Gemeente en beschermingsbewind

In januari gaf ik een samenvatting van de discussie over beschermingsbewind en de kosten daarvan voor gemeenten. We zijn inmiddels weer een stapje verder:

  • De Branchevereniging voor Professionele Bewindvoerders en Inkomensondersteuners (BPBI) heeft in het kader van het project ‘Samen Verder‘ een modelconvenant (.docx) opgeleverd voor betere samenwerking tussen gemeenten en bewindvoerders.
  • Bij drie rechtbanken is recent een pilot gestart. Hierin zal, in de fase dat de rechtbank een verzoek ontvangt tot onderbewindstelling, de gemeente in de gelegenheid worden gesteld om de betrokkene alternatieve hulp aan te bieden. Hierbij is ook het project Inclusieve Stad betrokken.

Lees ook: Rijk steekt kop in het zand bij beschermingsbewind (VNG).

Aanvulling d.d. 4 sept.: Taco Schaafsma attendeert me erop dat Groningen nog weer een stapje verder is (zie reacties). In een collegebrief aan de raad onderscheidt de gemeente vanaf p. 3 de volgende mogelijkheden om grip te krijgen op de kosten van beschermingsbewind:

  1. Beschermingsbewind door de gemeente zelf als voorliggende voorziening. Net als Deventer. De vraag is echter of de gemeente hiermee commerciële bewindvoerders oneerlijk beconcurreert. De ACM (Autoriteit Consument en Markt) doet hierover binnenkort uitspraak.
  2. Acquisitie en verbeteren van de communicatie en werkprocessen.
  3. Meer grip op de vaststelling noodzaak beschermingsbewind.
  4. Geen bijzondere bijstand voor de kosten van extra werkzaamheden in verband met schulden.
  5. Aanscherping draagkrachtcriteria.

€ 8 miljoen om armoede en schulden tegen te gaan

Afbeeldingsresultaat voor zak met geld euroGoede initiatieven die armoede en schulden tegengaan kunnen ook de komende 2 jaar mogelijk worden gemaakt. Staatssecretaris Klijnsma heeft de subsidieregeling armoede en schulden verlengd naar 2018 en 2019. Sinds vandaag staat de regeling in de Staatscourant en zijn de thema’s bekend waarvoor maatschappelijke organisaties subsidie kunnen aanvragen.

Thema’s
Voor subsidie in 2018 en 2019 komen projecten in aanmerking die zich richten op:

  1. de ondersteuning van mensen die moeite hebben om mee te doen in de maatschappij;
  2. het bereiken en motiveren van moeilijk bereikbare groepen mensen met financiële problemen;
  3. het versterken van aandacht voor armoede en schulden in het sociaal domein, onder meer in de wijkaanpak;
  4. de voorbereiding van en begeleiding van jongeren in de leeftijdgroep18-/18+ ter preventie van schulden.

Aanvragen indienen
Op 1 februari 2018 opent de subsidieregeling en kunnen organisaties aanvragen indienen. In het najaar van 2017 organiseert het ministerie een voorlichtingsbijeenkomst voor potentiële aanvragers. Hoe, waar, wanneer en wat de voorwaarden zijn wordt tegen die tijd bekend gemaakt. Wilt u op de hoogte worden gehouden? Stuur dan een email naar sub.reg.armoedeschulden@minszw.nl en houd www.dus-i.nl in de gaten.

Gemeenten konden tot nu toe niet gebruikmaken van de subsidieregeling. Ik neem aan dat dat in 2018 en 2019 opnieuw het geval is.

 

Utrechtse cliënten langer in de opvang door geldproblemen

Bij een meerderheid van cliënten in de maatschappelijke opvang vormen schulden de belangrijkste belemmering voor uitstroom naar zelfstandig wonen. Dat blijkt uit onderzoek in Utrecht.

Voor 51% van de opvangpopulatie was het hebben van schulden een belemmering voor zelfstandig wonen. Voor de daklozen liep dat percentage zelfs op tot 67%.

Op twee fronten lopen hier de maatschappelijke kosten flink op: rond maatschappelijke opvang en schulden. Catch-22. Lees de column Schaf huisuitzettingen gewoon af van IPW. Het is in Nederland niet mogelijk onverzekerd te zijn voor ziektekosten. Moeten we dat ook niets eens regelen voor huisvesting?

Gerelateerde berichten:

ldh

Opnieuw Stedenestafette rond armoede en schulden

De Stedenestafette bestaat uit een reeks congressen waar gemeenten innovatieve aanpakken van schulden en armoede met elkaar delen. In 2010 werd de eerste estafette gestart in het kader van het Europees jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Op 27 juni jl. beet Vlaardingen het spits af van een nieuwe reeks. Vlaardingen geeft het estafettestokje door aan de gemeente Den Bosch. Op de website van SWN lees je wat meer hierover. Ik heb verder nog geen planning kunnen vinden of info over mogelijkheden om als gemeente aan te haken.

De Stedenestafette is een initiatief van de VNG, Sociaal Werk Nederland, NVVK, Landelijke Cliëntenraad en Divosa en wordt gesubsidieerd door het ministerie van SZW.

Stedenestafette Vlaardingen visueel verslag totaal

Aanvulling d.d. 8 sept.: Ik heb inmiddels begrepen dat er in totaal 4 gemeenten zullen meedoen. Het heeft dus een minder grote schaal dan 7 jaar geleden toen volgens mij 25 gemeenten meededen. Welke 2 gemeenten na ‘s-Hertogenbosch aansluiten, is nog niet bekend. De deelnemende gemeenten bepalen in principe zelf aan wie zij het estafettestokje overdragen. Waarschijnlijk organiseert ‘s-Hertogenbosch in december een conferentie. De andere 2 gemeenten volgen in 2018. Meer info bij projectleider Christophe Geuskens.

Interessant congres over Schulden en Armoede

Jaarcongres Schulden en Armoede 2017

Op 15 september organiseren Divosa en HOEZO! Congressen hun 3e jaarcongres Schulden en Armoede onder de titel ‘Eigen schuld?’

Het congres draait dit jaar om vragen zoals: Hoe zelfredzaam zijn mensen en hoe verstandig zijn hun financiële beslissingen? Hoe worden mensen met schulden zelfredzamer en wat is hierbij je rol als professional? Hebben overheden nog wel een realistisch beeld van die zelfredzaamheid van burgers?

Eigen schuld, dikke…?
Met dit congres willen de organisatoren de zaak eens van een andere kant bekijken: hoe kunnen we de zelfredzaamheid van mensen vergroten? Will Tiemeijer van de WRR gaat dieper in op deze vraag en Tamara Madern neemt je mee in de veelbelovende aanpak Mobility Mentoring, wat kunnen gemeenten hier echt mee? Programmamanager Christophe Geuskens introduceert het gezamenlijke en ambitieuze kennis- en professionaliseringsprogramma van NVVK, VNG, Sociaal werk Nederland, LCR en Divosa. En er is een politiek café met leden van de Tweede Kamer onder wie René Peters (CDA) en Linda Voortman (GroenLinks). Ten slotte belicht huisarts en docent huisartsgeneeskunde Pieter Barnhoorn ‘eigen schuld’ vanuit zijn expertise en vraagt zich af: slaan we te ver door in eigen verantwoordelijkheid? In hoeverre is een patiënt zelf verantwoordelijk voor zijn kwaal?

Bekijk het volledige programma op www.schuldhulpverleningenarmoede.nl.

Schulden.nl

Vandaag is schulden.nl gelanceerd. Mensen die zich melden via de website of tel. 0800-8482257 krijgen gratis hulp bij het oplossen van hun financiële problemen. Schuldeisers betalen deze hulp. Binnen 14 dagen is er een oplossingsperspectief. Indien nodig wordt contact gelegd met instanties die verder kunnen helpen, zoals de gemeentelijke schuldhulpverlening. Schulden.nl is een initiatief van PLANgroep en Zuidweg & Partners.

