Kledingpakketten en verjaardagsboxen

Vorige week was ik op bezoek bij de sympathieke Stichting Kinderen van de Voedselbank en samenwerkingspartner Stichting STOP. Als enige in Nederland verstrekken zij kledingpakketten voorzien van nieuwe kleding, nieuwe schoenen en een paar cadeautjes. Ook geven ze verjaardagsboxen uit. Dit doen ze in gemeenten die de stichtingen steunen. Een mooie manier om de Klijnsma-gelden te besteden.

Zoals de naam al aangeeft, richt de eerste stichting zich op gezinnen die gebruikmaken van de voedselbank. Stichting STOP is eind 2016 opgericht om ook andere doelgroepen onder de armoedegrens te bedienen. Gemeenten kunnen met STOP afspraken maken over de te hanteren armoedegrens.

Een kledingpakket vertegenwoordigt een waarde die ligt tussen de €145,00 en €165,00 per pakket, maar heeft een door gemeenten te betalen kostprijs van €50,00 voor een zomerpakket en €65,00 voor een winterpakket. Een verjaardagspakket kost €50.

Qua privacy hebben ze het goed geregeld: het gezin meldt zich bij de gemeente (of gemandateerde intermediair) die checkt of het gezin aan de criteria voldoet. De gemeente stuurt vervolgens een verificatiecode naar de stichting. Het gezin doet zelf met een formulier een aanvraag bij de stichting. Er worden dus geen persoonsgegevens uitgewisseld.

Meer info: Notitie Samenwerking Gemeenten en Stichting Stop.

Weinig verrassingen in begroting 2018

Vandaag werden de Miljoenennota 2018 en Rijksbegroting SZW 2018 gepresenteerd. Voor gemeenten zie ik rond armoedebeleid en schuldhulpverlening geen nieuwe budgettaire wijzigingen. Op p. 19 van de SZW-begroting is een paragraaf over ‘armoede en schulden’ opgenomen. Maar ook daarin lees ik niets nieuws.

Voor minima en mensen met schulden zie ik wel een paar vermeldenswaardige zaken:

Eerder was al bekend dat het kabinet €425 miljoen uittrekt om de koopkracht van de meest kwetsbare groepen op peil te houden. En dat het eigen risico, de zorgpremie en de zorgtoeslag (p. 169 begroting SZW) omhoog gaan.

Minder snelle verlaging sociaal minimum
Op p. 19 Miljoenennota lees ik: ‘Het kabinet verbetert met verschillende maatregelen de koopkracht van kwetsbare groepen. Zo wordt de afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in de bijstand getemporiseerd, wat een positief effect heeft op de inkomens van de sociale minima.’ Door de afbouw – die volgens de oorspronkelijke plannen zou plaatsvinden in 20 jaar vanaf 2012 – wordt het sociaal minimum verlaagd. Het sociaal minimum wordt in de nieuwe plannen dus nog wel verlaagd, maar minder snel. In de periode 2014 tot en met 2017 is het afbouwtempo gehalveerd. De maatregel in de Miljoenennota voorziet in het verlengen van deze temporisering tot en met 2018. Lees: Sociaal minimum gaat omlaag (Schut 2011) en Hoe zit dat nou precies met die dubbele heffingskorting? (Schut 2011) en Worden we blij van een temporisering van de verlaging van de bijstand? (Eiselin 2017).

Verhoging Kindgebonden budget
p. 72 Miljoenennota: Het bedrag voor het tweede kind van het kindgebonden budget verhoogt het kabinet met €71 naar €977 per jaar.

Zelfredzaamheid van de burger
Afgelopen vrijdag bepleitte Will Tiemeijer namens de WRR dat de overheid (rijk en gemeenten) de sociale zekerheid en schuldhulpverlening veel meer moet organiseren vanuit realistisch perspectief, en minder vanuit rationalistisch perspectief. (Mensen nemen beslissingen vaak niet alleen op basis van rationele overwegingen, maar ze worden beïnvloed door allerlei sociale en psychologische factoren). De adviezen van de WRR hebben een prominente plek gekregen in de Miljoenennota! Zie p. 36-39. Inzichten vanuit de gedragswetenschappen worden o.a. meegenomen in het beleid van DUO en de Belastingdienst. En: ‘Het Ministerie van Financiën onderzoekt nu samen met de AFM, mede vanuit een gedragsperspectief, de risico’s en ontwikkelingen op de markt voor consumptief krediet. Dit helpt om te bepalen welke rol er is voor waarschuwingen en hoe deze effectief kunnen zijn. Hierbij is speciale aandacht voor de link tussen consumptief krediet en de schuldenproblematiek.

Nieuwe beslagvrije voet pas in 2019
Misschien heb ik iets gemist, maar op p. 19 van de SZW-begroting lees ik: ‘Daarnaast wordt de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet uiterlijk op 1 januari 2019 geïmplementeerd.’ Eerder dit jaar was de beoogde invoeringsdatum nog 1 januari 2018!

Miljoenennota 2018

Morgen lees je op dit blog wat er in de Miljoenennota staat over armoede en schulden. Een paar zaken zijn al uitgelekt:

Het kabinet trekt €425 miljoen uit om de koopkracht van de meest kwetsbare groepen op peil te houden. Mensen met een uitkering hebben daardoor 0,3% meer te besteden. Zonder de extra miljoenen zou dat – 0,1% zijn. Ouderen gaan er 0,6% op vooruit in plaats van 0,1% op achteruit. Mensen met werk gingen en gaan er 0,8% op vooruit. Vooral mensen met een inkomen boven €65.000 gaan er op vooruit, met 1,1% voor de hoogste inkomens.

Het eigen risico in de zorg stijgt van €385 in 2017 naar €400 in 2018. Ook de zorgpremie stijgt. Met hoeveel precies bepalen uiteindelijk de zorgverzekeraars zelf, maar eerdere berichten meldden een verhoging van maandelijks €7. De zorgtoeslag wordt tegelijkertijd verhoogd met maximaal €130. Of daarmee (voor alle groepen) het hogere eigen risico en de hogere zorgpremie worden gecompenseerd, kan ik niet achterhalen op basis van wat er nu bekend is.

Ik kijk al uit naar de troonrede..

 

Terugblik op congres schulden & armoede

Ik was afgelopen vrijdag bij het jaarcongres schulden en armoede van Hoezo! en Divosa. Met dit jaar als thema ‘Eigen schuld?’. Vanuit verschillende perspectieven werd antwoord gegeven op de vraag of het je eigen schuld is als je in de schulden zit. Laten we het erop houden dat de schuld deels ligt bij ‘het systeem’ en deels bij opvoeding en onze genen. Alle presentaties zijn binnenkort te vinden op www.schuldhulpverleningenarmoede.nl.

Will Tiemeijer van de WRR bepleitte dat de overheid (rijk en gemeenten) de sociale zekerheid en schuldhulpverlening veel meer moet organiseren vanuit realistisch perspectief:

Tamara Madern van de HU sloot daarbij aan met haar pleidooi voor stress sensitieve dienstverlening:

“LEVENSGEVAAR! Het betreden van het ijs is ten strengste verboden”… met daarnaast voor de zekerheid toch maar de nodige reddingsmiddelen voor wie deze waarschuwing in de wind slaat. Divosa-voorzitter Erik Dannenberg zag een mooie analogie met de schuldhulpverlening.

