Met apps je geldzaken op orde

Afbeeldingsresultaat voor appsIk ben betrokken bij de ontwikkeling van een aantal apps waarmee je grip houdt op je geldzaken. Die apps schieten tegenwoordig als paddenstoelen uit de grond. Vooral voor jongeren. De apps hebben één of meer van de volgende functionaliteiten:

  • Een koppeling met je betaalrekening, zodat je met mooie taartdiagrammen ziet waar jij je geld aan uitgeeft.
  • Overzicht van minimaregelingen, toeslagen, etc. Soms ook met indicatie of je er recht op hebt.
  • Tips om te besparen of je inkomen te verhogen.
  • Reservering voor vaste lasten. In Culemborg loopt een interessant experiment met een app die het inkomen, zodra het binnenkomt, meteen op een subrekening reserveert voor betaling van bijvoorbeeld de vaste lasten. Het geld kan niet meer aan iets anders worden uitgegeven, tenzij de debiteur, rekeninghouder of schuldhulpverlener akkoord is met afwijkende besteding. Ook kan geoormerkt geld op de rekening worden gestort, bijvoorbeeld bijzondere bijstand voor een wasmachine. De ontvanger kan het geld alleen uitgeven bij bepaalde leveranciers en/of aan wasmachines.
  • Op maat gemaakt voor gemeente of regio.
  • Communiceren met schuldeisers, bijvoorbeeld over betalingsregeling.
  • Budgetbeheerachtige toepassingen: schuiven tussen potjes. En hoeveel heb ik nog te besteden deze maand?
  • Blended hulpverlening. Gekoppeld aan een website. Communiceren met een hulpverlener.
  • Nudging. Belonen van verstandige keuzes.
  • Veilig opslaan en foto’s maken van bijvoorbeeld documenten, formulieren en handtekening.
  • Aanvragen voorzieningen.
  • Beveiligde informatiestromen naar bijv. gemeente en Belastingdienst
  • Signaleren toekomstige tekorten o.b.v. data-analyse

Hieronder een overzicht van apps (en websites) die ik de afgelopen tijd tegen ben gekomen, op alfabetische volgorde. Ik ken ze niet allemaal, dus kan geen waardeoordeel geven.

Amsterdam voorziet

Bereken uw recht

  • Op www.berekenuwrecht.nl checken burgers hun recht op toeslagen. Sluit jouw gemeente aan, zodat burgers ook gemeentelijke inkomensregelingen kunnen checken en aanvragen. Het is een online tool, geen app, maar ingericht om te gebruiken met een smartphone.

Buddy App

  • App is in ontwikkeling. Kijk op www.buddypayment.nl. De moeite waard om in de gaten te houden!

Budget de baas

Bydehand

  • Online opbergkast‘ om documenten en abonnementen te beheren; hier betaal je wel iets voor als gebruiker.

Doekoe

E-training van Cijfers & Centen

Eerste Hulp Bij Schulden

Fikks

Financieel paspoort

De app gaat in opdracht van de gebruiker langs allerlei sites op zoek naar persoonlijke gegevens. Die worden in een handzaam overzicht gezet, dat weer gebruikt kan worden bij een hypotheekaanvraag, een financieel planningsgesprek of in de schuldhulpverlening.

Geldfit

Geldplannen

  • Het Nibud/Startpunt Geldzaken biedt diverse online geldplannen.

Goed Geld

Grip app

How2Spendit

  • Tips, trucs en tools via website how2spendit.nl en social media. Veelal gratis.

Huishoudboekje

Insolved

  • Online tool waarmee sneller schuldregeling kan worden getroffen met schuldeisers. Wordt tegen betaling aangeboden aan o.a. gemeenten.

Kandoor

  • Website kandoor.nl. Gratis en onafhankelijk chatten met vrijwilligers.

Krap

  • Krap.nl initiatief van gemeente ’s-Hertogenbosch.

MijnGeldzaken.nl

  • Mijngeldzaken.nl is “de eerste onafhankelijke website die u een compleet inzicht geeft in al uw geldzaken. Het is veel meer dan een huishoudboekje! U ziet hoe financieel gezond u bent en of uw dromen in de toekomst gerealiseerd kunnen worden. Ook krijgt u tips over hoe u uw financiële toekomst kunt verbeteren. Heeft u advies nodig van een expert? Financieel adviseurs zijn online om u van advies te voorzien.” Het instapmodel is gratis.

Mijnstadsbank

MoneyFit

Monnie

Nibud

Online platform

Online Schuldencoach

  • In ontwikkeling. Bekijk uitleg door schuldencoach Liselotte Maas op YouTube.

Schaarste app

Schulden.nl

  • Gratis voor mensen met schulden. Eerste hulp bij schulden, waarna verwijzing naar reguliere schuldhulpverlening. Lees mijn blog hierover.

Schulden de Baas

  • Online programma voor schuldhulpverlening waar gemeenten zich bij kunnen aansluiten. Aan de hand van vragen en opdrachten werken cliënten zelf aan een oplossing voor hun financiële problemen. De gemeentelijke schuldhulpverlener begeleidt ze hierin. Lees het artikel op mijn blog.

Schuldenwisser

Schuldvrij app

Stack je money

SWF+

Tel je geld

Uit de schulden

Wijzer in Geldzaken

  • www.wijzeringeldzaken.nl is een initiatief van het ministerie van Financiën. ‘Op deze website helpen we jou met financiële vragen waar je gedurende je leven tegenaan kunt lopen.’

Zelf je schulden regelen

PS: Clairette van der Lans (Wijzer in Geldzaken), bedankt voor je bijdragen!!

2 op 5 Nederlanders worstelt met thuisadministratie

Minstens 40% van de Nederlanders heeft moeite om het overzicht over hun financiële administratie te bewaren. Zij hebben vaker betalingsachterstanden en staan vaker rood dan mensen die hun administratie volledig op orde hebben. Dit blijkt uit het Nibud-rapport Financiële administratie in een digitaal tijdperk. Lees het persbericht.

Tsjonge, werk aan de winkel dus voor o.a. vrijwilligers en professionals die mensen helpen bij het op orde brengen van de thuisadministratie. Sinds 1 april zet ik me ook hiervoor in, als bestuurslid van het Landelijk Stimuleringsnetwerk Thuisadministratie (samen met o.a. Gerjoke Wilmink van het Nibud, trouwens).

Infographic Financiële administratie

Gisteren besteedde de NOS aandacht aan dit onderwerp: ‘We komen mensen tegen met vuilniszakken vol administratie

Quickscan beschermingsbewind

cover-op-weg-naar-een-sluitende-aanpak-voor-financieel-kwetsbaren

Platform31 onderzocht welke instrumenten gemeenten inzetten als passend aanbod wanneer beschermingsbewind niet noodzakelijk is. Ook ontwikkelden ze de Quickscan Beschermingsbewind voor een eerste inschatting van de ondersteuningsbehoefte van financieel kwetsbaren. Tip: verspreid deze onder doorverwijzende partijen zoals zorginstellingen, wijkteams of maatschappelijk werk.

Uit het onderzoek komt naar voren dat beschermingsbewind vooral bedoeld is als ondersteuning én bescherming bij een langdurig of permanent gebrek aan zelfredzaamheid van een financieel kwetsbare inwoner. In de praktijk wordt beschermingsbewind volgens de onderzoekers nog regelmatig gezien als de oplossing voor iemands problematische schuldsituatie.

Opgroeien in armoede

De SER presenteerde vorige maand haar advies Opgroeien zonder armoede.  De Kinderombudsman presenteerde eerder het rapport Alle kinderen kansrijk. In haar brief van 6 april schrijft staatssecretaris Van Ark namens het kabinet dat ‘de adviezen betekenisvolle inzichten hebben gegeven die het belang van de aanpak van armoede onder kinderen onderstrepen. In lijn met deze adviezen zal het kabinet niet alleen inzetten op het compenseren van de gevolgen van armoede door kinderen mee te laten doen op school, aan sport en cultuur en aan sociale activiteiten, maar ook stevig investeren in het aanpakken van de structurele oorzaken van armoede.’

In de 19 kantjes tellende brief worden vrij uitputtend de maatregelen opgesomd die het kabinet neemt om kinderarmoede te bestrijden. Gelukkig wordt e.e.a. samengevat op p. 18/19. De meeste maatregelen kennen we al, mede omdat ze zijn genomen door het vorige kabinet. In veel gevallen wordt voor de uitvoering (van de maatregelen en opvolging van de adviezen) verwezen naar gemeenten. Ik heb een paar zaken ge-highlight en gelinkt:

VOORKOMEN VAN ARMOEDE

Meer mensen aan het werk

  • In gesprek met gemeenten over perspectief voor mensen in de bijstand
  • Het versterken van de werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio’s

Werk moet lonen

  • Verlaging van de lasten op arbeid
  • Meer uren werken laten lonen: verkleinen marginale druk vanaf het minimumloon.

Naar de mening van het kabinet past in dit verband een categoriale invulling van het armoedebeleid met vaste inkomensgrenzen niet bij het wettelijk uitgangspunt van de aanvullende inkomensondersteuning dat individueel maatwerk leidend is.

Verbeteren inkomenspositie van gezinnen met kinderen

  • Verlaging van de lasten op arbeid.
  • Verhoging van de kinderopvangtoeslag.
  • Verhoging van de kinderbijslag.

Voorkomen en bestrijden van problematische schulden

  • Het kabinet presenteert dit voorjaar haar brede schuldenaanpak.

Inzet extra middelen

  • Extra middelen in 2018-2020 voor het voorkomen van schulden en het bestrijden van armoede, in het bijzonder onder kinderen. Over de invulling van deze middelen wordt de Tweede Kamer dit voorjaar geïnformeerd. [Ik weet niet of dit geld naar gemeenten gaat]

TEGENGAAN VAN DE GEVOLGEN VAN OPGROEIEN IN EEN GEZIN MET LAAG INKOMEN

Lokaal integraal maatwerk

  • Programma Sociaal Domein (versterken lokale slagkracht en verbinding gemeenten).
  • Ondersteunen gemeenten bij invulling lokale regiefunctie in overleg met VNG en Divosa.