Eerder al was er het 155-noodloket voor (zelfstandig) ondernemers van het IMK.

Dit zijn initiatieven van private ondernemingen. In juni werd in de Tweede Kamer het voorstel gedaan een landelijk noodnummer in het leven te roepen. Klijnsma zal onderzoeken of er behoefte is aan een niet-privaat alternatief.

‘Rondkomen van de bijstand is mogelijk’

Gisteren was ik bij het zeer boeiende Nibudcongres Wat is genoeg? Bovenstaande stelling, en vooral onderstaande verklaring daarbij, vatten het congres voor mij samen.

Ja, je kunt rondkomen van een inkomen op het sociaal minimum, mits:

  1. je heel goed met je geld kunt omgaan. Maar de lat ligt inmiddels wel verschrikkelijk hoog. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving concludeerde eerder deze week dat de samenleving voor een groeiende groep Nederlanders te ingewikkeld is geworden. Uit ander onderzoek blijkt dat mensen door gebrek aan tijd en geld niet de meest verstandige keuzes maken. En de Ombudsman noemt de veronderstelde zelfredzaamheid ‘een illusie’.
  2. je gebruikmaakt van alle voorzieningen. Maar we hebben er met zijn allen zo’n kerstboom van gemaakt, dat rechthebbenden de voorzieningen niet kennen, niet in aanmerkingen denken te komen, zich schamen of de aanvraag te ingewikkeld vinden.
  3. er niets misgaat. Er is nauwelijks afloscapaciteit om een schuld af te lossen. Als er een schuld ontstaat, beland je zo in een neerwaartse spiraal. Per ongeluk €100 teveel kinderopvangtoeslag ontvangen? Je koelkast èn je wasmachine geven in dezelfde week de geest? Een ongeluk zit in een klein hoekje. En hoe langer je op het sociaal minimum zit, hoe kwetsbaarder de situatie wordt.
  4. je geen hoge ‘persoonlijk onvermijdbare kosten’ hebt. Denk aan een hoge huur, terwijl er geen andere woningen beschikbaar zijn. Of hoge kosten voor zorg, dieet of vervoer. De befaamde voorbeeldbegrotingen van het Nibud gaan uit van gemiddelden. Als jij daar flink van afwijkt, wordt het heel lastig.
  5. je genoegen neemt met heel weinig. Het Nibud rekent voor dat sommige huishoudens geen of nauwelijks budget hebben voor ‘sociale participatie’. Uitgaan, verjaardagsfeestje en vakantie schieten er bij in. En je kinderen kunnen niet op voetbal of muziekles als er daarvoor in jouw gemeente geen tegemoetkoming is.

Kijk nog even in het Nibuddossier schuldpreventie.

Amsterdam krijgt voortaan seintje bij ophopende verkeersboetes

Zodra Amsterdammers achterstanden oplopen bij het betalen van hun verkeersboetes, geeft het CJIB een seintje zodat schuldhulpverleners poolshoogte kunnen nemen. Wethouder Vliegenthart is met het CJIB in gesprek over een proef. Als deze succesvol verloopt, hoopt Amsterdam deze aanpak naar de hele stad uit te breiden.

En misschien wel naar heel Nederland?

Bron: Parool

Rekenschema voor vaststelling bestuurlijke boete

Afbeeldingsresultaat voor rekenmodelDe expertgroep Fraudewet heeft een rekenmodel ontwikkeld voor de vaststelling van de bestuurlijke boete. Dit rekenmodel is gebaseerd op de bepalingen in de wet, de uitspraak van de CRvB over draagkracht en op keuzen die door veel gemeenten zijn gemaakt.

In het rekenmodel wordt voor bijstandsgerechtigden een beslagvrije voet van 90% van de bijstandsnorm gehanteerd.

Het rekenmodel en meer info vind je op de website van de VNG.

Aantal wanbetalers zorgpremie per gemeente

Mensen die hun verplichte zorgpremie niet betalen, belanden in de wanbetalersregeling.

Gemeenten kunnen van het CAK een overzicht krijgen van het aantal mensen in de wanbetalersregeling, uitgesplitst per doelgroep. Zie voorbeeld van Dordrecht.* En zie dit Excel-bestand met de aantallen en achtergrondkenmerken in jouw gemeente. Deze cijfers hebben als peildatum 31-12-2015 en zijn waarschijnlijk aan de hoge kant. Het aantal wanbetalers is in het jaar daarna namelijk met 11,6% gedaald.

Let op: het is misschien even schrikken als je ziet, dat er veel meer wanbetalers zijn dan alleen de bijstandsgerechtigde. Die je misschien al kent vanuit de speciale wanbetalersregeling voor bijstandsgerechtigden.

Om deze nieuwe doelgroep niet-bijstandsgerechtigde wanbetalers gericht te benaderen, heb je extra capaciteit nodig. En de Burgerservicenummers van de betreffende wanbetalers. Er wordt gewerkt aan een ministeriële regeling om dat laatste mogelijk te maken. Het CAK verwacht ‘later dit jaar’ op basis daarvan de BSN’s aan gemeenten te mogen leveren.

Verder goed om te weten: Zorgverzekeringslijn (min. VWS) geeft gratis workshops door het hele land over het voorkomen en oplossen van zorgverzekeringsschulden. Zij leggen uit hoe de wetgeving in elkaar zit en welke rechten en plichten mensen hebben.

*Met dank aan Alex Buchinhoren van Sociale Dienst Drechtsteden die mij hierop attendeerde.

Naschrift d.d. 28 juni 2017: Inmiddels kreeg ik deze link, waaruit blijkt dat de uitwisseling op BSN al vanaf 1 juli mogelijk wordt.

€500.000 subsidie beschikbaar voor onderzoek

Afbeeldingsresultaat voor subsidieVanaf heden kunnen gemeenten projectvoorstellen indienen om onderzoek te doen naar hun eigen praktijk rond schuldhulpverlening en armoedebestrijding. Subsidie wordt beschikbaar gesteld vanuit het kennisprogramma Vakkundig aan het werk van het ministerie van SZW, VNG, UWV, ZonMw en Divosa.

Voor de programmalijn schuldhulpverlening en armoedebestrijding is in totaal €500.000 beschikbaar. Er kunnen 2 projecten van maximaal €250.000 worden gehonoreerd. Focus van dit onderwerp ligt op onderzoek naar wat werkt om problematische schulden en armoede te bestrijden. Nog specifieker gaat het om onderzoek naar gedragsverandering bij klanten. De maximale looptijd van een project is 3 jaar.  Je kunt tot 3 oktober 2017 een projectvoorstel indienen.

Lees alles over subsidieaanvraag op zonmw.nl.

Kun je hulp gebruiken bij het bedenken van een goede onderzoeksvraag of het vinden van de juiste onderzoeker die jouw vraag kan onderzoeken? Kijk dan op Eerste Hulp Bij Onderzoek van Divosa. En inhoudelijk sparren mag ook met ondergetekende.

Factsheet armoedebeleid en schuldhulpverlening

Het G32-stedennetwerk presenteert de Factsheet Armoedebeleid en Schuldhulpverlening.

Deze factsheet geeft bondige info over de problematiek, mogelijkheden voor ondersteuning, oplossingsrichtingen ontwikkelingen in wet- en regelgeving en verwijzingen naar relevante publicaties.

Handig om hiermee je bestuurders bij te praten of een hoofdstukindeling voor je beleidsplan te maken. En natuurlijk komen alle onderwerpen aan bod in de introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening aanstaande maandag.

