Hoe houden we de kosten van schuldhulpverlening in de hand?

Posted on by

Op LinkedIn woedt in de groepen ‘schuldhulpverlening’ en ‘Observatrix’ een discussie over de betaalbaarheid van de schuldhulpverlening. Voor degenen die niet zijn aangesloten op LinkedIn of opzien tegen de enorme lappen tekst, presenteer ik hier kort de meest interessante antwoorden op de gestelde vraag (quotes):

  • Het antwoord is: primaire preventie (onderdeel van opvoeding en educatie is een gezonde financiële houding, je poetst 3 keer per dag je tanden en gaat ook gezond met geld om).
  • Een sterke vereenvoudiging van de procedures & wet en regelgeving waar burgers mee te maken krijgen. Denk aan regelsw omtrent inkomensverruimende regelingen en schuldhulpverlening.
  • Door marktwerking ontstaat een veel meer efficiente schuldoplossing. Ondanks bezuinigingen zal de gevestigde orde niet snel initiatieven in deze richting ondersteunen. De markt is, mede door de NVVK en gelieerde branches beschermd.
  • Meer saneren in plaats van bemiddelen (minder uitvoeringskosten, hoger slagingspercentage).
  • Schuldhulpverlening en inkomensbeheer en -advies (budgetcoaching, budgetbeheer, bewindvoering,pgb, enz.) moet in mijn optiek beter gewaarborgd worden door goede opleidingen, kwaliteitseisen aan uitvoerende instellingen en medewerkers.
  • De rol van internet, groepsgewijze aanpak en sociale netwerken zal echt onderzocht moeten worden.
  • Daarnaast zal er echt aandacht moeten komen voor de structurele gedragsverandering bij de klant. Schuldhulpverleners moeten getraind worden om gedragsveranderingen op gang te brengen en recidive te voorkomen.
  • Heb ook oog voor wat goede, duurzame schuldhulpverlening oplevert. Niet alles is SMART te maken en te kapitaliseren, maar als je er in slaagt schuldenproblematiek op te lossen bij iemand die laag op de zogeheten participatieladder staat die daardoor weer maatschappelijk actief wordt met als optimum een baan dan is dat een stevige opbrengst. Hetzelfde gaat bijvoorbeeld op voor het voorkomen van huisuitzettingen. De meningen over wat een huisuitzetting kost, lopen uiteen maar dat gaat om substantiële bedragen per huisuitzetting.
  • Ik roep al sinds 1986, het jaar dat ik met het vak schuldhulpverlening te maken kreeg, dat omgaan met geld ingebed moet worden in ons onderwijsstelsel.
  • Het (brede) moratorium moet worden ingevoerd.
  • Een andere kostenbesparing zou gehaald kunnen worden uit het in kaart brengen van draaideurklanten en het ontwikkelen van een specifiek aanbod voor deze klanten.
  • Ik pleit voor financiering van de schuldhulp door schuldenaar en schuldeisers, waarbij de kosten voor hulp uit de afloscapaciteit wordt betaald. Daarmee ligt de financiering van de oplossing bij de veroorzakers van de problemen. Tevens is daarmee de financiering van het minnelijk traject gelijk aan die van het wettelijk traject.
  • Ik ben het absoluut niet met de vorige schrijver eens. Niet altijd zijn schuldenaren of schuldeisers schuldig aan de ontstane situatie. Niet alleen is bovengenoemde oplossing strijdig met art. 48 Wet Consumentenkrediet, maar daarbij wordt ook een belangrijk vesrchil tussen het wettelijk en minnelijk traject weggenomen. Bovendien komt hiermee de onafhankelijkheid van de schuldhulpverlener in het geding en wordt alleen de schuldeiser getroffen.
  • Laten we als het om schuldsanering gaat eens nadenken over het meest efficiënte systeem. Vermoedelijk is dit niet het gemeentelijke model.

Bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in de schuldhulpverlening

Posted on by

Het ministerie van SZW en de gemeente Rotterdam organiseren op 15 maart de bijeenkomst ‘(Ver)ken je mogelijkheden’. De bijeenkomst is bedoeld voor alle vrijwilligers en professionals die mensen ondersteunen bij het aanpakken van hun schulden. Vorige jaar was ik bij de eerste bijeenkomst van deze reeks in Assen voor de regio Noord-Oost. Dat was een geslaagde bijeenkomst. Dat vond SZW kennelijk ook. Uit de uitnodiging:

Waarom deze bijeenkomst?
Met deze bijeenkomst willen we het belang van het werk van de vrijwilliger bij het aanpakken van schulden benadrukken. Ook willen we de banden tussen de professionele hulpverleners en vrijwilligersorganisaties aanhalen. Intensieve samenwerking is immers van groot belang om mensen met schulden écht te helpen.

Wat kunt u verwachten?
We bieden u een vol programma met een inspirerende inleiding, workshops en een informatiemarkt. Daarin staan de verdieping in het werk en de samenwerking tussen de vrijwilliger en de professional centraal. In een panelgesprek gaan onder meer vertegenwoordigers van de gemeente Rotterdam, de Kredietbank Rotterdam (KBR) en ik met u het gesprek aan over de hulp aan mensen met schulden. Als afsluiting van de dag is er een borrel.

Dagvoorzitter Peter van der Vorst zal op enthousiaste wijze het programma leiden en er zeker op toezien dat we aan het einde van de dag met de nieuwe kennis en inzichten naar huis gaan!

Ik hoop dat we 15 maart kunnen gebruiken om van elkaar te leren hoe we de hulp aan mensen bij het aanpakken van hun schulden kunnen verbeteren. Alleen mét elkaar kunnen we daar tenslotte een succes van maken. Ik kijk er naar uit om u daar te ontmoeten!