Samenwerking met maatschappelijke organisaties

  • Financiële ondersteuning van Stg. Leergeld, Jeugdsportfonds / Jeugdcultuurfonds, Nationaal Fonds Kinderhulp en Stg. Jarige Job
  • Subsidieregeling Kansen voor alle kinderen

Samenwerking met scholen

Het kabinet investeert structureel € 170 miljoen extra in een verruiming van het aanbod van voorschoolse educatie. Daarmee kunnen gemeenten peuters met een risico op een achterstand spelenderwijs meer taalvaardigheden mee laten geven. Daarnaast investeert het kabinet structureel € 15 miljoen extra in verdere versterking van de onderwijskansen. Deze investeringen komen bovenop het al bestaande budget ter bestrijding van onderwijsachterstanden. Dat betekent dat vanaf 2020 voor gemeenten in totaal structureel € 486 miljoen beschikbaar is. Voor basisscholen is structureel € 260 miljoen als onderdeel van de lumpsum beschikbaar.

Het kabinet faciliteert lokale samenwerking. Onder meer via het programma Gelijke Kansen, met daarbinnen de Gelijke Kansen Alliantie waarin gemeenten, scholen, onderwijsinstellingen, maatschappelijke initiatieven en het ministerie van OCW samenwerken. Vanuit hun lokale agenda bepalen deze partijen welke initiatieven zij gezamenlijk ondernemen om de gelijke kansen in het onderwijs te bevorderen. Het kan gaan om extra taallessen aan de ouders en kinderen, coaching en begeleiding van leerlingen of om activiteiten gericht op beroepseducatie en het trainen van sociale vaardigheden. Het ministerie van Onderwijs heeft € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld voor cofinanciering van deze initiatieven.

Versterken van kennisopbouw en kennisdeling

Financiële ondersteuning gemeenten

  • Vanaf 2017 €85 miljoen extra per jaar voor het verstrekken van voorzieningen in natura voor kinderen in armoede

MONITOREN VAN RIJKSBELEID EN GEMEENTELIJK BELEID

  • Het kabinet is voornemens om aan het SCP, CPB en CBS gezamenlijk te vragen om te onderzoeken of het mogelijk is tot eenduidige armoede indicatoren te komen die bruikbaar zijn voor een eventuele reductiedoelstelling.
  • Tweejaarlijks inzicht in huishoudens met risico op armoede via rapportages CBS en SCP
  • Monitoring van de bestuurlijke afspraken met de VNG
  • Gesprekken met partijen op basis van deze inzichten

INZET VAN WERKGEVERS EN WERKNEMERS

Tot slot, lees ook de reacties van VNG en Divosa:

Naslagwerk voor schuldhulpverleners

Schouders Eronder heeft een mooi naslagwerk gepubliceerd van de kennisbijeenkomsten voor schuldhulpverleners, die het programma begin dit jaar organiseerde. Waarom heeft de rechtbank zoveel informatie nodig voor een WSNP zitting? Hoe gaat het CJIB om met problematische schulden als een boete moet worden geïncasseerd?

In het naslagwerk zijn presentaties te vinden van de rechtbank, bureau WSNP, CJIB, SVB/CAK, Belastingdienst en UWV.

  • De rechtbanken Midden- Nederland, Den Haag en Noord-Nederland geven tips voor schuldhulpverleners voor, tijdens en na de zitting.
  • Bureau WNSP gaat in op de belangrijkste vragen van schuldhulpverleners.
  • Het CJIB vertelt wat inzet op maatschappelijk verantwoord innen en incasseren inhoudt.
  • Het SVB/CAK gaan in op de intentieverklaring schuldenproblematiek.
  • De Belastingdienst en Schouders Eronder hebben een handige infographic gemaakt voor schuldhulpverleners met informatie over wat te doen bij beslag, hoe de verrekenregels werken en nuttige contactgegevens. Onder meer van STELLA, een speciaal team van de Belastingdienst voor urgente zaken. Er zijn ook presentaties te vinden, onder meer over een (fictieve) klant die gemangeld wordt tussen regels en procedures.
  • UWV licht haar rol toe bij klanten met schulden.

Schouders Eronder organiseert dit jaar nog meer bijeenkomsten, zie agenda.

Schuldhulpverleners en beleidsmakers attendeer ik daarnaast graag op de Kennisbank Inzicht Schuldhulpverlening van Stimulansz.

Op een houtje bijten in de Wsnp

In zijn boek ‘Bijten op een houtje’ beschrijft Co Eppink zijn ervaringen met het Wsnp-traject dat hij liep van 2013-2016. Bekijk de trailer:

Bekijk ook nog eens de filmdocumentaire Vergeef mij mijn schulden (sept. 2017).

Schuldhulp voor jongeren

Afbeeldingsresultaat voor jongeren schulden

Kunnen jongeren met studiefinanciering een schuldregeling treffen?
Het antwoord staat in de vandaag verschenen notitie Jongeren met studiefinanciering en schuldhulpverlening: Er is niet voor iedereen eenduidig aan te geven wat prioriteit heeft: een opleiding of de schulden regelen. Daarom is het van belang dat binnen de gemeente beleid wordt gemaakt over jongeren met schulden die een opleiding (moeten) gaan volgen. Het hogere doel is immers: kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Vaak kunnen beide trajecten naast elkaar lopen: een opleiding volgen en afspraken met schuldeisers maken. De afspraken met schuldeisers hoeven niet persé een sanering te zijn, maar het is wel mogelijk een sanering in te zetten als er (ook) studiefinanciering wordt ontvangen. DUO zelf mag niet meewerken aan een sanering als er tegelijkertijd studiefinanciering wordt verstrekt. Is DUO één van de schuldeisers? Dan kan DUO buiten de regeling worden gelaten maar dit moet duidelijk aan alle andere schuldeisers worden gecommuniceerd.

De notitie is uitsluitend beschikbaar voor NVVK-leden, dus meer dan dit kan hier niet delen. Oké, één dingetje nog: De NVVK houdt de mogelijkheid open om een ‘iets langere aflosperiode’ aan te houden dan de gebruikelijke 3 jaar.

Wat als het inkomen laag of onregelmatig is, of hoofdzakelijk bestaat uit studiefinanciering?
Ik zie in een aantal gemeenten dat er dan toch een (minimale) afloscapaciteit wordt vastgesteld. Elke jongere kan pak ‘m beet 50 euro per maand inzetten om zijn schulden af te lossen.

Voorbeelden
Ik heb de afgelopen tijd diverse voorbeelden verzameld van de gemeentelijke projecten voor jongeren met schulden. Ik wil er een keer wat uitgebreider bij stil staan, zoals bijvoorbeeld Jora Wolterink deed in haar blog Jongeren met schulden- geef ze gewoon goede schuldhulpverlening. Maar ik kom er op korte termijn niet aan toe. Dus ik deel dit alvast:

En lees ook:

Staatssecretaris over o.a. vereenvoudiging toeslagensysteem

Had ik al gemeld dat staatssecretaris Van Ark dit voorjaar een brede schuldenaanpak zal presenteren? Ik ben benieuwd naar de inhoud, want in het Regeerakkoord en tijdens o.a de overleggen met de Tweede Kamer worden nog weinig concrete nieuwe maatregelen genoemd.

Gisteren stuurde Van Ark een brief naar de Tweede Kamer. Daarin worden de kabinetsplannen al iets concreter. Ze reageert in de brief op het rapport ‘Eenvoud loont – Oplossingen om schulden te voorkomen’ van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). RVS pleit voor eenvoud en preventie en komt met drie soorten oplossingen:

  1. Vereenvoudigen van ingewikkelde systemen en regels – vooral het toeslagensysteem – om escalatie van schulden te voorkomen (technisch ontzorgen). Van Ark schrijft dat een algehele herziening van het toeslagensysteem op korte termijn ‘geen realistische optie’ is. Wel volgt in het voorjaar nog haar reactie op een motie om de huurtoeslag direct over te maken naar de verhuurder. Een vergelijkbare motie over het overmaken van zorgtoeslag naar de zorgverzekeraar is onlangs beantwoord door Minister Bruins (Medische Zorg): overmaken van zorgtoeslag voor alle rechthebbenden vindt Bruins disproportioneel. Maar overmaken op vrijwillige basis of voor mensen met 3 maanden achterstand (daarvoor bestaat al wettelijke basis) wil Bruins wel verder uitwerken. Van Ark wijst er verder op, dat er wordt gewerkt aan een nieuwe financieringssystematiek voor de kinderopvang, waarbij geld direct naar kinderopvanginstelling i.p.v. ouders gaat. Naschrift d.d. 3 april: Ombudsman wijst op nieuwe regeling voor verrekening schuld kinderopvangtoeslag.
  2. Preventief ondersteunen van mensen bij hun financiële huishouding, nog voordat er schulden zijn (sociaal ontzorgen). Mensen moeten eenvoudiger en sneller toegang krijgen tot hulp.
  3. Versterken van verantwoordelijkheid van overheid, bedrijven en organisaties om het risico op escalatie van schulden te verkleinen (zorgplicht).

Als reactie op voorstellen 2 en 3 noemt Van Ark een aantal maatregelen die al in gang zijn gezet (waarvan de meeste op mijn blog al aan de orde zijn gekomen).

Eerder werd duidelijk dat het kabinet het huidige systeem van loonkostensubsidie voor werkgevers wil inruilen voor een systeem waarbij mensen onder het wettelijk minimumloon zelf moeten regelen dat hun inkomen wordt aangevuld. Een slecht idee, vinden betrokkenen en deskundigen.

Financiële hulpvragen oppakken in het wijkteam

Movisie beschrijft aan de hand van een ‘klantreis‘ hoe sociale professionals in wijkteams hun cliënten kunnen helpen.

Je kunt ongeveer hetzelfde lezen in de handreiking De eindjes aan elkaar knopen, ook voor sociale professionals.