Jan van Beek van BKR en Liesbeth Gerritsen van de gemeente Arnhem gaven een presentatie over de Vindplaats van Schulden (Vps) in Arnhem. Lees meer over Vps in Aan de slag met vroegsignalering. Bij maar liefst 80% van de benaderde huishoudens wordt een plan van aanpak gemaakt! Het is dus niet meer ‘schieten met hagel’ zoals voorheen vaak het geval was. Waar de initiatieven voor de oprichting van een landelijk schuldenregister keer op keer strandden, lijkt de uitrol van de lokale en regionale Vps-en redelijk succesvol. ‘Je hebt op deze kleinere schaal met minder schuldeisers te maken, en er worden van minder personen privacygevoelige gegevens geleverd. Dat maakt het makkelijker om convenanten te sluiten’, vertelt Jan van Beek. En misschien kunnen we via deze weg uiteindelijk toch een landelijke dekking realiseren.

We kregen een preview van de filmdocumentaire ‘Vergeef me mijn schulden’. Deze filmdocumentaire geeft een informatief en ontroerend kijkje in de keuken van de Wsnp en wordt volgende week maandag uitgezonden op NPO2.

Projectleiders Anja Tijdhof en Nelly Labrie gaven een workshop over DATT Werkt!. Op de website van DATT Werkt! vind je een toolbox met informatie en handleidingen met tips waarmee je in jouw gemeente aan de slag kan met het verbeteren van de ketensamenwerking in de bestrijding van armoede en schulden. In de toolbox vind je ook een ‘ketenspel’ waarmee de ketenpartners elkaar op een leuke manier leren kennen.

 

Gemeente en beschermingsbewind

In januari gaf ik een samenvatting van de discussie over beschermingsbewind en de kosten daarvan voor gemeenten. We zijn inmiddels weer een stapje verder:

  • De Branchevereniging voor Professionele Bewindvoerders en Inkomensondersteuners (BPBI) heeft in het kader van het project ‘Samen Verder‘ een modelconvenant (.docx) opgeleverd voor betere samenwerking tussen gemeenten en bewindvoerders.
  • Bij drie rechtbanken is recent een pilot gestart. Hierin zal, in de fase dat de rechtbank een verzoek ontvangt tot onderbewindstelling, de gemeente in de gelegenheid worden gesteld om de betrokkene alternatieve hulp aan te bieden. Hierbij is ook het project Inclusieve Stad betrokken.

Lees ook: Rijk steekt kop in het zand bij beschermingsbewind (VNG).

Aanvulling d.d. 4 sept.: Taco Schaafsma attendeert me erop dat Groningen nog weer een stapje verder is (zie reacties). In een collegebrief aan de raad onderscheidt de gemeente vanaf p. 3 de volgende mogelijkheden om grip te krijgen op de kosten van beschermingsbewind:

  1. Beschermingsbewind door de gemeente zelf als voorliggende voorziening. Net als Deventer. De vraag is echter of de gemeente hiermee commerciële bewindvoerders oneerlijk beconcurreert. De ACM (Autoriteit Consument en Markt) doet hierover binnenkort uitspraak.
  2. Acquisitie en verbeteren van de communicatie en werkprocessen.
  3. Meer grip op de vaststelling noodzaak beschermingsbewind.
  4. Geen bijzondere bijstand voor de kosten van extra werkzaamheden in verband met schulden.
  5. Aanscherping draagkrachtcriteria.

Integrated approaches to combating poverty and social exclusion

Meer inzet op de bestrijding van armoede en leren van elkaars aanpak: dat is de inzet van de lidstaten van de EU. In 2020 moet het aantal mensen dat in armoede leeft in Europa met 20 miljoen zijn afgenomen in vergelijking met 2008. Vorig jaar stemden alle EU-landen in met de Raadsconclusies waarin dit is afgesproken. Ik heb het vorig jaar blijkbaar gemist, vandaar dat ik er nu pas over schrijf. Vorig jaar werd ook het boekje Integrated approaches to combating poverty and social exclusion verspreid met praktische voorbeelden van armoedebestrijding in Europa. Nederland heeft het Kindpakket en de sociale wijkteams als goede voorbeelden aangedragen.

Staatssecretaris Klijnsma refereert in haar Kamerbrief van juni jl. aan deze Europese afspraak. De brief leest als een afscheidsbrief van een demissionair staatssecretaris die redelijk tevreden terugkijkt op haar ambtsperiode en opsomt welke stappen de afgelopen jaren zijn gezet. Ze concludeert ook: ‘Ondanks deze lichtpunten blijft onverminderde inzet op het terrein van armoede- en schuldenbeleid nodig.’

De Vonk

Ik maak hier graag wat reclame voor de sympathieke organisatie Stichting De Vonk. ‘Expertisecentrum voor ondersteuning, activering en training bij vraagstukken over armoede en sociale uitsluiting’, met ANBI status.

Residerend in Tilburg, werken ze van oorsprong vooral in Zuid-Nederland. Maar ze worden tegenwoordig in het hele land gevonden. Zo geven ze in Groningen aan beleidsambtenaren en mensen van de wijkteams de training armoede onder de loep. Ook werkers van Humanitas in het hele land krijgen deze training. Professionals en vrijwilligers leren om op de juiste manier in te spelen op de armoedesituatie. Daardoor helpen zij mensen om weer bij hun eigen kracht te komen en zelfredzamer te worden.

De Vonk helpt ook bij het organiseren van SchuldenVrijMaatjes: vrijwilligers die mensen ondersteunen tijdens het schuldhulpverleningstraject.

Als het gaat om kinderarmoede hebben ze de Checklist Armoedebeleid op school, de Workshop aanbevelingen uit onderzoek naar effecten van armoede op kinderen, de Masterclass armoede signalering jeugdhulpverleners, het Kinderpact tegen armoede en verzorgen ze Activerend onderzoek naar knelpunten op school.

En nog veel meer. Enfin, kijk zelf maar even op stichtingdevonk.nl.

Kostendelersnorm AOW wordt niet ingevoerd

Afbeeldingsresultaat voor kostendelersnorm aowEen alleenstaande AOW’er die met zijn kind een huis deelt, houdt ook in de toekomst recht op een hoge AOW-uitkering.  Daartoe heeft het kabinet bij voorjaarsnota besloten. Lees meer op Rijksoverheid.nl.

De kostendelersnorm deed (vooral voor deze doelgroep) veel stof opwaaien.

Kinderen uit arme gezinnen krijgen smartphone

Afbeeldingsresultaat voor smartphone school

Duizend kinderen uit minder vermogende Haagse gezinnen krijgen een gratis smartphone, zo lees ik in de Volkskrant. Het project is een samenwerking van de gemeente Den Haag, stichting Leergeld Den Haag, het ministerie van SZW, T-Mobile en Samsung. Staatssecretaris Klijnsma roept gemeenten op dit voorbeeld te volgen. Er zijn meer gemeenten die smartphones verstrekken.

Niet iedereen vindt dat een goed idee. Lees bijvoorbeeld de column van Hanina Ajarai over de copieuze maaltijden die ze geserveerd krijgt bij arme mensen, en hun kindjes die er warmpjes bij zitten. Ach, discussie over riante vergoedingen voor minima is van alle tijden.

Ik ben deze week trouwens begonnen in de gemeente Neder-Betuwe. Ik maak er o.a. een plan voor de besteding van de Klijnsma-gelden. Ook op zoek naar ideeën? Kijk in de categorie jeugd op dit blog.

€ 8 miljoen om armoede en schulden tegen te gaan

Afbeeldingsresultaat voor zak met geld euroGoede initiatieven die armoede en schulden tegengaan kunnen ook de komende 2 jaar mogelijk worden gemaakt. Staatssecretaris Klijnsma heeft de subsidieregeling armoede en schulden verlengd naar 2018 en 2019. Sinds vandaag staat de regeling in de Staatscourant en zijn de thema’s bekend waarvoor maatschappelijke organisaties subsidie kunnen aanvragen.