Met vriendelijke groet,
Jetta Klijnsma
Staatssecretaris van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Aanmelden en informatie
U kunt zich tot uiterlijk 4 maart aanmelden bij voorkeur via www.conferentieszw.nl.

Voor vragen over de aanmelding kunt u contact opnemen met:
Porter Novelli, Gerlinde Vos, tel. 020-543 76 00.
Voor overige vragen kunt u contact opnemen met het Ministerie van SZW, dhr. M. Meihuizen, tel. 070-333 57 64.

Programma  
12.00 uur   Ontvangst, lunch en informatiemarkt
13.00 uur Opening door dagvoorzitter Peter van de Vorst
Welkom door wethouder Jantine Kriens, gemeente Rotterdam
Algemene introductie
13.30 uur Eerste workshop
14.30 uur Korte pauze en wisseling workshops
14.45 uur Tweede ronde workshops
15.45 uur Terugkoppeling workshops, interview staatssecretaris, afronding
16.30 uur Borrel en informatiemarkt
17.15 uur Einde programma

Kinderen in Tel 2010

Posted on by

Vandaag is het Databoek Kinderen in Tel 2010 aangeboden aan Minister voor Jeugd en Gezin, André Rouvoet. Vanaf 2006 brengt het Databoek de leefsituatie van kinderen en jongeren per gemeente, provincie en per wijk in kaart. Dit gebeurt aan de hand van twaalf indicatoren, waaronder:

1. Kinderen in achterstandswijken: percentage 0- t/m 17-jarigen dat in een achterstandwijk woont.

2. Kinderen in armoede: percentage 0- t/m 17-jarigen dat in een uitkeringsgezin leeft.

Volgens de onderzoekers neemt de tweedeling arm-rijk toe. Interessante lectuur, vooral als u van lijstjes houdt.

Den Haag kom huiseigenaren in problemen tegemoet

Posted on by

Den Haag komt huiseigenaren in financiële nood tegemoet met het zogeheten Haags Vangnet. In dat systeem neemt de Gemeentelijke Kredietbank de hypotheek over van huiseigenaren die de hypotheeklasten niet meer kunnen betalen. Binnen de NVVK wordt hier al langer over gesproken, maar volgens mij is Den Haag de eerste gemeente die het ook daadwerkelijk doet.

NVVK over nieuwe wet, eigen woning en schuldregeling

Posted on by

Op dinsdag 30 maart 2010 organiseert de NVVK in Utrecht een studiedag met de thema’s: consequenties Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en eigen woning en schuldregeling.

Ik zie nu trouwens ook dat de NVVK een (sterke) reactie heeft geschreven op het wetsvoorstel. Had ik nog niet gezien. Een klein stukje uitgelicht:

De NVVK vindt het positief dat de inlichtingen- en medewerkingsplicht voor de schuldenaar wettelijk verankerd wordt. ‘Deze zelfde plichten zouden echter ook  voor de schuldeiser kunnen worden opgenomen. Dit heeft met name betrekking op het doen van een saldo-opgave binnen een redelijk termijn na verzoek hierom door de schuldhulpverlener en het tijdig reageren op minnelijke voorstellen. Het uitgangspunt dat schuldeisers binnen een redelijk termijn reageren is wel verwoord op pagina 12 van de Memorie van Toelichting, maar is niet wettelijk verankerd.’ Vind ik een goed punt.

Evaluatie afspraken Bestuurlijk Akkoord SZW-VNG

Posted on by

In 2007 hebben SZW en VNG afspraken gemaakt zo veel mogelijk mensen voluit mee te laten doen in de samenleving. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Bestuurlijk Akkoord. Er zijn afspraken gemaakt over het terugdringen van het bijstandsvolume, het activeren van nietuitkeringsgerechtigden, een extra impuls aan het bestrijden van armoede en het terugdringen van schulden en het stimuleren van ondernemerschap. In de eerste evaluatie wordt gerapporteerd over de huidige stand van zaken rond de afspraken in vergelijking met de uitgangspositie van 2007 en de doelen voor 2011.

Bijzondere bijstand en langdurigheidstoeslag
Op het terrein van armoedebestrijding is aanzienlijke vooruitgang te zien. Zo is het bereik van de langdurigheidstoeslag toegenomen van 80 naar 87 procent. Ook het bereik van de bijzondere bijstand nam toe (van 38 naar 41 procent). Het aantal kinderen dat materieel profiteert van de bijzondere bijstand is licht toegenomen.
Maar er is niet alleen vooruitgang. Het percentage leenbijstand t.o.v. de totale verstrekte bijzondere bijstand voor duurzame gebruiksgoederen is opgelopen, ondanks afspraken om terughoudend om te gaan met leenbijstand.

Wachttijden schuldhulpverlening
Door de extra toeloop naar de schuldhulpverlening als gevolg van de economische crisis lukt het op dit moment niet alle gemeenten om de wachttijd van maximaal 4 weken in de praktijk te realiseren. SZW en VNG vinden het van groot belang dat gemeenten nu alles op alles zetten om de wachttijd terug te brengen naar het beoogde niveau van 4 weken. In het eerste kwartaal van 2010 zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd over de uitkomsten van een quick scan naar de wachttijden. Eind 2010 en eind 2011 zal de Tweede Kamer opnieuw geïnformeerd worden over de dan bestaande wachttijden.

Eerst onderdak en inkomen voor tienermoeders en dakloze jongeren

Posted on by

De SP heeft een motie ingediend waarin zij de regering verzoekt om het Rotterdamse beleid, waarbij tienermoeders en dakloze jongeren eerst onderdak en een basisinkomen krijgen alvorens met het leerwerkaanbod begonnen wordt, ten voorbeeld te stellen aan andere gemeenten. Aanstaande dinsdag wordt erover gestemd, maar staatssecretaris Klijnsma heeft al gezegd de motie te ondersteunen.