Movisie ontwikkelde vorig jaar de gratis E-learning signaleren en begeleiden financiële problemen.

Wat doe je in het wijkteam, en wat doe je centraal bij schuldhulpverlening? Ik onderzocht het in 10 grote gemeenten.

En tot slot, welke rol hebben sociaal werkers in de schuldhulpverlening? Ik schreef voor SWN Sociaal werk in de schuldhulpverlening (2016).

Handreiking Vroegsignalering

Afbeeldingsresultaat voor vroegsignalering

De handreiking Vroegsignalering Lessen uit de Praktijk (van Schouders Eronder) is verschenen. De auteurs hebben 10 aanbevelingen voor gemeenten die aan de slag willen met vroegsignalering (uitgewerkt in hoofdstuk 4):

  1. Bezint eer ge begint
  2. Maak een business case
  3. Vroegsignalering is samenwerking
  4. gezamenlijk uitwerken ketenproces
  5. Verzeker je van politiek-bestuurlijke steun
  6. Denk na over benadering en bejegening
  7. Monitoren, evalueren over de hele keten
  8. Gemeentelijke schulden: begin bij de bron
  9. Inbedden in bredere context
  10. Vereenvoudiging van regelingen

Lees alle artikelen over vroegsignalering op dit blog.

Te weinig aandacht voor financiële problemen nieuwkomers

Gemeenten houden zich druk bezig met de integratie van statushouders. De nadruk ligt daarbij sterk op werk, en minder op financiële en sociale zelfredzaamheid. Volgens onderzoek van Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) en partners is het systeem van zorgtoeslagen, naheffingen, eigen risico en afrekeningen zo complex dat de nieuwkomers, die vaak de taal nog onvoldoende beheersen, snel schulden maken.

Het onderzoek richtte zich op drie gemeenten: Peel en Maas, Lelystad en Pijnacker-Nootdorp. Daaruit blijkt, dat nieuwkomers toeslagen meteen uitgeven en eerder geld besteden aan luxeproducten, zoals een grote tv of een elektrische fiets. EU-arbeidsmigranten komen vaak naar Nederland om geld te sparen. Zij krijgen vooral te maken met uitbuiting.

Tips voor gemeenten (§4.3):

  1. Zet in op interne communicatie en kennisdeling
  2. Neem meer tijd en leg de nadruk op preventie
  3. Ontwikkel actief beleid gericht op nieuwkomers
  4. Investeer in de dialoog met migrantenorganisaties
  5. Gebruik sociale media
  6. Lever maatwerk
  7. Zorg voor hulp bij traumaverwerking

Eerder al presenteerde KIS 12 voorbeelden van initiatieven rond schuldpreventie voor migrantengroepen. Lees ook het Casusboekje vluchtelingen in Nederland van Stimulansz.

Inspectie SZW: schuldhulpverlening niet overal breed toegankelijk

Net als de Ombudsman onderzocht de Inspectie SZW de toegang tot de schuldhulpverlening. Bij de Ombudsman is het glas halfleeg. Bij de Inspectie SZW is ‘ie halfvol.

De Inspectie concludeert: “dat er over het algemeen sprake is van een brede toegang tot schuldhulpverlening. Bijna alle gemeenten (93%) gaan bij een verzoek tot schuldhulpverlening over tot een individuele afweging van de situatie van de hulpvrager voordat een gemeente een besluit neemt een aanvraag toe te kennen dan wel af te wijzen. Ook is er geen sprake van wijdverbreide categoriale uitsluiting van bepaalde doelgroepen. Wel zien we dat nog vrij veel gemeenten de toegang beperken voor zelfstandigen (41%), mensen met fraudeschulden (20%) en mensen die al eerder gebruik hebben gemaakt van een vorm van schuldhulpverlening (21%). Zelfstandigen met financiële problemen worden doorverwezen naar een gemeentelijke regeling die voor deze doelgroep in het leven is geroepen (de Bbz, Besluit bijstandverlening zelfstandigen). Voor de andere groepen waarbij een weigeringsgrond van toepassing is, vindt er in toenemende mate een brede individuele afweging plaats voordat een gemeente een besluit neemt.”

“Dit neemt niet weg dat we enkele kwetsbaarheden in het proces signaleren. Onder meer de kennis die bij de meldpunten aanwezig is om burgers goed door te geleiden naar schuldhulpverlening is bij een derde van de gemeenten een punt van aandacht. Daarnaast krijgt gemiddeld 20% van de mensen met problematische schulden geen schuldhulpverlening. Meestal omdat de gemeente ervoor kiest om de hulpverlening eerst op andere problemen te richten, bijvoorbeeld in geval van een verslaving. Bij een derde van de gemeenten wordt echter niet bewaakt dat de schuldhulpverlening gestart kan worden op het moment dat de situatie is gestabiliseerd. Dat behoeft ook enige aandacht.”

En verder: “Gemeenten geven niet bij alle vormen van schuldhulpverlening een beschikking af. Nagenoeg alle gemeenten geven een beschikking af voor een schuldregeling, en ongeveer twee derde voor budgetbeheer en duurzame financiële dienstverlening. Vormen waarvoor geen beschikking wordt afgegeven zijn doorgaans een adviesgesprek en ondersteuning door een externe partij. Zes procent van de gemeenten geeft voor geen enkele vorm van schuldhulpverlening een beschikking af. De reden dat gemeenten geen beschikking afgeven is omdat zij menen dat dat niet nodig is, omdat de Wgs in hun ogen niet van toepassing is of omdat niet zij, maar een derde partij (zoals de Kredietbank), een ‘relatie’ aangaat met de hulpvrager.”

Grip op in- en uitstroom beschermingsbewind

In drie pilots gaan rechtbanken, gemeenten en bewindvoerders de komende tijd samenwerken. Eén van de doelen is voor gemeenten: meer grip op in- en uitstroom in en uit bewind.

De pilots moeten nog starten, dus resultaten kunnen nog niet worden gepresenteerd. Maar laat je toch alvast inspireren door de handreiking.

Adviesrecht
In het Regeerakkoord is aangekondigd dat gemeenten een adviesrecht krijgen in de procedure rond schuldenbewind. In een Kamerbrief schrijft staatssecretaris Van Ark dat zij verwacht het voorontwerp halverwege dit jaar voor consultatie voor te kunnen leggen.

Gezocht: effectieve interventies voor schuldhulpverlening

Gerelateerde afbeeldingSchouders Eronder is op zoek naar bewezen effectieve interventies die de Nederlandse praktijk van de schuldhulpverlening kunnen verbeteren. Ken je een bewezen effectieve interventie in een ander domein of in het buitenland en denk je dat deze interventie kan bijdragen aan het Nederlandse veld van schuldhulpverlening? Meld deze interventie dan aan!

Deadline is officieel 6 maart, maar ik heb van horen zeggen dat inzendingen tot 9 maart nog meegenomen kunnen worden.

Lees meer

Is een Schuldenborgfonds het antwoord op problematische schulden?

Afbeeldingsresultaat voor borgpenSchuldhulpverleners kunnen op twee manieren een minnelijke schuldregeling treffen voor mensen met problematische schulden: via schuldbemiddeling of schuldsanering. Beide vormen hebben hun eigen kenmerken en voor- en nadelen. Hoewel uit de praktijk blijkt dat saneringen vaker met succes worden afgerond, wordt in Nederland toch bijna twee keer zo vaak gekozen voor bemiddeling.

SUNN en de NVVK onderzoeken nu of dit komt omdat driekwart van de gemeenten geen kredietfaciliteit heeft of wellicht het risico niet durft te nemen dat de schuldenaar het krediet niet terugbetaalt. Tegelijkertijd wordt onderzocht of een landelijk of regionaal Schuldenborgfonds, dat garant staat voor saneringskredieten, dit probleem kan wegnemen en meer mensen met schulden beter geholpen kunnen worden.

Op basis van de resultaten zullen SUNN en de NVVK besluiten om al dan niet over te gaan tot pilot(s) met een Schuldenborgfonds en eventuele uitrol van een dergelijk fonds in heel Nederland. Verwacht wordt dat dit besluit in de zomer van 2018 kan worden genomen.

Hoe werkt schuldsanering?
Bij een minnelijke schuldregeling in de vorm van een saneringskrediet wordt door de kredietbank een krediet verstrekt waarmee (een deel van) de vordering van schuldeisers wordt voldaan. De schuldeisers verlenen op basis hiervan finale kwijting. De schuldenaar houdt in feite nog maar één schuldeiser over: de kredietverlener. Dit heeft voordelen voor de schuldenaar. Het neemt direct veel stress weg. De schuldenaar kan bovendien een aanvullende zorgverzekering afsluiten en als hij werk aanvaardt, merkt hij dat direct in zijn portemonnee. Voor de schuldeiser is sanering prettig, omdat hij niet meer minstens drie jaar de boeken open hoeft te houden. Het bespaart de schuldhulpverlener administratieve lasten die gemoeid zijn met het verwerken van wijzigingen in de situatie van schuldeisers en schuldenaren gedurende de driejarige aflosperiode. Nadeel van sanering is dat de schuldeiser niet profiteert wanneer de schuldenaar een hoger inkomen weet te vergaren tijdens de aflosperiode.

Belemmeringen wegnemen met een Schuldenborgfonds
Het ontbreken van een kredietfaciliteit of de vrees van gemeenten dat schuldenaren het krediet niet terugbetalen, vormen mogelijk belemmeringen voor het inzetten van saneringen. In naar schatting driekwart van de gemeenten kunnen schuldhulpverleners geen beroep doen op krediet of borgstelling, waardoor schuldsanering vaak niet mogelijk is. De oprichting van een landelijk of regionaal Schuldenborgfonds kan dat probleem wellicht wegnemen, omdat zo’n fonds borg kan staan voor saneringskredieten die gemeenten afsluiten. Het onderzoek van SUNN en de NVVK richt zich juist op deze vraag: is een Schuldenborgfonds van toegevoegde waarde op het bestaande instrumentarium en kunnen we daarmee mensen in problematische schulden inderdaad beter helpen? Tevens wordt onderzocht of een sociaal leenfonds, complementair aan een Schuldenborgfonds, een oplossing biedt voor niet-problematische schulden.

