Op 23 januari heeft de commissie SZW van de Tweede Kamer een Algemeen Overleg over armoede en schulden.
Dat levert hopelijk interessante input op voor ons jaarcongres in de week erna.
Categorie archief: Schuldhulpverlening
Welkom Laura!
Welkom bij Stimulansz, Laura van Dongen! We kunnen je ervaring op het terrein van schuldhulpverlening, de juridische expertise en kennis over online dienstverlening á la Berekenuwrecht per 1 december heel goed gebruiken. En verjonging van Stimulansz kan ook geen kwaad. Leuk dat je er bij bent!
Drechtsteden wint prijs met workshop schuldhulpverlening
Tijdens het jubileumcongres van de NVVK won de Sociale Dienst Drechtsteden afgelopen donderdag de eerste prijs voor haar innovatieve aanpak van schuldhulpverlening. Gefeliciteerd! De Workshop Schuldhulpverlening, die Drechtsteden medio 2011 introduceerde, werd door vakgenoten gekozen als het meest innovatieve idee om mensen met schuldenproblematiek efficiënt en adequaat te helpen. Efficiënt en taboe doorbrekend. Met de prijs, een bedrag van €5.000, gaat Drechtsteden de workshop doorontwikkelen.
Meer info:
- Magazine Workshop Schuldhulpverlening
- Schuldendrechtsteden.nl (ingericht door Stimulansz)
- Groepsintake schuldhulpverlening (o.a. over groepsintake Venray)
En bekijk ook het filmpje:
Aantal schuldsaneringen neemt AF
‘Beroep op schuldsanering neemt toe’ staat in alle kranten. Dat komt omdat vandaag de achtste Wsnp-monitor is verschenen. Daarin staat dat zowel het aantal verzoeken als het aantal uitgesproken (wettelijke) schuldsaneringen in 2011 met 30% is toegenomen. Lees hier een samenvatting. Maar eerder deze maand hoorden we dat het aantal schuldsaneringen dit jaar juist daalt.
Nog eerder dit jaar constateerden we dat het aantal aanmeldingen voor de minnelijke schuldhulpverlening zich al in 2011 stabiliseerde.
Hoe is die stabilisatie of afname nou te verklaren? We lezen toch overal dat de schuldenproblematiek toeneemt? Nou, dat komt waarschijnlijk doordat gemeenten steeds minder mensen toelaten tot schuldhulpverlening (lees schuldregeling). En omdat het minnelijke traject het voorportaal is voor het wettelijke traject, zien we dat daar het aantal verzoeken en toelatingen – met enige vertraging – ook afneemt. De groepen die gemeenten nu vaker dan voorheen afwijzen, zijn volgens mij vooral de draaideurklanten, zelfstandig ondernemers, mensen die zelf kunnen regelen, huizenbezitters, mensen in een te onstabiele situatie, niet-willers en mensen met fraudeschulden.
Toch wringt er iets. Volgens mij zijn de groepen die nu door gemeenten worden afgewezen namelijk net zo min als voorheen kansrijk om te worden toegelaten tot de Wsnp. Met andere woorden: als gemeenten ze wel hadden toegelaten, zou dat niet hebben geleid tot een grotere doorstroom naar de Wsnp. Of zie ik dat verkeerd? Ik hoor het graag.
Of is de beperktere instroom te verklaren door een afnemende schuldenproblematiek? Ik denk van niet, maar zeer binnenkort weten we het, want dan verschijnen de resultaten van het periodieke onderzoek ‘Huishoudens in de rode cijfers’. Met cijfers over vorig jaar; dat dan weer wel.
Tot slot. Volgens de Wsnp-monitor was het aantal verzoeken om een dwangakkoord en voorlopige voorziening in 2011 aanzienlijk hoger dan in 2010. Er waren echter minder moratorium-aanvragen. Het percentage toegewezen verzoeken was in 2011 30% bij de dwangakkoorden, 56% bij de moratoria en 64% bij de voorlopige voorzieningen.
Vanuit Eigen Kracht (training)
Het doel van deze training is om de eigen kracht, mogelijkheden, motivatie en creativiteit van de klant (en diens netwerk) centraal te stellen en te activeren. De bedoeling is dat u zelf gaat kantelen. In plaats van het bieden van advies of hulp zet u de klant zelf aan het roer. U stelt de klant in staat om zelf antwoorden op zijn vragen vinden. Deze verandering kost tijd maar is noodzakelijk. Vanuit verschillende invalshoeken (Wmo, WWB, schuldhulpverlening en welzijn) wordt steeds meer nadruk gelegd op de mogelijkheden van de burger. Lees meer op stimulansz.nl.
Nieuwe werkwijze Financieel Beheer in Arnhem
Op dit moment worden personen die een vorm van financieel beheer nodig hebben vaak door de hulpverlening – via de rechtbank – zo snel mogelijk onder bewindvoering geplaatst. Deze mensen krijgen geen nu hulp bij het weer zelfstandig uitvoeren van de administratie. Een deel van de mensen zou echter met hulp op termijn de administratie weer zelfstandig kunnen uitvoeren of toe kunnen met een lichtere vorm van ondersteuning.
Bij financieel beheer nieuwe stijl (schema) wordt gedurende een jaar met de cliënt gewerkt aan het zoveel mogelijk zelf beheren van de financiën. Na het jaar moet duidelijk zijn of en zo ja welke vorm van ondersteunend beheer nodig is. Bij de OGGz-doelgroep zoals dak- en thuislozen en zorgmijders vindt de begeleiding op locatie plaats door medewerkers van Rijnstad. Andere personen die een vorm van financieel beheer nodig hebben ontvangen dit vanuit de reguliere schulddienstverlening.
De kosten voor bewindvoering worden vergoed uit de bijzondere bijstand. De laatste jaren is er een enorme stijging te zien in de uitgaven van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind (gestegen van ± € 300.000 in 2007 naar ± € 900.000 in 2012). De verwachting is dat door de nieuwe werkwijze de kosten op dit onderdeel van de bijzondere bijstand zullen dalen. De verwachting is dat de nieuwe werkwijze ook zal leiden tot een betere dienstverlening leidt die zonder extra kosten gerealiseerd kan worden. De komende 2 jaar gaat de gemeente de resultaten van de aanpak monitoren.
