Ik was nog niet toegekomen aan het lezen van het rapport van de aanjager problematische schulden voor ondernemers en de kabinetsreactie (19 dec. ’23). Maar beter laat dan nooit. Hieronder een selectie van de (voor gemeenten) meest relevante aanbevelingen en de reactie van het kabinet.
- Verplicht de Belastingdienst betalingsachterstanden van zelfstandige ondernemers te melden aan gemeenten. Reactie: Er start (in 2024?) een experiment.
- Zorg voor een ondernemersgericht toegangspunt waar de ondernemer met financiële problemen zich online kan aanmelden voor een kosteloos gesprek, advies en warme doorverwijzing binnen het achterliggende netwerk of de gemeentelijke schuldhulpverlening. Reactie: goed voorbeelden zijn Ondernemer Centraal van de gemeente Utrecht en het Ondernemersloket in Lelystad.
- Bied zelfstandige ondernemers met schulden (een voucher voor) ondersteuning bij het bijwerken van hun boekhouding. Reactie: Dit is de eigen verantwoordelijkheid van de ondernemer. Het werkt bovendien marktverstorend ten opzichte van ondernemers die hun zaken wel op orde hebben. Er zijn wel gemeenten die maatwerk bieden.
- Maak in een zo vroeg mogelijk stadium een financiële prognose om de levensvatbaarheid en/of financierbaarheid van de onderneming te beoordelen volgens een eenduidige methodiek. En maak hiervoor een voucherregeling. Reactie: Er wordt met experts gekeken of de huidige werkwijze eenvoudiger kan. Ook voor saneringskrediet is een toets op levensvatbaarheid en afloscapaciteit van belang. De Handreiking gegevensuitvraag Bbz (dec. 2023) bevordert meer uniformiteit bij het uitvoeren van de levensvatbaarheidtoets. Beoordeling voucherregeling is aan nieuw kabinet.
- Haal de Bbz kredietverlening weg bij gemeenten en breng deze onder bij een landelijke (sanerings)kredietverstrekker. Reactie: Dit is ter beoordeling aan het nieuwe kabinet.
- Breid de pilot van het waarborgfonds saneringskredieten uit tot voorliggende financieringsvoorzieningen. Reactie: Deze pilot loopt tot eind 2024. NB. Het kabinet reageert niet op de suggestie om borg te staan voor andere financieringsvoorzieningen.
- Professionaliseer en reguleer de schuldhulpverlening van ondernemers. Reactie: Dit is onderdeel van het verbeterplan basisdienstverlening.
- Bied zelfstandig ondernemers een alternatief naast de gemeentelijke schuldhulpverlening. Denk bijvoorbeeld aan advocaten. Breid daartoe de pilot toevoeging Wsnp uit. Reactie: De Tweede Kamer heeft begin 2023 een motie aangenomen met een vergelijkbare strekking. De verkenning m.b.t. deze motie loopt nog.
- Maak mogelijk dat ondernemers die een Msnp traject doorlopen een afkoelingsperiode kunnen vragen. Reactie: We hebben al het moratorium en convenanten met schuldeisers. Daarnaast wordt de schuldpauzeknop ontwikkeld.
- Stel het dwangakkoord open voor rechtspersonen bij wie sprake is van persoonlijke aansprakelijkheid, ook zonder gemeentelijk voortraject. Reactie: De achterliggende gedachte is dat voor sommige natuurlijke personen, bijvoorbeeld zzp-ers en kleine ondernemers, dit een betere en snellere oplossing kan zijn om van hun schulden af te komen dan een Msnp of Wsnp. Deze mogelijkheid wordt verder onderzocht.
- Beoordeel het dwangakkoord van ondernemers door dit te vergelijken met wat de schuldeisers in een faillissement zouden ontvangen. Reactie: In de WHOA geldt dit al. We verkennen dit bij het onderzoek naar de verbetering van het dwangakkoord.
- Wees creatief bij oplossingen die ondernemers in staat stellen hun eigen woning te behouden. Reactie: Het Bbz voorziet al in mogelijkheden om de eigen woning te behouden en mogelijkheden om er een hypotheek op te vestigen bij wijze van zekerheid voor de terugbetaling van het bedrijfskrediet. Daarnaast kunnen gemeenten saneringskredieten verstrekken als er sprake is van overwaarde. De overwaarde dient dan als zekerheid van het saneringskrediet.
- Maak voortgang met project Vorderingenoverzicht Rijk en gezamenlijke Betalingsregeling Rijk. Reactie: De ambitie is dat alle partijen betrokken bij de clustering Rijksincasso eind 2025 bij het Vorderingenoverzicht Rijk zijn aangesloten, en in 2027 een gezamenlijke betalingsregeling bieden.
- Maak voortgang met het project Datadelen op Armoede en Schulden (DDAS). Reactie: Fases 3 en 4 behelzen een gestandaardiseerde set aan definities en een gestandaardiseerde uitvraag bij gemeenten. De inzet is om fases 3 en 4 begin 2024 van start te laten gaan. VNG, Divosa, CBS en NVVK werken hierin samen.