Onderzoek
Het onderzoek is in opdracht van de NVVK en SUNN gestart in februari 2018 en wordt uitgevoerd door Yvonne van der Vlugt in samenwerking met Kwink Groep en mede-initiatiefnemers Joke de Kock (schuldhulpverlening Tilburg) en Martijn Schut (SUNN). Het onderzoek wordt gefinancierd door een aantal vermogensfondsen. Naar verwachting worden in juni 2018 de bevindingen gepresenteerd.

Over SUNN en de NVVK
SUNN staat voor Stichting Urgente Noden Nederland. Dit is de ontwikkelorganisatie van SUN-noodhulpbureaus die momenteel via 26 vestigingen in ruim 100 gemeenten noodhulp bieden aan hen die tussen wal en schip dreigen te vallen. Zie ook www.sunnederland.nl
De NVVK is de branchevereniging van ongeveer 100 organisaties die op het gebied van schuldhulpverlening, beschermingsbewind en/of sociaal bankieren een sociaal alternatief bieden om schulden te voorkomen, op te lossen of beheersbaar te maken. Zie ook www.nvvk.eu

Meer informatie
Heeft u vragen of opmerkingen over dit onderzoek? Neem contact op via info@sunnederland.nl of bel met Nathalie Boerebach (directeur SUNN): 06-51387989 of Marianne Oostrik (beleidsadviseur NVVK); 06-46855639.


Tot zover het persbericht. Ik ben benieuwd hoe jij als lezer denkt over bemiddeling versus sanering en de meerwaarde van een Schuldenborgfonds en een Sociaal leenfonds (zie voorbeeld Zoetermeer). Dus reageer! Bijvoorbeeld met een reactie onder dit artikel.

Quickscan Gemeentelijke Schuldhulpverlening

Afbeeldingsresultaat voor quick scanDe Quickscan Gemeentelijke Schuldhulpverlening van Schouders Eronder helpt gemeenteraden, cliëntenraden en anderen om meer inzicht te krijgen in hun eigen gemeentelijke schuldhulpverlening. En volgens mij is het ook voor de beleidsmedewerker zinvol om een half uurtje te wijden aan het invullen ervan.

De quickscan loodst bezoekers langs de belangrijkste elementen van schuldhulpverlening, maakt inzichtelijk wat men weet en vindt van de schuldhulpverlening en biedt aanvullende informatie, tips en adviezen. De scan bestaat uit een online vragenlijst en een feedbackrapportage die de gebruiker in de mailbox krijgt.

Deze onderwerpen komen aan bod:

  • Schuldpreventie & vroegsignalering
  • Toegang tot schuldhulpverlening
  • Aanmelding & uitval
  • Beleid & onderdelen gemeentelijke schuldhulpverlening
  • Nazorg
  • Klantgerichtheid & klachtenprocedure
  • Samenwerking, sturing, evaluatie & transparantie

NVVK notitie voor raadsleden en wethouders

Afbeeldingsresultaat voor gemeenteraadsverkiezingenMet het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart heeft de NVVK een notitie opgesteld voor raadsleden en wethouders. In deze notitie schetst de NVVK de knelpunten waar schuldhulpverleners tegenaan lopen en hoe gemeenten deze kunnen oplossen.

De knelpunten:

  1. Veel doelgroepen hebben nu geen toegang tot de schuldhulpverlening
  2. Gemeente is vaak zelf schuldeiser en frustreert dan de schuldhulpverlening
  3. Schuldenproblematiek moddert te lang door in de wijkteams
  4. Beschermingsbewind wordt niet goed ingezet
  5. Gemeentelijke kredietbanken worden te weinig ingezet
  6. Er is te weinig budget voor bijzondere doelgroepen
  7. Vroegsignalering ontbreekt

Proef adviesrecht bij aanvraag beschermingsbewind

Inwoners van Tilburg met problematische schulden krijgen vanaf 1 maart niet langer standaard beschermingsbewind als dit wordt aangevraagd bij de rechtbank. Gemeente Tilburg en de Rechtbank Zeeland – West-Brabant starten samen een proef, die loopt van 1 maart tot 1 oktober 2018. Tijdens de proefperiode kijken inwoner, bewindvoerder en een medewerker van de gemeentelijke schuldhulpverlening wat de meest passende dienstverlening is. Lees meer op rechtspraak.nl.

Ook Groningen zit niet stil. Bewindvoering door de Groningse Kredietbank wordt gratis voor inwoners met een laag inkomen. Aanvragen voor bijzondere bijstand ter vergoeding van particuliere bewindvoering worden afgewezen. In het artikel in Binnenlands Bestuur hierover, staat niet hoe de gemeente hiermee denkt weg te komen: de gemeente heeft beschermingsbewind aangemerkt als activiteit die in het algemeen belang buiten de wet markt en overheid valt.

De ACM stelde recent nog, dat de gemeente Deventer inwoners met een laag inkomen de keuze moet blijven geven tussen een particuliere bewindvoerder of een bewindvoerder van de gemeente en dus ook de kosten voor particuliere bewindvoerders moet blijven vergoeden vanuit de bijzondere bijstand.

Lees ook:

Vroegsignalering en privacy

Welke cliëntgegevens mogen schuldeisers, gemeenten en (schuld)hulpverleners met elkaar uitwisselen? Het antwoord op deze vraag is te vinden in de vandaag verschenen Handreiking vroegsignalering en bescherming persoonsgegevens.

Deze handreiking biedt gemeenten handvatten om het proces vroegsignalering van schulden zo in te richten dat wordt voldaan aan de privacyvereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) die op 25 mei 2018 de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) vervangt.

Ik heb als projectleider Vroegsignalering in Leiden zojuist hoofdstuk 2 doorgelezen. Dat hoofdstuk is vooral bedoeld voor projectleiders en beleidsmedewerkers. Hoofdstuk 3 bevat de juridische onderbouwing van het model en stuur ik door naar mijn juridische collega’s.

Tipje van de sluier: als je het goed regelt, mag je alle gegevens uitwisselen die nodig zijn om vroeg eropaf te gaan.

Beleidsplannen schuldhulpverlening en bestrijding kinderarmoede Neder-Betuwe

Afbeeldingsresultaat voor neder betuwe gemeenteraad

Gisteravond heeft de gemeenteraad van Neder-Betuwe (23.400 inwoners) het Beleidsplan Schuldhulpverlening (hamerstuk) en het Plan van Aanpak Bestrijding Kinderarmoede met algemene stemmen en complimenten aangenomen. Omdat ik daar een bijdrage aan heb geleverd, ben ik daar best trots op. Beluister het debat over kinderarmoede.

Wellicht kunnen kleine en middelgrote gemeenten hier inspiratie uit halen?

12 februari – Tweede Kamer over schulden

Afbeeldingsresultaat voor tweede kamer thorbeckezaalAanstaande maandag van 10.00 tot 13.10 uur houdt de commissie SZW een rondetafelgesprek over ervaringen met schulden. Hiervoor zijn onderzoekers, deskundigen, ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers uit de schuldhulpverlening uitgenodigd. Je kunt daarbij aanwezig zijn of live meekijken. Er zijn maar liefst 28 position papers ingediend (zie onderaan deze link).

Energiebedrijven moeten vanaf 1 april hele jaar achterstanden melden bij schuldhulpverlening

Afbeeldingsresultaat voor energie afsluiten

Na een consultatieronde is de Regeling Afsluitbeleid voor kleinverbruikers van elektriciteit en gas en Warmteregeling aangepast. Energiemaatschappijen moeten vanaf 1 april het hele jaar achterstanden doorgeven aan schuldhulpverleners.

Recent kondigde het kabinet aan een vergelijkbare regeling te willen treffen voor afsluiting van water.

Tip: neem deze signalen mee in je vroeg eropaf-aanpak.

Kamerdebat over schuldenindustrie en Manifest Schuldvrij!

Kamerdebat van 25 januari gemist? Bekijk het hier.

Afbeeldingsresultaat voor kamerdebat

Bekijk hier de ingediende moties en stemmingsuitslagen. Woordelijk verslag vind je hier.

Realtime inkomensregister en flexibel uitkeringssysteem

Afbeeldingsresultaat voor finlandIn een ingezonden brief in de Volkskrant (onderaan deze pagina) lees ik, dat in 2019 in Finland naar alle waarschijnlijkheid een realtime-inkomensregister wordt ingevoerd, dat het inkomen per maand registreert. Dat zou ook een nieuw, flexibel uitkeringssysteem mogelijk maken, dat beter aansluit bij de huidige realiteit van tijdelijke contracten en onregelmatige inkomsten. Zo’n systeem zou een nieuwe, verbeterde versie van het basisinkomen kunnen zijn. Dat moeten wij in Nederland toch ook kunnen? En dan meteen realtime toeslagen, kwijtschelding, schulden/betalingsregelingen, individuele inkomenstoeslag, kinderbijslag en overige inkomensondersteuning en belastingen regelen. Sluit aan op het maatwerkinkomen dat Eveline Meester voorstelde. En wellicht biedt de blockchain technologie, waar bijvoorbeeld Zuidhorn en Utrecht mee experimenteren, aanknopingspunten.

Volgend jaar op werkbezoek in Finland, stel ik voor.

Hobbels op weg naar inkomensondersteuning
Dat we het in Nederland lastig vinden om bestaanszekerheid te garanderen, concludeerde eerder deze week ook de Inspectie SZW in drie rapporten, waaronder het rapport Hobbels op weg naar inkomensondersteuning. De Inspectie heeft gekeken naar de uitvoering bij gemeenten. Lees voor een samenvatting de brief van Staatssecretaris Van Ark aan de Tweede Kamer of de reactie van Divosa of de samenvatting in het rapport zelf. De Inspectie ziet problemen in vier categorieën:

  1. Beperkte aandacht voor financiën en inkomensondersteuning
  2. Administratieve overbelasting
  3. Terughoudendheid bij de inwoners zelf
  4. Drempels in contact met toegangspoorten

Ombudsman: Toegang tot schuldhulpverlening niet laagdrempelig en breed genoeg

HomeGemeenten bieden mensen met problematische schulden niet altijd een laagdrempelige en brede toegang tot de schuldhulpverlening. Er is dan ook op verschillende punten verbetering mogelijk. Dat concludeert de Nationale ombudsman na een verkennend onderzoek onder een aantal gemeenten. In het rapport Een open deur? presenteert hij aanbevelingen voor de verbetering van de toegang en effectiviteit.