Event
Kom ook naar het Event Beschermingsbewind op 7 december.
Bron: gemeente Arnhem
Gemeente en werkgever werken samen bij schuldhulp
Veel bedrijven hebben regelmatig te maken met financiële problemen van werknemers. Dat bleek vorige week al uit een peiling van Divosa en het Nibud. Om werkgevers te ondersteunen opende het Nibud de webpagina www.nibud.nl/werkgevers. Vandaag presenteerden het Nibud en Divosa een handreiking met goede voorbeelden en modellen van samenwerking tussen gemeenten en werkgevers.
Tijdens het jaarcongres Armoede & Schulden op 31 januari wordt hierover een workshop verzorgd.
Eigen woning en schuldhulpverlening (training)
Steeds meer mensen met een eigen huis melden zich bij de schuldhulpverlening. Schuldhulpverleners hebben behoefte aan kennis op dit specifieke terrein. Welke hypotheekvormen zijn er? Hoe gaan banken met schuldhulpverlening om? Stimulansz organiseert op 8, 15 en 22 januari 2013 trainingen voor schuldhulpverleners.
Nibud opent Nibud.nl/werkgevers met praktische handvatten bij schulden
Financiële problemen bij werknemers vormen een grote kostenpost voor werkgevers. Dit blijkt uit een peiling onder personeels- en organisatieprofessionals, die het Nibud heeft gehouden in samenwerking met Divosa. In het platform schuldhulpverlening lichtte Tamara Madern van het Nibud vorige week al een tipje van de sluier.
79% van de bedrijven heeft werknemers met financiële problemen. 75% heeft te maken met loonbeslagen, die ieder minimaal een uur verwerkingstijd kosten. Verlies aan productiviteit van de werknemer wordt op minimaal 20% geschat. Daarnaast zien werkgevers veel ziekteverzuim en verzoeken om voorschot op het loon. Er is ook gekeken naar SW-bedrijven; daar is de problematiek groter dan gemiddeld.
Preventie
Toch heeft slechts 13% van de werkgevers preventief beleid. 30% geeft aan de werknemers wel te willen ondersteunen maar niet te weten hoe ze dat kunnen aanpakken. Het Nibud biedt daarom nu gratis materialen voor werkgevers aan op Nibud.nl/werkgevers. Daarnaast adviseert het Nibud een Peiling op maat uit te laten voeren. Lees het persbericht en het rapport.
Event beschermingsbewind 7 december
Op 7 december organiseren Stimulansz en Hogeschool Utrecht een Event over beschermingsbewind. Tijdens het Event wordt gekeken naar de relatie met bijzondere bijstand en de schuldhulpverlening. Lees meer.
Kabinet voortvarend met aanpak restschuld
Gisteren hebben minister Blok (Wonen en Rijksdienst) en staatssecretaris Weekers (Financiën) een voorstel voor de aanpak van restschulden naar de Tweede Kamer gestuurd. Vorige week kwam dit plan naar buiten via het regeerakkoord. Huiseigenaren die hun woning met verlies verkopen kunnen vanaf volgend jaar al de rente en kosten voor een lening waarmee ze de restschuld voldoen maximaal 5 jaar van de belasting aftrekken. Lees meer over rijksoverheid.nl.
Jaarcongres Armoede en Schulden 31 januari
Slim bezuinigen en kantelen staan centraal tijdens dit congres. Voor de ochtend is de staatssecretaris van SZW (wrs. Jetta Klijnsma) uitgenodigd om haar visie te geven en Koen Caminada (hoogleraar Empirische analyse van sociale en fiscale regelgeving, Universiteit van Leiden) komt spreken over herverdeling en armoedebestrijding door de verzorgingsstaat in internationaal perspectief. Hij neemt eveneens plaats in de aansluitende paneldiscussie samen met kamerleden (uitgenodigd), Hetty Vlug (armoederegisseur Gemeente Amsterdam) en Andries de Jong (van het Nationaal Fonds Bijzondere Noden). De ochtend wordt begeleid door dagvoorzitter René Paas (voorzitter Divosa). In de middag bieden wij u de mogelijkheid om in de sessies met gemeenten, particuliere initiatieven en anderen kennis te maken en in gesprek te gaan.
Kijk op www.jaarcongresarmoedeenschulden.nl. Stimulansz-abonnees die zich vóór 1 december aanmelden, betalen €220.
Huishouduitkeringstoets en schulden
Met de huishouduitkeringstoets betalen kinderen volgens mij NIET mee aan de aflossing van de schulden van de ouders. Dat was de facto WEL het geval bij de voormalige huishoudinkomenstoets.
Verder denk ik, dat deze huishouduitkeringstoets veel beter uitvoerbaar is dan de huishoudinkomenstoets. Hangt natuurlijk wel af van de uitwerking ervan. Ik heb uit het veld nog weinig reacties gehoord over inhoud en uitvoerbaarheid.
NB. ik spreek vanaf nu voor het gemak over ‘huishoudtoets’. De andere twee termen dekken ook de lading niet, maar leveren wel veel gestotter op.
Digitaliseren versus kantelen
Ik rijd momenteel stad en land af om bij gemeenten Berekenuwrecht Plus onder de aandacht te brengen. (Gelukkig, straks alleen nog maar 100.000+ gemeenten #regeerakkoord). De plusversie van Berekenuwrecht wordt heel positief ontvangen. Voorheen waren gemeenten nog wat sceptisch, omdat het alleen op papier werkte. Maar ik kan ze nu laten zien dat het echt werkt! Mèt Digid-, DKD- en GWS-koppeling.
Positief dus. Vooral omdat het past in de trend van digitalisering. En omdat het past in de bezuinigingstaakstelling. Maar ik hoor toch ook nog wel wat twijfels, want hoe verhoudt Berekenuwrecht Plus zich tot de ‘kanteling’ die zijn opmars doet in het armoedebeleid?
