2010 > 2011

Beste lezer, ik wens je een gelukkig 2011 !!

Later deze week hoop ik een terugblik op 2010 en een vooruitblik op 2011 op mijn blog te zetten. Alvast wat cijfertjes: dit weblog werd in 2010 ruim 125 keer per dag bezocht. Het meest aangeklikte artikel was Wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening. Ik heb in december een rubriek wetsvoorstel schuldhulpverlening toegevoegd, zodat je gemakkelijker de ontwikkelingen kunt volgen.

Communiceren met de doelgroep van armoedebeleid

Voor mensen die in aanmerking komen voor minimaregelingen is het vaak lastig om de weg naar deze regelingen te vinden. Voor het succesvol overbrengen van de communicatieboodschap is het belangrijk om de juiste media te kiezen. Dat wil zeggen: media die goed aansluiten bij de doelgroep, bij de boodschap en bij het beoogde doel. Ik zit in een klankbordgroep die bijdraagt aan de ontwikkeling van de mediaplanner voor basiscommunicatie armoedebestrijding. Dit is een webbased tool die een selectie maakt van de beste media voor het bereiken van een geselecteerd doel bij een geselecteerde doelgroep. Hij is nog in ontwikkeling. De komende maanden (t/m maart) wordt de methodiek getoetst in de Tilburg.

De Mediaplanner bevat ook links naar de Socity wiki waar nog meer informatie staat (en kan worden toegevoegd).

Inkomens boeren en tuinders in 2010 flink hoger

Voor veel land- en tuinbouwbedrijven is 2010 financieel- economisch gezien een duidelijk beter jaar dan het dramatisch slechte 2009. Dit blijkt uit de jaarlijkse ramingen van het LEI.

In september jl. schreef ik nog het artikel Boeren en tuinders in financiële problemen. De verbetering in 2010 geldt vooral voor melkveehouders en glastuinders. Ook voor akkerbouwers en voor de meeste open grondtuinbouwbedrijven is 2010 een beter jaar dan 2009. Voor varkenshouders echter bleven de bedrijfsresultaten ook in 2010 mager en in de pluimveehouderij daalden de inkomens na een goed resultaat in 2009.

De inkomensverbetering van de gehele agrarische sector in 2010 is volgens het LEI mede het gevolg van het economische herstel na de kredietcrisis. Dit herstel laat zich ook zien in een toegenomen export en in hogere prijzen van land- en tuinbouwproducten.

Combinatiefunctie in schuldhulpverlening effectief?

Stimulansz heeft voor de gemeente Ede onderzoek gedaan naar de effectiviteit en functie-indeling in het team Bureau Schuldhulp en Budgetadvies (BSB). In het team zijn consulenten werkzaam die zich bezighouden met alleen schuldhulpverlening, of alleen met budgetbeheer of met beide.

Tijdens een driedaagse workshop Lean is o.a. gekeken hoe het proces de minste overdrachtsmomenten zou kunnen hebben. De keuze om teambreed te gaan werken met combinatiefuncties leek in dit verband een logische. Om verschillende redenen hebben we Ede echter ontraden om teambreed daarop over te gaan. Wil je meer weten over het advies, neem dan contact op met mijn collega Erik Rutten.

Stimulansz Stimuleert

Als MVO organisatie vindt Stimulansz het belangrijk er te zijn voor mensen en organisaties die ondersteuning nodig hebben. Stimulansz Stimuleert gaat een stapje verder. Dit initiatief biedt (financiële) ondersteuning aan projecten met een sociaal maatschappelijk doel. Een andere mogelijkheid is hulp door middel van kennisoverdracht. De projecten zijn voorgedragen door medewerkers van Stimulansz. In 2010 zijn op het terrein van armoedebestrijding en schuldhulpverlening twee projecten ondersteund:

Armoede en gezondheid van kinderen

Stichting Thuiszorg Midden Gelderland (STMG) won vandaag de JGZ Innovatieprijs voor het Project ‘Gezondheid en financiën in de zwangerschap’. De STMG wil met dit project aan armoede gerelateerde gezondheidsproblemen en  -risico’s al in de prenatale fase verminderen. Hiervoor werkt de afdeling jeugdgezondheidszorg (JGZ) samen met verloskundigen en het budgetadviescentrum van de gemeente Arnhem. Het project is gebaseerd op de interventie ‘Armoede en gezondheid van kinderen’ ontwikkeld door GGD West-Brabant en gericht op (ouders van) kinderen van 0-12 jaar. Ik zat in de begeleidingscommissie van het project.

Ruim kwart huishoudens heeft betalingsachterstanden

Met inbegrip van de 32.000 WSNP-trajecten zijn er in Nederland 1,9 miljoen huishoudens waarin minimaal sprake is van een van de onderscheiden vormen van betalingsachterstanden. Dit zijn achtereenvolgens: achterstallige rekeningen om financiële redenen, krediet of lening, afbetalingsregeling, vaak of regelmatige roodstand en creditcardschulden. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van SZW. In het onderzoek is ook specifiek gekeken naar huishoudens met een inkomen tot euro 2.000 per maand (blz. 10). Niet verrassend is, dat daar de betalingsachterstanden problematischer zijn.

Het onderzoeksrapport en de aanbiedingsbrief van de staatssecretaris aan de Tweede Kamer vind je achter deze link.

Armoede Magazine 2010 van de Landelijke Clientenraad

De LCR heeft het Armoede Magazine 2010 uitgebracht. Kinderen en armoede, valkuilen in landelijk beleid, gemeenten die pleisters plakken, stedenestafette, ouderen en armoede, kansen via scholing. Alle aspecten die in het Europees Jaar tegen armoede en sociale uitsluiting zijn belicht, komen terug in deze eenmalige uitgave. De LCR heeft er wel naar gestreefd om de inhoud zo tijdloos mogelijk te maken.

Bezuinigingen armoedebeleid en schuldhulpverlening

In het regeerakkoord staat dat er met ingang van 2012 jaarlijks 60 miljoen wordt bezuinigd op gemeentelijk armoedebeleid en schuldhulpverlening. Dat geld wordt waarschijnlijk uit het gemeentefonds gehaald. Op verzoek van Emmen heb ik berekend hoeveel dat is per gemeente. Ik heb dat gedaan op basis van de verdeelsleutel voor de extra middelen voor schuldhulpverlening 2010. Ik weet niet of de uitname uit het gemeentefonds volgens dezelfde verdeelsleutel zal gebeuren, maar ik denk dat het er niet veel naast zal zitten. Let op: het heeft dus een groot achterkant-van-sigarendoosje gehalte; ik geef geen garantie.

Download: Bezuiniging per gemeente (xls).

Langdurigheidstoeslag en duurzame gebruiksgoederen

Uit het platform armoedebeleid: Zwolle verstrekt de langdurigheidstoeslag ook aan mensen die door hun schulden een laag besteedbaar inkomen hebben. In een aantal gemeenten is de langdurigheidstoeslag een voorliggende voorziening voor de regeling voor duurzame gebruiksgoederen. In Arnhem krijgen mensen met schulden die geen afloscapaciteit hebben, in bepaalde gevallen een bijdrage om tweedehands gebruiksgoederen aan te schaffen. Breda koppelt de hoogte en/of het recht op de langdurigheidstoeslag aan de Participatieladder. Zie ook de artikelen Langdurigheidstoeslag en Tegenprestatie bijzondere bijstand.

Energie en geld besparen

Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat huishoudens met een laag inkomen een groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan energielasten dan andere huishoudens. Gemeenten kunnen minima helpen met energiebesparing. Het Nibud heeft daarvoor o.a. de ansichtkaartenset ‘Energie & Geld’ ontwikkeld.  Hiermee worden mensen op een luchtige en laagdrempelige manier gestimuleerd energiebewust te zijn. Leuk om weg te geven aan bijvoorbeeld mensen die bijzondere bijstand voor een wasmachine toegekend krijgen. Lees meer.

