Noodfonds Energie krijgt vorm

Het kabinet stelt €193 miljoen beschikbaar voor een nieuw Noodfonds Energie. De voorwaarden voor de aanvraag en het beschikbare bedrag worden met elkaar in lijn gebracht om te zorgen dat alle huishoudens die recht hebben een aanvraag kunnen doen. Het kabinet denkt 500.000 huishoudens te kunnen helpen die hun energierekening niet kunnen betalen. Dat zijn er veel meer dan in voorgaande jaren, schrijft minister Vijlbrief vandaag in een Kamerbrief.

Komende winter

In september laat de minister weten wanneer het Noodfonds precies opengaat, zodat mensen in elk geval voor de winter duidelijkheid hebben. Het Noodfonds gaat minimaal 4 maanden open.

Dezelfde doelgroep

Mensen kunnen een aanvraag doen als het inkomen laag is en de energierekening hoog. Met de informatie die er nu is, verwacht het kabinet dezelfde doelgroep te kunnen hanteren als in het eerdere Tijdelijk Noodfonds Energie. Het gaat om huishoudens met een bruto-inkomen tot 130% van het sociaal minimum en een energiequote van 8% of hoger. Daarnaast gaat het om huishoudens met een bruto-inkomen tussen 130% en 200% van het sociaal minimum en een energiequote van 10% of hoger. De energiequote is het percentage van het inkomen dat wordt uitgegeven aan energiekosten. Het Noodfonds betaalt voor mensen de helft van het bedrag van de energiekosten wat boven de grens van 8 of 10% uitkomt. De gemiddelde tegemoetkoming is ongeveer €300.

Het Noodfonds Energie wordt een publieke regeling

Het Noodfonds Energie krijgt een nieuwe opzet. Het wordt een publieke regeling. Dat betekent dat het wordt uitgevoerd onder de waarborgen van de Algemene wet bestuursrecht, zoals bezwaar en beroep, en dat het volledig uit publieke middelen gefinancierd wordt. De regeling wordt zo opgezet dat alle mensen die voldoen aan de voorwaarden een aanvraag kunnen doen. ook worden voorbereidingen getroffen voor een papieren aanvraagroute en tweedelijnsklachten bij de Nationale Ombudsman.

Dossier energiearmoede

Binnenkort vind je op dit blog een nieuw dossier ‘energiearmoede’ met daarin alles wat je moet weten om als gemeente energiearmoede te bestrijden. Daarin vind je dan ook de laatste stand van zaken van het Noodfonds.

Meicirculaire 2026: middelen vroegsignalering, energiehulp, alleenverdienersproblematiek en kinderarmoede

In de zojuist verschenen meicirculaire lees je:

  • Gemeenten krijgen dit jaar €21,3 miljoen voor vroegsignalering. Zie korte toelichting op p. 32. Vanaf p. 86 zie je de bedragen per gemeente. We wisten al dat gemeenten ongeveer dit bedrag zouden krijgen, maar nu het in de meicirculaire staat is het definitief. Vorige week zei minister Vijlbrief dat hij ook voor komende jaren probeert geld vrij te maken voor vroegsignalering, maar het is nog onzeker of dat lukt.
  • Gemeenten krijgen in totaal bijna €30 miljoen voor de bestrijding van energiearmoede (€29,4 miljoen om precies te zijn). Bij de decembercirculaire 2025 kregen gemeenten de eerste €9,7 miljoen. Nu bij de meicirculaire de resterende €19,7 miljoen. Toelichting op p. 32. Vanaf p. 90 zie je de bedragen per gemeente.
  • Gemeenten krijgen sinds 2016 ook nog steeds jaarlijks €85 miljoen voor bestrijding kinderarmoede (de zogenaamde Klijnsmagelden). Toelichting op p. 47. Vanaf p. 159 zie je de bedragen per gemeente voor 2027 e.v. De bedragen voor 2026 vind je in de meicirculaire 2025.
  • Voor de alleenverdienersproblematiek in 2026 is €27,5 miljoen beschikbaar. Verder is er een nabetaling van €6 miljoen voor 2024. Zie toelichting op p. 31. Op p. 78 de bedragen per gemeente.