In 2016 trok de Ombudsman een vergelijkbare conclusie.

Water afsluiten? Eerst melden bij schuldhulpverlening!

'Dweilen met de kraan dicht: steeds meer gezinnen afgesloten van water'Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat wil de afsluitregeling voor water aanpassen. Zo worden drinkwaterbedrijven verplicht klantgegevens en de hoogte van schuld van huishoudens met betalingsproblemen eerst te melden bij de gemeente. Als vervolgens een schuldhulpverleningstraject wordt ingezet, mag de levering van drinkwater niet worden stopgezet.

Dat schrijft de minister in antwoord op Kamervragen.

Vewin en NVVK hebben deze afspraak al in 2014 vastgelegd in een convenant.

En voor het afsluiten van gas en elektriciteit bestaat al zo’n regeling.

Opnieuw experiment met prepaid energie

Wanbetalers die aan de proef meedoen, krijgen een  apart apparaatje van hun netbeheerder in de meterkast.Netbeheerders Stedin en Liander en energiemaatschappijen Nuon en Greenchoice experimenteren in Rotterdam en Arnhem met een prepaid-systeem voor energie. Nadeel: als je door je budget heen bent, gaat direct de schakelaar om. Voordeel: als je weer een klein beetje geld hebt, doen licht, internet en cv-ketel het meteen weer. Bron: NOS.

Klanten kunnen bij enkele energiemaatschappijen al enige tijd hun stroom en gas via een tegoed betalen. Het verschil met deze proef is dat die klanten nog 30 dagen hebben om hun tegoed aan te vullen als het op is. Bij hen wordt dus niet de energie meteen afgesloten. Stedin stelt dat schuldenaren bij vorst nooit worden afgesloten. Energieleveranciers moeten in de wintermaanden hun klanten voor afsluiting eerst melden bij de schuldhulpverlening. Per 1 april moeten ze ook in de zomermaanden melden, zo is het voorstel.

Bijna tien jaar geleden experimenteerde Eneco ook al met een prepaid-systeem, maar stopte vanwege onvoldoende klanten. In diezelfde periode was er ook veel te doen om de Koudetoeslag.

Naschrift d.d. 22-2-2018: Prepaid geen ‘achterdeur’ om kwetsbare groep van energie uit te sluiten, FD

Nieuwe regels bij schulden in 2018

Per 1 januari 2018 geldt een aantal nieuwe regels die van belang zijn voor mensen met schulden, zo is te lezen op Schuldinfo.nl. Vanaf 2018 word je beter beschermd tegen voorhuwelijkse schulden van je echtgenoot. Wanneer je een klacht tegen een deurwaarder wil indienen bij de kamer voor gerechtsdeurwaarders moet je eerst € 50 betalen. De kostendelersnorm wordt ingevoerd voor betalingsregelingen en kwijtschelding belastingen en toeslagen. En de overheid mag minder incassokosten in rekening brengen.

Een gedragsgerichte benadering van armoede

Afbeeldingsresultaat voor gedragIn het rapport Een Gedragsgerichte Benadering Van Armoede doet de HvA verslag van een onderzoek in opdracht van Almere en Den Haag naar bewezen effectieve interventies ter ondersteuning van mensen in langdurige armoede. De HvA onderzocht de volgende interventies:

  1. Assistentie bij het aanvragen van inkomensvoorzieningen
  2. Herinneringen sturen en het vereenvoudigen/weglaten van informatie
  3. Gedragsgerichte ‘reminders’
  4. De standaard voorkeur (‘default setting’) veranderen
  5. Het doel van sparen concretiseren
  6. Persoonlijk maken, wederkerigheid benadrukken en de standaard voorkeur wijzigen
  7. Mobility Mentoring: een intensief gedragsgericht programma om economische zelfstandigheid te bevorderen
  8. Informatie aantrekkelijk aanbieden en vereenvoudigen, de sociale norm benadrukken en bekende gegevens niet opnieuw aan de klant vragen
  9. Framing: no-show terugdringen door aanpassing van de uitnodiging
  10. Belonen van gezond financieel gedrag
  11. Sparen makkelijk maken, en belonen
  12. Herinnering sturen voor het betalen van alimentatie
  13. Hulp bieden dicht op de gemeenschap en het mobiliseren van sociale steun
  14. De organisatie of de klant aanspreken?
  15. Sociale informatie geven, en feedback met smileys
  16. Feedback geven: over kosten of over eigen energiegebruik?
  17. Automatisch geld apart zetten op spaarrekening
  18. Bestemming van een toeslag benadrukken
  19. Informatie geven over kosten

 

‘Wetswijziging huurtoeslag gaat huurders jaarlijks tientallen euro’s kosten’

Afbeeldingsresultaat voor achterstandswijkHuurders krijgen de komende jaren tientallen euro’s minder huurtoeslag. Dat komt doordat het deel van de huur dat ze zelf moeten betalen, gaat meestijgen met de huurprijs, heeft de Woonbond berekend. Nu is het zelf te betalen deel, de zogeheten basishuur, nog gekoppeld aan de bijstand, maar het kabinet gaat dat veranderen, zo was al te lezen in het Regeerakkoord. De wijziging kost de gemiddelde ontvanger in 2019 jaarlijks gemiddeld €24 en €94 in 2022.

De wetswijziging is online te bekijken en is openbaar ter consultatie tot 12 januari.

Het wordt zo steeds moeilijker om rond te komen van een minimuminkomen.

Vroegsignaleren schulden doe je zo

Vorige week was ik bij een bijeenkomst in het kader van het project Landelijke Uitrol Vroegsignalering. We kregen de volgende stukken mee:

Kun je direct gebruiken bij het opzetten van vroegsignalering! In januari verschijnen nog een Handreiking Privacy en Handreiking Vroegsignalering.

De volgende bijeenkomst is op 22 maart.

Hulp van gemeenten nodig bij verlagen rente sociaal krediet

De NVVK vraagt gemeenten om kredietbanken te helpen renteverlaging voor sociale kredieten mogelijk te maken. Steeds meer gemeenten doen dat ook door het financieringsgat dat ontstaat bij het verlagen van de rentes te vergoeden.

Lees ook Torenhoge rentes gemeenten voor sociale kredieten en bekijk de aflevering van Kassa hierover op 16 dec. jl.

Rentes per gemeente (van website Kassa):

Deventer moet kosten voor particuliere bewindvoerders vergoeden

Autoriteit Consument & MarktGisteren kwam de langverwachte uitspraak van de Autoriteit Consument & Markt: De gemeente Deventer moet inwoners met een laag inkomen de keuze blijven geven tussen een particuliere bewindvoerder of een bewindvoerder van de gemeente en dus ook de kosten voor particuliere bewindvoerders blijven vergoeden vanuit de bijzondere bijstand.

Duidelijke uitspraak, dacht ik. Maar in het veld zijn de meningen over de mogelijke consequenties verdeeld. Zie bijvoorbeeld discussie op Twitter. Misschien trekken gemeenten  mogelijk toch aan het langste eind als zij straks alleen de kostprijs hoeven te vergoeden? André Moerman: Vanuit perspectief van oneerlijke concurrentie zou dat kunnen, maar redenerend vanuit bijzondere bijstand verwacht ik dat de rechter dat zal afschieten. Taco Schaafsma twittert nog een ander punt: Gemeenten die een “besluit van algemeen belang” nemen waarin beschermingsbewind wordt aangemerkt als activiteit die in het algemeen belang buiten de wet markt en overheid valt, hoeven zelfs de kostprijs niet door te berekenen. (Groningen deed dat al in 2014) en hoeven dus ook niet bijzondere bijstand te verlenen voor particuliere bewindvoering. Enfin, ik ben geen jurist en wacht de volgende rechtszaak met spanning af..

Overigens was in het Regeerakkoord te lezen: Gemeenten krijgen een adviesrecht in de gerechtelijke procedure rondom schuldenbewind. Wellicht liggen daar voor gemeenten kansen om te besparen? Ben benieuwd hoe dit uitgewerkt wordt.

Maar uiteindelijk moet het natuurlijk niet gaan om de vraag wie betaalt en wie uitvoert. De hoogste kwaliteit zou voorop moeten staan. En een uitstekende samenwerking tussen schuldhulpverlener en bewindvoerder.

Lees ook mijn meest recente update over dit onderwerp: Gemeenten en beschermingsbewind (sept. 2017) en het nieuwsbericht van Deventer: Gemeente kan door met de werkwijze beschermingsbewind.

Gratis benchmarken!

In 2018 kunnen gemeenten en kredietbanken gratis meedoen met de Divosa Benchmark Armoede & Schulden. De kosten voor deelname worden betaald door het ministerie van SZW.

Wanbetalers zorgpremie en achtergrondkenmerken per gemeente

Minister Bruins (Medische Zorg) geeft deze week in een brief aan de Tweede Kamer en de VWS-Verzekerdenmonitor een update over de wanbetalersregeling.

Het aantal wanbetalers is gedaald van 325.810 wanbetalers eind 2014 naar 257.767 op 1 november 2017. Deze daling wordt vooral veroorzaakt doordat zorgverzekeraars op grote schaal betalingsregelingen hebben afgesproken waardoor de bestuursrechtelijke premie direct kan worden opgeschort. Eind 2016 waren er 70.922 actieve betalingsregelingen. Op de website van het CBS vind je cijfers per gemeente. Eerder schreef ik al, dat je bij het CAK ook NAW-gegevens van die wanbetalers kunt opvragen.