Fietsenproject Schiedam

Posted on by

In het ‘fietsenproject’ in Schiedam worden fietsen opgeknapt die door politie en stadswachten uit het straatbeeld zijn verwijderd en waarvoor zich geen rechtmatige eigenaar heeft gemeld. Deze fietsen worden opgeknapt door mensen die in het kader van ‘work-first’ een traject naar werk volgen. De gemeente heeft met Stichting Leergeld de afspraak gemaakt dat zij de fietsen beschikbaar stellen aan arme gezinnen met kinderen. Leergeld komt bij veel gezinnen thuis en constateert regelmatig dat kinderen geen fiets hebben om naar school te gaan.

Avondje voor de buis

Posted on by

Vanavond besteedt Netwerk om 20:25 uur op Nederland 2 aandacht aan armoede en schuldenproblematiek.

Na een half uur pauze kunt u vervolgens op dezelfde zender kijken naar het programma De Ombudsman, dat als volgt wordt aangekondigd: ‘Een bijstandsmoeder die in Leiderdorp woont is een stuk slechter af dan haar lotgenoot in Leiden. Dat wordt duidelijk uit een onderzoek van De Ombudsman naar het armoedebeleid van gemeenten. De Ombudsman vergeleek hoe gemeenten omgaan met de aanvraag voor een nieuwe wasmachine en welke bedragen chronische zieken krijgen voor de zogenaamde ‘verborgen kosten’. De verschillen zijn groot. Staatssecretaris Klijnsma reageert.’

Een beter armoedebeleid met minder geld

Posted on by

Veel gemeenten moeten bezuinigen. Dat treft vaak ook het armoedebeleid. Hoe zorgen we ervoor dat minima toch de nodige ondersteuning krijgen? Schuilt de oplossing in efficiëntere aanvraagprocedures en werkprocessen? Of moeten we meer gaan samenwerken met fondsen of het bedrijfsleven? Moeten we minimaregelingen samenvoegen? Moeten gemeenten zich meer gaan richten op generiek inkomensbeleid of juist op maatwerk? En wel of juist geen preventie? Als we nu kijken naar ons gemeentelijk armoedebeleid: vinden we dan dat het ook echt de armoede bestrijdt, of kun je zeggen dat het de armoede eerder bestendigt? 

Ik ben deze discussie  zojuist gestart op LinkedIn in de groep gemeentelijk armoedebeleid. In het platform armoedebeleid zullen we deze discussie ook oppakken. (Ron de Boer uit Almere, bedankt voor je suggestie!)

@ In de groepen Schuldhulpverlening en Observatrix loopt een vergelijkbare discussie over de schuldhulpverlening.

Korting op Aboutalebgelden?

Posted on by

Kamerleden Spekman en Blanksma-van den Heuvel (beiden coalitiepartners) hebben gisteren een motie ingediend waarin zij de regering verzoeken om met ingang van 2011 gemeenten die onvoldoende bijdragen aan de rijksdoelstelling om kinderen maatschappelijk meer mee te laten doen en de armoede onder kinderen met de helft terug te dringen, financieel af te rekenen door een korting op de specifieke uitkering en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Volgende week dinsdag wordt erover gestemd.

Update (17 feb): de motie is vandaag aangenomen!

Hoe sociaal is het armoedebeleid in uw gemeente?

Posted on by

Hoe sociaal is uw gemeente? Hoe scoort de gemeente in vergelijking met andere gemeenten als het gaat om de aanbesteding van de thuiszorg, het minimabeleid, mensen duurzaam aan het werk helpen en een sociaal inkoopbeleid? Op dinsdag 16 februari maakt de FNV de resultaten bekend van de Lokale Monitor Werk, Inkomen en Zorg, een tweejaarlijks onderzoek naar het sociaal beleid van bijna 200 gemeenten. Op diverse plaatsen in het land organiseert de FNV bijeenkomsten waar de uitkomsten worden toegelicht. Lees meer.

Goes controleert op fraude en verborgen armoede

Posted on by

Ruim twee miljoen euro heeft het wijkinterventieproject Kansen voor de Goese Polder opgeleverd. De samenwerkende partijen spoorden fraudes, belastingschulden en hennepplantages op, maar zochten daarnaast naar verborgen armoede. Ongebruikte toeslagen en financiële aanvullingen werden alsnog uitbetaald, uitkeringsgerechtigden vonden na bemiddeling werk. Woningcorporatie RWS nam deel aan de stuurgroep en leverde ook gegevens van huurders. Lees meer.

Wetswijziging kwijtschelding belastingen kan nog even duren

Posted on by

Er is al enige tijd een wetswijzing in voorbereiding die gemeenten meer beleidsvrijheid geeft bij de kwijtschelding van gemeentebelastingen. Zo mogen de vermogensgrenzen worden aangepast aan de WWB-normen, en mogen ook zelfstandig ondernemers voor kwijtschelding in aanmerking komen. Ik hoorde van beleidsmakers bij de betrokken departementen, dat het nog wel even kan duren voordat de wetswijziging in werking treedt. 1 januari 2011 wordt genoemd als mogelijke invoerdatum.

Te verwachten schuld van huidige eerstejaars studenten minimaal 15.360 euro

Posted on by

Bijna de helft van de studenten leent, gemiddeld bijna 400 euro per maand. De te verwachten schuld van de huidige eerstejaars studenten is minimaal 15.360 euro. En de rente komt er dan nog bij! Dit blijkt uit onderzoek van het Nibud.

Ik denk nog even aan de situatie van Mbo-studenten die deze week aan de orde kwam tijdens een congres.

Tegengaan niet-gebruik voorzieningen

Posted on by

Hierbij de presentatie die Mariëlle Pieterse en Sjoerd van Gurp van de gemeente Breda en ik gisteren gaven over manieren om onderbenutting van inkomensregelingen tegen te gaan: presentatie niet-gebruik (9MB, dus openen kan even duren..).

