridische en maatschappelijke risico’s.

Scenario 1: Opnieuw een publiek-privaat fonds deze winter

Het eerste realistische scenario is dat er toch weer een publiek-privaat fonds komt. Bij het TNE werd meer dan één derde van de middelen door de energiesector ingelegd. Als de energiesector hiertoe opnieuw bereid is en de stichting TNE dit wil uitvoeren, kan voor komende winter opnieuw een TNE ingericht worden.

Scenario 2: € 50 miljoen via gemeenten naar financieel kwetsbare huishoudens

Een tweede scenario om deze winter alsnog de huishoudens in de financieel meest kwetsbare situatie te helpen is om eenmalig de € 50 miljoen deze winter te verstrekken aan gemeenten via het Gemeentefonds. Hiermee kunnen gemeenten ervoor kiezen om deze middelen in te zetten voor de huishoudens die financieel het meest kwetsbaar zijn. Individuele gemeenten zijn echter vrij om te kiezen hoe zij deze aanvullende Gemeentefonds-middelen besteden. De besteding kan dus per gemeente verschillen en daarmee betreft dit een ongerichte maatregel. Het Rijk kan wel aan gemeenten de suggestie doen om de middelen te besteden aan bijvoorbeeld de individuele bijzondere bijstand, vroegsignalering of bijvoorbeeld energie(besparings)hulp. Met het bovenstaande wil Nobel dan ook benadrukken dat dit scenario een wezenlijk ander effect heeft dan met het TNE de afgelopen jaren is bereikt. Dit scenario moet nog wel nader met de VNG besproken worden.

Vervolg

Het kabinet ziet het eerste scenario nu als de eerst te nemen stap, maar benadrukt ook dat als er wordt ingezet op één van de twee bovenstaande scenario’s, de € 50 miljoen niet meer kan worden ingezet als cofinanciering van het met Europese middelen op te zetten Sociaal Klimaatfonds, en dat er een groot risico op vertraging ontstaat in de geplande openingsdatum van het publieke energiefonds (winter 2026/2027), ook omdat dit veel ambtelijke inzet vraagt.

Lijst met inwoners die aanvraag deden bij Energiefonds

Posted on by

Bij de aanvraag voor een tegemoetkoming uit het Tijdelijke Noodfonds Energie konden inwoners vrijwillig toestemming geven om hun gegevens te delen met hun eigen gemeente.

Als je de samenwerkingsovereenkomst ondertekent die de VNG dit najaar rondstuurt, dan ontvang je de lijst met inwoners die toestemming gaven. Je kunt die inwoner dan heel gericht attenderen op mogelijkheden om de energierekening omlaag te brengen. Stuur bijvoorbeeld een energiecoach, Energieheld of Fixbrigadier eropaf!

In een pilot wordt onderzocht of en hoe dit een structurele aanpak kan worden bij de opvolger van het Energiefonds.

Lees meer op vng.nl

Er komt een meerjarig publiek Energiefonds

Posted on by

In een Kamerbrief schrijft staatssecretaris Nobel dat het kabinet werkt aan een publiek energiefonds voor de komende jaren. Dit fonds gaat huishoudens in een financieel kwetsbare positie ondersteunen bij het betalen van de energierekening. Het gaat om meerjarige inkomenssteun, in combinatie met hulp bij de verduurzaming van woningen. Het energiefonds komt in de plaats van het Tijdelijk Noodfonds energie, waarmee de overheid samen met de energiesector de afgelopen drie jaar huishoudens heeft ondersteund.

Voor het opzetten van het overheidsfonds is een wetswijziging en zorgvuldige voorbereiding nodig. Het kan daarom op z’n vroegst eind volgend jaar open. De inzet is dat kwetsbare huishoudens dan alsnog financiële steun over 2026 kunnen ontvangen. Hiervoor is vanuit de overheid € 60 miljoen beschikbaar. Het kabinet vult dit aan met € 174,5 miljoen vanuit het Europese Social Climate Fund, onder voorbehoud van goedkeuring van het voorstel door de Europese Commissie. De precieze looptijd van het fonds wordt nog uitgewerkt.

  • Aanvulling 3 juli 2025: Vandaag is een amendement aangenomen waarmee voor 2025 extra geld wordt vrijgemaakt voor een Energiefonds. Aan het eind van de zomer horen we hoe het kabinet dit oppakt.

Tijdelijk Noodfonds Energie gesloten

Posted on by

Vanochtend kwam het nieuws dat het Noodfonds Energie na amper een week alweer sluit. Kortgezegd: omdat het geld op is. We wisten dat het budget beperkt was, maar dat de deur nu al zo snel dichtgaat komt voor velen toch als een verrassing. In veel gemeenten waren de spreekuren voor hulp bij aanvragen de komende dagen volgepland. Het is erg zuur voor deze mensen dat zij nu achter het net vissen. Het Noodfonds adviseert deze mensen om contact op te nemen met hun gemeente of met hulporganisaties zoals Geldfit.

Kathmann, Lahlah en Kröger (allen GroenLinks-PvdA) hebben Kamervragen gesteld (28 april 2025).