Een overzicht van alle gemeentelijke budgetten voor armoede- en schuldenbeleid vind je in het dossier Financiering.

Energienoodmaatregelen nemen grote hap uit armoede- en schuldenbudget

Het kabinet besprak deze week met de Tweede Kamer de voorgenomen maatregelen om de gevolgen van de hoge energieprijzen te beperken. In dit nieuwsbericht op rijksoverheid.nl vind je de Kamerbrief met alle voorstellen en een samenvatting.

Voor gemeenten en huishoudens met een laag inkomen zijn er twee maatregelen die eruit springen:

1. Energiefixers

Om de verduurzaming van woningen te versnellen maakt het kabinet €80 miljoen vrij voor energiefixers (€40 miljoen in 2026 en €40 miljoen in 2027). Deze middelen worden beschikbaar gesteld aan gemeenten. Veel gemeenten zetten in het kader van de SPUK energiearmoede 2022-2027 al energiefixers in (ook wel energiecoaches, energiehulpen of klimaatklussers genoemd).

2. Noodfonds energie

Het kabinet bereidt een noodfonds energie voor zodat de kwetsbaarste huishoudens met een hoge energierekening komende winter hulp kunnen krijgen bij het betalen van die rekening. Voor dit fonds wordt €195 miljoen beschikbaar gesteld. Ter vergelijking: in 2025 was €69,5 miljoen beschikbaar. Het noodfonds sloot toen al na een week, omdat het geld op was.

De afgelopen jaren hadden we een publiek-privaat fonds. Vorig jaar werd aangekondigd dat er een volledig publiek fonds zou komen (die beschikkingen afgeeft waartegen bezwaar kan worden gemaakt en waarvoor een wetswijziging nodig is). Op p. 20 van de Kamerbrief lees je echter: ‘Het eerder voorziene publieke noodfonds energie met subsidie vanuit het Europese Sociaal Klimaatfonds is onuitvoerbaar gebleken.’ Daarom krijgt waarschijnlijk de Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie net als voorgaande jaren opnieuw een rol, zo lees je op noodfondsenergie.nl.

Gemeenten hebben geen rechtstreekse taak in de uitvoering van het Noodfonds Energie, maar kunnen inwoners wel doorverwijzen naar deze voorliggende voorziening. In antwoorden op Kamervragen (19 maart 2026) lees je: ‘Ook kunnen huishoudens die daar geen bezwaar tegen hebben ondersteuning krijgen van hun gemeenten bij de verlaging van hun energierekening, bijvoorbeeld energiecoaches, energiebesparende maatregelen en hulp bij het aanvragen van regelingen.’ Net als vorig jaar mag het energiefonds dus waarschijnlijk gegevens delen met gemeenten. Vandaag lees je op vng.nl dat de periode van datadeling (voor de gegevens uit 2025) wordt verlengd tot 1 oktober 2026.

In diezelfde antwoorden lees je dat er op 19 maart nog werd uitgegaan van een publiek fonds met subsidie vanuit het Sociaal Klimaat Fonds (SKF): Binnen de randvoorwaarden gesteld door het SKF krijgen huishoudens met een gasaansluiting, een relatief hoog energieverbruik en een beperkt inkomen jaarlijks €200. Ook lees je dat de inkomensgrens zou worden verlaagd van 200% naar 130% (antwoord 11). Ik weet niet of dit ook de uitgangspunten worden voor het aanstaande fonds.

Grote hap uit middelen armoede- en schuldenbeleid

Deze maatregelen worden deels betaald uit de envelop armoede- en schuldenbeleid waarvoor dit kabinet voor 2027 €125 miljoen en daarna € 150 miljoen structureel reserveerde. In de tabel op p. 23 van de Kamerbrief lees je dat €105 miljoen wordt onttrokken aan het budget voor 2027. Voor dat jaar blijft dus nog maar €20 miljoen over (!). Dit heeft overigens niet direct gevolgen voor gemeenten, omdat de middelen nog niet bestemd zijn. In het dossier Financiering zie je de aan gemeenten toegekende middelen.