Thema’s
Voor subsidie in 2018 en 2019 komen projecten in aanmerking die zich richten op:

  1. de ondersteuning van mensen die moeite hebben om mee te doen in de maatschappij;
  2. het bereiken en motiveren van moeilijk bereikbare groepen mensen met financiële problemen;
  3. het versterken van aandacht voor armoede en schulden in het sociaal domein, onder meer in de wijkaanpak;
  4. de voorbereiding van en begeleiding van jongeren in de leeftijdgroep18-/18+ ter preventie van schulden.

Aanvragen indienen
Op 1 februari 2018 opent de subsidieregeling en kunnen organisaties aanvragen indienen. In het najaar van 2017 organiseert het ministerie een voorlichtingsbijeenkomst voor potentiële aanvragers. Hoe, waar, wanneer en wat de voorwaarden zijn wordt tegen die tijd bekend gemaakt. Wilt u op de hoogte worden gehouden? Stuur dan een email naar sub.reg.armoedeschulden@minszw.nl en houd www.dus-i.nl in de gaten.

Gemeenten konden tot nu toe niet gebruikmaken van de subsidieregeling. Ik neem aan dat dat in 2018 en 2019 opnieuw het geval is.

 

Prinsjesdag: ‘paar honderd miljoen voor koopkracht minima’

Het is bijna Prinsjesdag en we zitten nog steeds met een demissionair kabinet. Gaat het kabinet nog grote (financiële) beslissingen nemen? Volgens Haagse bronnen is het kabinet van plan een paar honderd miljoen euro uit te trekken om te voorkomen dat minima, mensen met een uitkering en mensen met een klein pensioen er volgend jaar op achteruit gaan.

De Haagse bronnen zeggen dat volgens de NOS naar aanleiding van het artikel Sociale minima gaan er toch op achteruit in NRC. Volgens de krant blijkt uit berekeningen van SZW dat uitkeringsgerechtigden en mensen met een beperkt aanvullend pensioen in 2018 inleveren op hun besteedbaar inkomen. Haagse ingewijden verwachten dat het demissionaire kabinet van VVD en PvdA die ‘koopkrachtplaatjes’ zal bijstellen. Ze denken niet dat hier grote meningsverschillen over ontstaan tussen de regeringspartijen. Met de reparatie zou een bedrag gemoeid zijn tussen de 300 en 500 miljoen euro.

Ik ga ervan uit, dat die koopkrachtreparatie dan via o.a. de Belastingdienst wordt geregeld, en niet via gemeenten.

Utrechtse cliënten langer in de opvang door geldproblemen

Afbeeldingsresultaat voor maatschappelijke opvangBij een meerderheid van cliënten in de maatschappelijke opvang vormen schulden de belangrijkste belemmering voor uitstroom naar zelfstandig wonen. Dat blijkt uit onderzoek in Utrecht.

Voor 51% van de opvangpopulatie was het hebben van schulden een belemmering voor zelfstandig wonen. Voor de daklozen liep dat percentage zelfs op tot 67%.

Op twee fronten lopen hier de maatschappelijke kosten flink op: rond maatschappelijke opvang en schulden. Catch-22. Lees de column Schaf huisuitzettingen gewoon af van IPW. Het is in Nederland niet mogelijk onverzekerd te zijn voor ziektekosten. Moeten we dat ook niets eens regelen voor huisvesting?

Gerelateerde berichten:

ldh

Opnieuw Stedenestafette rond armoede en schulden

De Stedenestafette bestaat uit een reeks congressen waar gemeenten innovatieve aanpakken van schulden en armoede met elkaar delen. In 2010 werd de eerste estafette gestart in het kader van het Europees jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Op 27 juni jl. beet Vlaardingen het spits af van een nieuwe reeks. Vlaardingen geeft het estafettestokje door aan de gemeente Den Bosch. Op de website van SWN lees je wat meer hierover. Ik heb verder nog geen planning kunnen vinden of info over mogelijkheden om als gemeente aan te haken.

De Stedenestafette is een initiatief van de VNG, Sociaal Werk Nederland, NVVK, Landelijke Cliëntenraad en Divosa en wordt gesubsidieerd door het ministerie van SZW.

Stedenestafette Vlaardingen visueel verslag totaal

Aanvulling d.d. 8 sept.: Ik heb inmiddels begrepen dat er in totaal 4 gemeenten zullen meedoen. Het heeft dus een minder grote schaal dan 7 jaar geleden toen volgens mij 25 gemeenten meededen. Welke 2 gemeenten na ‘s-Hertogenbosch aansluiten, is nog niet bekend. De deelnemende gemeenten bepalen in principe zelf aan wie zij het estafettestokje overdragen. Waarschijnlijk organiseert ‘s-Hertogenbosch in december een conferentie. De andere 2 gemeenten volgen in 2018. Meer info bij projectleider Christophe Geuskens.

Twee derde bijstandskinderen heeft migratieachtergrond

Sinds 2012 stijgt het aantal minderjarige kinderen in bijstandsgezinnen ieder jaar. In 2016 ging het om 78.000 kinderen, bijna 10.000 (2,1%) meer dan in 2015. Twee derde van alle bijstandskinderen heeft een niet-westerse migratieachtergrond, zo meldt het CBS. De stijging in 2016 kwam vooral door instroom van vluchtelingen uit Syrië en Eritrea in de bijstand. Het aantal bijstandskinderen uit Somalië of Afghanistan was wat lager dan in 2015.

Het aantal kinderen in gezinnen die 3 jaar of langer een bijstandsuitkering ontvangen, nam in 2016 toe met 4.400 tot ruim 114.000 kinderen. Dat is de helft van alle kinderen in bijstandsgezinnen.

Op de website van het CBS vind je onderaan een kaart met cijfers per gemeente.

 

Interessant congres over Schulden en Armoede

Jaarcongres Schulden en Armoede 2017

Op 15 september organiseren Divosa en HOEZO! Congressen hun 3e jaarcongres Schulden en Armoede onder de titel ‘Eigen schuld?’

Het congres draait dit jaar om vragen zoals: Hoe zelfredzaam zijn mensen en hoe verstandig zijn hun financiële beslissingen? Hoe worden mensen met schulden zelfredzamer en wat is hierbij je rol als professional? Hebben overheden nog wel een realistisch beeld van die zelfredzaamheid van burgers?

Eigen schuld, dikke…?
Met dit congres willen de organisatoren de zaak eens van een andere kant bekijken: hoe kunnen we de zelfredzaamheid van mensen vergroten? Will Tiemeijer van de WRR gaat dieper in op deze vraag en Tamara Madern neemt je mee in de veelbelovende aanpak Mobility Mentoring, wat kunnen gemeenten hier echt mee? Programmamanager Christophe Geuskens introduceert het gezamenlijke en ambitieuze kennis- en professionaliseringsprogramma van NVVK, VNG, Sociaal werk Nederland, LCR en Divosa. En er is een politiek café met leden van de Tweede Kamer onder wie René Peters (CDA) en Linda Voortman (GroenLinks). Ten slotte belicht huisarts en docent huisartsgeneeskunde Pieter Barnhoorn ‘eigen schuld’ vanuit zijn expertise en vraagt zich af: slaan we te ver door in eigen verantwoordelijkheid? In hoeverre is een patiënt zelf verantwoordelijk voor zijn kwaal?

Bekijk het volledige programma op www.schuldhulpverleningenarmoede.nl.

‘Rondkomen van de bijstand is mogelijk’

Gisteren was ik bij het zeer boeiende Nibudcongres Wat is genoeg? Bovenstaande stelling, en vooral onderstaande verklaring daarbij, vatten het congres voor mij samen.