Noodfonds Energie opent in week 21 april

Posted on by

De verwachting is dat kwetsbare huishoudens met een hoge energierekening in de week van 21 april een aanvraag kunnen indienen. Uiterlijk een week van tevoren maakt het Noodfonds bekend wanneer het loket opengaat.

Voor het eerst komen ook huishoudens met een blokaansluiting in aanmerking voor steun uit het fonds. De overige voorwaarden voor een aanvraag zijn hetzelfde als vorig jaar. De inschatting is dat zo’n 100.000 huishoudens steun kunnen krijgen.

Meer info op noodfondsenergie.nl.

Toch in 2025 opnieuw gebruikmaken van het energiefonds!

Posted on by

Kwetsbare huishoudens kunnen ook dit jaar via het Noodfonds Energie ondersteuning krijgen bij het betalen van de energierekening. Dat is de uitkomst van een nieuwe ronde gesprekken tussen het kabinet en de energiesector. Net als in voorgaande jaren gaat het om een publiek-privaat fonds en is de uitvoering belegd bij Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE). Het kabinet reserveerde voor 2025 €60 miljoen. De energiesector draagt de uitvoeringskosten.

Het is nog niet bekend wanneer huishoudens een aanvraag kunnen indienen. Wel lees je in het nieuwsbericht dat TNE tenminste 8 weken nodig heeft om het energiefonds operationeel te krijgen. Op noodfondsenergie.nl kun je je mailadres achterlaten als je op de hoogte wil blijven over de ontwikkelingen.

Ik ga ervan uit dat de aanvraagcriteria en -procedure ongeveer hetzelfde zullen zijn als in voorgaande jaren, maar ik lees niets daarover.

Twee maanden geleden leek het erop dat er geen energiefonds meer zou komen. En eerder deze maand bleek uit de internetconsultatie voor het Sociaal Klimaatfonds dat er hooguit op termijn weer een energiefonds zou komen.

Misschien toch een energiefonds? Reageer op internetconsultatie voor Sociaal klimaatfonds

Posted on by

Je kunt tot 28 februari reageren op de publieke internetconsultatie over het Sociaal Klimaatfonds. Dit fonds is bedoeld om de sociale gevolgen van de energietransitie op te vangen en kwetsbare huishoudens te ondersteunen bij verduurzaming en energiekosten. Het fonds biedt financiering om energiearmoede te verminderen, bijvoorbeeld via inkomensondersteuning of investeringen in verduurzaming. Gemeenten spelen hierin een belangrijke rol, zowel in de uitvoering als in het bereiken van de juiste doelgroepen.

Het Nederlandse fonds wordt opgezet met geld uit het Europese Social Climate Fund. Er is ongeveer €720 miljoen beschikbaar voor Nederland voor de periode 2026-2032. Het kabinet zal na de internetconsultatie plannen voor de Nederlandse invulling indienen bij de Europese Commissie.

De voorstellen

  • Tijdelijke steun bij het betalen van de energierekening en structurele verduurzaming van woningen voor huishoudens met een laag inkomen. Dit gaat over subsidies of leningen voor huishoudens om woningen te verduurzamen. Dit is gekoppeld aan gerichte financiële steun voor huishoudens die tijdelijk hun energierekening niet kunnen betalen¸ bijvoorbeeld door het oprichten van een energiefonds;
  • Zorgen dat huishoudens en personen met vervoersarmoede duurzaam kunnen (blijven) reizen. Bijvoorbeeld door het stimuleren van elektrisch vervoer, deelmobiliteit of de aanleg van fietsinfrastructuur. Maar ook door financiële ondersteuning in de vorm van een regionaal ov- vervoerbewijs dat geldig is in zowel de bus, tram, metro als trein. Om huishoudens te helpen om over te schakelen naar elektrisch vervoer wordt gedacht aan een inruilregeling. Mensen met een laag inkomen kunnen dan een premie krijgen om hun oude fossiele auto in te wisselen voor een (tweedehands) elektrische auto.;
  • Hulp aan micro-ondernemingen (bedrijven met minder dan tien medewerkers) om hun energieverbruik te verminderen. Dit gebeurt door de inzet van energiefixers die langskomen bij bedrijven en direct energiebesparende maatregelen nemen. Zo worden de energiekosten direct lager;
  • Het opnieuw financieren van twee maatregelen waarover al eerder is besloten en die al op de Rijksbegroting staan: (1) Leningen via het Warmtefonds aan woningeigenaren en vve’s om substantiële energiebesparende maatregelen uit te laten voeren en (2) 25% korting op motorrijtuigenbelasting elektrische auto’s tussen 2026 en 2029.

Update aanpak energiearmoede

Posted on by

Het kabinet sprak in het Regeerprogramma de ambitie uit om te werken aan de betaalbaarheid van de energierekening en een rechtvaardige energietransitie om problemen voor veel huishoudens te verminderen, ook voor huishoudens met een kleine portemonnee en middeninkomens. Gisteren gaf het kabinet een update van de aanpak.