Er wordt nog gewerkt aan een regeling om zorgverzekeraars nog meer te prikkelen om mee te werken aan schuldhulpverlening en -preventie. Bruins streeft ernaar een wijziging van artikel 34a Zvw voor de zomer van 2018 aan de Kamer voor te leggen.

Energie afsluiten? Eerst melden bij schuldhulpverlening!

Afbeeldingsresultaat voor energiemeterEnergieleveranciers krijgen vanaf 1 april 2018 de verplichting om wanbetalers éérst aan te melden bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Dat moeten ze al in de wintermaanden, maar straks ook in de zomer. Dat staat in een voorstel (internetconsultatie)* van het ministerie van Economische Zaken. Zo lees ik in o.a. het AD.

In 2016 werden in de zomer een kleine 10.000 Nederlandse huishoudens afgesloten van energie. In de praktijk blijkt dat wanbetalers die tussen april en oktober worden afgesloten óók in de winter nog zonder gas en licht zitten.

* Leonie Zoete-Wapperom, bedankt voor het sturen van de link!

Wsnp-verzoek private organisaties afgewezen door rechter

Afbeeldingsresultaat voor brandbriefVeel gemeenten hebben de schuldhulpverlening uitbesteed aan een private organisatie. Dat is al sinds jaar en dag het geval, maar we zien tegenwoordig met enige regelmaat dat Wsnp-verzoeken die worden ingediend door deze private organisaties, niet-ontvankelijk worden verklaard door de rechter, omdat deze organisaties niet vallen onder artikel 48 lid 1 sub d Wck. De NVVK heeft daarom vorige week een brandbrief gestuurd naar o.a. minister Wiebes met het verzoek een oplossing te bereiken. Bron: NVVK.

Gewoon goede schuldhulpverlening

Stadgeldbeheer (budgetbeheer en schuldhulpverlening) van de Tussenvoorziening in Utrecht bestaat 20 jaar. Gefeliciteerd!! Ik schreef de volgende column voor hun magazine:

Gewoon goede schuldhulpverlening

Nee, geen sexy titel voor een column. Klinkt ook wat behoudend. Echt hoor, ik omarm de innovatieve initiatieven van gemeenten, particulieren en bedrijven om de ‘gevestigde’ schuldhulpverlening op te schudden en maatwerkoplossingen te zoeken voor vastgelopen complexe schuldendossiers. Maar we slaan soms te ver door. Iets met kind en badwater.

Maatwerk is het magische sleutelwoord. Prachtig; daar kan niemand tegen zijn. Maar maatwerkoplossingen worden steeds vaker tot standaard verheven. Er worden revolverende fondsen en maatwerkbudgetten voor wijkteams geïntroduceerd. Schuldenaren krijgen de mogelijkheid om hun schuld op alternatieve manieren af te lossen, bijvoorbeeld door klusjes te doen voor de woningcorporatie waar zij een huurachterstand hebben. Of ze krijgen (veel) langer dan de gangbare drie jaar de tijd om af te lossen. Er worden schulden afgekocht of opgekocht door gemeenten, en soms ook door bedrijven. En steeds vaker ligt er een maatschappelijke kosten-baten berekening onder de maatwerkoplossing. Gemeenten knippen de centrale afdeling schuldhulpverlening op in kleine eenheden en verplaatsen schuldhulpverleners naar de sociale wijkteams. Want dát is de plek waar een integrale aanpak wordt gerealiseerd, dicht bij de burger.

Deze innovaties brengen een welkome cultuurverandering. Professionals leren de procedures en regels meer naar hun hand te zetten en minder als belemmering te zien. Niet de procedure is leidend, maar het doel. Maar, de introductie van nieuwe projecten, pilots en innovatieve aanpakken brengt ook risico’s met zich mee. Zo weten schuldeisers, burgers en ketenpartners straks niet meer waar zij aan toe zijn. Het beeld van schuldhulpverlening wordt diffuser. Er ontstaat berekenend gedrag bij schuldeisers, want ja, over alles kan nu worden onderhandeld. Schuldeisers zullen minder snel akkoord gaan met een voorstel. Ook moeten er steeds meer uitzonderingen en afwijkende regels worden gemanaged. Er is meer overleg en overdracht nodig en er moet vaker worden geëscaleerd. En verder, de aflosperiode wordt opgerekt tot soms wel 15 jaar. Schuldenaren worden niet gelijk behandeld. Schuldeisers worden niet altijd gelijkberechtigd. Hoe ver willen we gaan afwijken van gangbare normen? Tot slot, sommige initiatieven hebben zelfs commerciële trekjes. Vraag je als gemeente altijd goed af wie er ècht beter wordt van jouw nieuwe pilot!

Ik vrees dat in sommige gemeenten pilots vooral bedoeld zijn om te verhullen dat de schuldhulpverlening in de basis gewoon niet goed georganiseerd is, met te weinig formatie en deskundigheid. Ik snap, met een nieuw project kan een wethouder goed scoren. Maar diezelfde wethouder heeft onvoldoende in de gaten dat de gemeente daarmee de reguliere schuldhulpverlening stevig ondermijnt.

Als maatwerk betekent dat bij elke cliënt opnieuw het wiel wordt uitgevonden of dat er willekeur ontstaat, ben ik er geen voorstander van. In veel gevallen zie ik dat er drastisch wordt gebroken met de gevestigde modellen, zoals de NVVK-gedragscodes of beleidsregels bijzondere bijstand, omdat deze te star zouden zijn. Maar het probleem zit hem volgens mij meer in de verkeerde toepassing ervan. Ik ben ervan overtuigd dat met een goede toepassing van bijvoorbeeld de gedragscode NVVK, convenanten met schuldeisers, beslagvrije voet, dwangakkoord en bijzondere bijstand veel betere resultaten kunnen worden behaald dan tot nu toe het geval is. En waak ervoor dat de schuldhulpverlening niet teveel uitgehold en versnipperd raakt over de wijkteams. Er is een minimale schaal nodig om de deskundigheid op peil te houden, aan intervisie te doen, een behapbare caseload te houden, methodieken en projecten te ontwikkelen en coördineren en te reageren op signalen die centraal binnenkomen van bijvoorbeeld convenantpartners. En burgers, schuldeisers en andere betrokkenen vinden het prettig om een herkenbaar loket of aanspreekpunt voor schulden te hebben.

Dus wethouder, innoveer en zoek de grenzen op, maar durf te scoren met gewoon goede schuldhulpverlening!

Praktische handreikingen voor kerken

Ik werk dit najaar 2 dagen per week in Neder-Betuwe. Bijzonder aan deze gemeente is de grote invloed van de kerk. 72% van de inwoners voelt zich betrokken bij een geloof of levensbeschouwing. Dat is hoger dan het Nederlands gemiddelde van 53%. De grootste kerk van Nederland staat in Opheusden (Neder-Betuwe). De SGP is de grootste in de gemeenteraad.

Afbeeldingsresultaat voor neder-betuwe

Gemeentehuis Neder-Betuwe

En dat merk je in het gemeentelijke beleid. Voor verzekeren bijvoorbeeld – denk aan een collectieve zorgverzekering voor minima – bestaat weinig animo. Dat geldt ook voor sporten voor kinderen; denk bijv. aan Jeugdsportfonds. Daarnaast zie je dat de kerken voor hun leden,  uitgedrukt in uren en euro’s, heel veel doen aan armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Dit gebeurt voor een groot deel buiten het gezichtsveld van de gemeente en hulpverleners. Echt een factor om rekening mee te houden dus, in beleid èn uitvoering.

Het landelijke Knooppunt Kerken en Armoede publiceerde vorige week de handreiking ‘Samen tegen armoede‘ voor diaconale organisaties die zich inzetten tegen armoede. Het is een handreiking om de ondersteuning beter te organiseren. En om effectiever samen te werken met bijvoorbeeld de gemeente of een Stichting Urgente Noden (SUN).

Kerk in actie presenteerde vorig jaar een Toolbox met tips voor samenwerking met SUN en het opstarten van kerkelijke fondsen.

Knooppunt Kerken en Armoede publiceerde vorig jaar een onderzoeksrapport waaruit bleek dat de bijdrage van kerken aan armoedebestrijding toeneemt.

Aanvulling d.d. 13 dec. 2017: Gemeenteraadsverkiezingen 2018 – Handreiking voor plaatselijke kerken (Knooppunt Kerken en Armoede)

Schuldhulp centraal of in de wijk?

Afbeeldingsresultaat voor tilburgIk adviseerde de gemeente Tilburg rond twee vraagstukken:

  1. In welke mate moeten financiële hulpvragen worden opgepakt in de wijkteams en het centrale Bureau Schuldhulpverlening?
  2. Zijn er innovatieve aanpakken gericht op complexe niet- of zeer lastig oplosbare schuldendossiers die een meerwaarde hebben voor Tilburg?

Ik kreeg deze week groen licht om het rapport Schuldhulpverlening in Tilburg – Generalist versus specialist openbaar te maken. Ik hoop dat andere gemeenten er ook nog wat aan hebben, maar mijn advies is wel nadrukkelijk gericht op de Tilburgse situatie.

Meer nieuws uit Tilburg:

Introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening – 4 december

Tijdens deze eendaagse cursus word je bijgepraat over actualiteiten, wet- en regelgeving, aard en omvang van de problematiek, beleid en uitvoering, trends en ontwikkelingen rond armoedebeleid en schuldhulpverlening. We behandelen vooral het gemeentelijk perspectief, maar kijken ook naar landelijke ontwikkelingen en de rol van bijvoorbeeld fondsen en andere particuliere initiatieven. Na deze cursus kun je niet een schuldregeling opzetten of een aanvraag bijzondere bijstand afhandelen. Wel overzie je het hele beleidsterrein en kun je jouw eigen werkzaamheden plaatsen in een breder perspectief. Je kunt beleid maken en de uitvoering managen.