Ja, je kunt rondkomen van een inkomen op het sociaal minimum, mits:

  1. je heel goed met je geld kunt omgaan. Maar de lat ligt inmiddels wel verschrikkelijk hoog. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving concludeerde eerder deze week dat de samenleving voor een groeiende groep Nederlanders te ingewikkeld is geworden. Uit ander onderzoek blijkt dat mensen door gebrek aan tijd en geld niet de meest verstandige keuzes maken. En de Ombudsman noemt de veronderstelde zelfredzaamheid ‘een illusie’.
  2. je gebruikmaakt van alle voorzieningen. Maar we hebben er met zijn allen zo’n kerstboom van gemaakt, dat rechthebbenden de voorzieningen niet kennen, niet in aanmerkingen denken te komen, zich schamen of de aanvraag te ingewikkeld vinden.
  3. er niets misgaat. Er is nauwelijks afloscapaciteit om een schuld af te lossen. Als er een schuld ontstaat, beland je zo in een neerwaartse spiraal. Per ongeluk €100 teveel kinderopvangtoeslag ontvangen? Je koelkast èn je wasmachine geven in dezelfde week de geest? Een ongeluk zit in een klein hoekje. En hoe langer je op het sociaal minimum zit, hoe kwetsbaarder de situatie wordt.
  4. je geen hoge ‘persoonlijk onvermijdbare kosten’ hebt. Denk aan een hoge huur, terwijl er geen andere woningen beschikbaar zijn. Of hoge kosten voor zorg, dieet of vervoer. De befaamde voorbeeldbegrotingen van het Nibud gaan uit van gemiddelden. Als jij daar flink van afwijkt, wordt het heel lastig.
  5. je genoegen neemt met heel weinig. Het Nibud rekent voor dat sommige huishoudens geen of nauwelijks budget hebben voor ‘sociale participatie’. Uitgaan, verjaardagsfeestje en vakantie schieten er bij in. En je kinderen kunnen niet op voetbal of muziekles als er daarvoor in jouw gemeente geen tegemoetkoming is.

Kijk nog even in het Nibuddossier schuldpreventie.

Met gemeentelijke inkomensverklaring aankloppen bij fondsen

Afbeeldingsresultaat voor helmond

De gemeente Helmond geeft een inkomensverklaring af waarmee inwoners voorzieningen kunnen aanvragen bij bijvoorbeeld stichting Leergeld, kledingbank of bibliotheek. Als je een bijstandsuitkering hebt of bijzondere bijstand aanvraagt, ontvang je de inkomensverklaring automatisch. Anders moet je hem aanvragen.

Handig: zo hoeven inwoners niet overal opnieuw hun gegevens aan te leveren. Ook handig voor de fondsen, die nu niet meer zelf de inkomenstoets hoeven te doen.

Je kunt overigens ook zonder inkomensverklaring elders voorzieningen aanvragen. Maar dan moet je uiteraard wel telkens opnieuw je gegevens aanleveren.

€500.000 subsidie beschikbaar voor onderzoek

Afbeeldingsresultaat voor subsidieVanaf heden kunnen gemeenten projectvoorstellen indienen om onderzoek te doen naar hun eigen praktijk rond schuldhulpverlening en armoedebestrijding. Subsidie wordt beschikbaar gesteld vanuit het kennisprogramma Vakkundig aan het werk van het ministerie van SZW, VNG, UWV, ZonMw en Divosa.

Voor de programmalijn schuldhulpverlening en armoedebestrijding is in totaal €500.000 beschikbaar. Er kunnen 2 projecten van maximaal €250.000 worden gehonoreerd. Focus van dit onderwerp ligt op onderzoek naar wat werkt om problematische schulden en armoede te bestrijden. Nog specifieker gaat het om onderzoek naar gedragsverandering bij klanten. De maximale looptijd van een project is 3 jaar.  Je kunt tot 3 oktober 2017 een projectvoorstel indienen.

Lees alles over subsidieaanvraag op zonmw.nl.

Kun je hulp gebruiken bij het bedenken van een goede onderzoeksvraag of het vinden van de juiste onderzoeker die jouw vraag kan onderzoeken? Kijk dan op Eerste Hulp Bij Onderzoek van Divosa. En inhoudelijk sparren mag ook met ondergetekende.

Werkbonus voor Rotterdammers

Het verschil tussen een uitkering en de laagste salarissen is te klein, vinden ze in Rotterdam. Daarom trekt de stad ruim €2 miljoen uit voor een eenmalige bonus van €50 voor 40.000 werkenden met een inkomen tussen de 100 en 130% van het minimumloon.

Lees in de Volkskrant en op NOS.nl meer over o.a. de armoedeval en deze en andere ‘oplossingen’.

De vraag is of dit inkomensbeleid is. Gemeenten mogen geen inkomensbeleid voeren. Dat is voorbehouden aan het rijk. Gemeenten mogen bij inkomensondersteuning geen doelgroepen uitsluiten op basis van inkomstenbron. Zo mag je als gemeente ook niet een inkomensregeling treffen die alleen toegankelijk is voor bijstandsgerechtigden. Het rijk verstrekt al een werkbonus o.a. in de vorm van arbeidskorting bij de belastingaangifte. Je mag dat als gemeente niet zomaar opplussen.

Wat wel mogelijk is, is bijzondere bijstand op basis van groepskenmerken. Je zou werkgerelateerde kosten kunnen vergoeden, denk aan kleding, vervoer e.d.

 

Wat is genoeg?

Afbeeldingsresultaat voor genoeg geldDat is de titel van het Nibudcongres op 29 juni in Utrecht. En ook de strekking van het op dit blog sinds 2008 meest becommentarieerde en gelezen artikel Kun je rondkomen van een bijstandsinkomen? (2009). Veel te doen dus over dit onderwerp. Ik ben erbij op 29 juni!

Factsheet armoedebeleid en schuldhulpverlening

Het G32-stedennetwerk presenteert de Factsheet Armoedebeleid en Schuldhulpverlening.

Deze factsheet geeft bondige info over de problematiek, mogelijkheden voor ondersteuning, oplossingsrichtingen ontwikkelingen in wet- en regelgeving en verwijzingen naar relevante publicaties.

Handig om hiermee je bestuurders bij te praten of een hoofdstukindeling voor je beleidsplan te maken. En natuurlijk komen alle onderwerpen aan bod in de introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening aanstaande maandag.

Jeugdeducatiefonds

Na het Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds is er sinds vorig jaar ook een Jeugdeducatiefonds. Volgens ongeveer dezelfde formule. Gemeenten kunnen het fonds (financieel) steunen, zodat kinderen gebruik kunnen maken van:

1. Persoonlijke begeleiding

  • Bijles, leeshulp, tutor, huiswerkhulp
  • Logopedist
  • Training ouders t.b.v. begeleiding kinderen
  • Testen, materiaal, nader onderzoek

2. Brede ontwikkeling

  • Educatieve uitstapjes
  • Naschoolse opvang met veel aandacht voor spel, creativiteit, buitenspelen, sociale vaardigheden, gesprekken aan de keukentafel

Lees ook:

Waaraan moet een goede gemeentepolis voldoen?

Afbeeldingsresultaat voor zorgverzekeringMeer dan de helft van de mensen met een grote zorgbehoefte heeft een gemeentelijke collectieve zorgverzekering. Dat meldt Ieder(in), netwerk voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Gemiddeld betalen gemeenten een jaarlijkse bijdrage van €370 per persoon.

Ieder(in) maakte een informatieblad voor lokale belangenbehartigers die met hun gemeenten in gesprek gaan over de zorgverzekering. Ook handig voor de gemeente zelf! Het informatieblad bevat o.a. vergelijkingscijfers, een stappenplan en criteria waaraan een goede gemeentepolis zou moeten voldoen. Lees meer.