Verlenging specifieke uitkering aanpak energiearmoede

Gemeenten ontvingen in drie tranches in 2022 en 2023 in totaal €550 miljoen voor de aanpak van energiearmoede via de SPUK Aanpak Energiearmoede. Hiermee kunnen gemeenten kwetsbare huishoudens in huur- en koopwoningen ondersteunen met energiebesparende maatregelen. Bekijk de FAQ’s voor gemeenten. De uitvoeringstermijn van deze SPUK wordt verlengd t/m 2027 zodat gemeenten meer tijd hebben voor de uitvoering.

Energiefonds

Voor zowel 2025 als 2026 reserveert het kabinet €60 miljoen voor een energiefonds voor huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen. Op dit moment overlegt het kabinet met diverse partijen, zoals energieleveranciers, woningcorporaties, banken, gemeenten en maatschappelijke organisaties, over de vormgeving ervan. De wens van alle partijen is om toe te werken naar een meer lange termijnoplossing in plaats van alleen een tijdelijke compensatie. Over de inrichting van een energiefonds wordt de Kamer nader geïnformeerd.

En verder

Het kabinet ondersteunt een samenwerkingsverband van Energie Samen, de Fixbrigade Nederland en de Energiebank waarmee zij 50 lokale initiatieven ondersteunen en versterken en het netwerkprogramma van Milieu Centraal ‘Energiehulp vanuit vertrouwde kring voor huurders in energiearmoede‘.

PS: Met een FIXbrigade zorg je voor het verduurzamen van woningen, bied je werkgelegenheid en bestrijd je armoede. Kijk hier of er in jouw gemeente al een FIXbrigade is en hoe je kunt aansluiten.

€200 miljoen voor energiefixers

Posted on by

Het kabinet stelde in maart €200 miljoen beschikbaar voor de opschaling van energiefixteams waarmee kwetsbare huishoudens in huur- en koopwoningen ondersteund kunnen worden. Hiervan is €35 miljoen specifiek gereserveerd voor 20 stedelijke focusgebieden. Vandaag spraken ministers en burgemeesters van deze focusgebieden af om een deel hiervan in te zetten om ‘energiefixers’ op te leiden in de wijken zelf. Hiermee wordt niet alleen gewerkt aan de verduurzaming van woningen, maar kunnen ook werkzoekenden in de wijk de arbeidsmarkt op geholpen worden.

Het Energiefixteam in Nijmegen

Tot 31 mei geld aanvragen voor woningisolatie voor o.a. lage inkomens en mensen in schuldsanering

Posted on by

Stem even af met je collega’s die bij de gemeente gaan over Wonen. Gemeenten kunnen namelijk bij het rijk geld aanvragen voor isolatie van woningen. Voor lage inkomens en mensen in schulden zijn er extra mogelijkheden.

Begin 2022 presenteerde het rijk het Nationaal Isolatieprogramma. Het doel is om 2,5 miljoen woningen te isoleren in de periode tot en met 2030, met de nadruk op de 1,5 miljoen slecht geïsoleerde woningen. Een belangrijke actielijn van dit programma is de isolatie van 750.000 slecht geïsoleerde koopwoningen via gemeenten.

Gemeenten kunnen van 1 maart tot en met 31 mei 2023* een voorstel indienen voor de eerste tranche. Hiervoor is €206 miljoen beschikbaar. Deze woningen moeten uiterlijk in 2026 geïsoleerd zijn. In 2024 en 2025 kun je aanvragen voor de tweede en derde tranche.

Je ontvangt gemiddeld €1.460 per woning. Dit bedrag kun je combineren met de landelijk beschikbare subsidies. Bijvoorbeeld met de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) van gemiddeld 30% voor isolatiemaatregelen bij het nemen van minimaal twee maatregelen, of 15% bij het nemen van één maatregel. Voor de voorfinanciering van de investering kan gebruik gemaakt worden van het Nationaal Warmtefonds. Dit fonds biedt voor lagere inkomens financiering aan met een rente van 0%.

De gemeente kan er voor kiezen om sommige eigenaar-bewoners meer of juist minder dan €1.460 te geven. Je kan maximaal €4.100 per woning geven. Alleen voor eigenaar-bewoners die in aanmerking komen voor een energietoeslag of die in schuldsanering zitten geldt geen maximum.

Lees meer in de ‘Brief aan gemeenten over lokale aanpak isolatie‘ (12 december 2022).

Aanvulling d.d. 10 juni 2023: Let op: de aanvraagtermijn is verlengd tot 31 oktober 2023 en er is €100 miljoen extra beschikbaar! Dat lees je op deze pagina.

Noodfonds Energie van start

Posted on by

Het langverwachte Tijdelijk Noodfonds Energie is vandaag van start gegaan. Het Noodfonds betaalt voor huishoudens die in aanmerking komen voor steun, een deel van de energierekening van oktober 2022 tot en met maart 2023.

Doelgroep

  • Bruto inkomen tot 200% sociaal minimum (incl. vakantiegeld);
  • Huishouden heeft zelf een contract voor gas, stroom en/of stadswarmte;
  • De rekening is hoger dan 10% tot 13% van het inkomen.