Vrees voor armoedeval bij werk na bijstand

Van de mensen in de bijstand geeft 60 à 65% aan niet te willen werken als het geen inkomensverbetering oplevert. Van de mensen die daadwerkelijk vanuit de bijstand aan de slag zijn gekomen, is 42% daar financieel niet beter van geworden. Dat blijkt uit een onderzoek van de IWI dat staatssecretaris Paul de Krom (SZW) gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Tachtig gemeenten compenseren minima voor eigen bijdrage GGZ-klanten

Eind september riep het Landelijk Platform GGz de gemeenten op de eigen bijdrage begeleiding of dagbesteding voor hun rekening te nemen. Van de 430 Nederlandse gemeenten hebben er intussen 80 positief gereageerd. Hoe een cliënt aan zijn compensatie komt, blijkt per gemeente enorm te verschillen. Dit is te lezen in PSY.

Nijmegen wordt genoemd als goed voorbeeld: de gemeente heeft een totaalberekening gemaakt wat het kost om de eigen bijdragen van mensen op bijstandsniveau te compenseren. Vervolgens is contact gezocht met de instellingen met het voorstel de compensatie te ‘stroomlijnen’. Cliënten hoeven dan geen ingewikkelde stappen te zetten om voor de bijzondere bijstand in aanmerking te komen. In enkele andere gemeenten verloopt de regeling via het CAK. Ook dan hoeven cliënten geen extra moeite te doen om voor de bijzondere bijstand in aanmerking te komen.

Het is bekend dat ruim 34% van de (zelfstandig wonende) ggz-cliënten een inkomen op of onder het bestaansminimum heeft. Kijk op de website van het Landelijk Platform GGz voor meer info en een lijst met de 80 gemeenten die bijzondere bijstand bieden voor compensatie van de eigen bijdragen Awbz

Armoede in Nederland toegenomen

Zojuist verschenen: Armoedesignalement 2010 van het CBS en SCP met actuele gegevens over armoede in Nederland.

De armoede is vorig jaar toegenomen. In 2009 leefde 6,2% van de bevolking onder de armoedegrens. Een jaar eerder was dat nog 5,5%. De inkomensgrens die wordt gehanteerd (het niet-veel-maar-toereikendcriterium)  is de optelsom van de minimaal vereiste uitgaven voor voedsel, kleding, woning, en sociale participatie, die het Nibud hanteert.

Andere conclusies:

  • Na lange tijd te zijn gedaald, is het percentage arme kinderen in 2009 weer opgelopen;
  • Het risico op armoede is hoog bij eenoudergezinnen, bijstandsontvangers en alleenstaanden jonger dan 65 jaar. Ook mensen uit niet-westerse landen en de nieuwe EU-lidstaten behoren tot de risicogroepen;
  • De kans op armoede is bij werkenden de laatste tien jaar stabiel. Het aantal werkende armen groeide echter wel, vooral bij zelfstandigen;
  • In 2009 had ruim 17% van de huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens één of meer betalingsachterstanden. Zij hadden daarmee vier keer zo vaak betalingsachterstanden als huishoudens met een hoger inkomen;
  • Betalingsachterstanden komen vooral veel voor bij alleenstaanden en eenoudergezinnen met een laag inkomen;
  • Meer dan de helft van de eenoudergezinnen met een laag inkomen komt (zeer) moeilijk rond;
  • Voor bijna een kwart van de huishoudens met een laag inkomen zijn de woonkosten een zware financiële last;
  • In 2010 is bij zowel de lage als de hogere inkomens een duidelijke opleving waar te nemen in de verwachting dat de eigen financiële situatie gaat verbeteren.