Brabantse Wal gemeenten verlagen eigen bijdrage Wmo

De drie Brabantse Wal-gemeenten (Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht) gaan de eigen bijdrage voor Wmo begeleiding en dagbesteding verlagen. De gemeenten zijn bang dat de eigen bijdrage op dit moment een belemmering vormt voor het afnemen van de zorg. De eigen bijdrage wordt nu vastgesteld op een bedrag van maximaal €17,50 per periode van vier weken, terwijl die voorheen afhankelijk was van de zorgkosten en je inkomen.

Afbeeldingsresultaat voor eigen bijdrage wmoDe verlaging van de eigen bijdrage is vooral een tegemoetkoming voor de middenklasse. Voor minima bestaat volgens de gemeenten al een geschikte regeling: de collectieve ziektekostenverzekering voor minima dekt de eigen bijdrage Wmo en Wlz.

Bron: Woensdrechtse Bode.

Huurkorting voor minima in te duur huis

Afbeeldingsresultaat voor scheefwonen3.000 Utrechtse minima die in een te dure sociale huur­woning zitten, betalen per 1 september gemiddeld €60 per maand minder huur. Amsterdam is deze maand al begonnen met dergelijke steun. Het geldt voor huurders met een inkomen van maximaal 125% van het sociaal minimum, met een huur boven de huurtoeslaggrens van €592 (alleenstaanden) of €635 per maand. Zij krijgen een korting op de huur van het bedrag dat zij hier bovenop betalen. Een sociale huurwoning kost maximaal €710 per maand. In Utrecht gaat het om een proef van twee jaar. De gemeente steekt er €2 miljoen in, de overige kosten – naar schatting €1,5 miljoen – betalen de corporaties. Lees meer op U-pas.nl.

Dit is een alternatief voor bijvoorbeeld inkomensafhankelijke huur, de woonkostentoeslag en huur op maat. Lees meer in de rubriek Wonen op dit blog.

Lees ook:

Uitgaven bijzondere bijstand in 2015 met 3% gedaald

In 2015 gaven gemeenten volgens het CBS €428 miljoen uit aan bijzondere bijstand. Dat is €14 miljoen (3%) minder dan het jaar ervoor. Dat komt vooral omdat minder mensen bijzondere bijstand krijgen toegekend. Het aantal personen dat bijzondere bijstand ontving daalde met maar liefst 34%. En dat terwijl de armoede in 2015 niet afnam (!).

De onderzoekers wijten de daling o.a. aan de afschaffing van de langdurigheidstoeslag die een lagere toekenningsdrempel had dan de individuele inkomenstoeslag die ervoor in de plaats kwam. Gemeenten gaven €39 miljoen uit aan de individuele inkomenstoeslag, terwijl de post waaronder de langdurigheidstoeslag viel met €77 miljoen daalde.

De uitgaven voor de post beschermingsbewind stegen in 2015 wel weer verder (naar €86 miljoen). De andere grote post die stijgt, is voorzieningen voor wonen. Hieronder vallen de kosten voor huisvesting en huisinrichting voor vluchtelingen met een status. En vergoedingen voor mensen met een hoge huur of hypotheek die (nog) niet kunnen verhuizen. Een daling van het aantal vluchtelingen, zoals nu het geval is, zal de ook uitgaven op deze post weer doen dalen.

Het CBS zet zelf een paar kanttekeningen bij de betrouwbaarheid van de resultaten. Zo vragen zij zich af of gemeenten de uitgaven voor o.a. de collectieve ziektekostenverzekering en beschermingsbewind goed registreren. Ik denk dat gemeenten daarnaast (in het jaar van de grote transities) ook meer inkomensondersteuning zijn gaan doen buiten de bijzondere bijstand om (maatwerkbudgetten voor wijkteams, ondersteuning via fondsen, maatwerkvoorziening Wmo, etc.).

Subsidieregeling voor projecten rond kinderen in armoede

Afbeeldingsresultaat voor armoede kinderen nederlandOrganisaties zonder winstoogmerk kunnen van het ministerie van SZW subsidie krijgen om meer kinderen die in armoede opgroeien te bereiken en kansen te bieden om mee te doen op het gebied van sport, cultuur, school en sociale activiteiten via het verstrekken van voorzieningen in natura. Organisaties die kunnen aanvragen zijn bijvoorbeeld maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen of partijen in de jeugdzorg.  Ze moeten landelijk of bovenregionaal werken, dus hun activiteiten niet beperken tot één gemeente of één regio. Gemeenten kunnen dus geen aanvraag indienen.

Het aanvraagtijdvak 2017 is open van 29 mei tot en met 12 juni. Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. Dien daarom de aanvraag zo snel mogelijk in! Lees meer over deze subsidieregeling.

NB. Ben je van plan lokaal of regionaal wat te gaan doen voor kinderen in armoede, dan kun je misschien een aanvraag doen via www.kansfonds.nl.

Schuldpreventie in Breda

Met een City Challenge zocht Breda naar de beste ideeën ‘om (grote) schulden bij inwoners te voorkomen’.

Het plan ‘Een held met geld?!’ is als winnaar uit de bus gekomen. Volgens het plan worden een jaar lang elke maand events en challenges georganiseerd in verschillende wijken in Breda. Denk aan een ‘moneymarket’ waar bewoners in contact komen met initiatieven en handige tools die helpen met geldzorgen. Of een ‘wijk-tegen-wijk’ challenge, waarin bewoners van verschillende wijken tegen elkaar strijden om zoveel mogelijk te besparen in een maand.

Bekijk ook de inzendingen die op 2 en 3 eindigden:

  • Mr. Money – Preventie onder jongeren. Met o.a. een app.
  • Hierrr met je rekening – Jongeren kunnen een openstaande rekening laten betalen door een particulier, bedrijf, vereniging of de gemeente. De jongere levert hiervoor een tegenprestatie.

De winnaar krijgt €25.000 om het plan uit te voeren. Er waren in totaal 79 inzendingen. In maart is een nieuwe City Challenge gestart.

Communicatietoolkit ‘Kansen voor alle kinderen’

Onlangs lanceerde het ministerie van SZW de campagne en website kansenvoorallekinderen.nl om voorzieningen voor kinderen uit arme gezinnen onder de aandacht te brengen.

De website heeft ook een pagina met informatie voor gemeenten. Je vindt daar bijvoorbeeld de Communicatietoolkit ‘Kansen voor alle kinderen’. Deze bevat digitale middelen voor een lokale campagne die aansluit op de landelijke campagne. Onder andere een kernboodschap, nieuwsberichten en beeldmateriaal.

Kansen voor alle kinderen header 1 (meisje)

Experimenten met de Participatiewet

Op 1 maart 2017 zijn het Tijdelijk besluit experimenten Participatiewet en de Tijdelijke regeling experimenten Participatiewet gepubliceerd. Deze traden op 1 april jl. in werking. Met het besluit maakt de regering het voor gemeenten mogelijk om te onderzoeken wat het beste werkt om mensen naar werk toe te leiden. In de regeling staat hoe gemeenten een verzoek kunnen indienen om te mogen experimenteren en hoe de toewijzing daarvan verloopt. De initiatiefgemeenten Groningen, Tilburg, Utrecht en Wageningen krijgen de gelegenheid om vanaf 1 april 2017 een verzoek in te dienen. Andere gemeenten kunnen vanaf 1 mei 2017 een verzoek indienen. Lees meer over aanvragen op rijksoverheid.nl.

Lees op mijn blog ook:

En op RTLZ: Terneuzen zet experiment basisinkomen door in aangepaste vorm (27 jan. 2017)

Afbeeldingsresultaat voor basisinkomen

Oranje Fonds financiert armoedeprojecten

Het Oranje Fonds gaat organisaties die mensen helpen om uit de armoede te komen, helpen met geld, coaching en training. Dit gebeurt in het kader van het programma Meedoen, samen uit de armoede! dat in november van start gaat. Organisaties kunnen zich vanaf heden aanmelden. Gemeenten kunnen geen aanvraag doen.