Vergoeding

Het Noodfonds betaalt het deel van de energierekening dat meer is dan 10% tot 13% van het inkomen:

Inkomen (% van sociaal minimum)Noodfonds betaalt deel van de energierekening
tot 160%boven 10% van het bruto-inkomen
160 – 200%boven 13% van het bruto-inkomen

Aanvragen

Rechthebbenden vragen de tegemoetkoming aan met een app via geldfit.nl/energie. Na DigID-inlog worden o.a. inkomensgegevens opgehaald bij de Belastingdienst en uitkeringsinstanties. Kloppen deze gegevens niet, dan kun je de gegevens niet corrigeren, maar wel bezwaar maken. Huishoudens geven zelf de termijnbedragen van hun energierekening door. De aanvraag wordt volledig geautomatiseerd afgehandeld. Het Noodfonds maakt het bedrag over naar de energiemaatschappij, die vervolgens zorgt dat het bij de aanvrager terechtkomt.

Door het verschil in energierekeningen vanwege het prijsplafond per 1 januari 2023, moeten inwoners twee aanvragen indienen: een aanvraag over laatste kwartaal 2022 en eerste kwartaal 2023.

Gemeenten

Gemeenten hebben geen rol in de uitvoering. Wel relevant om te weten: aanvragers krijgen een schriftelijke afwijzing. Hier kun je naar vragen als er bijvoorbeeld een gemeentelijke energieregeling wordt aangevraagd. SZW heeft eerder aangegeven dat gemeenten het Noodfonds – ondanks dat het een privaat fonds is – kunnen aanmerken als voorliggende voorziening voor bijzondere bijstand en gemeentelijke energieregelingen (maar niet voor de energietoeslag).

Initiatief

Het is een initiatief van energieleveranciers, de NSR en SchuldenlabNL. Het Rijk ondersteunt met een subsidie van maximaal €50 miljoen.

Energietoeslag: voorschot verstrekken of toch maar niet?

Posted on by

Beluister hier de uitzending van Pointer op Radio 1 van afgelopen zondag over o.a. het ‘duivelse dilemma’: als je er als gemeente voor kiest om (ambtshalve) het voorschot uit te keren, dan kan dat alleen aan mensen die er vorig jaar ook al recht op hadden. Zij krijgen dan deze zomer de resterende €800. Maar de mensen die vorig jaar geen recht hadden, hebben nu dus ook geen recht op het voorschot en krijgen dus slechts €800.

SZW legitimeert dat door erop te wijzen dat de situatie in 2023 anders is, omdat er recent tal van (koopkracht)maatregelen zijn ingevoerd zoals het energieplafond, verhoging sociaal minimum, 2x €190 korting op energienota, verbreed waarborgfonds en het binnenkort te lanceren noodfonds energiekosten.

En vorige week liet het ministerie opnieuw aan de VNG weten dat gemeenten toch echt niet mogen vooruitlopen op invoering van de wetswijzing. Gemeenten kunnen dus pas vanaf de zomer de resterende €800 energietoeslag uitkeren.

NB. Je kunt wel in je beleid opnemen dat “de Energietoeslag 2023 €1.300 bedraagt of €800 als je het voorschot al hebt ontvangen”, maar dan draai dus je als gemeente zelf op voor de extra kosten. Die extra kosten zitten vooral in het uitkeren van een voorschot aan mensen die er volgens de criteria 2023 geen recht op zouden hebben.

PS: denk in de comments even mee over meer opties, want het is nog best ingewikkeld, vind ik.

Energiearmoede 2022 per gemeente

Posted on by

TNO presenteert vandaag nieuwe energiearmoedecijfers. Bekijk op de interactieve kaart hoe jouw gemeente ervoor staat. Download ook het rapport Energiearmoede in Nederland 2022 en de factsheet.

TNO deed ook onderzoek naar de samenhang met gezondheid. Wat blijkt (geen verrassing): hoe meer energiearmoede, hoe hoger de gezondheidskosten. Dat lees je in het rapport Gezondheidskosten en energiearmoede.

De eerste vier jaar van m’n leven woonde ik in dit huis in Nieuweschans (Oldambt), de gemeente met – na Heerlen en Vaals – de meeste energiearmoede.

Energietoeslag 2023 á €800 mag je in tweede helft van het jaar uitkeren

Posted on by

Op slag van Kerst werd het wetsvoorstel Wijziging Participatiewet ivm Energietoeslag 2023 gepubliceerd. De verwachte invoering van de wet is juni 2023. Het richtbedrag is €800. Je mag dit pas uitkeren zodra de wet in werking is getreden. Je mag uitkeren t/m 31 december 2023.

Er zijn geen grote wijzigingen t.o.v. de energietoeslag 2022. Studenten zijn net als vorig jaar uitgesloten. Ook dak- en thuislozen en jongeren tot 21 jaar zijn uitgesloten.

De energietoeslag 2022 bedroeg €1.800 waarvan je €500 in 2022 of 2023 mocht uitkeren.

Stimulansz stelt in de eerste helft van 2023 een handreiking en modeldocumenten op voor de energietoeslag 2023.

Lees alle artikelen over de energietoeslag.

Aanvulling d.d. 10/1: De VNG roept het kabinet op om gemeenten – net als vorig jaar – de mogelijkheid te geven om vooruit te lopen op de wetswijziging.