Ikzelf was in eerste instantie geneigd de economische crisis aan te wijzen als belangrijkste oorzaak van de toename van armoede, maar de onderzoekers stellen: ‘In grote lijnen heeft de economische crisis tot nog toe niet geleid tot een substantiële achteruitgang in de welvaartspositie van huishoudens.’

Ik ben mijn stem kwijt..

.. want wat speelde de band luid! Afgelopen vrijdagavond vierden we in Club Poema in Utrecht de tiende verjaardag van Stimulansz. Geweldig om al die oud-collega’s te zien, en een biertje te drinken met partners die belangrijk zijn (geweest) voor Stimulansz. Even niet over het werk praten (nou ja, klein beetje dan), maar over de outfit van je collega’s.

Tamara en Michiel: was nou nog even gebleven. 5 minuten nadat jullie wegwaren, maakte ik mijn moves op de dansvloer. Lennard en Arjen: we gaan volgend jaar de schuldhulpverlening eens flink opschudden met ons loket schuldhulpverlening! John en Anja, hoe was jullie weekendje Utreg? Stadsie woar?

Henk, conferentie over verantwoord bezuinigen op armoedebeleid en schuldhulpverlening staat gepland! Stefan, wat een interessante link van jouw ex-baas naar mijn ex-baas. Titia, mijn vaatwasser heeft kuren. Het is een Siemens. Nico, regel jij de Nieuwjaarsborrel? Paul, die ene, met die bril en snor, was dat ook een collega van ons?

Kerstpakket of eindejaarsuitkering

Onlangs wees SZW er nog eens op dat het verstrekken van een categoriale eindejaarsuitkering niet geoorloofd is, en dat de IWI extra gaat controleren. Hattem gaf al aan het risico te nemen. Via Google alert lees ik dat verschillende gemeenten Hattem volgen. Andere gemeenten nemen minder risico en steunen of faciliteren een andere partij die de verstrekkingen doet. Denk bijvoorbeeld aan de voedselbank, de kerk of een particulier fonds. Dan mag het wel..

Liever salaris inleveren dan huurgrens overschrijden

Op 1 januari wordt een inkomensgrens ingevoerd voor sociale huurwoningen. Jan Modaal overweegt minder te gaan werken, om zo aanspraak te houden op betaalbaar wonen bij een corporatie, zo lees ik in de Telegraaf.

Elders in de Telegraaf lees ik: ‘Uit een rondgang van de Volkskrant blijkt dat gemeenten de regel heel verschillend naleven. Corporaties in Amsterdam, Amersfoort en Almere kiezen voor de strengste variant.’ NB. Om het aangehaalde artikel in de VK te lezen moet je betalen of een VK-abonnement hebben…

Stemming over kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Er is afgelopen donderdag niet gestemd over het wetsvoorstel om gemeenten meer beleidsvrijheid te geven bij kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. De plenaire behandeling staat nu gepland voor de week van 11-13 januari 2011. Kamerlid Spekman (PvdA) wil daar ook nog amendementen bespreken die betrekking hebben op de te hanteren inkomensgrens en kwijtschelding in geval van schulden. Lees over de achtergronden dit artikel.

Departementoverstijgende en overheidslagen overstijgende visie op het armoedebeleid

Deze week is de begroting van SZW behandeld in de Tweede Kamer. Er zijn weinig verrassende uitspraken of toezeggingen gedaan over armoedebeleid of schuldhulpverlening. De hoofdboodschap van dit kabinet voor wat betreft armoedebestrijding is duidelijk: De beste weg en de meest effectieve manier om uit armoede te geraken, is een baan. Staatssecretaris De Krom van SZW wil met een aanpassing van de WWB gemeenten de ruimte geven bijstandsgerechtigden te laten werken voor hun uitkering. Ook als dit (vrijwilligers)werk niet bijdraagt aan het vinden van een reguliere baan. Lees zelf het verslag en zoek bijvoorbeeld op armoede of schuldhulpverlening.