Volgens mij kan digitalisering juist erg goed samengaan met kanteling: De inkomensondersteuning biedt je snel, doelgericht, generiek en met lage uitvoeringskosten aan. Dat werkt vooral goed voor de meer categoriale regelingen en individuele bijzondere bijstand waarvoor je beleidsregels hebt opgesteld. Vervolgens kun je de uitvoeringskosten die je bespaart, aanwenden voor het gesprek met de klant. Je kunt voorafgaand aan de aanvraag in gesprek gaan, bij de balie of m.b.v. iPad of laptop bij de aanvrager thuis. Je kunt ook na de aanvraag in gesprek gaan. Ga dan met een selectie van aanvragers in gesprek. Met iedereen in gesprek gaan, is misschien wat duur en niet effectief. Selecteer bijvoorbeeld aanvragers die je nog niet goed kent, niet-bijstandsgerechtigden, langdurige minima, veel-aanvragers, mensen die nog niet bekend zijn in je zorgnetwerk of een andere doelgroep.
In het keukentafelgesprek kun je onderzoeken wat er nodig is om duurzaam de situatie van de klant te veranderen. Bijvoorbeeld koppeling van materiële en immateriele hulp. Dus naast het meer generieke beleid creëer je ruimte voor het echte ‘individualiseren’.
Berekenuwrecht Plus in 3 minuten:
Vandaag presenteerde Ernst & Young een rapport met zes adviezen voor gemeenten die verder willen digitaliseren. En lees ook de aanzet van de VNG voor een verkenning van de mogelijkheden van ICT in het sociale domein. Lees dan vooral paragraaf 4.2.2 Burgerperspectief: zelfredzaamheid ook in de digitale wereld.
Slim aanvraagformulier voor schuldhulpverlening
Voor de gemeente Haarlem ontwikkelde MensCentraal een ‘slim’ aanvraagformulier voor schuldhulpverlening. Klanten vullen het formulier zelf in via de website van de gemeente Haarlem. Het formulier voert een aantal berekeningen uit. En gebruikt daarbij informatie van de klant die al bekend is.
Hoe werkt het?
Het resultaat is dat de klant weet of hij naar alle waarschijnlijkheid wel of geen recht heeft op schulddienstverlening. Hij kan de aanvraag altijd indienen en die wordt altijd in behandeling genomen. De aanvraag landt in MensCentraal. Die stuurt een taak naar de gemeente, die beoordeelt de aanvraag. Na toekenning stuurt de gemeente een taak naar maatschappelijk werk. De maatschappelijk werker doet een uitgebreide intake en vult samen met de klant het digitale screeningsformulier in. Afhankelijk van de uitkomsten krijgen daarna maatschappelijk werk (gedrag), de vrijwilligersorganisatie (administratie) en/of schulddienstverlening een taak.
NB. zeer goed te gebruiken in combinatie met het Webloket Schuldhulpverlening.
Presentatie
In de platforms Schuldhulpverlening van 5 en 7 november (in Utrecht) vertellen Haarlem en MensCentraal waarom zij op deze manier hun dienstverlening willen inrichten. En wat hiervan de verwachtte voor- en nadelen zijn. Ook laten zij precies zien hoe de digitale formulieren en klantvolgsystematiek werken. Je kunt je hier aanmelden: Aanmelden.
Een voorproefje:
Screeningsinstrument schuldhulp gereed
Het langverwachte screeningsinstrument is gereed! De wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst en bijbehorende rekenregels stellen de gemeente al tijdens de aanvraagprocedure in de gelegenheid vast te stellen waar de schuldenaar staat, wat zijn mogelijkheden zijn en welke ondersteuning eventueel bij hem past.
Het instrument is nog niet extern gevalideerd. Daarmee wordt bedoeld dat nog moet worden vastgesteld in welke mate het instrument ook daadwerkelijk goed voorspelt wat de potenties van een schuldenaar zijn en aan welke ondersteuning hij behoefte heeft. De ontwikkelaars willen deze validatie mogelijk maken door het instrument onder te brengen bij een onafhankelijke stichting. Deze stichting zal de invoering van een digitale versie van het instrument mogelijk maken en tevens zorg dragen voor de noodzakelijke validatie, maar ook voor de verdere doorontwikkeling en onderhoud van het instrument. Daarvoor zullen kostendekkende bijdragen van de gemeenten en andere organisaties gevraagd worden die het instrument willen gaan gebruiken. Maar het instrument is ook buiten de stichting om te gebruiken.
Regeerakkoord: restschuld aangepakt
In het Regeerakkoord (p.75):
“De problemen met restschulden worden gericht aangepakt. De rente betaald op restschulden kan tijdelijk (maximaal 5 jaar) en onder voorwaarden in mindering worden gebracht op het belastbaar inkomen in box 1.”
NB. In het Regeerakkoord lees ik niets over schuldhulpverlening.
Bewindvoerder helpt een handje in het minnelijke traject
Vanaf 1 januari 2013 kunnen WSNP-bewindvoerders een vergoeding krijgen voor het voeren van verzoekprocedures voor een moratorium, voorlopige voorziening of een dwangakkoord. De vergoeding bestaat uit twee delen:
- Eigen bijdrage van de schuldenaar (max. € 100).
- Bijdrage van de Raad voor Rechtsbijstand (max. circa € 900 minus eigen bijdrage schuldenaar);
Door de verzoekprocedure bij de bewindvoerder te beleggen bespaar je als gemeente dus tijd en geld.
Bronnen: Modus Vivendi en Bureau Wsnp.
NEN normen voor schuldhulp aangepast
De NEN-normcommissie ‘Schuldhulpverlening’ heeft NEN 8048 aangepast. Teksten zijn in lijn gebracht met de nieuwe wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Daarnaast zijn definities van de dienstverleningsproducten in overeenstemming gebracht met hetgeen in de praktijk door schuldhulpverleningsorganisaties wordt aangeboden. Lees meer over deze en andere aanpassingen.