We gaven de presentatie tijdens de armoedeconferentie 2010 van het ministerie van SZW. Klijnsma maakte er bekend welke acht projecten extra geld van haar krijgen. Ook deed zij de aftrap voor de stedenestafette.

Tot de laatste cent

Posted on by

Gemeenten hebben gegronde redenen om vorderingen niet tot de laatste cent terug te vorderen. Dit blijkt uit een onderzoek naar de terugvordering van verwijtbare bijstandsvorderingen door gemeenten, dat Regioplan uitvoerde in opdracht van het ministerie van SZW. Gemeenten onderschrijven dat fraude niet mag lonen, maar wegen het belang van terugvordering af tegen het hoofddoel van bijstandsverlening, activering en financiële zelfredzaamheid.

Ultimo 2008 hebben gemeenten gezamenlijk 117.152 verwijtbare vorderingen op 72.000 debiteuren. De gezamenlijke waarde van deze vorderingen bedraagt 485 miljoen euro. Sinds 2004 neemt het aantal nieuwe vorderingen en debiteuren af en neemt het aantal afgeloste vorderingen toe. Het uitstaand bedrag aan vorderingen bleef echter stijgen omdat de jaarlijkse opboekingen groter waren dan de aflossingen en de afboekingen samen. In 2008 doet zich hierin een kentering voor en stabiliseert het bedrag aan uitstaande vorderingen zich voor het eerst.

Regioplan doet op basis van het onderzoek een aantal aanbevelingen.
Ten eerste blijkt uit het onderzoek dat verwijtbare vorderingen zich in de grote steden concentreren. Regioplan adviseert grote(re) gemeenten ervaringen over de inrichting van het handhavings- en terugvorderingsbeleid uit te wisselen en de resultaten te benchmarken.
Ten tweede adviseert Regioplan om het vorderingenbestand op te schonen. Het is onaannemelijk dat met name de oude en omvangrijke schulden volledig zullen worden afgelost. Het zou daarom goed zijn als gemeenten beoordelen op welke vorderingen redelijkerwijs kan worden geïnd, en de vorderingen die praktisch als oninbaar moet worden beschouwd afschrijven.

  • Brief Klijnsma aan Tweede Kamer.
  • Eindrapport Tot de laatste cent?

    • Lees ook Antwoorden op Kamervragen over terugvorderingsbeleid gemeenten (26 jan. 2010)

    Verfrissend

    Posted on by

    Vandaag bezocht ik het congres Schulden? Maak er werk van! Nu en in de toekomst. Met een afwijkend programma, zonder de geijkte sprekers en een wat ander publiek dan ik gewend ben. En als goed schuldhulpverlener ben je natuurlijk ook gevoelig voor de lage entreeprijs (75 euro). Verfrissend dus.

    Ik heb een paar notities gemaakt:

    Workshop ‘papieren ordenen’
    Om in de opstartfase van de schuldhulpverlening z.s.m. het schuldenoverzicht op orde te krijgen, biedt Den Haag haar klanten een workshop papieren ordenen, zo vertelt Jan van der Hulst van de GKB. Tijdens de workshop wordt meteen ook beoordeeld of de klant later in het traject zijn eigen administratie op orde kan houden of dat hij begeleiding nodig heeft. Als de workshop niet het gewenste resultaat oplevert, volgt eventueel een huisbezoek. De workshops worden wekelijks aangeboden en duren ongeveer 3 uur.  De ervaring leert dat op deze manier het schuldenoverzicht al binnen 2 á 3 weken rond is. Deelnemers krijgen een handige tabbladenset.

    Ketenontstopper
    Den Haag zet sociaal casemanagers in als ketenontstopper. Deze casemanager trekt de klant door de bureaucratische keten als er ergens in de keten iets niet soepel loopt. Goed voor de klant, maar ook de ketenpartners leren ervan.

    Jongeren en schulden
    Tijdens één van de workshops werd voorgerekend wat Mbo-studenten gemiddeld aan het eind van de maand overhouden, of liever gezegd tekort komen. Een bijbaantje is voor Mbo-studenten (vooral niveau 1) bijna niet te realiseren, omdat ze al een volle week naar school moeten, en omdat werkgevers – zelfs voor eenvoudige schoonmaakklussen – toch liever iemand hebben met een hoger niveau. Vooral bij de jongeren waarbij er geen stabiele thuissituatie is (ouders betalen bijvoorbeeld geen ouderbijdrage) ontstaan financiele problemen. Met de IB-groep is niet te onderhandelen over uitstel van betaling of een betalingsregeling. Een aantal gemeenten en kredietbanken geeft aan dat zij geen schuldregeling kunnen treffen, omdat er geen of te weinig aflossingscapaciteit is.

    Zelfstandigen
    De regering is van mening dat gemeentelijke schuldhulpverlening niet bedoeld is voor zelfstandigen met een nog functionerende onderneming (zie MvT bij wetsvoorstel). Indien het voortbestaan van een onderneming in gevaar is vanwege te hoog oplopende schulden zal de zelfstandige veelal bij een bank aankloppen om extra krediet. Indien het niet mogelijk is het benodigde extra krediet bij een bank te verkrijgen, kan een zelfstandige beroep doen op het Bbz 2004.