Motie
De leden Dijkgraaf, Hamer, Ortega-Martijn, Koşer Kaya, Karabulut en Klaver hebben een motie ingediend met het verzoek aan de regering om de Kamer te informeren over haar departementoverstijgende en overheidslagen overstijgende visie op het armoedebeleid voor de komende jaren. Minister Kamp antwoord hierop echter: “Ik denk dat dit echt iets anders is dan wat wij moeten doen.”

Kennis over leefsituatie minima voorwaarde participatiebevordering

Veel minima hebben geen perspectief op een beter leven. Problemen in het dagelijks bestaan stapelen zich op en dat leidt voor veel mensen tot een negatieve, neergaande spiraal. Dat blijkt uit het onderzoek Nergens in beeld van het Verwey-Jonker Instituut in opdracht van het ministerie van VWS. Het rapport laat de onzichtbare gezichten van armoede zien, door een kijkje te bieden in de huiskamers van de minima in Roosendaal. Het rapport bespreekt bovendien wat de opbrengst kan zijn van een directe benadering in de ondersteuning en activering van groepen minima. Lees meer.

Bezuinigingen armoedebeleid per gemeente

Het COELO heeft de afgelopen twee maanden onderzocht waarop gemeenten verwachten te gaan bezuinigen. Op gemeentelijk armoedebeleid (“bijz.bijstand, kwijtschelding, minimapas, enz.” en ik neem aan ook schuldhulpverlening) verwacht men in 2011 4% te gaan bezuinigen en in 2012 6%. Vergeleken met andere beleidsterreinen wordt het armoedebeleid behoorlijk ontzien. Klik op de kaart op de website van het COELO om te zien hoeveel jouw gemeente denkt te gaan bezuinigen:

Lees ook het onderzoeksrapport.

SVB signaleert financiële problemen

Ik heb de afgelopen weken samen met mijn collega’s Gerrit Jan Schep en Erik Rutten de directeuren en afdelingsmanagers van de negen regionale SVB-kantoren getraind over armoedebeleid en schuldhulpverlening. Gehoord bij één van de bijeenkomsten: zodra de SVB financiële problemen signaleert bij haar klanten, stuurt zij een brief naar de klant en schuldhulpverlening, met daarin uitleg van het probleem èn een volledige uitkeringsspecificatie . Ik denk dat er nog veel meer winst is te behalen in samenwerking tussen de SVB en gemeenten.

‘Handhaaf registratie jonge bellende wanbetaler’

KPN, Vodafone en T-Mobile besloten onlangs om niet langer klanten met een betalingsachterstand door te geven aan het BKR. Het CDA wil echter dat staatssecretaris De Krom van SZW de telefoonaanbieders ervan weerhoudt de registratie per volgend jaar af te schaffen. Het CDA brengt het punt morgen aan de orde tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van SZW.

Inleefdag: Minister op bezoek bij kansarm gezin

Meer nieuws uit België. De minister van sociale zaken gaat op bezoek bij minima waar ze rechtstreeks wordt geconfronteerd met de grote noden van kansarme gezinnen. Onze eigen Stichting Clientenperspectief (Clip) vertelde me laatst, dat zij naar Belgisch voorbeeld ook een dergelijk ‘keukentafelgesprek’ hebben ontwikkeld voor Nederlandse lokale bestuurders. Goed om te voorkomen dat je in een ivoren toren blijft zitten.

Naschrift d.d. 20 december ’10: Lees meer over het initiatief van Clip achter deze link.

Succesvolle schuldhulpverlening en armoedebeleid met minder budget

Divosa en Stimulansz bieden gezamenlijk gratis advies over de financiële situatie van de gemeente op het brede terrein van werk en inkomen. Bekijk ons gratis aanbod.