Belanghebbenden kunnen via www.normontwerpen.nen.nl de gewijzigde normdelen inzien en commentaar indienen. Na verwerking van de opmerkingen uit de externe kritiekronde is de norm definitief gewijzigd en staat niets certificering meer in de weg. De einddatum voor commentaar is 1 december 2012.
Ombudsman onderzoekt schuldinning door overheid
De Nationale ombudsman onderzoekt hoe overheden teveel uitgekeerde bedragen of openstaande boetes invorderen. Het onderzoek is een vervolg op zijn rapport over de gemeentelijke schuldhulpverlening. Hij kijkt daarbij ook naar de voorrangspositie van de overheid en hopelijk ook naar het rapport Paritas Passé.
In het kader van het onderzoek wordt een rondetafelconferentie met overheidsorganisaties georganiseerd. Doel hiervan is het creëren van een grotere bereidheid om mee te werken aan het voorkomen en het oplossen van problematische schuldsituaties. Hierbij zullen richtlijnen worden opgesteld voor behoorlijke invordering en behoorlijke medewerking aan schuldregelingen. De ombudsman verwacht dat hij begin 2013 afspraken met de overheidsorganisaties heeft gemaakt.
Dienstmededeling
Ik ben sinds kort coördinator Welzijn, Gezondheid & Jeugd bij Stimulansz. Vivian den Hartogh neemt mijn taak als coördinator Armoedebeleid en Schuldhulpverlening van mij over.
Dat betekent niet, dat ik dit werkveld helemaal verlaat. Als adviseur en projectleider blijf ik nog wel betrokken. En voorlopig blijft ook dit weblog nog in de lucht; die schrijf ik op persoonlijke titel, is een uit de hand gelopen hobby en staat deels los van mijn functie bij Stimulansz (en het NFBN en Dekkers-Fonds). Maar ik ga me de komende tijd wel herbezinnen op mijn taken. En ik ga met collega’s afstemmen hoe Stimulansz op dit beleidsterrein naar buiten treedt. Wordt dus vervolgd…
Komende week vier ik herfstvakantie! Dus dan even geen nieuws.
Beleidsplan Schuldhulpverlening Alkmaar
Alkmaar heeft recent het beleidsplan integrale schuldhulpverlening met de titel ‘(Met) schuldenaar aan zet‘ vastgesteld. Vorig jaar hadden ze ook al een beleidsplan. Het nieuwe beleidsplan is verder uitgewerkt op o.a. de onderdelen kwaliteitsborging (paragraaf 1.6), preventie en recidive. Bovendien hebben ze nu ook beleidsregels en hebben ze met deze aanvullingen en onderbouwing extra middelen gekregen.
Nibud Agenda 2013
Spoor cliënten of inwoners op een originele manier aan tot het nemen van hun eigen verantwoordelijkheid. Geef ze de Nibud-agenda 2013. Eigentijds, multifunctioneel, laagdrempelig en tegelijkertijd een krachtige aansporing tot financiële zelfredzaamheid.
Verzet tegen restschuld
Huiseigenaren die zuchten onder een restschuld kunnen zich vanaf vandaag aansluiten bij de actiegroep Stop De Restschuld. Dat schrijft Spits. Jurist Sven Hulleman zoekt medestanders in zijn strijd tegen de banken. ‘Er zijn bijna 700.000 mensen met een restschuld. Banken hebben een zetje van de rechter nodig om met ons dit probleem op te lossen.’ Uit recente cijfers van de ING bleek dat een kwart van de Nederlandse huishoudens met een hypotheek in 2013 financieel ’onder water’ zal staan. Dit betekent dat hun hypotheekschuld groter is dan de potentiële waarde van het eigen huis.
Gemiste kans dat er nergens een website is te vinden waar men zich kan aansluiten.*
Observatrix deed onlangs een vergelijkbare oproep richting politiek.
Mijn huishouden staat trouwens ook ‘onder water’. Als er bij ons één inkomen wegvalt, wordt het sappelen. Ik heb deels een aflossingsvrije hypotheek en zal dus sowieso een restschuld hebben na de reguliere looptijd van m’n hypotheek. Ik kan niet over anderen oordelen, maar voor mezelf geldt: eigen schuld dikke bult!
* Naschrift d.d. 10 oktober: zojuist is www.stopderestschuld.nl gelanceerd.
Financiële zelfredzaamheid bij vrouwen
Meer dan de helft van de Nederlandse vrouwen is financieel afhankelijk van een partner, familie of de overheid. Veel van hen hebben een te rooskleurig beeld van hun toekomst. Dit blijkt uit recent onderzoek in opdracht van Delta Lloyd Foundation. Uit eerder onderzoek (2010) bleek al dat drie miljoen vrouwen in Nederland niet financieel zelfstandig zijn. In het recente onderzoek is gekeken naar hoe deze vrouwen dit zelf zien. Vinden ze zichzelf financieel zelfstandig en wat betekent financiële zelfstandigheid dan, is dit belangrijk en zijn ze zich bewust van de risico’s die ze nemen? En hoe belangrijk vinden zij het om zich in hun financiën te verdiepen?
Alle resultaten en conclusies van het onderzoek ‘Vrouwen en financiën. Van roze wolk naar financieel bewustzijn’ zijn hier terug te vinden. Direct naar:
Dit filmpje is gemaakt n.a.v. het onderzoek in 2010:
Seminar ‘Schulden regel je zelf’
Op 8 november organiseren 22 gemeenten in Oost-Nederland samen met creditmanagement-organisatie GGN een seminar over schuldenproblematiek. Bedoeld voor gemeenten en organisaties in Oost-Nederland. Toegang is gratis. Klik op de uitnodiging:
Eerste Kamer neemt Fraudewet aan
De Eerste Kamer heeft zojuist de wet Aanscherping handhaving- en sanctiebeleid SZW-wetten aangenomen. Deze treedt in werking op 1 januari 2013. De meest opvallende elementen binnen deze wet zijn: (a) de (her)invoering van de boete bij schending inlichtingplicht, (b) de terugvorderingsplicht bij fraudevorderingen en (c) het recht om bij recidive de opgelegde boete in de eerste drie maanden met de uitkering te verrekenen zonder rekening te houden met de beslagvrije voet.