    Jacqueline Zuidweg van Zuidweg & Partners (wel een ‘geijkte spreker’, maar iemand waarvan je toch altijd weer energie krijgt) verzorgde een workshop over schuldhulpverlening aan zelfstandigen.  Ik was er nu niet bij, maar eerder vertelde ze me, dat ze het jammer vindt dat de regering op dit standpunt staat. De banken en het Bbz 2004 bieden namelijk niet altijd een uitkomst (bij Bbz geldt bijvoorbeeld een inkomensgrens). Het zou mooi zijn als zelfstandigen dan toch nog bij hun gemeente kunnen aankloppen en niet hun ondernemning hoeven te beëindigen. Er wordt vaak gedaan alsof het regelen van schulden van zelfstandigen ontzettend ingewikkeld is, zo vertelde ze. Vooral het berekenen van het VTLB is lastig, omdat er geen regelmatig inkomen is. Maar van het te verwachten inkomen is best een raming te maken. Het is niet heel gemakkelijk, maar best door schuldhulpverleners te leren.

    Koopverslaving
    Carien Karsten (schrijfster en psychotherapeute) gaf een presentatie over koopverslaving. Een groot deel van de schuldhulpverleningsklanten lijdt daaraan. Ze noemde ook een paar therapieën. Eén daarvan heeft EMDR. Dat is een therapie waarbij de therapeut zijn hand op ongeveer 30 centimeter afstand, voor het gezicht van de klant langs, heen en weer beweegt terwijl hij vragen stelt over de (oorsprong van de) koopverslaving. Mijn vriendin is psycholoog en oud-collega van Carien Karsten en zegt dat het echt werkt! Kortom, stuur je klant naar de GGZ.

    Stand van zaken Landelijk Informatiesysteem Schulden (LIS)

    Posted on by

    Ik ben wat laat met de berichtgeving hierover. Maar beter laat dan nooit..

    Het CBP heeft op verzoek van de begeleidingscommissie van het Landelijk Informatiesysteem Schulden (LIS) een tweede Zienswijze over het LIS uitgebracht waarin het oordeel is opgenomen dat het LIS ondanks de aanpassingen gedaan na de eerste zienswijze niet voldoet aan de vereisten van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).

    Het kabinet onderscheidt in haar brief van 15 dec. jl. verschillende mogelijkheden om nu verder te gaan:
    1. De kwestie van schuldenregistratie aan de markt laten.
    2. Middels een wijziging van wetgeving Stichting LIS bijvoorbeeld een publieke taak geven.
    3. Wettelijk een verplichting vastleggen voor kredietverstrekkers om bij klant extra gegevens (achterstanden van betaling bij huur en energie
    e.d.) op te vragen.

    Minister Bos concludeert dat ‘de tweede optie het meest tegemoet lijkt te komen aan de breed gedragen wens om problematische schulden te voorkomen. Daarbij kan de wetgever een standpunt innemen over de afweging van privacybescherming tegenover het belang van tegengaan van overkreditering’.

    Zwolse ouderen met laag inkomen op proef gratis met de stadsbus

    Posted on by

    Zwolse ouderen (65+-ers) die een inkomen rond de bijstandsnorm hebben, kunnen binnenkort gratis met de bus, binnen de stadsgrenzen. Burgemeester en wethouders verwachten dat gratis openbaar vervoer ervoor zorgt dat senioren met een laag inkomen blijven of weer gaan deelnemen aan maatschappelijke activiteiten. Het gaat om een proef.

    De gemeenteraad heeft eerder aangegeven dat zij belang hecht aan gratis openbaar vervoer voor 65+-ers. Het college heeft laten uitzoeken hoe dat het beste georganiseerd kan worden.

    Besloten is tot een proef van twee jaar, met een tussentijdse evaluatie na een jaar. Zwolle doet dat samen met de provincie Overijssel en Connexxion, als verantwoordelijken voor het busvervoer in Zwolle. Als de evaluatie leert dat het gratis busvervoer niet bijdraagt aan een grotere (maatschappelijke) mobiliteit onder Zwolse ouderen, wordt de proef aangepast of stopgezet. Voordat de proef, volgens planning, op 1 mei begint wordt nog uitgezocht hoe het gratis busvervoer het beste aangeboden kan worden. Uitgangspunt is dat de doelgroep via de OV-chipkaart gebruik kan maken van het gratis openbaar vervoer. Aanmelding kan dan via internet. De gemeente denkt nog na over hoe de doelgroep, wellicht via al bestaande initiatieven, bij de aanvraag begeleid kan worden.
    (Bron: Persbericht gemeente Zwolle, 19 januari 2010)

    Bezwaar en beroep schuldhulpverlening

    Posted on by

    In het wetsvoorstel schuldhulpverlening is niets opgenomen over bezwaar en beroep. Maar er verandert wel degelijk wat. De introductie van de wet verplaatst de schuldhulpverlening van het privaatrechterlijke naar het publieksrechterlijke domein. Een besluit in het publiekrechterlijke domein moet zwaarder worden gemotiveerd dan in het privaatrechterlijke domein. Mijn collega Erik Rutten startte hierover kort na het verschijnen van het wetsvoorstel een discussie op LinkedIn in de groep Social Security in the Netherlands. Voor degenen die niet in die groep zitten, hierbij zijn tekst:

    Het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening is op 21 januari gepubliceerd. De beoogde snelle invoering zou behoorlijk wat extra werk kunnen betekenen voor de gemeentelijk procesjurist.
    Indien de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening inderdaad per 1 juli 2010 in werking zal treden worden daarmee besluiten in het kader van de schuldhulpverlening vatbaar voor bezwaar en beroep. Verandert er daarmee iets in de huidige praktijk? Jazeker, op dit moment heeft een beslissing in het kader van schuldhulpverlening namelijk enkel privaatrechtelijk rechtsgevolg en daardoor is de enige rechtsbescherming gelegen in een klachtenprocedure of de gang naar de burgerlijke rechter. Met name dat laatste is hoogdrempelig van aard. Iets dat niet geldt voor de gemeentelijke bezwaarprocedure. Maar kan de huidige schuldhulpverlening de rechterlijke toetsing wel doorstaan? Hoe vaak is hier sprake van een zorgvuldige beslissing op basis van een inzichtelijk dossier. Een beslissing die dan ook nog gedragen wordt door een goed gemotiveerd besluit. Ik vrees dat wanneer ik een percentage van 20% noem, ik nog aan de hoge kant zit. Dat wordt overwerk voor de gemeentelijk proces jurist.