Gemeente Twenterand komt met maatwerkregeling voor energiekosten

Posted on by

Ter inspiratie – De raad van Twenterand wil dat iedereen ongeacht het inkomen in aanmerking komt voor een maatwerkregeling en heeft nadrukkelijk niet gekozen voor het uitbreiden van de doelgroep van de energietoeslag. De regeling is niet geënt op de bijzondere bijstand (art. 35 P-wet).

Morgen wordt de Adviesnota behandeld in het college. Daarna wordt de raad verzocht de Verordening vast te stellen op 20 december. De inhoud is dus nog onder voorbehoud.

Rijk werkt aan energietoeslag 2023

Posted on by

Gemeenten mogen zoals bekend opnieuw een energietoeslag uitkeren. Welke huishoudens voor een vergoeding in aanmerking komen, is afhankelijk van inkomen en peildatum:

  • Huishoudens die in 2022 op maximaal. 120% van het sociaal minimum leefden, ontvangen een extra toeslag van €500. Voor 2022 ontvangen zij dan in totaal €1.800.
  • Is hun inkomen op peildatum 1 januari 2023 nog steeds maximaal 120%, dan ontvangen zij daarbovenop in 2023 nog een toeslag van €800. Is hun inkomen op peildatum 1 januari 2023 hoger dan 120%, dan ontvangen zij geen extra toeslag.
  • Huishoudens die in 2022 leefden van meer dan 120% en waarvan het inkomen op peildatum 1 januari 2023 onder de 120% zakt, hebben in 2023 recht op een energietoeslag van €800.

De energietoeslag 2022 komt dus op een totaalbedrag van €1.800. Daarvan kan de additionele €500 in 2022 of 2023 worden uitgekeerd. De energietoeslag 2023 is €800. Deze verdeling is zo omdat er al €500 miljoen is toegevoegd aan het budget van 2022. Het kabinet had in totaal €1,4 miljard toegezegd voor extra energietoeslag, dus daarmee valt het budget voor 2023 lager uit: €900 miljoen inclusief uitvoeringskosten.

Nog onduidelijkheid over Wet energietoeslag 2023*

SZW heeft aangegeven dat gemeenten de beleidsvrijheid hebben om een andere afweging te maken en voor zowel 2022 als 2023 €1.300 euro uit te keren. Om een goede afweging te maken, is het voor gemeenten belangrijk om inzicht te hebben in de Wet energietoeslag 2023. Het ministerie werkt aan die wet en het is nog onduidelijk wanneer erover wordt gecommuniceerd.

Bron: Divosa

(* Er wordt gesproken over een ‘Wet energietoeslag 2023’, maar ik vermoed dat het straks weer gewoon via de categoriale bijzondere bijstand gaat)

Bijna driekwart van doelgroep energietoeslag wordt bereikt

Posted on by

Dat is de stand van zaken t/m juni, volgens onderzoek van Divosa. Daaruit blijkt ook dat 34% van de gemeenten budget tekort komt voor de toeslag en/of uitvoeringskosten. Nog eens een derde heeft hier nog geen zicht op. 13% komt precies uit en 18% houdt budget over.

Het grootste deel wordt ambtshalve uitgekeerd:

De meeste gemeenten hanteren een inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum:

Voor 58% van gemeenten komt deze grens overeen met die van het lokale armoedebeleid. Voor 17% van de gemeenten wijkt de grens juist naar boven af. Dit zijn niet per se de gemeenten die voor 130% hebben gekozen.

Studenten

In 53% van de gemeenten komen studenten niet in aanmerking. Veel gemeenten die de energietoeslag beschikbaar stellen voor studenten èn een relatief grote studentenpopulatie hebben, verbinden extra voorwaarden aan de aanvraag (zoals bewijs energienota en adres op eigen naam). Gemeenten worden niet vergoed voor deze studenten door de Rijksoverheid en kiezen er dus voor om eigen middelen in te zetten.

Individuele bijzondere bijstand

Bij tweederde van de gemeenten is het mogelijk om een aanvraag voor individuele bijzondere bijstand in te dienen voor energielasten (in dit artikel vind je voorbeelden van Utrecht en Den Haag). Bij 91% van deze gemeenten is de aanvraagprocedure toegankelijk voor inwoners die buiten de randvoorwaarden van de energietoeslag vallen. Inwoners die al de energietoeslag hebben ontvangen, kunnen bij 61% van deze gemeenten ook nog een aanvraag individuele bijzondere bijstand indienen. De meeste gemeenten zien overigens dat het nog niet storm loopt op de aanvragen individuele bijzondere bijstand. Een derde van de gemeenten heeft de individuele bijzondere bijstand (nog) niet ingeregeld.

Uitvoeringscapaciteit

Het mogelijke gebrek aan uitvoeringscapaciteit speelt voor 61% van gemeenten een rol bij het opstellen van de randvoorwaarden. 80% van de gemeenten geeft aan dat de reguliere werkzaamheden (enigszins) onder druk komen te staan door de uitvoering van de bijzondere bijstand. Hiervan geeft maar liefst 39% aan dat deze werkzaamheden sterk onder druk zijn komen te staan. Hoe is de uitvoering geregeld:

Energietoeslag mogelijk verhoogd naar € 1.300

Posted on by

De VNG stelt in een brief*, in afwijking van wat de VNG eerder zei, dat gemeenten het toch mogelijk kunnen maken om de doelgroep die €800 krijgt, €500 extra te geven. Premier Rutte zei gisteren in het Kamerdebat: ‘We willen daar als kabinet serieus met de gemeenten naar kijken.’