Instroom Wsnp daalt voor zesde jaar op rij

Voor het zesde jaar op rij daalt de instroom in de Wsnp (bron: Bureau Wsnp):

Eerder lazen we dat het aantal aanmeldingen voor gemeentelijke schuldhulpverlening de afgelopen jaren stabiel bleef (bron: NVVK):

Aanmeldingen schuldhulpverlening

En in Huishoudens in de rode cijfers (nov. 2015) lazen we dat het aantal onzichtbare problematische schulden juist flink is toegenomen in 2015 t.o.v 2012.

Schuldhulpverlening voor ondernemers

Ik werd op Business Radio door Jacqueline Zuidweg geïnterviewd over schuldhulpverlening voor zelfstandig ondernemers. Luister en lees mijn blog. Ik zou het mooi vinden als de gemeentelijke afdelingen schuldhulpverlening en BBZ elkaar wat beter weten te vinden en afstemmen.

Geldboek
Vorige week werd een update van het Geldboek voor ondernemers gepresenteerd. Het Geldboek bevat alle basisinformatie over geldzaken, financiering vinden, administratie en belastingen.

Congres
Kom naar het congres Ondernemers en schulden op 15 juni in Bunnik.

Meer zzp’ers vragen bijstand aan
Het aantal bijstandsaanvragen door zelfstandige ondernemers is onverwacht met 12% toegenomen in het eerste kwartaal, zo lees ik op de website van het IMK. Ook krakkemikkige schuldhulpverlening voor zzp’ers en onderbenutting of zwakke uitvoering BBZ kunnen leiden tot meer instroom in de bijstand. Dan zijn de kosten net zo goed voor rekening van de gemeente.

Tot slot, lees op dit blog ook nog even Schuldhulpverlening aan zelfstandigen (maart 2017) en kijk in de rubriek Werkenden & Zelfstandigen.

Werknemer met schulden kost werkgever €13.000

Infographic Nibud

62% van de werkgevers heeft te maken met werknemers die in de schulden zitten, zo meldt het Nibud. Zo’n werknemer kost de baas zo’n €13.000 per jaar. Bijvoorbeeld vanwege stress, ziekteverzuim of de administratieve kosten als er beslag wordt gelegd op het loon.

Ruim de helft van de werkgevers ziet personeel met schulden als een groot risico. Ze kosten niet alleen geld, maar diefstal en fraude ligt ook op de loer. Ook zijn werknemers met grote schulden vatbaarder voor omkoping, vermoeden werkgevers.

Wat kun je als gemeente doen?
Doe werkgevers een aanbod en biedt schuldhulpverlening op de werkvloer. Benader ook SW-bedrijven! Lees de handreiking Schuldhulpverlening in bedrijf met goede voorbeelden en modellen van samenwerking tussen gemeenten en werkgevers. En wijs werkgevers op de websites financieelgezondewerknemers.nl en nibud.nl/werkgevers.

Bedankt Joke de Kock, succes Marco Florijn!

Joke de Kock gaf gisteren tijdens het NVVK-congres ‘Oog voor de ander’ het (voorzitters)stokje over aan Marco Florijn. Joke trad in 2010 aan als voorzitter en is vorige week benoemd tot erevoorzitter van de NVVK.

Jetta Klijnsma en Joke de Kock bedanken elkaar

De NVVK als een schip in een woeste zee. Nadja Jungmann kijkt terug met Joke de Kock en vooruit met Marco Florijn (links)

 

 

 

 

Aantal aanmeldingen schuldhulp blijft stabiel

Het Jaarverslag 2016 van de NVVK is gisteren gepubliceerd. Let op: niet alle gemeenten zijn verbonden aan de NVVK . De cijfers zijn dus niet 100% representatief voor Nederland. Ze geven wel mooi inzicht in trends.

In het jaarverslag is te lezen dat het aantal aanmeldingen de laatste jaren stabiel is:

Aanmeldingen schuldhulpverlening

Bron: NVVK (grafiek door mijzelf gemaakt)

En verder:

  • Iemand in de schuldhulpverlening heeft in 2016 een gemiddelde schuld van €40.300. Dit is een lichte afname t.o.v. 2015 (€42.900). De schuld is verdeeld over gemiddeld 15 schuldeisers.
  • Het aantal mensen met een eigen woning dat zich voor hulp bij hun schulden heeft gemeld, is voor het eerst sterk afgenomen. In de voorgaande jaren was dit steeds ca. 14% van het totaal aantal aanmeldingen. In 2016 is dit percentage gezakt tot 8%.
  • Meer mensen met een uitkering of laag inkomen. 51% heeft inkomen uit een uitkering. 65% heeft een inkomen op minimumloonniveau of lager. Dit is een toename van bijna de helft t.o.v. 2 jaar geleden toen 44% een minimumloon of lager had en ongeveer evenzoveel mensen een modaal inkomen.
  • Vaker hulp om financiën op orde te brengen en te houden. 74% kreeg budgetcoaching. Voor meer dan 51.000 mensen werd budgetbeheer ingezet.
  • Het aantal aanvragen met niet-regelbare schulden nam af met 35% t.o.v. 2015.

Instroom, doorstroom en uitstroom schuldhulpverlening

Vorige week bood staatssecretaris Klijnsma het rapport ‘Schuldhulpverlening in Nederland’ aan aan de Tweede Kamer. De centrale onderzoeksvraag in het rapport luidt: Hoe groot is de instroom, doorstroom en uitstroom van de gemeentelijke schuldhulpverlening op landelijk niveau, en wat zijn de resultaten en uitgaven?

De onderzoekers concluderen dat er helaas te weinig gegevens beschikbaar zijn om hierop een goed, eenduidig antwoord te geven. Voor sommige fases van de schuldhulpverlening zijn echter wel betrouwbare cijfers beschikbaar, en voor andere fases maken een onderzoekers een zo goed mogelijke raming:

(Klik om te vergroten of bekijk tabel op p.6 van het rapport)

Wat kan je hiermee als gemeente? Niet zoveel. Hoewel, misschien is het aardig om deze absolute, landelijke aantallen uit te drukken in percentages en deze te vergelijken met de lokale cijfers. Als je tot de conclusie komt, dat de in-, door- en uitstroomcijfers in jouw gemeente afwijken, kun je gaan zoeken naar een verklaring.

Tot slot, de Algemene Rekenkamer trok vorig jaar ook al de conclusie dat we geen goed beeld hebben van de effectiviteit van de schuldhulpverlening.

Schuldpreventie in Breda

Met een City Challenge zocht Breda naar de beste ideeën ‘om (grote) schulden bij inwoners te voorkomen’.

Het plan ‘Een held met geld?!’ is als winnaar uit de bus gekomen. Volgens het plan worden een jaar lang elke maand events en challenges georganiseerd in verschillende wijken in Breda. Denk aan een ‘moneymarket’ waar bewoners in contact komen met initiatieven en handige tools die helpen met geldzorgen. Of een ‘wijk-tegen-wijk’ challenge, waarin bewoners van verschillende wijken tegen elkaar strijden om zoveel mogelijk te besparen in een maand.

Bekijk ook de inzendingen die op 2 en 3 eindigden:

  • Mr. Money – Preventie onder jongeren. Met o.a. een app.
  • Hierrr met je rekening – Jongeren kunnen een openstaande rekening laten betalen door een particulier, bedrijf, vereniging of de gemeente. De jongere levert hiervoor een tegenprestatie.

De winnaar krijgt €25.000 om het plan uit te voeren. Er waren in totaal 79 inzendingen. In maart is een nieuwe City Challenge gestart.

Incassovrije wijk door Amargi

Vorige week was ik bij een bijeenkomst van Schuldenlab070. In Schuldenlab070 werken maatschappelijke partners en de gemeente Den Haag samen om innovatieve oplossingen voor schulden en armoede te ontwikkelen. De bijeenkomst was het startsein voor de ‘Incassovrije wijk’.