    Minder zzp-ers door crisis

    Posted on by

    Door de economische crisis is het aantal zzp’ers in 2009 afgenomen. In het tweede kwartaal van 2009 daalde het aantal zzp’ers voor het eerst; in het derde kwartaal is de daling versneld (cijfers CBS).
    De VNG zet op haar website op een rij wat de gemeente voor haar zzp-ers kan doen. Binnenkort verschijnt er een handreiking met nog veel meer voorbeelden. Lees ook het artikel Kleine zelfstandige nieuwe klant voedselbank. Daar zijn onlangs Kamervragen over gesteld. Als de antwoorden de moeite waard zijn, zal ik tzt verslag doen.

    Koudetoeslag

    Posted on by

    Al wekenlang moeten gezinnen als gevolg van de vorst hogere stookkosten maken. Voor de minima betekent dit bij de jaarafrekening van het energiebedrijf een forse aanslag op het gezinsbudget. Reden voor de PvdA-fractie om een voorstel te doen aan de gemeenteraad van Delfzijl om een koudetoeslag in te stellen voor de minima.

    Elk jaar zie ik in het hele land vergelijkbare initiatieven. Ik wil geen spelbreker zijn, maar een gemeentelijke koudetoeslag mag niet, omdat het generiek inkomensbeleid is. En dat is voorbehouden aan het rijk. Verstrekken op individuele basis mag wel.

    Wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening

    Posted on by

    Het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening is vandaag naar de Tweede Kamer gestuurd. Eerste indruk: weinig artikelen, dus nog veel beleidsvrijheid voor gemeenten. Geen verrassingen. Geheel in lijn met vorige contourennota. De wet leunt vooral zwaar op de Memorie van Toelichting en de gedachte dat deze wet gemeenten in ieder geval verplicht om goed na te denken over de schuldhulpverlening. De belangrijke punten: 

    Gemeenten moeten voor ten hoogste vier jaren een beleidsplan vaststellen. Daarin wordt in ieder geval beschreven: doelen, acties, beoogde resultaten, maatregelen om de kwaliteit te borgen, (preventieve) maatregelen om schulden te voorkomen, de wijze waarop de schuldhulpverlening wordt afgestemd op de situatie van de verzoeker en de maximale wachttijd voor het eerste gesprek waarin de hulpvraag wordt vastgesteld.

    Bovengenoemde wachttijd mag max. 4 weken bedragen, en max. 3 werkdagen bij een bedreigende situatie. De gemeente moet inzicht geven in het aantal weken tussen het eerste gesprek waarin de hulpvraag wordt vastgesteld en het bereiken van het resultaat. De maximale wachttijd is een termijn van orde. Dit betekent dat er geen directe sanctie voor de gemeente is, indien deze de geldende termijn overschrijdt.

    Er ontstaat op grond van dit wetsvoorstel van rechtswege niet een recht op schuldhulpverlening. Een eventueel recht op schuldhulpverlening ontstaat pas nadat het college van B en W de beslissing heeft genomen tot aanbod van schuldhulpverlening. Een beslissing van het college van B en W tot het doen van een aanbod of tot het weigeren van schuldhulpverlening is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Tegen een dergelijke beslissing is dan ook bezwaar en beroep mogelijk. Er verandert dus feitelijk niets, maar ik verwacht dat gemeenten naar aanleiding van deze wet nog eens goed gaan kijken naar de status die zij nu geven aan de schuldhulpverleningsovereenkomst (zo werd het gisteren ook besproken in het platform schuldhulpverlening.. waarbij het ministerie van SZW ook aanwezig was voor een toelichting. Verslag volgt binnenkort). Lees ook het artikel Bezwaar en Beroep in de schuldhulpverlening.

    Het kabinet heeft eerder al extra middelen vrijgemaakt voor schuldhulpverlening in de jaren 2009 tot en met 2011. De regering meent dat structurele extra middelen niet nodig zijn.

    De regering is van mening dat gemeentelijke schuldhulpverlening niet bedoeld is voor zelfstandigen met een nog functionerende onderneming (maar als de gemeente het wenst, kan het wel!). Indien het voortbestaan van een onderneming in gevaar is vanwege te hoog oplopende schulden zal de zelfstandige veelal bij een bank aankloppen om extra krediet. Indien het niet mogelijk is het benodigde extra krediet bij een bank te verkrijgen, kan een zelfstandige beroep doen op het Bbz 2004.

    Aan gemeenten wordt gevraagd beleidsregels op te stellen waarin wordt vastgelegd op basis van welke individuele omstandigheden een natuurlijke persoon de toegang tot de schuldhulpverlening wordt ontzegd. Er is dus geen verordeningsplicht.

    De Recofa-methode geldt ingeval van toepassing van de Wsnp. De regering acht het zeer gewenst dat de Recofa-methode ook geldt bij de gemeentelijke schuldhulpverlening en dat maximaal 5% van de bijstandsnorm zal worden aangewend voor aflossing. De regering acht het van belang dat controle van de hoogte van de afloscapaciteit ten minste jaarlijks plaatsvindt.

    Vooralsnog komt er geen moratorium in de wet. Op 1 juli 2010 wordt een onderzoek naar het moratorium afgerond.

    Bekijk ook dit filmpje met een interview met Klijnsma.

    Zie ook berichtgeving VNG.

    En zie ook de reactie van Tamara Madern (Nibud).. Wij organiseren samen de platforms schuldhulpverlening.

