Structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering

De Eerste Kamer stemde afgelopen dinsdag in met het wetsvoorstel ‘Structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering’.

In 2008 waren er in Nederland ongeveer 280.000 mensen die de premie voor hun zorgverzekering niet betaalden. In 2006 was al met zorgverzekeraars afgesproken dat zij wanbetalers niet royeren en incasso-activiteiten blijven uitvoeren. Om deze afspraak te ondersteunen is in december 2007 wettelijk geregeld dat mensen met een betalingsachterstand niet kunnen opzeggen, zodat zij de incasso-inspanningen van de verzekeraar niet kunnen ontlopen. Het wetsvoorstel structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering scherpt de maatregelen verder aan:
1. Na twee maanden betalingsachterstand biedt de zorgverzekeraar een betalingsregeling aan en wijst op de mogelijkheid van schuldhulpverlening.
2. Na vier maanden krijgt de wanbetaler een waarschuwingsbrief.

Bij zes maanden betalingsachterstand worden wanbetalers aangemeld bij het CVZ. Het CVZ zal vervolgens overgaan tot de inning van een bestuursrechtelijke premie bij de wanbetaler. Hiervoor heeft het CVZ drie manieren:
1. Inhouding op een bron van inkomen (bronheffing);
2. Het rechtstreeks naar zich laten overmaken van de zorgtoeslag van de wanbetaler;
3. Toesturen acceptgiro.

Ten aanzien van bijstandsgerechtigden en overige minima geldt een afwijkende regeling, op grond waarvan inningswijze 2 niet zal worden gevolgd. Het CVZ kan dus niet de zorgtoeslag van minima naar zich laten overmaken. Tevens is het deel dat via bronheffing ingehouden mag worden gemaximeerd (op 100% van de standaardpremie), het restant (30% van de standaardpremie) zal daarom via acceptgiro worden geïnd. Overige minima zullen overigens bezwaar bij het CVZ moeten maken om op deze regeling aanspraak te kunnen maken.

Het CJIB zorgt voor de inning van premie die niet al op het inkomen is ingehouden. Zodra de wanbetaler zijn achterstallige premie aan zijn zorgverzekeraar heeft betaald, gaat hij weer de gewone nominale premie aan zijn zorgverzekeraar betalen.

Het wetsvoorstel treedt op 1 september 2009 in werking.

Bureau BS&F schrijft in samenwerking met VNG en Divosa een handreiking voor gemeenten, zodat zij de bestuurlijke keuze kunnen maken om zich al dan niet in te spannen om bronheffing te voorkomen. Daarnaast zal de handreiking praktische tips bevatten hoe gemeenten het best kunnen omgaan met de bronheffing. Het verschijnen van de handreiking zal gepaard gaan met een aantal informatiebijeenkomsten verspreid door het land, waar deze toegelicht zal worden.

De afgelopen maanden is veel bezwaar gemaakt tegen de bronheffing – o.a. door de gemeente Delft – onder meer omdat het CVZ een preferente schuldeiser wordt, waardoor andere schuldeisers benadeeld worden. Aan deze bezwaren is inmiddels tegemoetgekomen. Tijdens de behandeling in de Eerste Kamer op 23 juni stelt Minister Klink: ‘Zodra de wanbetaler een schuldachterstand aan zijn verzekeraar heeft betaald, wanneer een schuldregeling is getroffen, of wanneer een stabilisatieovereenkomst is gesloten, stopt de bronheffing en gaat de wanbetaler terug naar het gewone premieregime. Dan zal het CVZ overigens de restantschuld kwijtschelden.’

Een ander bezwaar betreft de boete die de schuldenaar dieper in de schulden brengt en dus schuldhulpverlening bemoeilijkt. Klink laat mede daarom nu intern onderzoeken of het mogelijk is de achterstallige premie via een loonbeslag of op executoriale titel te innen. In zo’n constructie moet de rechter beslissen of de premie mag worden ingehouden op iemands inkomen. Op die manier zou het mogelijk zijn om een onderscheid te maken tussen mensen die niet willen betalen en mensen die niet kunnen betalen. Als de boete door het CVZ wordt geïnd, is daar geen zicht op, vreest de Eerste Kamer.

Delft maakt bezwaar tegen wetsvoorstel Structurele Maatregelen Wanbetalers Zorgverzekeringen

De gemeente Delft maakt ernstig bezwaar tegen het wetsvoorstel Structurele Maatregelen Wanbetalers Zorgverzekeringen dat de Tweede Kamer in januari 2009 heeft aangenomen. Dat schrijft de gemeente in een brief aan de Eerste Kamer, die het wetsvoorstel vandaag op de agenda heeft staan. Het wetsvoorstel is ervoor bedoeld om mensen te dwingen hun ziektekostenverzekering te betalen. Er zijn teveel mensen met schulden op dit gebied. De gemeente Delft vindt dit net als de regering een ongewenste situatie. Daarom zet de gemeente met allerlei acties in op betaling van de ziektekostenverzekering en zelfs op het stimuleren van een aanvullende verzekering. Wat is dan het probleem? Wethouder Saskia Bolten (Arbeid, Inkomen en Emancipatie): “We heben twee grote problemen. 1. Het wetsvoorstel trekt zorgverzekeraars voor op andere schuldeisers, bijvoorbeeld woningcorporaties of energiebedrijven. Het beginsel van gelijkberechtiging van de verschillende schuldeisers wordt hiermee teniet gedaan. 2. Het wetsvoorstel introduceert een boete van € 30 per maand, zolang er sprake is van een openstaande premieschuld. De boete wordt niet gebruikt om de premieachterstand in te lopen. Dit brengt dus geen oplossing naderbij. In tegendeel bij een groot aantal mensen lopen hierdoor de schulden op.” Saskia Bolten hoopt met de brief aan de Eerste Kamer te bewerkstelligen dat de Wet Structurele Maatregelen Wanbetalers Zorgverzekeringen tegengehouden wordt.
G4
Meerdere gemeenten hebben moeite met de wet. Ook de G4 heeft in een brief aan de Eerste Kamer haar bezwaren tegen de wet kenbaar gemaakt. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt dat er meer aandacht moet komen voor het voorkomen van schulden. ‘Wanbetalers worden met deze wet extra gestraft, terwijl ze al in een financieel moeilijke positie zitten’, aldus de VNG.