De uitvoering vindt plaats onder de naam Amargi. Amargi is een vereniging van mensen die zich met elkaar willen bevrijden van geldzorgen. Dit doen zij in ‘spaarkringen’ van 8-10 personen onder begeleiding van een vrijwilliger. Om er vroeg bij te kunnen zijn, werkt Amargi samen met woningcorporaties, zorgverzekeraars en maatschappelijke organisaties. Samen kijken de deelnemers of iemand krijgt waar hij recht op heeft en waarop kan worden bespaard en maken ze een budgetplan. Deelnemers kunnen via SNS Bank twee rekeningen krijgen (een voor vaste lasten en een voor de rest) om meer overzicht te krijgen. Ook kan er een alarmering worden ingesteld bij de bank zodat de vrijwilliger automatisch op de hoogte wordt gebracht als er iets misgaat.

De pilot Incassovrije Wijk is een initiatief van de coöperatie Goede Gieren. Naast Den Haag start de Incassovrije Wijk ook in Hilversum.

Het initiatief startte onder de noemer ‘Incassovrije wijk’. Zie hier het vooronderzoek.

Voorbeeldprojecten schuldpreventie

In het Jaarverslag 2016 van de Delta Lloyd Foundation worden vanaf p.14 tientallen projecten gepresenteerd in de onderstaande 4 categorieën. Deze projecten worden gefinancierd en onderzocht in de 5 gemeenten waar de Foundation actief is. Ter inspiratie voor andere gemeenten!

1. Orde en overzicht
Mensen hebben inzicht in hun inkomsten en uitgaven. Zij hebben overzicht over hun administratie en bewaren hun administratie geordend in een map.

2. Kennis en begrip
Mensen beschikken over basale rekenvaardigheden; zij begrijpen de gevolgen van financieel handelen en weten welke instanties antwoord kunnen geven op financiële vragen. Daarnaast kunnen zij financiële risico’s inschatten.

3. Inkomen genereren
Mensen vinden een (nieuwe) functie of werkervaringsplaats of maken gebruik van de inkomensondersteunende maatregelen waar zij recht op hebben.

4. Uitgaven beheersen
Mensen geven niet meer uit dan zij aan inkomsten hebben. Zij kunnen zowel op de korte als op de lange termijn hun uitgaven plannen (economisch keuzegedrag).

Schuldhulpverlening aan zelfstandigen

Vandaag heb ik bij het Platform Bbz een presentatie gegeven over schuldhulpverlening aan ondernemers. Ik kwam tot de ontdekking dat een belangrijke verwijzing nog ontbreekt op mijn blog: de Werkwijzer Dienstverlening voor zelfstandigen met schulden inrichten (Divosa, mei 2014).

Daarin vind je o.a. diverse aanpakken voor schuldpreventie en vroegsignalering (hoofdstuk 3), zoals het 155-noodloket (155 red een bedrijf). Dit is een initiatief van IMK en gemeenten om vroegtijdig met zelfstandigen in nood in gesprek te komen. De ondernemer wordt na telefonische aanmelding binnen 24 uur uitgebreid telefonisch te woord gestaan door een ervaren adviseur. Het project is in een groot aantal gemeenten opgestart en blijkt veel ondernemers snel van waardevolle praktische adviezen te voorzien. Vooral de makkelijke toegang (telefonische aanmelding, geen formulieren) maakt dat ondernemers zich sneller melden.

In hoofdstuk 4 lees je over de verbinding tussen Bbz en schuldhulpverlening. Met een Bbz-krediet kun je ook schulden saneren. De werkwijze is ongeveer hetzelfde als in de reguliere minnelijke schuldhulpverlening. Verschil is dat het Bbz-krediet rentedragend is en alleen beschikbaar voor ondernemers met een huishoudinkomen op het sociaal minimum. Daarnaast kan een aflosperiode worden overeengekomen die langer is dan bij een reguliere minnelijke schuldregeling (dus langer dan 3 jaar).

Blader ook nog eens door de Handreiking Bestrijding van armoede onder zelfstandigen. Hij is wat gedateerd (2010), maar bevat nog steeds een paar waardevolle tips en trucs. Bijvoorbeeld over het vormgeven van minimaregelingen zodanig dat ook zelfstandigen ervoor in aanmerking komen.

Huur te duur…

Afbeeldingsresultaat voor huurwoningKijk, dat is goed nieuws: In Utrecht opnieuw minder mensen uit huurhuis gezet. En dat ondanks het feit, dat Nederland in de EU heel slecht scoort op betaalbaarheid huisvesting. En tegelijkertijd lees ik ook dat dat betaalrisico’s bij huurders vaak langdurig van aard zijn.

Betaalbaarheid huisvesting
Dakloosheid neemt (behalve in Finland) in alle EU landen toe. Voor Nederland valt op dat het bij de vier sterk dalende landen op de ranglijst staat. De oorzaak hiervan is het feit dat inmiddels 15% van de gehele bevolking een te groot deel van het inkomen aan huisvesting kwijt is. Van de mensen met een minimum inkomen is meer dan de helft teveel geld kwijt aan huisvesting.

In slechts 4 EU landen wordt meer uitgegeven aan huisvesting dan in Nederland. Het percentage huishoudens dat meer dan 40% van het besteedbaar inkomen uitgeeft aan huisvesting is in Nederland zeer hoog. 15% van alle huishoudens besteedt meer dan 40% van het inkomen aan huisvesting. Van de huishoudens met een minimuminkomen besteedt 51% daarvan meer dan 40% van het inkomen aan het betalen van de huisvesting.

Opvallend is dat vooral jonge mensen financieel in een risicovolle situatie verkeren vanwege de hoge kosten van huisvesting. In Nederland betaalt 73% van alle jongeren meer dan 40% van hun besteedbaar inkomen aan huisvesting. Het gemiddelde in de EU is 48%. Deze situatie is misschien ook een verklaring voor het feit dat Nederlandse jongeren steeds langer thuis blijven wonen (gemiddeld tot hun 25e jaar). Het risico op problematische schulden voor jongeren stijgt ook, zo blijkt uit het andere rapport waar ik in mijn inleiding aan refereer:

Betaalrisico’s huurders
Een ‘betaalrisico’ verwijst naar het risico dat een huishouden de woonlasten niet kan betalen, omdat het inkomen onvoldoende is voor het betalen van de netto huur en de noodzakelijke maandelijkse uitgaven voor het levensonderhoud. Van de 384.000 huurders die in 2012 moeite hadden om hun maandelijkse woonlasten en de kosten van het levensonderhoud te betalen, had ongeveer de helft 3 jaar later nog steeds een betaalrisico. Langdurige betaalrisico’s komen vooral voor onder jongvolwassenen en ZZP’ers. Naarmate huurders langer een betaalrisico hebben, wordt de kans om daar nog van af te raken kleiner.

Wat te doen?

Lees Ruim 4.600 huisuitzettingen door huurachterstand – wat te doen? (apr. 2016), Beter een kleine huurschuld betalen dan een groot, duur probleem creëren (okt. 2016) en Amsterdam helpt huurders met laagste inkomens (juni 2016).

Nagekomen berichten

Marie-Louise Voors verlaat Delta Lloyd Foundation

Afbeeldingsresultaat voor marie-louise voorsVandaag heb ik een bestuursvergadering met de immer vrolijke Marie-Louise. Maar vandaag met een voor ons sombere boodschap: na tien jaar als oprichter en manager van de Delta Lloyd Foundation en trekker van het programma Van schulden naar kansen gaat zij voor een mooie nieuwe kans. We zullen je aanstekelijke enthousiasme missen, Marie-Louise! Vanmiddag drinken we een borrel op je afscheid!

‘Beslagvrije voet ook toepassen bij bankbeslag’

Afbeeldingsresultaat voor onvoldoende saldoWanneer beslag wordt gelegd op uitkering/loon moet de beslagvrije voet worden toegepast. Die regel geldt nu al, en zal nog steeds gelden als straks de vereenvoudigde beslagvrije voet wordt ingevoerd.