We kunnen het ook toespitsen op armoedebeleid of schuldhulpverlening, maar dan is het meestal niet gratis. Je kent Stimulansz misschien vooral van onze gestandaardiseerde instrumenten, producten en abonnementen, maar we kunnen gemeenten en organisaties ook helpen met een advies op maat. Denk bijvoorbeeld aan:

  1. Evaluatie en nulmeting
  2. Opstellen beleidsplan
  3. Organisatieadvies en stroomlijning werkproces
  4. Detachering en implementatie van nieuw beleid

 Mail mij voor meer info.

Wat hebben gemeenten gedaan met de voor schuldhulpverlening geoormerkte middelen?

Voor de periode 2009-2011 hebben gemeenten extra middelen gekregen om het tijdelijke grotere beroep op de schuldhulpverlening in het kader van de crisis op te vangen en verbeteringen aan te brengen in de effectiviteit en kwaliteit van schuldhulpverlening. De wijze van inzet van de extra middelen en het effect ervan is gemonitord. De belangrijkste resultaten:

  • De middelen zijn door de meeste gemeenten gebruikt om de wachtlijst weg te werken dan wel te voorkomen.
  • Bijna de helft van de gemeenten heeft de middelen ingezet voor een brede toegankelijkheid van de schuldhulpverlening, voor zover daar al niet sprake van was. Veel aandacht is daarbij besteed aan de doelgroep jongeren.
  • Daarnaast is geïnvesteerd in vernieuwing en verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening, preventie, nazorg en samenwerking met ketenpartners, met het oog op verbetering van de effectiviteit op de langere termijn.
  • Op tweederde van de werkpleinen hebben trainingen plaatsgevonden voor werkcoaches zodat deze mensen met schulden beter kunnen herkennen en adequaat doorverwijzen.

Lees ook de brief van staatssecretaris De Krom van SZW aan de Tweede Kamer met daarin een samenvatting van de bevindingen.

Te weinig hulp voor harde kern in bijstand

Uitkeringsgerechtigden met veel problemen krijgen te laat en te weinig hulp van sociale diensten. Een onderzoek van de Inspectie Werk en Inkomen (‘Maatwerk bij Meervoudigheid’) maakt dit duidelijk. Hoewel de IWI schat dat 50 tot 70 procent van de bijstandsgerechtigden kampt met zogeheten multiproblematiek, zijn er weinig gespecialiseerde klantmanagers. De IWI noemt een aantal verbeterpunten voor de uitvoering:

  • De samenwerking tussen diverse professionals kan beter;
  • Er moeten methodieken ontwikkeld worden voor een gezamenlijke aanpak van multiproblematiek en re-integratie en voor preventie en regievoering;
  • De informatie-uitwisseling moet verbeterd worden o.a. door betere registratie ondersteund door automatisering;
  • De effecten van de interventies moeten beter zichtbaar gemaakt worden, ook in termen van maatschappelijke opbrengsten.

Staatssecretaris De Krom van SZW schrijft in de brief waarin hij het IWI-rapport aanbiedt aan de Eerste en Tweede Kamer: “Ik streef ernaar om afspraken te maken met UWV, VNG en Divosa over de aanpak van de bovengenoemde verbeterpunten. Deze afspraken zullen gemaakt worden binnen de bestaande wettelijke en budgettaire kaders.”

SZW ondersteunt gemeenten bij schuldhulpverlening

Het ministerie van SZW gaat vooruitlopend op de invoering van het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening gemeenten ondersteunen bij de implementatie ervan. Ingezet wordt op drie pijlers:

  1. Voorlichting en kennisdeling;
  2. Ontwikkeling van instrumenten, producten en onderzoek
  3. Opzet van een regionale ondersteuningsstructuur door Divosa. 

Ad 2. In de eerste maanden van 2011 worden de volgende producten ontwikkeld:

  • Handreiking over visie en beleidsplan
  • Onderzoek naar kosten en baten
  • Handreiking  over (innovatieve) samenwerkingsrelaties tussen gemeenten en ketenpartners;
  • Handreiking over effectievere en efficiëntere wijze van organiseren van het primaire proces;
  • Onderzoek naar klantprofielen.