Het onderwerp komt vandaag ook aan de orde in het platform schuldhulpverlening. Delft is daarin ook vertegenwoordigd.

Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

De nieuwe landelijke tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten vervangt niet de categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken en gehandicapten. Dat is te lezen in de SZW-verzamelbrief van 9 februari 2009. Bij de helpdesk van Stimulansz (vragenwwb@stimulansz.nl, alleen voor stimulansz-abonnees) ontvingen we eind januari een vraag van een gemeente hierover:

Vraag
Onze gemeente kent per 1 januari 2008 de regeling ‘Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten’. Alleenstaanden komen per jaar in aanmerking voor € 100,00 en een gezin/onvolledig gezin voor € 150,00.
Met de invoering van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten per 1 januari 2009 wordt feitelijk dezelfde doelgroep omschreven. Betekent continuering van onze regeling nu ook doorkruising van Rijksbeleid? Zo ja, zijn we dan na 1 januari 2009 niet geoorloofd bezig?

Antwoord
De wetgever heeft de mogelijkheid voor het verstrekken van categoriale bijzondere bijstand voor deze doelgroep uit de Invoeringswet WWB gehaald en opgenomen in artikel 35 WWB. Dat betekent dat de wetgever het gemeenten nog steeds toestaat om categoriale bijzondere bijstand voor deze doelgroep te formuleren ook met de inwerkingtreding van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. De gemeente kan dus aanvullend op die wet categoriaal bijzonder bijstandsbeleid voor deze doelgroep maken.

Er zit qua insteek een verschil tussen de categoriale bijzondere bijstand en de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Het karakter van categoriale bijzondere bijstand is dat er een doelgroep wordt geformuleerd waarvan redelijkerwijs ervan wordt uitgegaan dat kosten worden gemaakt die niet uit het periodieke inkomen bestreden kunnen worden zonder dat die kosten hoeven te worden aangetoond.
De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten gaat uit van kosten die gemaakt worden en als die behoren tot de kosten die limitatief worden opgesomd, dat er dan een vergoeding plaatsvindt.
Overigens is dit vraagstuk niet echt niet nieuw. Er bestond eerder een landelijke fiscale regeling voor chronische zieken. Aanvankelijk in de vorm van belastingaftrek waarbij het zou kunnen dat het niet tot verzilvering kon komen omdat niet meer teruggave kon worden gedaan dan aan loonheffing werd betaald. Later is dat probleem van verzilvering (tot januari 2009) opgelost via de TBU. De wet chronische zieken biedt als het ware meer stroomlijning en vereenvoudiging.

De kritiek op de wet, bijvoorbeeld vanuit de CG-raad, is dat door de regelgeving hieromtrent (bijv. alleen medicijnen voor chronische aandoeningen) weer veel chronisch zieken en gehandicapten buiten de boot vallen. Daarbij bestaat ook de mogelijkheid dat het verzamelinkomen voor deze personen hoger wordt waardoor hun recht op toeslagen weer minder wordt. De categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten en ouderen gaat meer uit van maatwerk hierin. Dat pleit er dus voor om de gemeentelijke categoriale regeling gewoon voort te laten bestaan. Je kunt als gemeente misschien wel gaan afwegen of je AWBZ-mensen en mensen in zorginstellingen die vergoeding ook moet geven; want die krijgen dus al vanuit de landelijke regeling een tegemoetkoming. Bovendien is het de vraag of deze personen wel de kosten hebben, zoals mensen die niet in die instellingen verblijven, gelet op de zorg die ze vanuit de instelling wordt geboden.

In het Handboek Stimulansz is deze vraag met het antwoord opgenomen bij artikel 35 WWB.

Collectieve zorgverzekering succesvol bij armoedebeleid

Deelname aan een collectieve zorgverzekering voor minima levert minima € 200 per volwassene per jaar op. Dat blijkt uit een door bureau BS&F uitgevoerd evaluatieonderzoek over 2007. De collectieve zorgverzekering blijkt een zeer succesvol instrument van gemeentelijk minimabeleid. Ruim 90% van de Nederlandse gemeenten heeft een collectieve zorgverzekering voor minima gesloten.  lees verder.

Toetsingsinkomen toeslagen 2009

Door wijzigingen in de aftrek van buitengewone uitgaven in de inkomstenbelasting hebben veel  mensen in 2009 een hoger verzamelinkomen en daardoor een hoger toetsingsinkomen voor de inkomensafhankelijke regelingen. De voorlopige beschikkingen die de Belastingdienst/Toeslagen dezer dagen verstuurt voor de toeslagen 2009, zijn gebaseerd op het toetsingsinkomen 2008. Veel mensen lopen het risico in 2009 een te hoge toeslag te ontvangen waardoor later, als de inkomensgegevens niet worden gewijzigd, toeslag moet worden terugbetaald. Lees meer.