Bij de voorjaarsnota werden ook de door het vorige kabinet gereserveerde middelen voor de uitwerking van tijdelijke maatregelen voor de preventie van schulden (ook wel bekend als IBO-schulden) al volledig afgeroomd. Voor 2027 kan het kabinet dus alleen nog bijvoorbeeld de vroegsignalering bekostigen. Het kabinet had aangekondigd daarvoor jaarlijks €20 miljoen vrij te maken t/m 2029 Dus toevallig (?) precies het bedrag dat nog over is voor 2027.

In de eerder genoemde tabel (p. 23 van de Kamerbrief) lees je dat daarnaast €90 miljoen wordt onttrokken aan de “Bestaande middelen energiearmoede” (€40 voor 2026 en €50 miljoen voor 2027). Deze middelen waren al gereserveerd voor het publieke energiefonds. Binnen het Europese Social Climate Fund Sociaal was dit bedrag nodig geweest voor de verplichte cofinanciering vanuit de lidstaat.

Lees meer

Breaking: gemeenten krijgen € 30 miljoen om mensen met een laag inkomen en hoge energierekening deze winter te helpen

Dit artikel wordt vanaf 1 april 2026 niet meer bijgewerkt.

Met dit geld kunnen gemeenten meer doen om huishoudens met geldzorgen te bereiken en hulp bieden bij het verduurzamen van hun woning. Dat schrijft staatssecretaris Nobel in een Kamerbrief. Vorige maand al schreef hij dat dit een mogelijk alternatief was, mocht een herhaling van het energiefonds deze winter niet haalbaar blijken.

Anders dan bij het energiefonds mogen gemeenten geen geld uitkeren. Gemeenten kunnen dit geld besteden binnen de huidige wettelijke kaders en huidig instrumentarium. Denk bijvoorbeeld aan versterking van energiecoaches, Fix-brigades, Energiehelden, duurzame witgoedregelingen en andere initiatieven in het kader van de SPUK Energiearmoede. Er komt deze keer dus geen wettelijke mogelijkheid om bijvoorbeeld een energietoeslag of anderszins geld uit te keren.

Update 17 nov: Ik krijg vaak de vraag of het niet toch mogelijk is om inkomensondersteuning te bieden. In de Kamerbrief wordt immers gesproken over ‘inkomenssteun’ en in de beslisnota over ‘inkomensondersteuning’. Het antwoord is: ja, je mag individuele bijzondere bijstand verstrekken als de hoge energiekosten voortvloeien uit bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld als iemand op doktersadvies de verwarming hoger zet. Dat mochten gemeenten altijd al. Het feit dat nu de energietarieven hoog zijn, is (wettelijk gezien) geen bijzondere omstandigheid. Wat dus niet mag is generieke categorale bijstand zoals bij energietoeslag en energiefonds. Ik houd me aanbevolen voor goede ideeën om binnen de wettelijke kaders toch de nodige inkomensondersteuning te bieden of anderszins inwoners deze winter te helpen!*

* Update 21 nov: Hier een begin van een lijstje met mogelijke maatregelen, rijp en groen door elkaar, en mogelijk niet allemaal (snel) haalbaar:

  • Bied energieadvies en – coaching.
  • Ondersteun bij kleine energiebesparende maatregelen (tochtstrips, ledverlichting, radiatorfolie, cv-ketel optimaal instellen, slimme thermostaat, etc.).
  • Geef of leen geld voor grote energiebesparende maatregelen (zonnepanelen, muurisolatie, warmtepomp, etc.).
  • Help bij het kiezen van de beste energieleverancier.
  • Sluit een collectief energiecontract af voor minima.
  • Verstrek duurzaam witgoed in het kader van bijzondere bijstand.
  • Geef de mogelijkheid een brommer in te ruilen voor een e-bike.
  • Ga bij minimaregelingen uit van besteedbaar inkomen en houd rekening met energiekosten zoals Wageningen.
  • Verhoog goed gebruikte minimaregelingen zoals IIT, stadspas of meedoenregeling. Let op: dit is ongericht.
  • Verhoog in de regeling voor chronisch zieken en gehandicapten de tegemoetkoming voor energiekosten.
  • Corrigeer in de schuldhulpverlening het Vrij Te Laten bedrag (VTLB) maximaal voor energiekosten.
  • Maak een lokaal publiek-privaat energiefonds.
  • …

Lijst met inwoners die aanvraag deden bij Energiefonds

Binnenkort worden via een portal de data van 151.000 huishoudens gedeeld met gemeenten. Deze huishoudens hebben bij hun aanvraag bij het Energiefonds afgelopen voorjaar aangegeven open te staan voor hulp bij het verlagen van hun energierekening. In november ontvangen 6 tot 8 pilotgemeenten de data. Na een evaluatie begin december, ontvangen alle gemeenten de data.