Voor wie

  • Voor beginners, maar ook voor meer ervaren collega’s die bijvoorbeeld op een deelterrein werkzaam zijn en eens over de grenzen willen kijken.
  • Voor professionals, vrijwilligers, uitvoerenden, managers, beleidsmedewerkers en bestuurders.
  • Voor vertegenwoordigers van: gemeente, woningcorporatie, kredietbank, maatschappelijk werk, maatschappelijke opvang, nutsbedrijf, fonds, kerk, cliëntenraad, UWV, wijkteam, voedselbank, GGD, sociaal raadslieden, bewindvoering, etc.

Programma

  • Omvang en aard armoede- en schuldenproblematiek. Wat zijn oorzaken en gevolgen van armoede en schulden. Kun je rondkomen van het sociaal minimum. Hoe zit het met de armoedeval. Waar vind ik gegevens over mijn gemeente of wijk.
  • Wet- en regelgeving rond schuldhulpverlening. Welke verantwoordelijkheid en beleidsvrijheid hebben gemeenten (NVVK gedragscodes, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, Wsnp, moratorium, schuldregeling, budgetbegeleiding, inkomensbeheer, beslagvrije voet, fraudewet, schuldpreventie, wanbetalersregeling, beschermingsbewind, dwangakkoord, private schuldbemiddeling etc.)
  • Wet- en regelgeving rond armoedebeleid en inkomensondersteuning. Welke verantwoordelijkheid en beleidsvrijheid hebben gemeenten (Participatiewet, bijzondere bijstand, toeslagen, individuele inkomenstoeslag, kwijtschelding belastingen, sociaal minimum, collectieve zorgverzekering, kostendelersnorm, regelingen voor specifieke doelgroepen zoals kinderen, chronisch zieken en gehandicapten, arbeidskorting, etc.)
  • Welke budgetten en alternatieve inkomstenbronnen zijn beschikbaar.
  • Trends en ontwikkelingen. Kanteling, maatwerk, eigen verantwoordelijkheid, tegenprestatie, basisinkomen, experimenten bijstandsverlening en meer.
  • Preventie en voorlichting. Hoe voorkóm je armoede en schulden? Over vroegsignalering, tegengaan niet-gebruik en versterking van zelfredzaamheid.
  • Publiek-private samenwerking. Over de rol van bedrijven, fondsen, kerken, vrijwilligers en andere maatschappelijke organisaties. Met ook aandacht voor nieuwe initiatieven voor schuldhulpverlening zoals Goede Gieren en Landelijk initiatief herstructurering schulden.
  • Hoe meet ik effectiviteit en efficiency van het gemeentelijk beleid.
  • Handige informatiebronnen.

De cursus is inclusief lunch. Het programma wordt verzorgd door Martijn Schut.

Datum en locatie

  • Datum: Maandag 4 december 09:30 – 16:30 uur. Als deze datum niet schikt, kun je dat aangeven in het aanmeldformulier. Bij voldoende animo wordt bekeken of er (ook) andere dagen cursussen kunnen worden gegeven.
  • Locatie: het Springhuys, Springweg 7 in het centrum van Utrecht.

Kosten en aanmelding

  • Meld je aan met het formulier onderaan deze pagina.
  • Deelname kost € 375,- excl. btw per persoon.
  • Na afloop ontvang je een deelnamecertificaat.
  • Annulering is uitsluitend schriftelijk mogelijk tot 2 weken voor dato; na deze datum is annulering niet meer mogelijk. Je kunt je echter te allen tijde laten vervangen door een collega. Bij tijdige annulering wordt €50,- exclusief btw administratiekosten in rekening gebracht.
  • Spoedig na ontvangst van je aanmelding sturen wij een bevestiging en een (digitale) factuur; ongeveer tien dagen voor dato ontvang je een inschrijvingsbewijs en een routebeschrijving.

De cursus kan eventueel ook in company worden gegeven.

Meer informatie
Neem voor meer informatie of vragen over in company trainingen contact op via info@martijnschut.eu of tel. 06-5176 5099.

_____________________________

AANMELDFORMULIER 

Introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening – 4 december 2017 te Utrecht

Schuldendebaas.nl voor online schuldhulp

SchuldendeBaas is de naam van een online programma voor schuldhulpverlening waar gemeenten zich bij kunnen aansluiten. Aan de hand van vragen en opdrachten werken cliënten zelf aan een oplossing voor hun financiële problemen. De gemeentelijke schuldhulpverlener begeleidt ze hierin.

Cliënten van aangesloten gemeenten krijgen binnen 48 uur een mail met het bericht of ze zijn toegelaten tot de online hulpverlening bij hun gemeente. Ze krijgen ook een coach van de gemeente toegewezen. Daarna kunnen ze meteen aan de slag met het online werkboek. Ze krijgen 5 dagen voor het beantwoorden van vragen en maken van opdrachten, zoals het maken van een schuldenlijst en het opstellen van een budgetplan. De coach reageert er binnen 48 uur op. Cliënten zijn op deze wijze in hoge mate betrokken bij de oplossing van hun financiële problemen. E-coaching maakt mensen zelfredzamer en dat verhoogt de kans om het traject succesvol af te ronden. Doordat ze hun eigen dossier opbouwen, houden schuldhulpverleners bovendien meer tijd over voor coaching. De coaching hoeft niet volledig via internet te verlopen. Veel schuldhulpverleners voeren er ook face-to-face gesprekken naast.

Meer info vind je op www.schuldendebaas.nl.

Nieuwe bewindvoerders op SZW

Staatssecretaris Jetta Klijnsma (PvdA) geeft het stokje over aan Tamara van Ark (VVD). Zij wordt dus verantwoordelijk voor o.a. de Participatiewet en schuldhulpverlening. “Gaat u het heel anders doen dan uw voorganger?

Minister Lodewijk Asscher (PvdA) draagt op hilarische wijze zijn functie over aan Wouter Koolmees (D66).

2 november: nieuwe online Geldplannen

Een paar jaar geleden introduceerde Startpunt Geldzaken van het Nibud de ‘Geldplannen’. Een online Geldplan helpt mensen om hun geldzaken op orde te brengen en te houden. Gebruikers vullen hun profiel in en krijgen op maat adviezen en tips. Bedrijven en ruim 120 gemeenten stellen de Geldplannen via hun websites beschikbaar aan hun cliënten en inwoners. Er zijn inmiddels meer dan 65.000 geldplannen ingevuld. Bekijk hoe het werkt:

Er zijn nu drie Geldplannen:

  1. Geldplan ‘Kom uit de geldzorgen!’.
  2. Geldplan ‘Beter rondkomen’.
  3. Geldplan ‘Sparen, aflossen of beleggen?’

Bekijk de demo van de geldplannen voor de gemeente Utrecht.

Uitnodiging 2 november: introductie nieuwe Geldplannen
Op 2 november worden in Utrecht twee nieuwe Geldplannen geïntroduceerd:

  1. Rondkomen met kinderen (ik mocht hieraan meeschrijven)
  2. Studie voor kinderen

Je kunt daar bij zijn. Deelname is gratis. Bekijk de uitnodiging.

SZW over schuldhulp aan ondernemers

Op Kamervragen over de uitsluiting van zelfstandigen van schuldhulp antwoordt staatssecretaris:

Gemeenten mogen geen uitsluitingsgronden in het kader van de schuldhulpverlening hanteren. Zij moeten, ook in geval van mensen met een onderneming, een individuele afweging maken. Op grond van de individuele omstandigheden kan vervolgens de toegang tot de schuldhulpverlening worden geweigerd. Het simpele feit dat er sprake is van een onderneming is niet voldoende om geen schuldhulpverlening aan te bieden.

Ook schrijft ze dat het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz 2004) niet automatisch door de gemeente als passend en toereikend mag worden aangemerkt. En dat de gemeente de ondernemer niet zou moeten verplichten om de onderneming, indien deze rendeert, stop te zetten.

Goed om dit nog eens te benadrukken; in de praktijk is het vaak anders.

Meer nieuws van SZW: onder de titel ‘Ondernemend uit de schulden, gemeenten bieden hulp‘ heeft SZW onlangs filmpjes laten maken van een viertal organisaties die gemeenten kunnen inzetten om hen te helpen bij de schuldhulpverlening aan ondernemers. Er zijn vijf filmpjes, waaronder dit compilatiefilmpje:

Lees ook nog even Schuldhulpverlening voor ondernemers (juni 2017).

Manifest Nederland #Schuldvrij

Ik nodig je uit het Manifest Nederland #Schuldvrij te ondertekenen. In het manifest worden vijf verzoeken aan Den Haag gedaan:

  1. Schuldvrij logo 4x3 grootstop met het beboeten van armoede. Geldgebrek los je niet op met boetes
  2. pak de wanpraktijken bij incassobureaus aan. Weinig schuldenaren kennen en halen hun recht
  3. draai de marktwerking voor deurwaarders terug. Eén deurwaarder op één gezin
  4. zorg voor samenhang. Geef de overheid één gezicht
  5. bied meer mensen een perspectief op een schuldvrij bestaan. Een schone lei moet sneller in zicht komen.

Lees het hele verhaal. Het manifest is een initiatief van Jesse Frederik (De Correspondent), Sarah Sylbing en Ester Gould (Schuldig), Annemarie Gehrels (lobbyist / budgetmaatje) en Pieter Hilhorst (Amargi).