‘Meer met Minder Manifestatie’ in Lingewaard

Zaterdag 27 november jl. bezochten ruim 300 inwoners van Lingewaard (deelnemer platform armoedebeleid) de ‘Meer met Minder Manifestatie’. Deze bijeenkomst was bedoeld om mensen met een smalle beurs eens een middag in het zonnetje te zetten. Via verschillende workshops, informatiestands, make-overs en een lezing door Marieke Henselmans konden bezoekers genieten van een gezellige én informatieve middag. Ook konden bezoekers ‘bespaartips’ inleveren, voor de beste tip was een prijs beschikbaar. Jongeren leverden in het kader van hun maatschappelijke stage via het ROC een bijdrage als (gratis) kapper of cateraar.
De Manifestatie werd mogelijk gemaakt dankzij de belangeloze inzet van vele Lingewaardse organisaties, ondernemingen, verenigingen, instellingen en de gemeente Lingewaard.

Langdurigheidstoeslag

De Inspectie Werk en Inkomen (IWI) heeft onderzocht hoe gemeenten vorm geven aan de langdurigheidstoeslag. Hebben ze voldaan aan de wettelijke eis om bij verordening regels te stellen over het verlenen van langdurigheidstoeslag en, zo nee, wat is daarvan de reden? Wie behoort tot de doelgroep van de langdurigheidstoeslag? Wat is de hoogte van de langdurigheidstoeslag? Wat verstaan gemeenten onder ‘langdurig’? Wat verstaan ze onder ‘laag inkomen’. Een paar conclusies:

Meer verstrekkingen als gevolg beleidsvrijheid
Het aantal huishoudens dat in 2009 een langdurigheidstoeslag heeft ontvangen is met 31% is gestegen ten opzichte van 2008. De toename wordt veroorzaakt door de verruiming van de doelgroep als gevolg van de decentralisatie van de langdurigheidstoeslag.

Hoogte toeslag
Wat hoogte betreft sluiten de meeste gemeenten aan bij de bedragen die voorheen golden als landelijke norm van de langdurigheidstoeslag. Worden in de verordeningen geen bedragen genoemd, dan wordt de hoogte van de toeslag uitgedrukt in een percentage van de bijstandsnorm (35% van de gemeenten). Gemeenten die voor de hoogte van de toeslag een percentage van de bijstandsnormen hanteren, motiveren die keuze met het argument dat hierdoor de hoogte van de toeslag niet (half)jaarlijks hoeft te worden aangepast. In ruim 5% van de gevallen wordt een glijdende schaal aangetroffen.

‘Langdurig’
Onder de nieuwe regeling is door iets meer dan 20% van de gemeenten de periode van 5 jaar gecontinueerd. Drie van deze gemeenten hebben een kleine variatie aangebracht, zoals 5 jaar voor 23-jarigen en ouder en 3 jaar voor 21- en 22-jarigen, of een laag inkomen gedurende 60 maanden in de afgelopen 72 maanden. De overige van de bijna 80% van de gemeenten hanteren als referteperiode een termijn van 3 jaar.

Inkomensgrens
Bijna 60% van de gemeenten hanteert een inkomensgrens van 100% van de bijstandsnorm. De overige gemeenten zitten daar (niet veel) boven.

Ldt en schulden
Een beperkt aantal gemeenten houdt rekening met schulden. Zo legt de ene gemeente een relatie tussen de door haar gehanteerde referteperiode van 3 jaar en de termijn in de Wsnp, terwijl een andere gemeente een inkomen boven 110 procent van het sociaal minimum ook nog als ‘laag inkomen’ aanmerkt indien het meerdere wordt aangewend voor aflossing van een schuld.