Update 12 jan: Onderteken deze overeenkomst (.doc) en mail hem naar naar pmo@noodfondsenergie.nl. Je ontvangt vervolgens de lijst.

Update 6 feb: Opschaling samenwerking Tijdelijk Noodfonds Energie op VNG.nl.

Update 12 feb: in Gemeentenieuws van SZW lees je: Opschaling datadeling Tijdelijk Noodfonds Energie met gemeenten voor aanvullende ondersteuning aan huishoudens om energiekosten te verlagen.

Update 13 april: Gemeenten kunnen tot eind juni 2026 inwoners benaderen die vorig jaar aanklopten bij het Noodfonds Energie.

Verdeelsleutel

Gemeenten ontvangen in 2025 via de decembercirculaire € 10 miljoen en vervolgens in 2026 bij meicirculaire € 20 miljoen. In totaal dus € 30 miljoen. Dit wordt verdeeld op basis van het percentage energiearmoede per gemeente. Het is een ‘Decentralisatie-uitkering’ dus door gemeenten naar eigen inzicht te besteden.

Update 19 nov: Van SZW kreeg ik de energiearmoedepercentages 2024 die zullen worden gebruikt als verdeelsleutel (waarvoor dank!). In Verdeelsleutel_Energiearmoede_2024.xls heb ik op basis daarvan de bedragen per gemeente berekend. Volgens mij klopt het zo, maar voor de zekerheid zeg ik erbij dat je hieraan geen rechten kunt ontlenen. Let op: de percentages wijken voor sommige gemeenten best flink af van die van 4 jaar geleden (p. 7) die ik eerder deze week deelde.

Update 16 dec: Op p. 52 van de Decembercirculaire 2025 vind je de definitieve bedragen 2025 per gemeente. De bedragen voor 2026 volgen in de Meicirculaire 2026.

Volgend jaar: landelijk energiefonds

In de brief legt Nobel uit waarom een landelijk publiek-privaat energiefonds deze winter niet mogelijk is. In de winter van 2026/’27 komt er wel een publiek energiefonds.

Meer lezen

€ 50 miljoen voor Energiefonds heel misschien via gemeentefonds

Staatssecretaris Nobel reageerde vorige week op een motie die oproept om deze winter opnieuw directe inkomenssteun te organiseren voor huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen en om vaart te maken met de inrichting van een publiek energiefonds als opvolger van het Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE).

Nobel schetst verschillende scenario’s waarvan één scenario eigenlijk geen optie is: op korte termijn een publiek Energiefonds zonder private inleg. Dat leidt volgens Nobel tot forse financiële, juridische en maatschappelijke risico’s.

Scenario 1: Opnieuw een publiek-privaat fonds deze winter

Het eerste realistische scenario is dat er toch weer een publiek-privaat fonds komt. Bij het TNE werd meer dan één derde van de middelen door de energiesector ingelegd. Als de energiesector hiertoe opnieuw bereid is en de stichting TNE dit wil uitvoeren, kan voor komende winter opnieuw een TNE ingericht worden.

Scenario 2: € 50 miljoen via gemeenten naar financieel kwetsbare huishoudens

Een tweede scenario om deze winter alsnog de huishoudens in de financieel meest kwetsbare situatie te helpen is om eenmalig de € 50 miljoen deze winter te verstrekken aan gemeenten via het Gemeentefonds. Hiermee kunnen gemeenten ervoor kiezen om deze middelen in te zetten voor de huishoudens die financieel het meest kwetsbaar zijn. Individuele gemeenten zijn echter vrij om te kiezen hoe zij deze aanvullende Gemeentefonds-middelen besteden. De besteding kan dus per gemeente verschillen en daarmee betreft dit een ongerichte maatregel. Het Rijk kan wel aan gemeenten de suggestie doen om de middelen te besteden aan bijvoorbeeld de individuele bijzondere bijstand, vroegsignalering of bijvoorbeeld energie(besparings)hulp. Met het bovenstaande wil Nobel dan ook benadrukken dat dit scenario een wezenlijk ander effect heeft dan met het TNE de afgelopen jaren is bereikt. Dit scenario moet nog wel nader met de VNG besproken worden.