Incassovrije wijk door Amargi

Vorige week was ik bij een bijeenkomst van Schuldenlab070. In Schuldenlab070 werken maatschappelijke partners en de gemeente Den Haag samen om innovatieve oplossingen voor schulden en armoede te ontwikkelen. De bijeenkomst was het startsein voor de ‘Incassovrije wijk’.

De uitvoering vindt plaats onder de naam Amargi. Amargi is een vereniging van mensen die zich met elkaar willen bevrijden van geldzorgen. Dit doen zij in ‘spaarkringen’ van 8-10 personen onder begeleiding van een vrijwilliger. Om er vroeg bij te kunnen zijn, werkt Amargi samen met woningcorporaties, zorgverzekeraars en maatschappelijke organisaties. Samen kijken de deelnemers of iemand krijgt waar hij recht op heeft en waarop kan worden bespaard en maken ze een budgetplan. Deelnemers kunnen via SNS Bank twee rekeningen krijgen (een voor vaste lasten en een voor de rest) om meer overzicht te krijgen. Ook kan er een alarmering worden ingesteld bij de bank zodat de vrijwilliger automatisch op de hoogte wordt gebracht als er iets misgaat.

De pilot Incassovrije Wijk is een initiatief van de coöperatie Goede Gieren. Naast Den Haag start de Incassovrije Wijk ook in Hilversum.

Het initiatief startte onder de noemer ‘Incassovrije wijk’. Zie hier het vooronderzoek.

Voorbeeldprojecten schuldpreventie

In het Jaarverslag 2016 van de Delta Lloyd Foundation worden vanaf p.14 tientallen projecten gepresenteerd in de onderstaande 4 categorieën. Deze projecten worden gefinancierd en onderzocht in de 5 gemeenten waar de Foundation actief is. Ter inspiratie voor andere gemeenten!

1. Orde en overzicht
Mensen hebben inzicht in hun inkomsten en uitgaven. Zij hebben overzicht over hun administratie en bewaren hun administratie geordend in een map.

2. Kennis en begrip
Mensen beschikken over basale rekenvaardigheden; zij begrijpen de gevolgen van financieel handelen en weten welke instanties antwoord kunnen geven op financiële vragen. Daarnaast kunnen zij financiële risico’s inschatten.

3. Inkomen genereren
Mensen vinden een (nieuwe) functie of werkervaringsplaats of maken gebruik van de inkomensondersteunende maatregelen waar zij recht op hebben.

4. Uitgaven beheersen
Mensen geven niet meer uit dan zij aan inkomsten hebben. Zij kunnen zowel op de korte als op de lange termijn hun uitgaven plannen (economisch keuzegedrag).

Schuldhulpverlening aan zelfstandigen

Vandaag heb ik bij het Platform Bbz een presentatie gegeven over schuldhulpverlening aan ondernemers. Ik kwam tot de ontdekking dat een belangrijke verwijzing nog ontbreekt op mijn blog: de Werkwijzer Dienstverlening voor zelfstandigen met schulden inrichten (Divosa, mei 2014).

Daarin vind je o.a. diverse aanpakken voor schuldpreventie en vroegsignalering (hoofdstuk 3), zoals het 155-noodloket (155 red een bedrijf). Dit is een initiatief van IMK en gemeenten om vroegtijdig met zelfstandigen in nood in gesprek te komen. De ondernemer wordt na telefonische aanmelding binnen 24 uur uitgebreid telefonisch te woord gestaan door een ervaren adviseur. Het project is in een groot aantal gemeenten opgestart en blijkt veel ondernemers snel van waardevolle praktische adviezen te voorzien. Vooral de makkelijke toegang (telefonische aanmelding, geen formulieren) maakt dat ondernemers zich sneller melden.

In hoofdstuk 4 lees je over de verbinding tussen Bbz en schuldhulpverlening. Met een Bbz-krediet kun je ook schulden saneren. De werkwijze is ongeveer hetzelfde als in de reguliere minnelijke schuldhulpverlening. Verschil is dat het Bbz-krediet rentedragend is en alleen beschikbaar voor ondernemers met een huishoudinkomen op het sociaal minimum. Daarnaast kan een aflosperiode worden overeengekomen die langer is dan bij een reguliere minnelijke schuldregeling (dus langer dan 3 jaar).

Blader ook nog eens door de Handreiking Bestrijding van armoede onder zelfstandigen. Hij is wat gedateerd (2010), maar bevat nog steeds een paar waardevolle tips en trucs. Bijvoorbeeld over het vormgeven van minimaregelingen zodanig dat ook zelfstandigen ervoor in aanmerking komen.

Huur te duur…

Afbeeldingsresultaat voor huurwoningKijk, dat is goed nieuws: In Utrecht opnieuw minder mensen uit huurhuis gezet. En dat ondanks het feit, dat Nederland in de EU heel slecht scoort op betaalbaarheid huisvesting. En tegelijkertijd lees ik ook dat dat betaalrisico’s bij huurders vaak langdurig van aard zijn.

Betaalbaarheid huisvesting
Dakloosheid neemt (behalve in Finland) in alle EU landen toe. Voor Nederland valt op dat het bij de vier sterk dalende landen op de ranglijst staat. De oorzaak hiervan is het feit dat inmiddels 15% van de gehele bevolking een te groot deel van het inkomen aan huisvesting kwijt is. Van de mensen met een minimum inkomen is meer dan de helft teveel geld kwijt aan huisvesting.

In slechts 4 EU landen wordt meer uitgegeven aan huisvesting dan in Nederland. Het percentage huishoudens dat meer dan 40% van het besteedbaar inkomen uitgeeft aan huisvesting is in Nederland zeer hoog. 15% van alle huishoudens besteedt meer dan 40% van het inkomen aan huisvesting. Van de huishoudens met een minimuminkomen besteedt 51% daarvan meer dan 40% van het inkomen aan het betalen van de huisvesting.

Opvallend is dat vooral jonge mensen financieel in een risicovolle situatie verkeren vanwege de hoge kosten van huisvesting. In Nederland betaalt 73% van alle jongeren meer dan 40% van hun besteedbaar inkomen aan huisvesting. Het gemiddelde in de EU is 48%. Deze situatie is misschien ook een verklaring voor het feit dat Nederlandse jongeren steeds langer thuis blijven wonen (gemiddeld tot hun 25e jaar). Het risico op problematische schulden voor jongeren stijgt ook, zo blijkt uit het andere rapport waar ik in mijn inleiding aan refereer:

Betaalrisico’s huurders
Een ‘betaalrisico’ verwijst naar het risico dat een huishouden de woonlasten niet kan betalen, omdat het inkomen onvoldoende is voor het betalen van de netto huur en de noodzakelijke maandelijkse uitgaven voor het levensonderhoud. Van de 384.000 huurders die in 2012 moeite hadden om hun maandelijkse woonlasten en de kosten van het levensonderhoud te betalen, had ongeveer de helft 3 jaar later nog steeds een betaalrisico. Langdurige betaalrisico’s komen vooral voor onder jongvolwassenen en ZZP’ers. Naarmate huurders langer een betaalrisico hebben, wordt de kans om daar nog van af te raken kleiner.

Wat te doen?

Lees Ruim 4.600 huisuitzettingen door huurachterstand – wat te doen? (apr. 2016), Beter een kleine huurschuld betalen dan een groot, duur probleem creëren (okt. 2016) en Amsterdam helpt huurders met laagste inkomens (juni 2016).