‘De VNG zegt ook dat ze niet kunnen garanderen dat iedereen die €500 nog dit jaar krijgt. Dat zal ook een stukje volgend jaar in lopen, dus dan moet je wel zorgen voor een wetswijziging, zodat het iets kan doorlopen in 2023. Dat lijkt mij geen bezwaar’, zegt Rutte. ‘De VNG zegt ook: wijzig de doelgroep niet. Je praat over 1 miljoen mensen, zeg ik uit mijn hoofd, die €500 extra krijgen. Het nadeel is natuurlijk dat je een cutoff point hebt op 120%. Daarboven gebeurt verder niks, dus dat moet allemaal worden gewogen in augustus, als we praten over het bredere inkomens- en koopkrachtbeeld. Ik merk dat nu op. Het kabinet zegt in de brief: het lijkt ons verstandig om dat te wegen in augustus. Ik heb vanavond al drie keer gezegd: als de Kamer het wenselijk vindt om daar vanavond een besluit over te nemen, dan staan wij daar volledig voor open.’

Minister Kaag kondigt aan dat minister Schouten nog deze week iets zal zeggen over studenten en hun recht op de energietoeslag.

* Annemieke Wildenburg, bedankt voor het opsnorren van deze brief!

Rotterdam keert vanaf half maart energietoeslag uit

Posted on by

Het college van Rotterdam heeft gisteren besloten niet te wachten op de wetswijziging en eerder tot uitbetaling van de energietoeslag over te gaan. Dat staat in deze raadsbrief.

De eenmalige energietoeslag van € 200 wordt in tranches toegekend aan Rotterdammers met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm:

  • Bijstandsgerechtigden ontvangen het bedrag als eenmalige gift medio maart automatisch op hun rekening. Deze Rotterdammers zullen vooraf per brief de beschikking ontvangen;
  • Rotterdamse huishoudens, waarvan de gegevens vanuit het lokale minimabeleid bekend zijn, ontvangen in de periode half maart tot half april automatisch het bedrag op hun rekening. Ook zij ontvangen dit bericht vooraf via een brief. Het gaat bijvoorbeeld dan in Rotterdam om huishoudens met AOW-tegoed, IIT of kwijtschelding afvalstoffenheffing. Daarbij spelen privacyaspecten en de wettelijke bepalingen vanuit de AVG ook een rol. Niet in alle gevallen zijn de in de administratie opgenomen persoonsgegevens ook daadwerkelijk te gebruiken voor dit doel. Daar waar dit nodig is zal het college minder stringent de privacyregels toetsen. Deze afwijking zal, indien noodzakelijk, gemeld worden aan de Autoriteit Persoonsgegevens;
  • Huishoudens aan wie de energietoeslag niet batchmatig kan worden toegekend door de gemeente, kunnen, wanneer zij voldoen aan de gestelde criteria, een beroep doen op de energietoeslag. Het daartoe in te richten digitale loket om een aanvraag in te dienen zal naar verwachting eind april
    opengaan. Het gaat daarbij onder meer om werkende armen, IOW-gerechtigden, AOW-gerechtigden zonder aanvullend pensioen en zelfstandigen met een laag inkomen.

Rotterdammers kunnen voor de laatste informatie kijken op Rotterdam.nl of bellen naar 14 010.

Update gemeentelijke energietoeslag

Posted on by

Minister Schouten heeft vandaag het wetsvoorstel, dat nodig is om de gemeentelijke energietoeslag te kunnen verstrekken, voor advies naar de Raad van State gestuurd.

In Gemeentenieuws wordt bevestigd dat gemeenten zelf een inkomensgrens mogen bepalen, en dat er geen vermogenstoets hoeft plaats te vinden. Je mag ambtshalve verstrekken aan bijstandsgerechtigden, maar ook aan andere minima waarvan je de rekeningnummers hebt.

Bekijk de budgetten per gemeente (let op: zelf berekend, dus geen garanties). Gemeenten hoeven geen aparte financiële verantwoording aan het Rijk af te leggen.

Schouten schrijft: ‘Daarbij bezie ik nog de mogelijkheden om gemeenten bij de uitvoering van de eenmalige energietoeslag te ondersteunen, bijvoorbeeld door het opstellen van voorbeelden van beleidsregels en beschikkingen.’

Het kan dus nog wel even duren* voordat je kunt gaan uitkeren 🙁 En gezien de huidige ontwikkelingen is het zeer de vraag hoeveel zoden €200 aan de dijk zet. De PVV deed eerder deze week al een initiatiefwetsvoorstel om het bedrag te verhogen naar €600.

Wat kun je nu al doen

Wacht niet op het landelijke beleidskader, maar kijk wat je nu al kunt doen. En kijk even wat Platform31 te bieden heeft:

Aanvulling: de VNG verzoekt SZW om gemeenten de mogelijkheid te geven om te anticiperen.