Vervolg

Het kabinet ziet het eerste scenario nu als de eerst te nemen stap, maar benadrukt ook dat als er wordt ingezet op één van de twee bovenstaande scenario’s, de € 50 miljoen niet meer kan worden ingezet als cofinanciering van het met Europese middelen op te zetten Sociaal Klimaatfonds, en dat er een groot risico op vertraging ontstaat in de geplande openingsdatum van het publieke energiefonds (winter 2026/2027), ook omdat dit veel ambtelijke inzet vraagt.

Lijst met inwoners die aanvraag deden bij Energiefonds

Bij de aanvraag voor een tegemoetkoming uit het Tijdelijke Noodfonds Energie konden inwoners vrijwillig toestemming geven om hun gegevens te delen met hun eigen gemeente.

Als je de samenwerkingsovereenkomst ondertekent die de VNG dit najaar rondstuurt, dan ontvang je de lijst met inwoners die toestemming gaven. Je kunt die inwoner dan heel gericht attenderen op mogelijkheden om de energierekening omlaag te brengen. Stuur bijvoorbeeld een energiecoach, Energieheld of Fixbrigadier eropaf!

In een pilot wordt onderzocht of en hoe dit een structurele aanpak kan worden bij de opvolger van het Energiefonds.

Lees meer op vng.nl

Er komt een meerjarig publiek Energiefonds

In een Kamerbrief schrijft staatssecretaris Nobel dat het kabinet werkt aan een publiek energiefonds voor de komende jaren. Dit fonds gaat huishoudens in een financieel kwetsbare positie ondersteunen bij het betalen van de energierekening. Het gaat om meerjarige inkomenssteun, in combinatie met hulp bij de verduurzaming van woningen. Het energiefonds komt in de plaats van het Tijdelijk Noodfonds energie, waarmee de overheid samen met de energiesector de afgelopen drie jaar huishoudens heeft ondersteund.

Voor het opzetten van het overheidsfonds is een wetswijziging en zorgvuldige voorbereiding nodig. Het kan daarom op z’n vroegst eind volgend jaar open. De inzet is dat kwetsbare huishoudens dan alsnog financiële steun over 2026 kunnen ontvangen. Hiervoor is vanuit de overheid € 60 miljoen beschikbaar. Het kabinet vult dit aan met € 174,5 miljoen vanuit het Europese Social Climate Fund, onder voorbehoud van goedkeuring van het voorstel door de Europese Commissie. De precieze looptijd van het fonds wordt nog uitgewerkt.

  • Aanvulling 3 juli 2025: Vandaag is een amendement aangenomen waarmee voor 2025 extra geld wordt vrijgemaakt voor een Energiefonds. Aan het eind van de zomer horen we hoe het kabinet dit oppakt.

Tijdelijk Noodfonds Energie gesloten

Vanochtend kwam het nieuws dat het Noodfonds Energie na amper een week alweer sluit. Kortgezegd: omdat het geld op is. We wisten dat het budget beperkt was, maar dat de deur nu al zo snel dichtgaat komt voor velen toch als een verrassing. In veel gemeenten waren de spreekuren voor hulp bij aanvragen de komende dagen volgepland. Het is erg zuur voor deze mensen dat zij nu achter het net vissen. Het Noodfonds adviseert deze mensen om contact op te nemen met hun gemeente of met hulporganisaties zoals Geldfit.

Kathmann, Lahlah en Kröger (allen GroenLinks-PvdA) hebben Kamervragen gesteld (28 april 2025).