Nagekomen berichten

Marie-Louise Voors verlaat Delta Lloyd Foundation

Afbeeldingsresultaat voor marie-louise voorsVandaag heb ik een bestuursvergadering met de immer vrolijke Marie-Louise. Maar vandaag met een voor ons sombere boodschap: na tien jaar als oprichter en manager van de Delta Lloyd Foundation en trekker van het programma Van schulden naar kansen gaat zij voor een mooie nieuwe kans. We zullen je aanstekelijke enthousiasme missen, Marie-Louise! Vanmiddag drinken we een borrel op je afscheid!

SER adviseert nieuw kabinet armoede onder kinderen structureel te verlagen

Kinderen moeten in ons land zonder armoede opgroeien, vindt de SER. Ondanks de aantrekkende economie en alle inspanningen blijft het aantal arme kinderen hoog (8 à 12%). Opmerkelijk is dat 60% van deze kinderen werkende ouders heeft. In het advies Opgroeien zonder armoede stelt de SER dat alle kinderen een beroep moeten kunnen doen op voorzieningen die de gevolgen van armoede compenseren, zoals meedoen aan sport en cultuur. Dit beleid moet worden aangevuld met een meer structurele en systematische aanpak van de oorzaken van armoede.

De volgende voorstellen zijn relevant voor gemeenten (p. 6 onderaan):

  • Stel per gemeente een armoederegisseur in;
  • Ga het niet-gebruik van minimaregelingen tegen;
  • Vereenvoudig regelingen en aanvraagprocedure.

Wat ik mis is een voorstel om eenvoudigweg het inkomen te verhogen, via bijvoorbeeld belastingaftrek of toeslagen. Ligt dat politiek te gevoelig? Zie ook de oproep voor voldoende inkomen van de Utrechtse armoedecoalitie n.a.v. van o.a. de berekening van het Nibud dat sommige huishoudenstypen onvoldoende hebben om rond te komen.

Infographic (klik om te vergroten)

Tot slot, in de armoedecijfers van het CBS wordt bijzondere bijstand niet meegerekend. Reken dus mee dat bij een deel van bovengenoemde 1 op 9 kinderen de armoede verzacht wordt door de gemeentelijke regelingen.

Video over ondersteuning bij belasting- en toeslagzaken

Voor veel mensen is het digitaal regelen van belasting- en toeslagzaken lastig. Voor deze mensen bieden maatschappelijke organisaties  zoals formulierenbrigades, Humanitas, Leger des Heils, sociaal werk en sociaal raadslieden hulp thuis of in de buurt.

In deze video laat de Belastingdienst zien hoe maatschappelijke organisaties in je buurt kunnen helpen. Sociaalwerkorganisaties en gemeenten kunnen de video embedden op hun website.

De Belastingdienst heeft bovendien een speciale website ontwikkeld voor helpers van de mensen die zichzelf niet kunnen redden. En er is een animatie gemaakt.

Friese gemeenten lanceren kindpakket.nl

25 Friese gemeenten lanceren samen kindpakket.nl. Inwoners van deze gemeenten kunnen via deze website extra ondersteuning voor hun kinderen aanvragen.

Ik weet niet precies hoe hier de aanvraag bij de gemeente binnenkomt en hoe hij wordt afgehandeld. Zowel laagdrempeligheid voor de aanvrager als snelle en eenvoudige uitvoering door de gemeente zijn bij dergelijke oplossingen van belang. Kijk ook eens naar alternatieven als Berekenuwrechtplus, de webshop van Stimulansz, ‘Pak je kans‘ van Amsterdam en websites Appingedam. En kijk tot slot ook even op kindpakketwijzer.nl van AMC consulting.

Introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening

Op 15 mei geef ik de eendaagse introductiecursus armoedebeleid en schuldhulpverlening.

Tijdens deze eendaagse cursus wordt u bijgepraat over actualiteiten, wet- en regelgeving, aard en omvang van de problematiek, beleid en uitvoering, trends en ontwikkelingen rond armoedebeleid en schuldhulpverlening. Na deze cursus kunt u niet een schuldregeling opzetten of een aanvraag bijzondere bijstand afhandelen. Wel overziet u het hele beleidsterrein en kunt u uw eigen werkzaamheden plaatsen in een breder perspectief. U kunt beleid maken en de uitvoering managen.

Voor wie

  • Afbeeldingsresultaat voor trainingVoor beginners, maar ook voor meer ervaren collega’s die bijvoorbeeld op een deelterrein werkzaam zijn en eens over de schutting willen kijken.
  • Voor vrijwilligers, professionals, uitvoerenden, managers, beleidsmedewerkers en bestuurders.
  • Voor vertegenwoordigers van: gemeente, woningcorporatie, kredietbank, maatschappelijk werk, maatschappelijke opvang, nutsbedrijf, fonds, kerk, cliëntenraad, UWV, wijkteam, voedselbank, GGD, sociaal raadslieden, bewindvoering, etc

Lees meer over programma, kosten en aanmelding.

 

Vlog: verkiezingen 2017

Vandaag was ik op bezoek bij Joke de Kock, hoofd schuldhulpverlening in Tilburg, voorzitter NVVK én ze staat op #12 van de PvdA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Ik vroeg haar wat ze gaat doen als ze in de Tweede Kamer komt.

Haha, mijn eerste, wat onbeholpen vlog. Ongeknipt, met excuses voor beeld en geluidskwaliteit. Maar hé, ik heb het wel geprobeerd!

Verder over de verkiezingen. Bekijk de documentaireserie Middenland (klik op items die rechts in beeld verschijnen) voor een interessante verhandeling over armoedebestrijding in het licht van de verkiezingen. Lees ook de TV-recensie in de NRC met links naar andere programma’s en info. Fascinerend om te zien hoe sterk de sociaal-economische achtergrond en opleiding van invloed zijn op het stemgedrag. Armoedekaarten overlappen sterk met verkiezingsuitslagen per wijk.

Lees ook: De kloof tussen arm en rijk: dit willen partijen eraan doen.

Oproep aan de (nieuwe) regering

Het Nibud heeft voor de gemeente Utrecht uitgerekend of huishoudens met een minimuminkomen kunnen rondkomen. Dat blijkt niet voor alle huishoudens het geval. De gemeente doet daarom aan de (nieuwe) regering een oproep voor voldoende inkomen:

(en vergeet niet door te lezen ónder deze oproep)

Onderschrijf hier deze oproep voor voldoende inkomen.

Lees het Nibud-artikel ‘Koopkracht bijstandsgerechtigden omhoog; maar gemeentelijke ondersteuning blijft noodzakelijk‘ met onder meer de conclusie: ‘..ook in 2017 kunnen niet alle huishoudtypen met een bijstandsuitkering het basispakket inclusief sociale participatie bekostigen.‘ En lees ook nog eens het meest gelezen en becommentarieerde artikel op dit blog: Kun je rondkomen van een bijstandsinkomen? (aug. 2009!)

Rotterdam wil collectieve zorgverzekering voor alle inwoners

Rotterdam wil de collectieve verzekering voor inwoners uitbreiden. Nu komen mensen met een laag inkomen in aanmerking, het is de bedoeling dat ook andere inkomens mee kunnen doen.

Het gaat om een collectieve zorgverzekering waarin de eigen bijdrage voor de Wmo geheel en het eigen risico grotendeels zijn meeverzekerd. De gemeenschappelijke polis moet een brede dekking krijgen en toch maar een paar tientjes duurder zijn dan een basisverzekering. Bron: NOS.

Afbeeldingsresultaat voor koopgoot rotterdam

Wat armoede doet met kinderen

Er worden waardevolle dingen geschreven over kinderen en armoede, maar ik kom er niet aan toe alles uitgebreid te behandelen op mijn blog. Daarom hier een samenvatting van wat ik de afgelopen maanden vond rond dit thema.