€200 miljoen voor gemeentelijke energietoeslag wordt verdeeld volgens verdeelsleutel bijzondere bijstand

Posted on by

Dus niet volgens de verdeelsleutel energiearmoede die EZK hanteerde voor Ondersteuning aanpak huishoudens met energiearmoede (vanaf p. 6).

Bekijk hier de budgetten per gemeente (linker kolom). Zelf berekend, dus geen garanties.

Naar verwachting wordt ‘deze week of volgende week’ het landelijk beleidskader gepubliceerd. Houd dit blog in de gaten.

Volgende week meer duidelijkheid over kaders gemeentelijke energietoeslag

Posted on by
Wachten – luciennedraaijer

Volgende week dinsdag 1 februari vindt er een Bestuurlijk Overleg Energiearmoede plaats waarin SZW, VNG en Divosa het landelijk kader voor de gemeentelijke energietoeslag vaststellen. Divosa zal er vanuit deze pagina naar verwijzen. Je vindt er straks ook info over de ondersteuning die Divosa biedt bij de implementatie. En uiteraard lees je alles ook op dit blog.

Zonder borg overstappen naar goedkope energieleverancier

Posted on by

Via Gezondverzekerd vergelijkt BS&F zorgverzekeringen voor minima in jouw gemeente. Vanwege de stijgende energiekosten is Gezondverzekerd uitgebreid met de mogelijkheid om energieleveranciers te vergelijken. Ze hebben bovendien afspraken gemaakt met energieleveranciers zodat inwoners direct worden toegelaten en geen borg hoeven te betalen.

Gemeenten die gebruikmaken van Gezondverzekerd kunnen zonder meerkosten gebruikmaken van dit aanbod. Lees meer.

Breaking: categoriale bijzondere bijstand voor energiekosten

Posted on by

Huishoudens met een laag inkomen krijgen eenmalig ongeveer € 200 aan categoriale bijzondere bijstand als tegemoetkoming voor de stijgende energieprijzen. Daarvoor wordt € 200 miljoen vrijgemaakt. Dit schrijft staatssecretaris Wiersma in een brief aan de Tweede Kamer.

Het is een generieke regeling met weinig beleidsvrijheid voor gemeenten. Bijstandsgerechtigden ontvangen het bedrag automatisch. Andere groepen kunnen zich bij de gemeente melden. Om deze groep te informeren wordt samen met de VNG en Divosa publiekscommunicatie opgezet. Er is geen vermogenstoets. Ik vermoed dat gemeenten wel zelf inkomensgrenzen mogen bepalen, zodat ze ‘kunnen aansluiten bij het gemeentelijk minimabeleid’.

Ook huishoudens met schulden hebben direct profijt van de tegemoetkoming. Op een tegemoetkoming via de bijzondere bijstand geldt namelijk een beslagverbod.

Planning

Het besluit vereist een wetswijziging. Die zal zo snel mogelijk worden ingediend. Daarnaast zal het kabinet samen met de VNG en Divosa een uniforme uitvoering – ten aanzien van de doelgroep en het richtbedrag – zoveel mogelijk bevorderen door het opstellen van (niet-bindende) richtlijnen. De kaders hiervan volgen zo mogelijk nog dit jaar. Het streven is om in het eerste kwartaal van 2022 te starten met het uitkeren van de tegemoetkoming.

Financiën en verantwoording

De € 200 miljoen wordt via de algemene uitkering van het gemeentefonds aan gemeenten verstrekt. De uitvoering via de categoriale bijzondere bijstand impliceert dat er geen verantwoording aan het rijk over de besteding van de middelen hoeft plaats te vinden. Ik weet niet welke verdeelsleutel wordt gehanteerd. Zie hier de budgetten per gemeente met de verdeelsleutels bijzondere bijstand respectievelijk energiearmoede. Heb ik zelf berekend, dus geen garanties!

Andere energieregelingen

Naast deze € 200 miljoen voor gemeentelijke inkomensondersteuning is er € 150 miljoen voor energiebesparende producten en energieadvies. Dat budget gaat ook naar gemeenten. In de nota van wijziging vind je vanaf p. 6 een toelichting en de budgetten per gemeente. Hierbij is overigens de verdeelsleutel energiearmoede gebruikt.

Daarnaast is er de verlaging van de energiebelasting. Deze verlaging is generiek, dus niet alleen voor minima. Voor een huishouden met een gemiddeld verbruik scheelt dit ongeveer € 400 op jaarbasis.

Correctie: 2 regelingen energiearmoede

Posted on by
Energierekening stijgt | Zo profiteert u hiervan | Gaslicht.com

De regeling die SZW momenteel ontwerpt samen met de VNG is een andere dan de regeling waarvoor Economische Zaken en Klimaat € 150 miljoen vrijmaakt voor gemeenten! Sorry als ik je op het verkeerde been zette...