Wijzigingen toeslagenstelsel

In de Kamerbrief (31 maart 2025) van staatssecretaris Palmen over de beleidsprioriteiten voor toeslagen lees je:

  • Binnenkort wordt een wetsvoorstel ingediend om op korte termijn enkele knelpunten en schrijnende situaties op te lossen. Zo wordt voorgesteld om de verzuimboetes voor burgers af te schaffen. Mensen krijgen langer de mogelijkheid om een toeslag aan te vragen, om zo het risico te verminderen dat ze hun inkomensrecht mislopen. En het partnerbegrip wordt aangepast.
  • Er komt ook een wetsvoorstel met bevoegdheden van Dienst Toeslagen om gegevens te kunnen gebruiken en delen en om mensen proactief te kunnen benaderen om hen te wijzen op hun rechten op toeslagen.
  • Het kabinet wil nog deze kabinetsperiode afstappen van de kinderopvangtoeslag. Het kabinet werkt aan een nieuw stelsel met een hoge inkomensonafhankelijke vergoeding voor werkende ouders, die rechtstreeks aan kinderopvangorganisaties wordt overgemaakt.
  • Het kabinet verkent om toeslagen proactief en zo mogelijk definitief toe te kennen en dus niet langer als voorschot uit te keren.
  • Ook beziet het kabinet of een aanvraagprocedure noodzakelijk is, of dat de toeslag automatisch kan worden toegekend.
  • Het kabinet zet in op gemeenschappelijke loketten; daarbij kunnen mensen ook terecht voor vragen over toeslagen. Daarnaast wil het kabinet de bestaande samenwerking met gemeenten uitbreiden.

Lees het nieuwsbericht.

Toch in 2025 opnieuw gebruikmaken van het energiefonds!

Kwetsbare huishoudens kunnen ook dit jaar via het Noodfonds Energie ondersteuning krijgen bij het betalen van de energierekening. Dat is de uitkomst van een nieuwe ronde gesprekken tussen het kabinet en de energiesector. Net als in voorgaande jaren gaat het om een publiek-privaat fonds en is de uitvoering belegd bij Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE). Het kabinet reserveerde voor 2025 €60 miljoen. De energiesector draagt de uitvoeringskosten.

Het is nog niet bekend wanneer huishoudens een aanvraag kunnen indienen. Wel lees je in het nieuwsbericht dat TNE tenminste 8 weken nodig heeft om het energiefonds operationeel te krijgen. Op noodfondsenergie.nl kun je je mailadres achterlaten als je op de hoogte wil blijven over de ontwikkelingen.

Ik ga ervan uit dat de aanvraagcriteria en -procedure ongeveer hetzelfde zullen zijn als in voorgaande jaren, maar ik lees niets daarover.

Twee maanden geleden leek het erop dat er geen energiefonds meer zou komen. En eerder deze maand bleek uit de internetconsultatie voor het Sociaal Klimaatfonds dat er hooguit op termijn weer een energiefonds zou komen.

Misschien toch een energiefonds? Reageer op internetconsultatie voor Sociaal klimaatfonds

Je kunt tot 28 februari reageren op de publieke internetconsultatie over het Sociaal Klimaatfonds. Dit fonds is bedoeld om de sociale gevolgen van de energietransitie op te vangen en kwetsbare huishoudens te ondersteunen bij verduurzaming en energiekosten. Het fonds biedt financiering om energiearmoede te verminderen, bijvoorbeeld via inkomensondersteuning of investeringen in verduurzaming. Gemeenten spelen hierin een belangrijke rol, zowel in de uitvoering als in het bereiken van de juiste doelgroepen.

Het Nederlandse fonds wordt opgezet met geld uit het Europese Social Climate Fund. Er is ongeveer €720 miljoen beschikbaar voor Nederland voor de periode 2026-2032. Het kabinet zal na de internetconsultatie plannen voor de Nederlandse invulling indienen bij de Europese Commissie.