Op maandagmiddag 29 oktober organiseert Stimulansz over deze wijzigingen een workshop in Utrecht. In deze workshop gaat – na een korte bespreking van de inhoud van de wet – de aandacht vooral uit naar de vraag hoe de wet is in te passen binnen het eigen gemeentelijke handhavingsbeleid. De focus ligt daarbij op de vraag op welke vlakken de gemeente nog beleidsvrijheid heeft en op welke wijze de gemeente met de aanwezige beleidsvrijheid de effecten van de wet kan beïnvloeden. Vragen die daarbij onder meer aan bod komen zijn:
- Een nieuw sanctieregime. Wat vraagt dat procesmatig?
- Is de boete zonder meer gelijk aan het benadelingsbedrag of is er ruimte tot bijstelling?
- Hoeveel ruimte heeft de gemeente bij de vaststelling van de hoogte van de boete bij nulfraude en hoe kan zij aan die ruimte invulling geven?
- Hoe kunnen (wellicht) ongewenste neveneffecten van het nieuwe sanctieregime worden ondervangen en wat vraagt dat beleidsmatig?
Daarnaast is er natuurlijk zonder meer aandacht voor de bij verordening te regelen verrekeningsbevoegdheid en zullen er tijdens de workshop verschillende voorbeelden worden gepresenteerd en hoe deze regeltechnisch vorm te geven.
Lees ook: Campagne moet boetes uitkeringsontvangers voorkomen (Divosa) en Minder ruimte voor schuldregeling bij bijstandsfraude.
Handleiding certificering schuldhulpverlening
Certificering biedt organisaties een keurmerk waarmee ze hun kwaliteit kunnen aantonen. Het Adviescentrum Certificering van branchevereniging NVVK heeft schuldhulpverlenende organisaties bij dit proces begeleid. Voor instellingen die certificering overwegen, heeft het adviescentrum een handleiding opgesteld. Om te worden gecertificeerd moeten schulphulpverlenende instellingen voldoen aan de norm NEN 8048. De handleiding maakt organisaties wegwijs in de wereld van deze norm. Zo kunnen zij een afgewogen keuze maken of zij zich willen laten certificeren. Ook komt aan de orde hoe het traject tot certificering in zijn werk gaat.
Deze maand haalde de Stadsbank Apeldoorn als tiende organisatie haar certificering. Lees meer.
Platform bezwaar en beroep
Volgende week staat het Platform bezwaar en beroep in het teken van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Ook wordt gekeken naar de nieuwe werkwijze van de rechterlijke macht en het wetsvoorstel aanscherping handhaving en sanctiebeleid (waarover op 2 oktober wordt gestemd in de Eerste kamer).
Minder mensen in wettelijke schuldsanering
Op NU.nl lees ik, dat het aantal opgelegde schuldsaneringen daalt, na een lange periode van een stijging. Volgens Nadja Jungmann ligt de daling aan een selectievere aanpak bij gemeenten. Han von der Hoff van Bureau Wsnp wijt het daarnaast aan de steeds matigere kwaliteit van de ingediende verzoekschriften.
Met cijfers van het CBS heb ik de volgende grafiek gemaakt van de instroom van natuurlijke personen met en zonder bedrijf in de Wsnp:
Op de website van Bureau Wsnp staat dat de instroom van nieuwe Wsnp-zaken in 2012 een ongewoon grillig verloop vertoont. Oorzaken daarvoor zijn volgens Bureau Wsnp niet duidelijk aanwijsbaar.
Handreiking Visie en Beleid in de praktijk
Vorig jaar is in opdracht van het ministerie van SZW de Handreiking Visie en Beleid ontwikkeld. Deze handreiking biedt gemeenten handvatten bij de vorming van een visie op schuldhulpverlening en daarnaast bouwstenen voor het opstellen van beleid. Recent is in Goes en Tiel, een pilot uitgevoerd om de handreiking te implementeren. De resultaten hiervan staan in de aanvulling op de handreiking.
Nieuwe beroepsvereniging voor budgetcoaching
Op 1 juni jl. is de Nederlandse Vereniging van Budgetcoaches (NVVBC) tot stand gekomen. Een nieuwe beroepsvereniging die vol enthousiasme aan de slag is om budgetcoaching in Nederland een geaccepteerd, gewaardeerd en betrouwbaar beroep te maken. Op 29 september is er een feestelijke kick-off en meteen ook een eerste algemene ledenvergadering. Bekijk de uitnodiging.
Eerder al werd de belangenvereniging Anibus opgericht. En we hadden natuurlijk al de NVVK (viert dit jaar haar 80e verjaardag!). De markt roert zich! Dat heeft waarschijnlijk ook te maken met de aankondiging van een AMvB om private schuldbemiddeling tegen betaling mogelijk te maken. En om tegenwicht te bieden aan de negatieve berichtgeving over de sector.
Wanbetalersregeling zorgverzekeringswet gewijzigd
Binnen de wanbetalersregeling, die in 2009 is ingevoerd, wordt na zes maanden wanbetaling een bestuursrechtelijke premie op het inkomen ingehouden ter hoogte van 130% van de standaardpremie. Per saldo betekent dit, dat mensen ruim anderhalf keer de normale premie moeten betalen. Op dit moment wordt nog onderscheid gemaakt tussen minima en niet-minima: bij mensen met een laag inkomen wordt de broninhouding verlaagd tot 100% van de standaardpremie. De overige 30% wordt door het CJIB per acceptgiro geïnd. Hier had een bepaalde bescherming vanuit moeten gaan, maar dit bleek in de praktijk niet het geval: de acceptgiro werd in de meeste gevallen niet betaald en het deurwaarderstraject dat vervolgens werd ingezet, leidde tot een veelvoud aan bijkomende incassokosten.