  1. De regeling van SZW is een inkomensregeling. Staatssecretaris Wiersma noemde vorige week de categorale bijstand en de bijzondere bijstand als opties hiervoor. Een TONK-achtige regeling en ophoging van de huurtoeslag zijn ook opties die worden verkend. Voor zover ik weet zijn er nog geen budgetten bekend. Wiersma informeert de Tweede Kamer vóór 15 december.
  2. Die van EZK is vooral gericht op energiebesparende producten en energieadvies. In de nota van wijziging lees je vanaf p. 6 een toelichting en de budgetten per gemeente. Lees ook: 150 miljoen euro voor aanpak energiearmoede kwetsbare huishoudens op rijksoverheid.nl. Misschien kunnen EZK en VNG een oploopje organiseren om ideeën en collegevoorstellen uit te wisselen?
https://twitter.com/LeesDitEven/status/1468628290097274894

Regeling energiekosten minima (update)

Posted on by

Onlangs schreef ik dat er een regeling aan komt om minima te compenseren voor de energiekosten. Afgelopen donderdag zei staatssecretaris Wiersma daarover in de Tweede Kamer: ‘Specifiek voor deze groep […] zijn we met gemeenten concrete maatregelen aan het uitwerken. Ik heb net een aantal opties genoemd: de categorale bijstand en de bijzondere bijstand. Ik zou me daarvoor zo gericht mogelijk willen inzetten. We komen dan denk ik op uit op een bedrag van rond de €200, of misschien wel meer, dat er voor deze groep mensen extra bijkomt.’ en: ‘Dat wil ik in ieder geval snel met uw Kamer delen, in ieder geval voor het debat over armoede en schulden, half december.’

Interactieve kaart met energiearmoede per gemeente en wijk

Posted on by
In Zuidoost-Drenthe meeste huishoudens met 'energiearmoede' - RTV Drenthe

Ruim een half miljoen huishoudens leeft volgens TNO in energiearmoede. Zij hebben een hoge energierekening, meestal een slecht geïsoleerd huis en een laag inkomen.

Op de interactieve kaart (scroll naar de start-knop) zie je hoe het staat met de energiearmoede in jouw gemeente.

Volgens TNO hebben energiearmoede en inkomensarmoede met elkaar te maken, maar vallen de verschijnselen lang niet altijd samen. “Energiearmoede ligt geconcentreerder. In slechts 5 gemeenten en 7% van de wijken is meer dan 10% van de huishoudens energiearm. Dat maakt gericht beleid per gemeente of regio eenvoudiger.”

Energiemarkt slaat op hol

Vorige week lazen we op nos.nl: Door een unieke samenloop van omstandigheden lopen de prijzen voor elektriciteit en gas dit jaar ongekend hard op. Als de prijzen zo hoog blijven, wacht miljoenen huishoudens met variabele tarieven na 1 januari een fors hogere energierekening. Wie op dit moment een nieuw contract afsluit, betaalt ook al snel tientallen euro’s per maand meer.

Wat kunnen gemeenten doen

Via de bijzondere bijstand de energierekening betalen, mag niet. Maar je kunt er wel voor zorgen dat woningen van vooral minima geïsoleerd en energiezuinig zijn. En geef voorlichting over hoe je energie kunt besparen en een voordelig energiecontract kunt afsluiten. Op energiearmoede.nl vind je handige instrumenten om hiermee aan de slag te gaan. Meer voorbeelden op dit blog #energiearmoede.

Breda focust op werkende arme

Posted on by

Het college van Breda presenteert haar beleidsplan armoede en schulden. Het plan moet nog worden vastgesteld door de raad.

Het is een mooi compleet beleidsplan met een paar interessante maatregelen. In de hoofdstukken 5-7 wordt elke paragraaf samengevat met een kopje ‘wat gaan we doen’. Een paar highlights:

  • Er komt een preventieteam dat zich o.a. richt op scholen en het vinden van werkende armen. Ook worden ervaringsdeskundigen ingezet.
  • Via lokale en regionale werkgevers en netwerken van zelfstandigen worden werkende armen opgespoord. Hierbij worden het Ondernemersteam en het Werkgeversservicepunt ingezet en er worden bijeenkomsten en studiedagen georganiseerd.
  • Er komt een financieel spreekuur voor ZZP-ers.
  • Breda ondersteunt minima die willen werken aan hun gezondheid (deels volgens JOGG-aanpak).
  • Energiearmoede wordt aangepakt met ontzorgprogramma’s, energiecoaches en een ‘groene lening’. In de Verordening voor het Woonabonnement komt een financieel arrangement, zodat minima goedkoper kunnen lenen (ook als zij een BKR-beschadiging hebben).
  • Er komt een drempelbedrag voor bijzondere bijstand, maar niet voor werkende armen, ZZP-ers zonder bijstand en AOW-ers.
  • Breda gaat vaker saneringskredieten verstrekken. ‘Uiteindelijk willen wij in 90% van de gevallen een saneringskrediet verstrekken’ 😉
  • Een schuldenafkoopfonds wordt ingezet voor inwoners met kleine schulden tot ongeveer €5.000. In tegenstelling tot bij een krediet of lening hoeft deze bijdrage niet altijd te worden terugbetaald.
  • De collectieve zorgverzekering maakt plaats voor maatwerk (zoals in Emmen).