De voorstellen

  • Tijdelijke steun bij het betalen van de energierekening en structurele verduurzaming van woningen voor huishoudens met een laag inkomen. Dit gaat over subsidies of leningen voor huishoudens om woningen te verduurzamen. Dit is gekoppeld aan gerichte financiële steun voor huishoudens die tijdelijk hun energierekening niet kunnen betalen¸ bijvoorbeeld door het oprichten van een energiefonds;
  • Zorgen dat huishoudens en personen met vervoersarmoede duurzaam kunnen (blijven) reizen. Bijvoorbeeld door het stimuleren van elektrisch vervoer, deelmobiliteit of de aanleg van fietsinfrastructuur. Maar ook door financiële ondersteuning in de vorm van een regionaal ov- vervoerbewijs dat geldig is in zowel de bus, tram, metro als trein. Om huishoudens te helpen om over te schakelen naar elektrisch vervoer wordt gedacht aan een inruilregeling. Mensen met een laag inkomen kunnen dan een premie krijgen om hun oude fossiele auto in te wisselen voor een (tweedehands) elektrische auto.;
  • Hulp aan micro-ondernemingen (bedrijven met minder dan tien medewerkers) om hun energieverbruik te verminderen. Dit gebeurt door de inzet van energiefixers die langskomen bij bedrijven en direct energiebesparende maatregelen nemen. Zo worden de energiekosten direct lager;
  • Het opnieuw financieren van twee maatregelen waarover al eerder is besloten en die al op de Rijksbegroting staan: (1) Leningen via het Warmtefonds aan woningeigenaren en vve’s om substantiële energiebesparende maatregelen uit te laten voeren en (2) 25% korting op motorrijtuigenbelasting elektrische auto’s tussen 2026 en 2029.

Aanvullende uitkering energietoeslag meevaller?

Het rijk reserveerde €32,5 miljoen voor gemeenten die een hoger bereik realiseerden dan waarvoor zij budget ontvingen. De 16 gemeenten waar het om gaat, hebben van het rijk een aanvullende uitkering ontvangen van in totaal € 3,9 miljoen. De resterende €28,6 miljoen is over alle gemeenten verdeeld o.b.v. de verdeelsystematiek van de energietoeslag 2023. Het totale bedrag van € 32,5 miljoen is uitgekeerd via de decembercirculaire 2024. Bron: Gemeentenieuws SZW 2025-1.

Let op, dit is een substantieel bedrag waarmee je misschien nog geen rekening had gehouden en waarvoor je vast nog wel een mooie bestemming kan vinden!

Update aanpak energiearmoede

Het kabinet sprak in het Regeerprogramma de ambitie uit om te werken aan de betaalbaarheid van de energierekening en een rechtvaardige energietransitie om problemen voor veel huishoudens te verminderen, ook voor huishoudens met een kleine portemonnee en middeninkomens. Gisteren gaf het kabinet een update van de aanpak.

Verlenging specifieke uitkering aanpak energiearmoede

Gemeenten ontvingen in drie tranches in 2022 en 2023 in totaal €550 miljoen voor de aanpak van energiearmoede via de SPUK Aanpak Energiearmoede. Hiermee kunnen gemeenten kwetsbare huishoudens in huur- en koopwoningen ondersteunen met energiebesparende maatregelen. Bekijk de FAQ’s voor gemeenten. De uitvoeringstermijn van deze SPUK wordt verlengd t/m 2027 zodat gemeenten meer tijd hebben voor de uitvoering.

Energiefonds

Voor zowel 2025 als 2026 reserveert het kabinet €60 miljoen voor een energiefonds voor huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen. Op dit moment overlegt het kabinet met diverse partijen, zoals energieleveranciers, woningcorporaties, banken, gemeenten en maatschappelijke organisaties, over de vormgeving ervan. De wens van alle partijen is om toe te werken naar een meer lange termijnoplossing in plaats van alleen een tijdelijke compensatie. Over de inrichting van een energiefonds wordt de Kamer nader geïnformeerd.

En verder

Het kabinet ondersteunt een samenwerkingsverband van Energie Samen, de Fixbrigade Nederland en de Energiebank waarmee zij 50 lokale initiatieven ondersteunen en versterken en het netwerkprogramma van Milieu Centraal ‘Energiehulp vanuit vertrouwde kring voor huurders in energiearmoede‘.

PS: Met een FIXbrigade zorg je voor het verduurzamen van woningen, bied je werkgelegenheid en bestrijd je armoede. Kijk hier of er in jouw gemeente al een FIXbrigade is en hoe je kunt aansluiten.

Bereken extra budget energietoeslag

Naar aanleiding van het artikel €32,5 miljoen voor gemeenten met hoger bereik energietoeslag kreeg ik de vraag hoe je berekent of je in aanmerking komt voor extra budget.