Eerst een paar wetenschappelijke inzichtenKinderen uit arme gezinnen hebben vaker gedragsproblemen, lees ik op nu.nl. Childhood poverty can rob adults of psychological health, lees ik in Science Daily. En naar aanleiding daarvan in het Nederlands: Armoede tijdens jeugd zorgt voor levenslange problemen. Education Week schrijft: There are times that those students who come from poverty, as small as that number may be for more affluent schools, suffer from the low expectations of those adults around them. This is the “he has so much working against him” attitude. Tot slot lees ik in de NRC: Door betere scholing en armoedebestrijding leven mensen langer.

Achterstanden dus, die je niet gemakkelijk wegwerkt. Wat te doen:

Bekijk alle artikelen in de rubriek Jeugd op dit blog.

Vernieuwde handreiking “De eindjes aan elkaar knopen”

cover-de-eindjes-aan-elkaar knopenIn een jaar tijd is de handreiking De eindjes aan elkaar knopen een standaardwerk geworden in de dagelijkse ondersteuning van wijkteamprofessionals, vrijwilligers en anderen die mensen met schulden ondersteunen. Download of bestel hem hier.

Maatschappelijke effectencalculator

Zakelijk kijken naar interventies in het sociale domein hoort er tegenwoordig bij. Hoeveel kost iets nu? En als we iets kunnen voorkomen, wat levert dat dan op? De maatschappelijke prijslijst – een initiatief van de Effectencalculator – geeft een indicatie.

Op de prijslijst kun je bijvoorbeeld zien wat een uithuisplaatsing kost, of een ambulance, rollator, medisch specialist en andere hulpverleners.

Lees meer over maatschappelijke kosten baten analyses (MKBA):

Radiocampagne over kinderen in armoede

Het Ministerie van SZW is een radiocampagne over kinderen in armoede gestart. De campagne wijst ouders met een laag inkomen op de mogelijkheden voor ondersteuning voor hun kinderen o.a. bij gemeenten. De campagne is te horen op radio 538 en Q-music en verwijst naar de website www.kansenvoorallekinderen.nl. (Daar mis ik alleen een link naar www.berekenuwrecht.nl en www.kansvoormijnkind.nl). Later dit jaar wordt de campagne herhaald en verbreed met inzet op onder andere sociale media.

Meer huishoudens langdurig onder lage-inkomensgrens in 2015

Het aantal huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens is in 2015 volgens het CBS nagenoeg gelijk gebleven. Maar het aantal huishoudens dat 4 jaar of langer van een laag inkomen moest rondkomen, nam in 2015 toe.

In november jl. meldde het SCP nog dat de armoede sinds 2014 juist gedaald is. Maar toen werd de niet-veel-maar-toereikend-grens gehanteerd.

cbs

En zoals gewoonlijk worden ook cijfers op gemeente- en buurtniveau gepresenteerd; helaas niet actueler dan 2014.

Mobility Mentoring®

cover_mobility_mentoring-1484746816Dáár moest ik me toch maar eens in verdiepen. Ik heb al regelmatig de klok horen luiden, maar wist nog niet waar de klepel hangt.

Mensen die in armoede leven of schulden hebben en daar niet snel uitkomen, krijgen al gauw het verwijt dat ze onverstandig zijn. Inzichten uit de hersenwetenschap laten zien waarom: chronische stress door schulden en armoede, verandert de ‘bedrading’ van het brein van mensen. Dat beïnvloedt het geheugen negatief en maakt dat mensen geen overzicht kunnen krijgen en niet goed meer in staat zijn om doelgericht en probleemoplossend te handelen.

Het uit Amerika overgewaaide Mobility Mentoring® is een methode gebaseerd op de laatste inzichten vanuit de hersenwetenschap en inzetbaar bij de begeleiding van mensen die hun financiële en sociale problemen willen oplossen.

In de Handreiking Mobility Mentoring wordt een eerste vertaling gemaakt naar de Nederlandse praktijk. In Nederland kan het volgens de auteurs een bijdrage leveren aan de doorontwikkeling van de generalistische dienstverlening door wijkteams en de brede integrale intakes bij gemeenten. Ook de specialistische hulpverlening in de maatschappelijke opvang, schuldhulpverlening, re-integratie, jeugdzorg en ondersteuning door vrijwilligers kan een ontwikkeling doormaken dankzij Mobility Mentoring.

De Hogeschool Utrecht en Platform31 willen de komende tijd de theoretische inzichten en instrumenten, mentoring en dienstverleningsprincipes ook in Nederland inzetten en de resultaten verder monitoren en evalueren. Alphen aan de Rijn is al aan het proefdraaien met de aanpak.

Geen basisinkomen maar maatwerkinkomen

Ik had het voornemen om iets te schrijven over het basisinkomen. Bijvoorbeeld naar aanleiding van het bericht dat Terneuzen wil pionieren met ‘gratis geld’ voor inwoners en het bericht dat het kabinet dat niet zit zitten.

Afbeeldingsresultaat voor inkomen berekenenMaar oud-collega Evelien Meester schreef al het mooie artikel Geen basisinkomen maar maatwerkinkomen, waar ik graag integraal naar verwijs. ‘Maatwerkinkomen’, Dat is precies wat de naam zegt: een inkomen op maat voor iedereen. Geen aparte huur- en zorgtoeslag, uitkering voor werkloosheid of arbeidsongeschiktheid eventueel aangevuld met een Toeslagenwet of bijstand, etc. Dit scheelt heel veel armoede voor mensen die niet alle voorzieningen aanvragen uit onwetendheid of onkunde. Het scheelt heel veel onjuist gebruik van de regelingen, omdat één partij overzicht houdt over de financiële situatie van één gezin. En het scheelt in de uitvoeringslasten, omdat slechts één partij zich in de situatie van dit gezin hoeft te verdiepen en niet meerdere partijen zich hiermee bezig hoeven te houden. Dat is het basisinkomen 2.0: het maatwerkinkomen.

Uit het artikel ‘Rechten van burgers gewoon uitbetalen‘ dat ik in 2008 schreef met Ger Jaarsma (toen NVVK-voorzitter) in Sociaal Bestek:

We hebben in Nederland een oerwoud aan landelijke en gemeentelijke inkomensondersteunende regelingen. Het gevolg is dat de burger het overzicht over zijn financiën kwijt is geraakt. Er is een groot niet-gebruik. Ook is er onterecht gebruik van bijvoorbeeld toeslagen, die door de aanvrager terugbetaald moeten worden. Voor mensen met een laag inkomen is dat een groot probleem. Het inkomensbeleid is onstuurbaar geworden. In Nederland streven we naar herverdeling waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. We hebben een sociaal minimum vastgesteld waar niemand onder mag komen. Bovendien compenseren we de kosten die mensen in bepaalde situaties moeten maken, zoals ziektekosten, huur en de kosten van kinderen. Als er schulden zijn, hanteren we een beslagvrije voet of een ‘Vrij Te Laten Bedrag’. Op gemeentelijk niveau vullen we de laatste gaatjes met bijzondere bijstand en andere lokale regelingen. In ons streven naar het creëren van een optimaal en eerlijk inkomensniveau zijn we echter doorgeschoten. Er is een woud aan inkomensafhankelijke regelingen ontstaan. De landelijke rekenkamer kwam in een onderzoek uit op 72 regelingen, en daar zaten de meeste gemeentelijke regelingen nog niet eens bij. Hierdoor ontstaat een averechts effect. De mensen waarvoor de regelingen bedoeld zijn, raken de weg kwijt in dat woud.

Hoewel we het toen niet zo noemden, pleitten we toen eigenlijk al voor een soort maatwerkinkomen. Door gegevens van UWV, Belastingdienst en gemeenten te koppelen kun je direct toeslagen en vergoedingen uitbetalen en belastingen innen zonder dat mensen het moeten aanvragen.