    Ook lage inkomens leveren koopkracht in

    Posted on by

    Vrijwel iedereen moet dit jaar financieel een stapje terug doen. Waar in 2009 de meeste werknemers die hun baan behielden er nog in koopkracht op vooruitgingen, daalt in 2010 ook voor hen de koopkracht. Ook mensen met een uitkering gaan erop achteruit. Huishoudens met kinderen worden het zwaarst getroffen. Dat blijkt uit berekeningen van het Nibud. 
    Ook mensen met een laag inkomen leveren enkele euro’s per maand in. Een kinderloos paar in de bijstand gaat er 0,2 procent op achteruit. Een paar dat met twee kinderen van de bijstand moet rondkomen, gaat er 0,3 procent op achteruit.

    Organisatiecertificering en persoonscertificering ontkoppeld

    Posted on by

    Op het blog van Erica Schruer lees ik dat de ontkoppeling van de organisatiecertificering en persoonscertificering geaccordeerd is in de normcommissie. Lijkt me een wijs besluit. De kosten van de persoonscertificering wegen niet op tegen de opbrengst in kwaliteit.
    Ik lees ook dat er nog geen beslissing is genomen over de looptijd.
    (En ik voel de druk om ook te gaan twitteren… maar ik weersta hem voorlopig)

    Relatief weinig armoede in Nederland – part II

    Posted on by

    Van alle Europeanen behoren Nederlanders tot de groep die weinig kans loopt om in armoede te vervallen. Hier heeft slechts 11 procent een inkomen dat onder de armoedegrens ligt. Van de 27 EU-landen is dat alleen lager in Tsjechië (9 procent), meldde statistisch bureau Eurostat maandag. Lees meer in de Telegraaf. En lees ook het artikel Relatief weinig armoede in Nederland op mijn weblog (o.a. over krakkemikkige armoede-indicatoren).

    Klijnsma lanceert Berekenuwrecht in 100e gemeente

    Posted on by

    Staatssecretaris Klijnsma van SZW lanceerde vandaag de website van de 100e gemeente die zich heeft aangesloten bij Berekenuwrecht. Het gaat om de Intergemeentelijke Sociale Dienst de Kempen van de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel, Oirschot, Reusel-De Mierden. Klijnsma deed dat in gezelschap van enkele wethouders en ambtenaren van de betrokken gemeenten, Tamara Madern van het Nibud en wat pers. Mijn collega John Nuyten en ik waren er ook bij. Honderd is een prachtige mijlpaal! Daar zijn we echt trots op. John is de bedenker van Berekenuwrecht en introduceerde de website toen hij nog bij de gemeente Goirle werkte. Leuk ook om te zien dat Klijnsma ook echt enthousiast is.

    John in gesprek met Jetta Klijnsma


    Bekijk de toespraak van Klijnsma op YouTube (gemaakt door een lokale verslaggever).

    En kijk ook op het Nibud-weblog.

    Na ISD de Kempen hebben zich inmiddels nog meer gemeenten aangemeld. De teller staat nu op 120 gemeenten.

    Checklist Dienstverlening
    Ook vanuit een ander departement wordt er gekeken naar Berekenuwrecht. Staatssecretaris Bijleveld van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties publiceerde vorige week haar ‘Checklist Dienstverlening 2010’, waaruit volgens haar blijkt dat een groot deel van de gemeenten nog achterloopt met het verbeteren van de (digitale) dienstverlening aan de burger. De ‘Checklist Dienstverlening 2010’ bestaat uit een lijst van 40 maatregelen, die iedere gemeente in 2010 in ieder geval moet hebben ingevoerd. ‘De mogelijkheid om je recht te berekenen via Berekenuwrecht.nl’ staat ook op de checklist.

    Hulp met formulieren en thuisadministratie

    Posted on by

    De Handreiking Formulierenbrigades is verschenen! In de handreiking lees je alles over wat nodig is om een formulierenbrigade op te richten of te vernieuwen. De handreiking is geschreven in het kader van het project Eropaf: Doen en delen! Op de website van Eropaf: Doen en delen! zijn behalve de handreiking ook voorbeelden van andere gemeenten te downloaden.

    Al best veel formulierenbrigades
    Onlangs gepubliceerd onderzoek van Radar Advies onderstreept nog eens het nut van formulierenbrigades. De onderzoekers concluderen dat momenteel 22 gemeenten een formulierenbrigade hebben, maar dat zijn er meer. Tijdens de bijeenkomsten die wij in de afgelopen maanden hebben georganiseerd en het vooronderzoek voor de handreiking, blijkt dat er minstens twee keer zoveel operationele formulierenbrigades zijn. En er zijn ook flink wat brigades in oprichting.

    Particulier initiatief
    Vermeldenswaardig is verder dat Delta Lloyd Groep Foundation (DGF) zich inzet om financiële zelfredzaamheid en financieel bewustzijn te bevorderen. Op 23 december jl. stond in een aantal grote landelijke dagbladen een advertentie van DGF waarin de aandacht wordt gevestigd op de Foundation. Medewerkers van DGF helpen zelf mensen met hun thuisadministratie. Daarnaast worden projecten ondersteund. Lijkt me een prachtig initiatief. Ik heb bovendien de indruk dat de ondersteuning echt ‘onafhankelijk’ is, dus zonder direct commercieel belang. Maar ik weet dat niet zeker. NB. wellicht kan deze stichting ook uw project (financieel) ondersteunen!

    Werkverschaffing 2.0.
    Tot slot, er zijn ook mensen die hun bedenkingen hebben bij formulierenbrigades. Kijk op geenstijl.nl. Een heel klein beetje gelijk hebben ze wel: ik zou ook liever zien dat de formulierenbrigades overbodig worden en dat de aanvraagprocedures voor inkomensregelingen veel eenvoudiger werden. Of liever nog, dat het geld helemaal automatisch wordt verstrekt, zodat er geen aanvraag hoeft te worden gedaan. Lees het artikel Rechten van burgers gewoon uitbetalen.