Je moet het aantal verstrekkingen 2023 afzetten tegen het gemiddeld aantal huishoudens met inkomen tot 120% in de periode 2019-2021. Verstrekkingen aan huishoudens met een hoger inkomen mag je uiteraard niet meetellen. Als je meer dan 2% hoger bereik hebt (=drempel), dan kom je waarschijnlijk in aanmerking voor extra budget.

Vul hier (excel) het aantal verstrekkingen ET2023 in en bekijk of je in aanmerking komt.

Maar let op! Ik heb hierin gerekend met CBS-cijfers die zijn afgerond op 100-tallen. SZW rekent straks met exacte aantallen. Vooral bij kleine gemeenten kan dit tot grote verschillen leiden. Dus reken je niet meteen rijk (of arm)!

Je komt daarnaast ook in aanmerking voor compensatie als je het budget met meer dan €150.000 overschrijdt. Hiertoe zet je het totaal verstrekte bedrag aan huishoudens <120% af tegen het budget. Om in aanmerking te komen hoef je niet beide drempels te overschrijden.

In mijn vorige artikel las je meer over de overige voorwaarden en het vervolgproces. De VNG vraagt in mei/juni wat jouw bereik en uitgaven waren. Onderzoek ter voorbereiding alvast of je de eventuele verstrekkingen aan huishoudens met een hoger inkomen eruit kunt filteren. Later volgt meer uitleg via SZW-Gemeentenieuws.

€32,5 miljoen voor gemeenten met hoger bereik energietoeslag

Het rijk reserveerde €32,5 miljoen voor gemeenten die een hoger bereik realiseren dan waarvoor zij budget ontvingen. In het voorjaar kun je compensatie aanvragen. Uitgangspunten hierbij:

  • De drempel is een overschrijding van ofwel 2% hoger bereik ofwel meer dan € 150.000 overschrijding van het budget.
  • Na overschrijding wordt het volledige tekort vergoed.
  • Er geldt een standaardopslag van 5% uitvoeringskosten.
  • Bij overvraging van het budget wordt de tegemoetkoming per gemeente naar rato bijgesteld.
  • Bij onderuitputting wordt het resterende budget verdeeld volgens de verdeelsystematiek van de energietoeslag 2023. Het kan dus zijn dat ook niet-aanvragers nog wat extra ontvangen.

De VNG doet in mei/juni ’20’24 een uitvraag. Gemeenten die meer huishoudens hebben bereikt dan waarvoor ze budget hebben ontvangen, kunnen dan via de VNG dit signaal afgeven. De VNG geeft deze signalen door aan een extern onderzoeksbureau. Dit bureau doet vervolgens in Q3 ’24 per gemeente een plausibiliteitstoets. Daarbij gaat het om de vraag of de bereikte huishoudens binnen de beoogde doelgroep (120% sociaal minimum) vallen. In beginsel is dit een lichte toets, waarbij vooral op basis van de beleidsregels van gemeenten wordt getoetst. Bij gemeenten met een ruimere doelgroep, zal het bureau ook toetsen of de splitsing tussen de doelgroep boven en onder 120% sociaal minimum goed is gemaakt. Wanneer het budget wordt overvraagd, wordt een uitgebreidere plausibiliteitstoets uitgevoerd. Het bureau brengt daarna een advies uit aan SZW. De middelen worden via de decembercirculaire 2024 als decentralisatie-uitkering uitgekeerd.

Bron: Gemeentenieuws van SZW

Aanvulling 4 maart: bereken hier of jouw gemeente in aanmerking komt

Kabinet wil afsluitregels voor energie structureel aanscherpen

Afgelopen najaar werd de Regeling afsluiting kleinverbruikers en de Warmteregeling tijdelijk aangepast, zodat energieleveranciers minder makkelijk konden afsluiten. De regeling zou gelden tot 1 april 2023. Ministers Jetten en Schouten willen de effectieve elementen uit het aangescherpte beleid ook na 1 april 2023 voortzetten, zo lees je in deze Kamerbrief en dit nieuwsbericht. De regeling ligt nu ter consultatie.

Aanvulling d.d. 30 maart: het ministerie heeft vandaag de nieuwe Regeling afsluitbeleid en Warmteregeling gepubliceerd.

Kom op 13 april naar het Webinar Vroegsignalen – wat veranderde er sinds 1 april? (NVVK)