Ldt en participatie
55 procent van de gemeenten laat ook mensen onder de doelgroep van de langdurigheidstoeslag vallen die in de referteperiode een bepaald (hoger) inkomen hebben ontvangen.

Lees eventueel ook de aanbiedingsbrief van staatssecretaris De Krom aan de Tweede Kamer (maar daar staat niet zo veel spannends in).

Ldt als ultieme categoriale regeling (=geen conclusie van het IWI)
In het platform armoedebeleid is wel eens geopperd om de referteperiode heel kort te maken, bijvoorbeeld een half jaar. De doelgroep – die dan heel groot is – kun je dan een bedrag geven, zonder dat je hoeft te controleren waaraan ze het geld uitgeven. Je hebt dan zeg maar de ultieme categoriale regeling! Maar je handelt dan natuurlijk niet in de geest van de wet… En het levert je een forse kostenpost op.

‘Meer rechten bij beslag door schuldeiser’

D66 wil dat bedrijven en particulieren voor wie beslaglegging dreigt, daarover van tevoren worden ingelicht, lees ik (op aangeven van André Wijsman) in het AD. Dat heeft Magda Berndsen deze week voorgesteld tijdens de behandeling van de begroting voor Veiligheid en Justitie. Eerst verbaasde me dit bericht… wordt je niet altijd ingelicht als er beslag wordt gelegd dan? Maar volgens mij gaat het er in het voorstel vooral om, dat de schuldenaar gehoord wordt en dat hij verweer kan voeren tegen de beslaglegging.  Een ‘conservatoir beslag’ is een beslaglegging voordat er een vonnis is geveld. De schuldeiser in de zaak kan zo zeker zijn, dat er bij de tegenpartij nog wat te halen valt. Wikipedia geeft een goede uitleg.

Financiële vraagbaak

Minister De Jager van Financiën wil in enkele steden in Nederland gaan experimenteren met een ‘geldwinkel’. Zo’n instelling gaat naar voorbeeld van de rechts- of wetswinkels zorgen voor gratis financiële voorlichting, zonder bepaalde producten te adviseren. Het moet een financiële vraagbaak worden waarmee laagdrempelige en betrouwbare informatie op lokaal niveau bereikbaar wordt, zei De Jager donderdag in de Tweede Kamer.

Dat lijkt me ook een mooie plek om schuldhulpverlening en minimaregelingen aan te bieden. Er zijn al gemeenten die met zo’n breed loket werken. Het Nibud heeft nu bijvoorbeeld een Nibud-adviespunt in Enschede. Als je daar naar binnen loopt heb je niet meteen het stempel ‘minima’ of ‘zwaar in de schulden’ op je voorhoofd.

Sommige gemeenten kiezen juist voor een meer anonieme toegang, bijvoorbeeld in een bedrijfsverzamelgebouw, een balie waar je niet zo snel je buurman tegenkomt of via internet. Dat brengt mij op het loket schuldhulpverlening… hij komt eraan! We hebben een website gemaakt (wordt voor gemeenten op maat gemaakt) waar schuldenaren, schuldeisers en hulpverleners info vinden over schuldhulpverlening in de gemeente en manieren om schulden zelf op te lossen. We verwachten dat deze website veel hulpvragen gaat afvangen waardoor de druk op de uitvoeringsorganisatie afneemt. Gemeenten die geïnteresseerd zijn, kunnen zich bij mij melden. Binnenkort volgt meer info.

Lange termijnontwikkeling armoede

Cok Vrooman van het SCP gaf gisteren een heldere presentatie over de lange termijnontwikkelingen van armoede en sociale uitsluiting. Klik hier om zijn presentatie te downloaden. Mij valt op, dat maar liefst 60% van de personen onder de budgetgerelateerde armoedegrens (niet-veel-maar-toereikend) werkt in loondienst of als zelfstandige.

In het Armoedesignalement 2010, dat het SCP medio december samen met het CBS uitbrengt, zullen ook de cijfers t/m 2009 zijn opgenomen.