Daarom komt de splitsing voor minima per 1 januari 2013 te vervallen. Dit betekent dat ook bij minima vanaf 1 januari bronheffing ter hoogte van 130% van de standaardpremie plaatsvindt. De 30%-acceptgiro via het CJIB komt dus te vervallen.
Naast deze wijziging wordt ook per 1 januari 2013 de omleiding van de zorgtoeslag van wanbetalers naar het CVZ gerealiseerd. De zorgtoeslag wordt in dat geval niet langer aan de verzekerde overgemaakt, maar op de bronheffing in mindering gebracht.
Geen verrassingen in Miljoenennota
Geen nieuws is ook nieuws.. Ik heb de Miljoenennota (begroting SZW) bekeken en heb geen nieuwe uitnames of toevoegingen aan het gemeentefonds gevonden voor de beleidsterreinen armoedebeleid en schuldhulpverlening.
Schuldhulpverlening in de EU
Eurofound heeft vergelijkend onderzoek gedaan naar de schuldhulp in een aantal EU-lidstaten. Daarbij is vooral onderzocht hoe de toegang tot en de kwaliteit van de schuldhulp kan worden verbeterd. Het rapport Household debt advisory services in the European Union (zie vooral hoofdstuk 4) is in het Engels, maar de samenvatting is in het Nederlands.
De succesfactoren zijn geclusterd rond vier thema’s:
- Tijdig toegang bieden
- Kwaliteit verbeteren
- Gezonde instellingen tot stand brengen
- Ondersteuning met minimale afhankelijkheid
Ik was betrokken bij een vooronderzoek; lees de tussenrapportage. In september vorig jaar presenteerde ik in Brussel de Nederlandse aanpak (we hadden toen nog geen wet gemeentelijke schuldhulpverlening).
Eigenlijk hartstikke jammer, dat die Europese rapporten nooit echt landen in de lidstaten. Er worden vele miljoenen besteed aan onderzoek, maar ik heb niet het gevoel, dat wij in Nederland nou echt gebruik van maken van de uitkomsten.
Gemeenten ondersteunen werkgevers met personeel met financiële problemen
Het Nibud en Divosa onderzoeken wat de gevolgen zijn van schulden van werknemers op de werkvloer. De uitkomsten worden gebruikt om werkgevers beter te ondersteunen als zij te maken krijgen met financiële problemen bij hun personeel. Dit najaar verschijnt een handreiking met goede voorbeelden en methodieken die ook voor gemeenten – die werkgevers in de regio willen ondersteunen* – heel waardevol kan zijn.
De onderzoekers verzamelen informatie via een enquête onder werkgevers / P&O-ers. Vul hem in!
* denk bijvoorbeeld aan schuldbemiddeling als secundaire arbeidsvoorwaarde in Spijkenisse.
Uitslag al bekend: CDA wint!
Ten minste, als het gaat om schuldhulpverlening… Uit de Verkiezingswijzer Schuldenproblematiek van Modus Vivendi blijkt dat de stellingen van het CDA de meeste steun krijgen. Lees meer.
Klanten met een beperking
Hoe ga je in de (schuld)hulpverlening om met klanten met een beperking zoals autisme, borderline, een antisociale persoonlijkheidsstoornis, ADHD of niet-aangeboren hersenletsel? Studenten Roos Veld en Sanne Wippert schreven hierover de scriptie ‘Slechte gewoontes heb je niet zomaar onder de knie’ (de titel is een uitspraak van een respondent in hun onderzoek). Ze presenteerden eerder dit jaar hun onderzoek in het platform schuldhulpverlening. Klik hier voor een samenvatting van de onderzoeksresultaten. Met hele concrete tips! De volledige scriptie is op te vragen bij Roos Veld.
Lees ook Schuldhulpverlening effectiever met MEE over een onderzoek naar de meerwaarde van een samenwerkingsproject in Winterswijk van de Stadbank Oost Nederland en MEE Oost-Gelderland.
Data platforms armoedebeleid en schuldhulpverlening
De data voor de platforms armoedebeleid en schuldhulpverlening zijn bekend:
Armoedebeleid
(Platforms noord en zuid samen)
– 11 oktober 2012 van 12.30 – 16.30 uur bij Stimulansz te Utrecht.
– 7 februari 2013, middag, locatie nog niet bekend.
– 30 mei 2013, middag, locatie nog niet bekend.
– 10 oktober 2013, middag, locatie nog niet bekend.
Schuldhulpverlening
– Platform noord: 5 november van 12.30 – 16.30 uur bij Stimulansz te Utrecht.
– Platform zuid: 7 november van 12.30 – 16.30 uur bij Stimulansz te Utrecht.
De platforms zijn bedoeld om kennis en ervaringen uit te wisselen met experts, vertegenwoordigers van landelijke koepels en collega’s uit andere gemeenten. Nog geen deelnemer? Kom een keer gratis de sfeer proeven!
Intakekompas schulddienstverlening
Tijdens een minisymposium op 27 september presenteert de gemeente Helmond haar “Intakekompas”. Het Intakekompas is een ICT toepassing waarin een eenduidige intake kan plaatsvinden door de aangesloten samenwerkingspartners in de stad (maatschappelijke partners, budgetbeheerder, schulddienstverlening en in de toekomst verslavingszorg, GGZ en nutsbedrijven).
Het Intakekompas bevat een diagnose tool, met ongeveer 12 vragen, geeft een indicatie af licht of zware problematiek. Bij lichte problematiek vindt doorverwijzing naar vrijwilligers. bijvoorbeeld ordenen thuisadministratie of thuisbegeleiding. Bij het team schulddienstverlening komt automatisch (in de ondersteunende applicatie) de intake van de klant met een zware indicatie binnen.
Iedere dienstverlener in de samenwerking rapporteert op hoofdlijnen zijn bevindingen per klant. Tevens wordt het klantprofiel aangegeven. Zo wordt regie in de samenwerkingsketen mogelijk. De werking van het Intakekompas wordt begin september 2012 geëvalueerd en in november is een verbeterde versie beschikbaar nog meer toegesneden op de praktijk. Ga dus kijken op 27 september!
