Energiearmoede is wanneer een huishouden met een laag inkomen ook hoge energielasten heeft, een woning van slechte energetische kwaliteit heeft, of beide. Gemeenten doen van alles om energiearmoede te bestrijden en krijgen hier ook rijksmiddelen voor.

Cijfers

Op de vng.nl vind je cijfers op wijk- en buurtniveau:

Meer cijfers vind je in het dossier Cijfers.

Budgetten voor gemeenten

1. Specifieke Uitkering (SPUK)

Gemeenten ontvingen in drie tranches in 2022 en 2023 in totaal € 550 miljoen voor de aanpak van energiearmoede via de SPUK Aanpak Energiearmoede. Hiermee kunnen gemeenten kwetsbare huishoudens in huur- en koopwoningen ondersteunen met energiebesparende maatregelen. Bekijk de FAQ’s voor gemeenten. De uitvoeringstermijn van deze SPUK is verlengd t/m 2027 zodat gemeenten meer tijd hebben voor de uitvoering.

2. Sociaal Klimaatfonds

Het Social Climate Fund (SCF) is een nieuw instrument van de EU dat tot doel heeft om de sociale gevolgen van de klimaat- en energietransitie te verzachten. Het fonds is specifiek gericht op het ondersteunen van financieel kwetsbare huishoudens en micro-ondernemingen.

Nederland doet een beroep op € 720 miljoen uit het SCF voor de totale looptijd van 7 jaar (2026 t/m 2032) en moet daarbij € 240 miljoen (25%) zelf financieren. In het najaar van 2025 dient het kabinet bij de EU ons plan in voor een Nederlands Sociaal Klimaatfonds. In februari 2025 vroeg het kabinet via een internetconsultatie input voor dat plan. De Europese Commissie heeft ongeveer 5 maanden nodig om ons plan te beoordelen. Waarschijnlijk komen via het Sociaal Klimaatfonds ook middelen voor gemeenten beschikbaar. Hoeveel en waarvoor is nu nog niet bekend. Onderdeel van het Nederlandse plan is in ieder geval het opzetten van een publiek energiefonds, zie onder.

Energiefonds

Sinds 2023 werd jaarlijks het publiek-privaat gefinancierde tijdelijk noodfonds energie opengesteld voor huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening. In mei 2025 werd het noodfonds binnen een week gesloten, omdat het budget op was.

Het kabinet kondigde kort daarna aan dat er een meerjarig publiek Energiefonds komt (met cofinanciering vanuit het Europese Social Climate Fund, zie boven). Het publieke Energiefonds komt er eind 2026, zo lees je in deze Kamerbrief (7 november 2025).

In laatstgenoemde Kamerbrief lees je ook dat het opzetten van een (privaat en) publiek Energiefonds voor de winter van ’25/26 niet haalbaar is. In plaats daarvan krijgen gemeenten € 30 miljoen om mensen met een laag inkomen en hoge energierekening te helpen:

Gemeenten krijgen € 30 miljoen voor winter ’25/26

Lees meer in Breaking: gemeenten krijgen € 30 miljoen om mensen met een laag inkomen en hoge energierekening deze winter te helpen (meerdere updates in dit artikel in november 2025).