Maar de beslagvrije voet geldt niet bij beslag op de bankrekening.

Beslagleggers kunnen dus op de dag waarop loon/uitkering worden gestort, alsnog beslag leggen op het hele bedrag. Dat ondergraaft de werking van de beslagvrije voet natuurlijk enorm. De Ombudsman roept de regering daarom op wettelijk te regelen dat ook bij bankbeslag de beslagvrije voet wordt toegepast.

Belastingdienst, CJIB, DUO, LBIO, SVB en UWV hebben – vooruitlopend op wetgeving – met elkaar afgesproken de beslagvrije voet bij bankbeslag ‘informeel’ te zullen respecteren. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) heeft aangegeven dat gerechtsdeurwaarders dit alleen kunnen als hun opdrachtgevers daarmee akkoord gaan.

Lees meer op de website van de Nationale ombudsman en bekijk de uitzending van Vara’s Kassa hierover. Lees op schuldinfo hoe bankbeslag werkt.

Naschrift d.d. 18 mei. Tijdens het NVVK-congres ‘Oog voor de ander‘ meldde staatssecretaris Klijnsma dat ook zij vindt, dat bij bankbeslag de beslagvrije voet moet worden gerespecteerd.

Introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening

Op 15 mei geef ik de eendaagse introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening.

Tijdens deze eendaagse cursus wordt u bijgepraat over actualiteiten, wet- en regelgeving, aard en omvang van de problematiek, beleid en uitvoering, trends en ontwikkelingen rond armoedebeleid en schuldhulpverlening. Na deze cursus kunt u niet een schuldregeling opzetten of een aanvraag bijzondere bijstand afhandelen. Wel overziet u het hele beleidsterrein en kunt u uw eigen werkzaamheden plaatsen in een breder perspectief. U kunt beleid maken en de uitvoering managen.

Voor wie

  • Afbeeldingsresultaat voor trainingVoor beginners, maar ook voor meer ervaren collega’s die bijvoorbeeld op een deelterrein werkzaam zijn en eens over de schutting willen kijken.
  • Voor vrijwilligers, professionals, uitvoerenden, managers, beleidsmedewerkers en bestuurders.
  • Voor vertegenwoordigers van: gemeente, woningcorporatie, kredietbank, maatschappelijk werk, maatschappelijke opvang, nutsbedrijf, fonds, kerk, cliëntenraad, UWV, wijkteam, voedselbank, GGD, sociaal raadslieden, bewindvoering, etc

Lees meer over programma, kosten en aanmelding.

 

Vlog: verkiezingen 2017

Vandaag was ik op bezoek bij Joke de Kock, hoofd schuldhulpverlening in Tilburg, voorzitter NVVK én ze staat op #12 van de PvdA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Ik vroeg haar wat ze gaat doen als ze in de Tweede Kamer komt.

Haha, mijn eerste, wat onbeholpen vlog. Ongeknipt, met excuses voor beeld en geluidskwaliteit. Maar hé, ik heb het wel geprobeerd!

Verder over de verkiezingen. Bekijk de documentaireserie Middenland (klik op items die rechts in beeld verschijnen) voor een interessante verhandeling over armoedebestrijding in het licht van de verkiezingen. Lees ook de TV-recensie in de NRC met links naar andere programma’s en info. Fascinerend om te zien hoe sterk de sociaal-economische achtergrond en opleiding van invloed zijn op het stemgedrag. Armoedekaarten overlappen sterk met verkiezingsuitslagen per wijk.

Lees ook: De kloof tussen arm en rijk: dit willen partijen eraan doen.

Wat armoede doet met kinderen

Er worden waardevolle dingen geschreven over kinderen en armoede, maar ik kom er niet aan toe alles uitgebreid te behandelen op mijn blog. Daarom hier een samenvatting van wat ik de afgelopen maanden vond rond dit thema.

Eerst een paar wetenschappelijke inzichten: Kinderen uit arme gezinnen hebben vaker gedragsproblemen, lees ik op nu.nl. Childhood poverty can rob adults of psychological health, lees ik in Science Daily. En naar aanleiding daarvan in het Nederlands: Armoede tijdens jeugd zorgt voor levenslange problemen. Education Week schrijft: There are times that those students who come from poverty, as small as that number may be for more affluent schools, suffer from the low expectations of those adults around them. This is the “he has so much working against him” attitude. Tot slot lees ik in de NRC: Door betere scholing en armoedebestrijding leven mensen langer.

Achterstanden dus, die je niet gemakkelijk wegwerkt. Wat te doen:

Bekijk alle artikelen in de rubriek Jeugd op dit blog.

Wetsvoorstel vereenvoudiging beslagvrije voet aangenomen door Tweede Kamer

Afbeeldingsresultaat voor tweede kamerHet Wetsvoorstel vereenvoudiging beslagvrije voet is zojuist als hamerstuk afgedaan in de Tweede Kamer! Gelukkig dus nog vóór de verkiezingen. Nu gaat het naar de Eerste Kamer. Verwachting is dat de nieuwe beslagvrije voet in werking treedt op 1 januari 2018.

De nieuwe beslagvrije voet gaat uit van vaste bedragen per leefsituatie. Er worden vier leefsituaties onderscheiden:

  1. alleenstaande;
  2. alleenstaande ouder met een of meer kinderen < 18 jaar;
  3. gehuwden zonder kinderen < 18 jaar;
  4. gehuwden met een of meer kinderen < 18 jaar.

Daarnaast worden drie inkomensgroepen onderscheiden:

a) geen recht op toeslagen;
b) wel recht op toeslagen;
c) inkomen gelijk aan of lager dan bijstandsnorm.

Voor mensen die geen recht hebben op toeslagen (i.v.m. relatief hoog inkomen) geldt per leefsituatie een beslagvrije voet van ongeveer €1.486, €1.623, 1.957 respectievelijk € 2.093.

Voor mensen die wel recht hebben op toeslagen (vanwege een lager inkomen) geldt een andere berekening. Dat is maar goed ook, want anders zouden zij in geval van beslag over meer inkomen beschikken dan schuldenaren zonder recht op toeslagen. Voor mensen die recht hebben op toeslagen geldt een bedrag gelijk aan 95% van de bijstandsnorm, vermeerderd met een compensatiekop. Die compensatiekop bestaat uit drie componenten namelijk, zorg, wonen en kinderen (twee als de schuldenaar geen kinderen heeft). De precieze berekening vind je op p. 23 van de Memorie van Toelichting.

Dan is er nog de groep met een inkomen onder of gelijk aan de bijstandsnorm. In de huidige berekening is de beslagvrije voet vaak hoger dan het inkomen zelf. Schuldenaren met zo’n inkomen hebben op dit moment geen afloscapaciteit. Dit zou ook gelden in het nieuwe model als de berekening zoals voorgesteld voor de groep toeslaggerechtigden ook zou gelden voor de inkomens onder de bijstandsnorm. Het kabinet wil echter een belangrijk signaal afgeven: financiële verplichtingen moeten worden nagekomen! Schuldenaren moeten op hun verantwoordelijkheid worden gewezen en mogen niet het gevoel krijgen dat zij voor schuldeisers onaantastbaar zijn. Daarom wordt hun beslagvrije voet vastgesteld op 95% van het netto-inkomen inclusief vakantiebijslag. Met dit voorgestelde percentage wordt aangesloten bij de norm die de NVVK hanteert in een minnelijke schuldregeling, indien de schuldenaar op basis van het voor hem geldende vrij te laten bedrag (VTLB, een afgeleide van de beslagvrije voet) niet over afloscapaciteit blijkt te beschikken.