Meer inspiratie
Ik geloof dat Helmond zich o.a. heeft laten inspireren door Amersfoort. Die gemeente – of eigenlijk Stadsring51, de organisatie die schuldhulp voor de gemeente uitvoert – heeft namelijk ook een eigen screeningsinstrument gemaakt. Lees meer daarover.
Waar veel (andere) gemeenten op wachten is het screeningsinstrument dat momenteel wordt ontwikkeld in opdracht van Divosa. Dit screeningsinstrument is wetenschappelijk onderbouwd en borduurt voort op een onderzoek naar klantprofielen. Ik meen te hebben gehoord dat dit screeningsinstrument – of in ieder geval de vragenlijst – eind deze maand (september) wordt opgeleverd. Lees meer daarover.
Nog meer inspiratie
Lees de artikelen Hardlopen en Hardlopen(2) op het blog van mijn collega Laurens Bouw: “Geen lange vragenlijsten voor de klant, maar kritische en zinvolle vragen die niet zoveel tijd kosten.”
Minisymposium Schulddienstverlening Helmond 27 september
De gemeente Helmond heeft in anderhalf jaar tijd “Schulddienstverlening” opgezet. Graag wil de gemeente Helmond haar ervaringen met u delen tijdens een gratis minisymposium op 27 september. Lees meer over de Helmondse aanpak. Lees ook Wachtlijsten schuldhulp korter door intensieve aanpak.
Wensenlijst NVVK
De verkiezingscampagne is in volle gang. Om alle betrokkenen goed te informeren over schuldhulpverlening en sociaal bankieren heeft de NVVK de informatiefolder ‘Schuldhulpverlening in Nederland’ ontwikkeld. Deze is inmiddels verzonden aan politieke partijen en aan de kandidaat Kamerleden.
Lees ook nog eens het artikel stemwijzer voor schuldenproblematiek.
Stemwijzer voor schuldenproblematiek
Op 12 september gaan we stemmen. Maar wat zeggen de politieke partijen over schuldenproblematiek? Modus Vivendi ging er eens goed voor zitten en las alle verkiezingsprogramma’s. Doe de test op stellingen over schuldenproblematiek; weet jij welke stelling hoort bij welke partij? Lees meer.
Invoering private schuldbemiddeling: wat zijn de gevolgen voor gemeenten?
Andreas Weinberger – rechtenstudent aan de Juridische Hogeschool Avans-Fontys en stagiair bij Stimulansz – schreef afgelopen voorjaar hierover zijn afstudeerscriptie.
Er wordt momenteel gewerkt aan een AMvB waarin het voor private schuldbemiddelaars mogelijk wordt aan de schuldenaar een vergoeding te vragen voor schuldbemiddeling. Gemeente en schuldbemiddelaar kunnen op vier manieren samenwerken:
- Samenwerking door middel van overeenkomst
- Samenwerking door middel van doorverwijzing
- Samenwerking door middel van mandaatverlening
- Geen samenwerking. Gemeente laat zich niet in met schuldbemiddeling
De mate waarin gemeenten regie voeren verschilt per samenwerkingsvorm. Ook heeft Andreas per samenwerkingsvorm gekeken naar wie aansprakelijk is als er iets misgaat in de schuldbemiddeling. Tot slot geeft hij antwoord op de vraag of invoering van de AMvB ertoe leidt dat schuldbemiddeling aanbesteed moet worden (antwoord; nee).
Een interessante casus die wij bespraken: stel dat je als gemeente zelf niets meer doet aan schuldbemiddeling en alle klanten doorverwijst naar private partijen (zie punt 2)? Dat zou een enorme directe bezuiniging opleveren. Uiteraard staat daar tegenover dat je als gemeente niet of nauwelijks meer grip hebt op beleid en uitvoering (en bovendien mogelijk nieuwe kostenposten krijgt op andere beleidsterreinen).
Congres schuldpreventie op 1 november 2012
Waarom komt het ene huishouden wel in een (problematische) schuldsituatie terecht en het andere huishouden niet? En welke mogelijkheden zijn er om met behulp van schuldpreventie bij te dragen aan gezond financieel gedrag? Deze vragen staan centraal tijdens het gratis congres dat de hogescholen van Amsterdam, Utrecht en Groningen samen met Delta Lloyd Foundation organiseren op 1 november in Amsterdam. Lees meer.
NB. de bijeenkomst van platform schuldhulpverlening noord wordt om deze reden verzet naar een andere n.t.b. datum.
De Krom informeert Kamer over armoedebeleid en schuldhulp
In zijn brief van 5 juli jl. informeert Staatssecretaris De Krom de Tweede Kamer over o.a. de volgende onderwerpen:
- Landelijk Informatiesysteem Schulden;
- Ervaringen en leerpunten van gemeenten inzake de bevordering van participatie van kinderen;
- Bijzondere bijstand voor kinderen met ouders in maatschappelijke opvang;
- Schuldenproblematiek onder studenten;
- Ondersteuningsprogramma „Op weg naar effectieve schuldhulp‟.
Dit n.a.v. het Algemeen Overleg op 4 april jl.
Allesrelativerend
Ik ben vandaag weer aan de slag gegaan na een heerlijke en allesrelativerende vakantie in Portugal. Ik wilde al bijna mijn baan opzeggen en een camping beginnen in de Alentejo. Realiteitszin heeft me teruggebracht naar Nederland. En ik moet zeggen, ik heb er ook wel weer zin in. Ik heb vanmorgen de kinderen naar de Kunstcamping gebracht en ben met de vanaf-nu-doe ik-alles-anders spirit begonnen met het wegwerken van mijn mails. Ik heb nu (bijna 17:00 uur) nog geen 10% van mijn mail weggewerkt. Wel bijgekletst met collega’s en een eerste weblogberichtje geplaatst.