    ‘Met minder geld beter en meer schuldhulpverlening’

    Posted on by

    Onder deze titel is een document opgesteld door een aantal bekende Nederlanders (bekend in schuldhulpverleningsland..) die een bijdrage willen leveren aan verbetering van de schuldhulpverlening. Deel 1 is te lezen op het weblog van Erica Schruer. De aanbevelingen zijn natuurlijk het interessantst en vat ik samen:

    Belangrijke stappen die op korte termijn tot een beperkte maar zeer noodzakelijke verbetering van de effectiviteit leiden zijn:
    1. onderscheidt alleen concurrente en preferente crediteuren (en niet de zorgverzekeraars een bronheffing toestaan, de belastingdienst toestaan dat ze direct geld van rekening schrijven en een lagere beslagvrije voet hanteren, etc.);
    2. early warning systeem waarmee gemeenten snel een signaal krijgen dat het ergens misgaat;
    3. alleen certificeren op organisatieniveau (dus niet schuldhulpverleners);
    4. aflossingscapaciteit in Wsnp in eerste plaats aanwenden om de bewindvoerder te betalen, zodat Wsnp ten opzichte van minnelijk traject financieel minder aantrekkelijk wordt;
    5. praktijken van incassobureaus om allerlei ongeoorloofde bedragen te eisen bij de inning van vorderingen aan banden leggen;
    6. ondersteuning aan gemeenten om vorm te geven aan hun preventie- en nazorgbeleid.

    Op de langere termijn is een fundamenteel redesign nodig
    Gedachten die de bekende Nederlanders de moeite waard vinden om in dit kader te verkennen zijn bijvoorbeeld:
    1. scheidslijn tussen het minnelijk en wettelijk traject opheffen, waarbij het uitgangspunt is dat iedereen de zo licht mogelijke hulp krijgt, maar waarin het ook zo is  georganiseerd dat er altijd een oplossing wordt aangeboden, in uiterste consequentie afgedwongen door de rechter;
    2. nieuwe werkwijze gebaseerd op de eerste hulp in een ziekenhuis. waarbij bij aanmelding een screening plaatsvindt om de ernst van de situatie te bepalen. Afhankelijk van de ernst wordt iemand direct, snel of op een later moment geholpen.
    3. integrale uitvoering in het kader van de WMO.

    Ik kan me helemaal vinden in de aanbevelingen. Ik ben wel benieuwd hoe vooral de aanbevelingen voor de langere termijn worden uitgewerkt. Even wat gedachten die bij mij opkomen:
    – Uniformiteit vind ik een belangrijk punt. Zijn we in Nederland niet toe aan 1 landelijke uitvoeringsorganisatie met lokale en regionale dependances, zoals bijvoorbeeld in Ierland en Engeland?
    – Ik mis in de aanbevelingen nog het moratorium, maar dat komt wellicht nog in deel 2 of later.
    – Hoe gaan we scheidslijn minnelijk-wettelijk opheffen? Bijvoorbeeld door alle schuldregelingen door de rechter te laten uitvoeren, voorbereid door minnelijke schuldhulpverleners (zoals in België).
    – Stimulansz schrijft momenteel een handreiking over de aanpak van de wachtlijsten waarin de ziekenhuiswerkwijze ook wordt uitgewerkt.
    – Volgens mij is er ook een morele of politieke discussie te voeren over wie nou uiteindelijk de schuld op zich moet nemen: de schuldenaar, de schuldeiser of de gemeente (en dus de belastingbetaler). En hoe zwaar moet de schuldenaar boeten voor zijn onverantwoorde uitgavenpatroon, of hoe zwaar moet de schuldeiser boeten voor het onverantwoord verstrekken van leningen? Hoe lang moet de schuldenaar aflossen, en welk minimuminkomen is nog aanvaardbaar?
    – Aansluitend bij het vorige punt zou ik willen dat er in de schuldhulpverlening meer wordt gewerkt met referentiebudgetten van het Nibud. Dus niet iemand standaard op 90% of 95% van de bijstandsnorm zetten, maar goed kijken naar de noodzakelijke uitgaven van het huishouden. In een aantal Europese landen wordt al op die manier gewerkt. (de bijstandsnormen zijn op zich zelf ook al arbitrair, maar dat ter zijde)

    Meer commentaar volgt wellicht nog. Ik zit overigens ook klaar voor het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening dat een dezer dagen openbaar zal worden!

    Kleine zelfstandige nieuwe klant voedselbank

    Posted on by

    Steeds meer kleine zelfstandigen komen door de financiële crisis in problemen en kloppen voor hulp aan bij de voedselbanken. Volgens de Voedselbank Nederland gaat het wekelijks om tientallen kleine ondernemers die om gratis levensmiddelen vragen. De inkomsten van veel zelfstandigen zijn de afgelopen maanden zo sterk gedaald, dat ze te weinig geld hebben voor eten en drinken. Het probleem doet zich vooral voor in de Randstad. Daar zitten ook meer kleine bedrijven, bijvoorbeeld in de bouw (bron: NOS).

    Ik ben in de afrondende fase van een project in Rotterdam waarbij we zoeken naar mogelijkheden om in Rotterdam het gebruik van minimaregelingen door kleine zelfstandigen te vergroten en de zelfstandige beter in staat te stellen duurzaam een goed inkomen uit de onderneming te realiseren. Binnenkort verschijnt er een handreiking waarmee ook andere gemeenten hun voordeel kunnen doen.

    Lees ook het artikel Stille armoede onder starters naar aanleiding van cijfers van de Kamer van Koophandel over Oost-Nederland.