Regeerakkoord over armoede en schulden

Regeerakkoord

Op p. 27 van het vanmiddag gepresenteerde Regeerakkoord wijdt de nieuwe coalitie een paragraaf aan het Terugdringen van schulden en armoede:

  • Eén op de tien huishoudens heeft problematische schulden. Daarnaast loopt een grote groep het risico om problematische schulden te krijgen. Het kabinet wil het aantal mensen met problematische schulden terugdringen en mensen met schulden effectiever te helpen. Schuldhulpverlening is en blijft een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Via programmatische afspraken wenst het kabinet met gemeenten tot een vernieuwende schuldenaanpak en een verbeterd schuldhulpverleningstraject te komen. Hierbij kunnen de volgende thema’s aan bod komen:
    – Verbeteren van de (toegang tot) schuldhulpverlening, met kortere wachttijden.
    – Beter samenwerken met andere partijen om onnodig oplopen van schulden te voorkomen.
    – Voorkomen van uithuisplaatsingen, zeker als daar kinderen bij betrokken zijn.
    – Ruimte geven aan gemeenten om op lokaal niveau met vernieuwende aanpakken en maatwerk te experimenteren.
  • De overheid heeft als schuldeiser een bijzondere verantwoordelijkheid om onnodige vergroting van schulden te voorkomen. De overheid dient de beslagvrije voet te respecteren. Om escalatie van schulden te voorkomen, wordt meer ingezet op direct contact met schuldenaren. De stapeling van boetes vanwege te laat betalen en bestuursrechtelijke premies wordt gemaximeerd. Mogelijkheden voor
    betalingsregelingen worden uitgebreid.
  • Bij incasso worden misstanden effectiever bestreden. De maximale incassokosten die in rekening mogen worden gebracht, worden gehandhaafd en er wordt bezien of het minimumbedrag omlaag kan. Er komt een incassoregister waarin incassobureaus worden opgenomen, die voldoen aan eisen met betrekking tot oprichting, bedrijfsvoering en opleiding. Indien een incassobureau te vaak de fout ingaat, wordt het beboet en verliest het de registratie.
  • Excessen in kredietverlening zullen worden tegengegaan, net als verdienmodellen waarbij hoge rentes mensen in de problemen brengen en de kosten van wanbetaling op de samenleving worden afgewenteld.
  • De juridische afhandeling van schulden wordt verbeterd. Schuldeisers dienen eerst de mogelijkheden van een betalingsregeling te onderzoeken voor een zaak voor de rechter wordt gebracht. Er komt een experiment met een schuldenrechter, die alle zaken van een schuldenaar geconcentreerd behandelt.
  • Gemeenten krijgen een adviesrecht in de gerechtelijke procedure rondom schuldenbewind.
  • Met gemeenten en erkende vrijwilligersorganisaties wordt gewerkt aan een landelijk dekkend netwerk van vrijwilligersprojecten gericht op schuldhulp en financiële begeleiding.
  • Het kabinet zal extra middelen beschikbaar stellen voor het voorkomen van schulden en de bestrijding van armoede – in het bijzonder onder kinderen. Op p. 61 zie ik bedragen staan: €30, €25 en €25 miljoen voor 2018, 2019 respectievelijk 2020. Niet structureel dus. Ik neem aan dat dit komt bovenop de Klijnsmagelden. Ik weet niet of het via gemeenten wordt uitgekeerd.

En verder lees ik:

  • P. 26: Het kabinet gaat in gesprek met gemeenten over de wijze waarop zij actief uitvoering geven aan de bestaande tegenprestatie. Omdat werk een zeer belangrijke onderdeel is van integratie, moet de arbeidsmarktpositie van Nederlanders met een migratieachtergrond –nieuwkomers én oudkomers– worden verbeterd. Om de beheersing van de Nederlandse taal –en daarmee het toekomstperspectief– te vergroten, geven gemeenten actief uitvoering aan de bestaande verplichting om de Nederlandse taal te leren. Het kabinet wil hierover niet-vrijblijvende bestuurlijke afspraken maken met gemeenten.
  • P. 27: Wanneer mensen vanuit de bijstand aan het werk komen, is het van belang dat ze er ook echt op vooruit gaan. Daarom wil het kabinet met gemeenten afspraken maken over het lokaal beleid om de armoedeval te verkleinen. Ook blijft de huidige ruimte voor experimenten in de Participatiewet om bijstandsgerechtigden weer actief te krijgen op de arbeidsmarkt.
  • P. 55: Te veel nieuwkomers blijven te lang aangewezen op een bijstandsuitkering. Dit is een onacceptabele uitkomst van het inburgeringsbeleid. Om dat te voorkomen dient er, waar mogelijk, een activerend en tegelijk ontzorgend systeem van sociale voorzieningen te zijn. Een simpeler en activerend systeem van voorzieningen voor statushouders kan dan inhouden: integratie met burgerschapswaarden en een verplicht leer- en (vrijwilligers)werktraject; een begeleide toegang tot de verzorgingsstaat: gemeenten
    innen de zorgtoeslag, huurtoeslag en bijstand gedurende de eerste twee jaar en de nieuwkomer ontvangt deze voorzieningen en begeleiding in natura met leefgeld. Na een toetsmoment kan een statushouder die zichzelf redt op de arbeidsmarkt, eventueel eerder uitstromen. Iemand die niet slaagt voor de toets, stroomt in principe nog niet uit. Op basis van het voorgaande worden middelen en werkwijzen ontwikkeld die in alle gemeenten toepasbaar kunnen zijn, zo nodig op basis van wet- en regelgeving, die het mogelijk maakt op deze wijze de zelfredzaamheid van nieuwkomers te bevorderen.
  • P. 66: De jaarlijkse afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in het referentieminimumloon voor de bijstand wordt verlaagd van 5%-punt naar 3,75%-punt. Jaarlijks structureel, zo interpreteer ik het. In de Miljoenennota 2018 werd dit al aangekondigd voor alleen het jaar 2018. Lees wat dit betekent in Sociaal minimum gaat omlaag (2011) en Hoe zit dat nou precies met die dubbele heffingskorting? (2011).
  • P. 16: De hoogte van het maximale verplichte eigen risico voor zorgkosten wordt deze kabinetsperiode bevroren op €385 per jaar. Het niet verhogen van het eigen risico leidt, gegeven de financieringssystematiek in de Zvw, tot hogere zorgpremies.
  • P. 31: De harde afbouwgrens in de huurtoeslag wordt omgevormd naar een geleidelijkere afbouw.

Vanavond kijken: filmdocumentaire ‘Vergeef me mijn schulden’

Vanavond wordt om 21.00 uur op NPO 2 de Filmdocumentaire ‘Vergeef me mijn schulden‘ uitgezonden. Wsnp-praktijk mooi in beeld gebracht, ontroerend en informatief!

Rechter: schuldeiser mag rekening niet helemaal leeghalen

Bij bankbeslag moet er geld overblijven om van te leven. Dit heeft de kantonrechter eerder deze maand bepaald in de zaak van een stel uit Eindhoven van wie de rekening werd leeggehaald door een gerechtsdeurwaarder op de dag dat hun uitkering was gestort. Het is mooi dat anderen zich vanaf heden kunnen beroepen op deze rechterlijke uitspraak. Maar mensen zullen nog wel naar de rechter moeten om hun leefgeld terug te eisen. Bron: Volkskrant.

Staatssecretaris Klijnsma heeft eerder dit jaar toegezegd te gaan werken aan een voorstel om bankbeslag wettelijk goed te regelen.

Weinig verrassingen in begroting 2018

Vandaag werden de Miljoenennota 2018 en Rijksbegroting SZW 2018 gepresenteerd. Voor gemeenten zie ik rond armoedebeleid en schuldhulpverlening geen nieuwe budgettaire wijzigingen. Op p. 19 van de SZW-begroting is een paragraaf over ‘armoede en schulden’ opgenomen. Maar ook daarin lees ik niets nieuws.

Voor minima en mensen met schulden zie ik wel een paar vermeldenswaardige zaken:

Eerder was al bekend dat het kabinet €425 miljoen uittrekt om de koopkracht van de meest kwetsbare groepen op peil te houden. En dat het eigen risico, de zorgpremie en de zorgtoeslag (p. 169 begroting SZW) omhoog gaan.

Minder snelle verlaging sociaal minimum
Op p. 19 Miljoenennota lees ik: ‘Het kabinet verbetert met verschillende maatregelen de koopkracht van kwetsbare groepen. Zo wordt de afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in de bijstand getemporiseerd, wat een positief effect heeft op de inkomens van de sociale minima.’ Door de afbouw – die volgens de oorspronkelijke plannen zou plaatsvinden in 20 jaar vanaf 2012 – wordt het sociaal minimum verlaagd. Het sociaal minimum wordt in de nieuwe plannen dus nog wel verlaagd, maar minder snel. In de periode 2014 tot en met 2017 is het afbouwtempo gehalveerd. De maatregel in de Miljoenennota voorziet in het verlengen van deze temporisering tot en met 2018. Lees: Sociaal minimum gaat omlaag (Schut 2011) en Hoe zit dat nou precies met die dubbele heffingskorting? (Schut 2011) en Worden we blij van een temporisering van de verlaging van de bijstand? (Eiselin 2017).

Verhoging Kindgebonden budget
p. 72 Miljoenennota: Het bedrag voor het tweede kind van het kindgebonden budget verhoogt het kabinet met €71 naar €977 per jaar.

Zelfredzaamheid van de burger
Afgelopen vrijdag bepleitte Will Tiemeijer namens de WRR dat de overheid (rijk en gemeenten) de sociale zekerheid en schuldhulpverlening veel meer moet organiseren vanuit realistisch perspectief, en minder vanuit rationalistisch perspectief. (Mensen nemen beslissingen vaak niet alleen op basis van rationele overwegingen, maar ze worden beïnvloed door allerlei sociale en psychologische factoren). De adviezen van de WRR hebben een prominente plek gekregen in de Miljoenennota! Zie p. 36-39. Inzichten vanuit de gedragswetenschappen worden o.a. meegenomen in het beleid van DUO en de Belastingdienst. En: ‘Het Ministerie van Financiën onderzoekt nu samen met de AFM, mede vanuit een gedragsperspectief, de risico’s en ontwikkelingen op de markt voor consumptief krediet. Dit helpt om te bepalen welke rol er is voor waarschuwingen en hoe deze effectief kunnen zijn. Hierbij is speciale aandacht voor de link tussen consumptief krediet en de schuldenproblematiek.

Nieuwe beslagvrije voet pas in 2019
Misschien heb ik iets gemist, maar op p. 19 van de SZW-begroting lees ik: ‘Daarnaast wordt de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet uiterlijk op 1 januari 2019 geïmplementeerd.’ Eerder dit jaar was de beoogde invoeringsdatum nog 1 januari 2018!