Ik heb de afgelopen weken geen nieuws gevolgd, maar heb de indruk dat ik niet veel gemist heb. Wel zie ik dat Stimulansz.nl is opgefrist en dat we sinds kort een corporate LinkedIn-groep hebben. Met daarin trouwens een leuke discussie over kanteling van de bijzondere bijstand. Op 27 augustus is een bijeenkomst over beschermingsbewind en bijzondere bijstand gepland (vol). Ik kreeg heel veel Google alerts met berichten van gemeenten die hun beleidsplan schuldhulpverlening hebben opgeleverd. De NVVK blikt terug op een aantal projecten ter verbetering van de samenwerking tussen schuldhulpverlening en schuldeisers. En vandaag in het nieuws: aantal loonbeslagen in eerste kwartaal met 15% gestegen.
Echt allesrelativerend is echter het nieuws van het plotselinge en veel te vroege overlijden van Frits Nieman, directeur van AMC Consultancy – een bureau gespecialiseerd in minimabeleid. Ik wens zijn vrouw en kinderen veel kracht en liefde voor elkaar toe nu ze samen zonder Frits verder moeten. En zijn collega’s veel sterkte.
Schuldhulpverlening en budgetcoaching: een markt?
Welke positie hebben kleine zelfstandige ondernemingen in de schuldhulp en budgetcoaching, voor en na invoering van de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en straks de toepasselijke nieuwe AMvB rondom private schuldbemiddeling? Dennis Luisterburg (zelfstandig ondernemer en initiatiefnemer van de Nederlandse Vereniging van Budgetcoaches) wijdde zijn afstudeeronderzoek aan dit onderwerp. Het leidde tot een mooi, genuanceerd en vlot geschreven rapport (+ belangrijk naschrift) en een pleidooi voor verbetering van de positie van de kleine zelfstandige ondernemingen in de branche.
“De huidige positie van kleine zelfstandige ondernemingen in de branche van schuldhulpverlening en budgetcoaching is voor verbetering vatbaar. Organisatorisch maken de kleine ondernemingen een beperkt deel uit van het geheel, en houden zij zich op eigen risico vooral bezig met budgetcoaching, budgetbeheer, beschermings- en WSNP-bewindvoering. Schuldbemiddeling wordt door kleine ondernemingen op kleine schaal en hoofdzakelijk in opdracht van gemeenten door hen uitgevoerd vanwege het besproken wettelijke verbod op schuldbemiddeling tegen betaling. Gemeenten doen dit vooral zelf, of besteden het uit aan een grote, vertrouwde organisatie. Juridisch wordt de positie dus begrensd door beperkende wetgeving, en politiek staat ook niet iedereen positief tegenover de private hulp aan kwetsbare burgers, alhoewel ook niet iedereen even tevreden is met de publieke hulpverlening die nu geboden wordt. Kleine ondernemingen kunnen ook veel voordelen voor de cliënt, de branche en de maatschappij als geheel met zich mee brengen, zo bleek.
Met de komst van de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de nieuwe AMvB inzake private schuldbemiddeling kan de organisatorische positie van kleine zelfstandigen verbeteren als gemeenten zich ook voor samenwerking en overleg met hen open stellen, zodat goede afspraken gemaakt kunnen worden over taakverdeling en financiering. De juridische positie van de kleine zelfstandigen zal verbeteren, omdat het verbod op schuldbemiddeling opgeheven wordt, waardoor zij meer mogelijkheden krijgen. Politiek bezien krijgen de kleine zelfstandigen met de nieuwe regels een kans om te laten zien wat zij kunnen, en het beeld dat over hen bestaat een positieve draai te geven. Zorgvuldige invoering, in combinatie met goede kwaliteitsborging en doordachte voorwaarden, is daarbij noodzakelijk.”
Beslagvrije voet blijft gehandhaafd in fraudewet
Met een grote meerderheid is de Tweede Kamer vannacht akkoord gegaan met het “wetsvoorstel aanscherping handhaving en sanctiebeleid szw-wetgeving”. Lees meer op de website van het ministerie van SZW.
Door een aangenomen amendement van Kamerlid Sterk blijft de beslagvrije voet gehandhaafd (het wetsvoorstel ging uit van vervallen beslagvrije voet in de eerste 3 maanden).
Het wetsvoorstel gaat nu naar de Eerste Kamer. Minister Kamp en staatssecretaris De Krom roepen de Eerste Kamer op de wet snel te behandelen. De bewindspersonen willen dat de wet op 1 januari 2013 inwerking treedt.
Schuldbemiddeling als secundaire arbeidsvoorwaarde
Ik heb hier en daar nog wat restjes informatie op de plank liggen die ik zo net voor mijn vakantie toch graag nog even met je deel. Ik had beloofd iets te schrijven over het congres op 11 mei, georganiseerd door Spijkenisse. De gemeente presenteerde daar haar aanbod voor werkgevers. Werkgevers betalen voor schuldhulpverlening die de gemeente biedt aan hun werknemers. De animo bij de werkgevers is groot.
Spijkenisse gaf de deelnemers alle praktische informatie mee, zodat zij er de volgende dag direct mee aan de slag konden. Een selectie:
- Algemeen
- Folder
- Beleidsnota deel I ‘Van schuldhulpverlening naar schuldbemiddeling’
- Beleidsnota deel II ‘Wsnp Bewindvoering’
- Artikel Ondernemersblad
- Evaluatie
- Werkgeversformulier (Hiermee geeft schuldenaar gemeente toestemming om contact op te nemen met werkgever)
- Dienstverleningsovereenkomst
Bekijk ook de presentatie van Ingrid Dudink (gemeente) met daarin o.a. de tarieven per product.
Vlnr: Hanns van Kruijl (REINIS), Ingrid Dudink (Spijkenisse), Marius Oosterom (min. SZW), Joke de Kock (NVVK), Tamara Madern (Nibud), ondergetekende, Nadja Jungmann (HU/social force), Hidde Brink (Divosa).
En de dagvoorzitters Tamara en Martijn. Door het duo-voorzitterschap, de ambiance en zaalinrichting drong zich de vergelijking met het Eurovisie Songfestival op.. Desondanks een erg geslaagd congres!