Eenvoudiger
Om de nieuwe beslagvrije voet te berekenen is een beperkt aantal gegevens nodig over leefsituatie en inkomen. Deze zijn grotendeels uit bestaande registraties te halen, zoals de BRP en de polisadministratie. De schuldenaar hoeft in beginsel, behoudens in een beperkt aantal uitzonderingsgevallen, geen informatie meer aan te leveren.

beslagvrije-voet

Maatschappelijke effectencalculator

Zakelijk kijken naar interventies in het sociale domein hoort er tegenwoordig bij. Hoeveel kost iets nu? En als we iets kunnen voorkomen, wat levert dat dan op? De maatschappelijke prijslijst – een initiatief van de Effectencalculator – geeft een indicatie.

Op de prijslijst kun je bijvoorbeeld zien wat een uithuisplaatsing kost, of een ambulance, rollator, medisch specialist en andere hulpverleners.

Lees meer over maatschappelijke kosten baten analyses (MKBA):

Vroegsignalering schulden; hoe doe je dat?

De Inspectie SZW heeft onderzoek uitgevoerd naar vroegsignalering van problematische schulden door gemeenten. In de rapportage staat (p. 5-7) hoe je als gemeente vroegsignalering kunt oppakken:

  • Interne verwijzing
  • Werken met risicomodellen
  • Extern verwijzen
  • Extern signaleren

Op p. 8/9 wordt de volgende vraag beantwoord: ‘Wat doen gemeenten om in contact te komen met de mensen die zijn gesignaleerd?’ Niet super-concreet allemaal, maar misschien heb je er toch wat aan. Bekijk het filmpje en kijk ook eens in rubriek preventie en voorlichting op dit blog (236 artikelen).

NB. Dat vroegsignalering niet vanzelfsprekend is, bewijst ook het feit dat mijn wordpress spellingscontrole vroegsignalering verandert in kroegsignalering. Dat is vanavond aan de orde, maar dat is een heel ander verhaal…

Mobility Mentoring®

cover_mobility_mentoring-1484746816Dáár moest ik me toch maar eens in verdiepen. Ik heb al regelmatig de klok horen luiden, maar wist nog niet waar de klepel hangt.

Mensen die in armoede leven of schulden hebben en daar niet snel uitkomen, krijgen al gauw het verwijt dat ze onverstandig zijn. Inzichten uit de hersenwetenschap laten zien waarom: chronische stress door schulden en armoede, verandert de ‘bedrading’ van het brein van mensen. Dat beïnvloedt het geheugen negatief en maakt dat mensen geen overzicht kunnen krijgen en niet goed meer in staat zijn om doelgericht en probleemoplossend te handelen.

Het uit Amerika overgewaaide Mobility Mentoring® is een methode gebaseerd op de laatste inzichten vanuit de hersenwetenschap en inzetbaar bij de begeleiding van mensen die hun financiële en sociale problemen willen oplossen.

In de Handreiking Mobility Mentoring wordt een eerste vertaling gemaakt naar de Nederlandse praktijk. In Nederland kan het volgens de auteurs een bijdrage leveren aan de doorontwikkeling van de generalistische dienstverlening door wijkteams en de brede integrale intakes bij gemeenten. Ook de specialistische hulpverlening in de maatschappelijke opvang, schuldhulpverlening, re-integratie, jeugdzorg en ondersteuning door vrijwilligers kan een ontwikkeling doormaken dankzij Mobility Mentoring.

De Hogeschool Utrecht en Platform31 willen de komende tijd de theoretische inzichten en instrumenten, mentoring en dienstverleningsprincipes ook in Nederland inzetten en de resultaten verder monitoren en evalueren. Alphen aan de Rijn is al aan het proefdraaien met de aanpak.

Kredietbanken verlagen rente

De gemeente Den Haag verlaagt de kosten van de sociale kredietverlening naar 2,3%, zo bericht het AD. Volgens de NVVK overwegen ook andere Kredietbanken zo’n stap.

De NVVK bepaalt in haar Gedragscode dat Kredietbanken een rente kunnen rekenen die minimaal 2% onder het wettelijk maximale rentepercentage ligt. De rente die een Kredietbank rekent, is vaak veel lager dan de rente die commerciële banken rekenen. Kredietbanken zijn ingebed in de organisatie van gemeenten. Het bestuur van gemeenten bepaalt uiteindelijk de kaders waar Kredietbanken zich aan moeten houden.

Lees meer op nvvk.eu

‘Bijna 14.000 zieken en ouderen hebben schuld door eigen bijdrage zorg’

Bijna 14.000 chronisch zieken en ouderen hebben moeite om de eigen bijdragen te betalen voor langdurige zorg en ondersteuning thuis of in een instelling, zo meldt Omroep Max. Zij hebben een betalingsregeling bij het CAK. Vorig jaar stond een rekening open van in totaal bijna €20 miljoen. In welke mate dit specifiek geldt voor zorg vanuit gemeenten (Wmo) zie ik niet terug in de cijfers.

De eigen bijdrage van chronisch zieken en gehandicapten voor zorg aan huis is drie jaar op rij gestegen, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat mensen meer betalen, komt onder meer door het afschaffen van de Wtcg in 2014. Door het verdwijnen van de kortingen uit die wet zou de eigen bijdrage met 50% stijgen. Doordat een deel van de gemeenten zelf een korting toepaste, kwam de gemiddelde stijging uit op bijna 34%. Het ministerie van VWS concludeert daarom, dat de eigen bijdrage feitelijk minder is gestegen dan verwacht. “Dat komt door gemeentelijk beleid bij lagere inkomens en een (waarschijnlijk) kleinere zorgvraag van hogere inkomens.”

Staatssecretaris Van Rijn wijst erop dat het kabinet al €50 miljoen extra heeft uitgetrokken voor het verlagen van de eigen bijdrage. “Uit dit CBS-onderzoek haal ik twee signalen. Eén: gemeenten compenseren minima en chronisch zieken voor de zorgkosten. Twee: mede omdat 2015 een overgangsjaar was, is het van belang de eigen betalingen te blijven volgen.”

Tot slot, veel gemeenten verstrekken bijzondere bijstand om de eigen bijdrage aan het CAK te betalen.

Lees ook: Kwart mensen mijdt zorg door hoge eigen bijdrage (NOS, feb. 2016)

Minder persoonlijke faillissementen

Het aantal persoonlijke faillissementen is in 2016 gedaald naar het laagste aantal sinds 2000, zo meldt het CBS. Al drie jaren achtereen gaan er minder particulieren failliet dan in het voorgaande jaar. Het CBS benadrukt dat de economische omstandigheden sinds 2013 flink zijn verbeterd. Ook lopen minder (wettelijke) schuldsaneringen uit op een faillissement. Zo eindigde in 2013 nog 5,3% van de beëindigde schuldsaneringen in een faillissement. In 2015 ging het nog maar om 2,1%.

faillissement

SUN Twente opgericht

De vlag mag uit! Deze week is Stichting Urgente Noden Twente opgericht. De stichting start met het lenigen van nood in Almelo, Twenterand, Tubbergen en Dinkelland, maar hoopt nadrukkelijk dat andere Twentse gemeenten aanhaken. Met dit 23e regionale fonds heeft de SUN-formule (publiek-private samenwerking rond noodhulp) nu een dekking van ongeveer honderd gemeenten.

Met grote complimenten aan Andries de Jong (directeur SUN Nederland) voor zijn inzet in deze en vele andere regio’s! En alle vertrouwen dat zijn opvolger Nathalie Boerebach nog meer gemeenten en maatschappelijke organisaties over de streep zal trekken.

Lees ook:

Budgetbeheer als voorliggende voorziening voor beschermingsbewind

Steeds meer gemeenten hebben of creëren een eigen gemeentelijke voorziening voor budgetbeheer als voorliggende voorziening voor beschermingsbewind. Meestal gratis, maar soms met een eigen bijdrage. Alleen als de gemeente bewindvoerder is, heeft rechthebbende volgens die gemeenten recht op bijzondere bijstand voor de eigen bijdrage. De gemeenten doen dit om de uitgaven bijzondere bijstand voor bewindvoering terug te dringen. Die uitgaven zijn namelijk fors. Sinds 2015 is er overigens wel een trendbreuk te zien: er worden minder aanvragen voor beschermingsbewind gedaan.

Gemeenten voelen zich gesteund door een uitspraak van het ministerie van SZW: ‘Gemeenten kunnen een ander passend en toereikend alternatief aanbieden. Denk aan budgetcoaching of beheer. Als deze dienstverlening de problemen van cliënten voldoende ondervangt, volgt meestal geen onder bewindstelling. Kiest de cliënt in die situatie toch voor beschermingsbewind, dan hoeft de gemeente (op basis van Artikel 15 Participatiewet) de kosten ervan niet te betalen vanuit de bijzondere bijstand, omdat een passende en toereikende voorliggende voorziening voorhanden is.’

De CRvB heeft al diverse keren geoordeeld dat het door de gemeente aangeboden budgetbeheer inderdaad een toereikende voorliggende voorziening is. Zie bijvoorbeeld uitspraken 2016:685, 2015:3375 en 2014:4117.

Toch is niet iedereen het er mee eens. Zo zou je kunnen stellen dat bij de vraag of sprake is van een toereikende voorliggende voorziening ook de bedoeling van de wetgever van belang is (vergelijk bijv. CRVB:2009:BH2444). In de toelichting op de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren staat: “De beloning komt voor rekening van de betrokkene. Indien de betrokkene de kosten van de beloning zelf niet kan dragen komen die kosten in aanmerking voor vergoeding uit de bijzondere bijstand.” Bij de totstandkoming van deze regeling had de wetgever dus nadrukkelijk voor ogen dat er bijzondere bijstand verstrekt wordt als het inkomen te laag is.

En er zijn nog meer argumenten om gemeentelijk budgetbeheer niet als voorliggend te beschouwen:

  1. Het beperkt de keuzevrijheid van mensen;
  2. Het is oneerlijke concurrentie;
  3. Gemeente kan het niet per se beter of goedkoper;
  4. De gemeente is niet onafhankelijkheid, want naast bewindvoerder vaak ook schuldhulpverlener, bijstandsverstrekker, schuldeiser, etc. Een rechter heeft eerder geoordeeld dat er sprake moet zijn van een onafhankelijke bewindvoerder.
  5. Budgetbeheer biedt in het maatschappelijke verkeer niet dezelfde bescherming als beschermingsbewind.

In 2015 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen waarin wordt gesteld dat de rechter moet kijken naar alternatieven, maar ik weet niet hoe dat een vervolg heeft gekregen. Wel hoor ik van gemeenten, dat het zinvol is om met rechters in gesprek te gaan hierover. En ook dat rechters hier nog heel verschillend mee omgaan.

Volg ook de discussie in de LinkedIn-groep Schuldinfo.

Voorbeeld Deventer
Deventer is één van de gemeenten die de mogelijkheden onderzoekt. Om de kosten voor bewindvoering te verlagen, wordt voorgesteld om gemeentelijke bewindvoering gratis aan te bieden. Daarmee hebben bewoners die door de rechter onder bewind zijn geplaatst nog steeds vrije keuze m.b.t. de bewindvoerder, maar is het niet langer mogelijk voor bewindvoerders om kosten bij de gemeente te declareren in het kader van bijzondere bijstand. Verwachte besparing als gevolg van deze ‘insourcing’ is €150.000 vanaf 2018. Achtergrondinfo:

Alternatieven
Er zijn ook andere manieren om de uitgaven te beperken. Lees bijvoorbeeld de nieuwsbrief Effectieve Schuldhulpverlening of 5 tips om de kosten van beschermingsbewind te beïnvloeden.

Eigen bijdrage budgetbeheer
Tot slot is er ook nog wat te doen rond eigen bijdragen voor budgetbeheer en schuldhulpverlening in brede zin. Mag, kan en willen we dat? Lees:

In de module Budgetbeheer van de NVVK staat (p.4): ‘De budgetbeheerder is gerechtigd voor de uitvoering van de werkzaamheden een vergoeding in rekening te brengen.’ In het verleden werden concrete bedragen genoemd, maar die zie ik niet meer terug.

Aanvulling d.d. 25 aug. 2017: Te lezen op Schuldinfo: De CRvB geeft de gemeente tips wat ze kan doen om meer greep op deze kostenpost te krijgen:

Anders dan appellant heeft betoogd staan hem overigens, nadat de bijzondere bijstandsverlening een aanvang heeft genomen, wel degelijk instrumenten ter beschikking om de noodzaak van de (voortzetting van de) bewindvoering – en daarmee de noodzaak van verdere bijstandsverlening – te verifiëren. Hierbij kan gedacht worden aan overleg met de bewindvoerder, waarbij indien aangewezen ook andere – minder vergaande – oplossingen zoals de inschakeling van een budgetcoach kunnen worden besproken. Voorts kan appellant, in lijn met wat de Raad reeds in zijn uitspraak van 9 november 2010 heeft overwogen, bij twijfel een onderzoek instellen om te verifiëren of de uit de bewindvoering voortvloeiende werkzaamheden zijn verricht en of de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt verstrekt ook daadwerkelijk zijn gemaakt. Tot slot kan appellant onder meer gebruikmaken van de sinds 1 januari 2014 in het BW opgenomen mogelijkheid om bij wijziging van omstandigheden opheffing van de onderbewindstelling te verzoeken.

Afgelost = opgelost

Onder dit motto hebben Kredietbank Nederland en Syncasso gerechtsdeurwaarders i.s.m. de Rijksuniversiteit Groningen een campagne ontwikkeld om mensen met financiële problemen te stimuleren vroegtijdig professionele hulp te zoeken. En dat is echt nodig, zo blijkt uit het onderzoek waarop de campagne is gebaseerd.

Via www.afgelostisopgelost.nl kun je een gratis toolbox downloaden met campagnemateriaal dat je desgewenst kunt aanpassen aan je eigen organisatie of gemeente.

Op 19 en 26 januari wordt tijdens seminars in Enschede en Rotterdam meer informatie gegeven.

afgelost

Kijk op dit blog ook nog eens in de rubriek Voorlichting & Preventie (234 berichten).

Betrek ervaringsdeskundigen bij beleid en uitvoering

eapnDe inzet van ervaringsdeskundigen bij de ontwikkeling en uitvoering van gemeentebeleid is sterk in opkomst. Ervaringsdeskundigen kunnen de kloof tussen de systeembepaalde leefwereld van beleidsmakers en de leefwerelden van mensen in armoede helpen overbruggen. Het European Anti Poverty Network Nederland heeft met steun van het ministerie van SZW de handreiking Participatie Bouwstenen opgesteld. Kort samengevat:

  • geef ervaringsdeskundigen echte invloed;
  • maak werk van deskundigheidsbevordering en ondersteun de professionalisering en zelfontplooiing van ervaringsdeskundigen;
  • maak werkervaring mogelijk. Creëer werkstages en banen voor werkers vanuit ervaringsdeskundigheid, specifiek rond praktijk en beleid en in ondersteuning van mensen in armoedesituaties.

Instrument voor bijstandsgerechtigden in de wanbetalersregeling

Op 12 juli 2016 is de ministeriële regeling in werking getreden over de voorwaarden, waaronder een bijstandsgerechtigde die zorgpremie moet betalen aan het Zorginstituut Nederland (de wanbetalersregeling) kan uitstromen en terug kan keren naar de zorgverzekeraar. Naast de regeling is door gemeenten en zorgverzekeraars een modelovereenkomst ontworpen waarin is opgenomen hoe zorgverzekeraars en gemeenten deze uitstroom kunnen organiseren. Alle zorgverzekeraars hebben toegezegd zich hieraan te houden. Belangrijk onderdeel is dat gemeenten de zorgpremie en een bedrag ter aflossing van de schuld inhouden op de uitkering en doorbetalen aan de zorgverzekeraar. Als de regeling succesvol ten einde komt, wordt de restschuld door de zorgverzekeraar kwijtgescholden.

Roermond zet in op preventie

Afbeeldingsresultaat voor roermondDe gemeenteraad van Roermond heeft vorige week het beleidsplan ‘Roermond, samen actief tegen armoede‘ vastgesteld. Ik mocht penvoerder zijn. Met op p. 23 een handig overzicht van voortgezet en nieuw beleid:

Wat blijft

  • Individuele inkomenstoeslag;
  • Participatieregeling;
  • Kwijtschelding gemeentelijke belastingen;
  • Zorgverzekeraar biedt korting op zorgpremie;
  • Stichting Leergeld;
  • Jeugdsportfonds;
  • Jeugdcultuurfonds;
  • Thom Hoofwijkfonds;
  • Subsidie Voedselbank en Kledingbank;
  • Informatievoorziening via o.a. Inkomenskaart, Kinderkanskaart, Berekenuwrecht.nl, Kansvoormijnkind.nl, Regelhulp.nl en WegWijzer Roermond;
  • Regiefunctionaris armoedebeleid;
  • Armoedetelefoon;
  • (Gast)lessen op ROC. Zij worden wel gestimuleerd dit meer zelf op te pakken en minder
    afhankelijk te zijn van gastdocenten of andere facilitering.

Wat is nieuw

  • Verschuiving van beleid naar de voorkant: voorkómen van armoede in plaats van oplossen van armoede;
  • Integrale aanpak: keukentafelgesprekken door zorgteams en CJG op alle leefdomeinen, dus ook armoede;
  • Meer aandacht voor de jeugd: inzet op bieden van alle kansen en meedoen op het terrein van gezondheid, sport, cultuur, onderwijs en weerbaarheid. Structurele inbedding KAR;
  • Vroegsignalering rond life events (Afspraken met organisaties over doorverwijzing);
  • Formulierenbrigade;
  • Coaching en psychosociale hulp voor minima;
  • Inzet ervaringsdeskundigen;
  • Met woningcorporaties, energiebedrijven, zorgverzekeraars en andere (nuts)bedrijven en
    maatschappelijke organisaties maakt de afdeling schuldhulpverlening waar mogelijk
    (aanvullende) afspraken over vroegsignalering van schulden en doorverwijzing naar de
    (schuld)hulpverlening.
  • Binnen het sociaal domein zoveel mogelijk één aanspreekpunt en regisseur voor de burger. Informatievoorziening over financiële regelingen gebundeld;
  • Vaker huisbezoeken. Daarbij bovendien aandacht voor meerdere leefgebieden;
  • Online aanvragen inkomensondersteuning;
  • Schuldhulp Alliantie Samenwerken (SAS);
  • Bejegening meer positief stimulerend en uitgaand van vertrouwen.

Het beleidsplan is afgestemd met het vorige week eveneens vastgestelde beleidsplan schuldhulpverlening: ‘Weg uit de schulden‘.

Joke de Kock kandidaat Kamerlid

Hé, wie zien we daar op de PvdA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen? NVVK-voorzitter Joke de Kock. Hoog op nr. 12! Het wordt in maart wel nagels bijten voor Joke, want de PvdA schommelt in de peilingen rond de 11 zetels. Als je wilt dat zij het dossier armoedebeleid en schuldhulpverlening oppakt in de Tweede Kamer, geef haar dan je voorkeursstem!

joke

Quiet 500, Quiet Community en Quiet Kids in jouw gemeente?

quiet_coversIn 2013 verscheen het eerste Quiet500 Magazine. Ik blogde toen even niet; vandaar dat ik er nog niets over heb geschreven. Volledig onterecht, want het is een mooi en succesvol initiatief. En bij velen in dit werkveld inmiddels ook wel bekend, gelukkig. In de Quiet500 staan – met een knipoog richting de Quote500 – positieve portretten van mensen die het hoofd boven water proberen te houden, parodiërende ‘advertenties’, literaire verhalen en een ranglijst met de vijfhonderd armste Nederlanders. Een glossy die schuurt … letterlijk deze keer, want de meest recente editie heeft een kaft van schuurpapier. Bestel hem snel voor onder de kerstboom. De Quiet500 is voor € 10,- te koop bij meer dan 3.000 verkooppunten en via www.quiet500.nl. De opbrengst van de Quiet500 gaat volledig naar innovatieve armoedeprojecten.

Nieuw in deze editie is een uitneembaar kinderkatern Quiet Kids en de bijbehorende digitale lesbrief. In de gemeente Hilvarenbeek hebben alle lagere scholen het pakket in hun lessen gebruikt. Het is gratis beschikbaar gesteld aan groepen 7 en 8.

Het blad inspireerde twee Quote-miljonairs tot het oprichten van de Quiet Community, waaraan ik eerder dit jaar wel een artikel wijdde. De Quiet Community is een ‘marktplaats zonder geld’ waar halen, brengen en delen centraal staan. Bedrijven doen er eenmalig óf structureel een gift in de vorm van producten, diensten of donaties aan mensen in armoede. Begin 2016 startte een pilot in Tilburg. De Quiet Community (ICT en draaiboek) wordt begin 2017 gratis beschikbaar gesteld aan andere grote steden en regio’s.

Lees meer op www.quiet500.nl en www.quiet.nl.

Ook in 2017 subsidie voor schulden- en armoedeproblematiek

Afbeeldingsresultaat voor financieringHet derde tijdvak van de subsidieregeling armoede en schulden is op 17 juni 2016 gesloten. In deze ronde zijn 14 aanvragen toegekend voor activiteiten die een duurzame bijdrage leveren aan het tegengaan van armoede- en schuldenproblematiek.

Op 1 februari 2017 opent het vierde tijdvak van de subsidieregeling. Aanvragen kunnen tot 28 februari 17:00 uur worden ingediend. Via sub.reg.armoedeschulden@minszw.nl kun je een aanvraagformulier opvragen.

Om maatschappelijke organisaties ook in 2018 en 2019 de mogelijkheid te geven subsidieaanvragen in te dienen, is staatssecretaris Klijnsma van plan om nog twee tijdvakken toe te voegen aan de subsidieregeling armoede en schulden.

Ontwikkelingen rond Beslagregister en Verwijsindex

In een brief van Klijnsma aan de Tweede Kamer lees ik, dat verbreding van het beslagregister nog wel even gaat duren. Met behulp van het beslagregister moeten beslagleggers met elkaar afstemmen, zodat de beslagvrije voet wordt gerespecteerd. In het beslagregister moeten gerechtsdeurwaarders sinds 1 januari 2016 alle derdenbeslagen op periodieke betalingen, inclusief beslagen op toeslagen, aanmelden. Het kabinet streeft ernaar dat daarnaast (de eerste) overheidsorganisaties in 2019 aansluiten op het beslagregister.

Omdat de verbreding van het beslagregister nog enige tijd in beslag zal nemen, is volgens Klijnsma een voortvarende aansluiting van de gemeentelijke schuldhulpverlening op de Verwijsindex schuldhulpverlening (VISH) van extra belang. Via VISH kunnen gerechtsdeurwaarders checken of een cliënt bekend is bij de schuldhulpverlening. Op basis daarvan kunnen zij hun opdrachtgever adviseren om de incasso hierop aan te passen (stop te zetten). Nog lang niet alle gemeenten hebben een aansluiting gerealiseerd. Gemeenten laten hierdoor volgens Klijnsma kansen liggen. Ze zal daarom binnenkort via een verzamelbrief het belang van VISH nogmaals onder de aandacht van gemeenten brengen.

Als je wilt aansluiten op VISH, dan denk ik, dat je contact moet opnemen met je automatiseerder (leverancier van je cliëntvolgsysteem) of de NVVK.