Waarschijnlijk ga ik binnenkort een bijdrage leveren aan de totstandkoming van een handreiking gemeentelijke schuldhulpverlening. Je kunt het zien als een actualisering van de Handreiking Integrale Schuldhulpverlening die in 2005 verscheen, en die in veel gemeenten nog steeds wordt gebruikt als leidraad voor het (re)organiseren van de schuldhulpverlening. Aanleiding voor de actualisering is o.a. de dit jaar in werking tredende wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
Ik ben nog niet begonnen met schrijven, maar ben al wel aan het nadenken over een kapstok voor het beschrijven van de diensten die je als gemeente kunt inzetten. Ik wil daarbij de klanten en hun problemen als uitgangspunt nemen. Bij elk ‘klantprofiel’ past een apart aanbod. Ik denk dan niet aan indelingen zoals ‘klanten met overbestedingsschulden’, ‘compensatieschulden’, etc. Die indelingen zijn me te academisch en hooguit nuttig voor beleid op hoofdlijnen.
Ik zoek meer naar klantprofielen waaraan één op één vormen van dienstverlening zijn te koppelen. Deze klantprofielen en het bijbehorende aanbod moeten concreet genoeg zijn om te kunnen vertalen naar beleidsregels. Volgens mij ontkomen gemeenten er met de nieuwe wet namelijk niet aan om beleidsregels te maken. Ze moeten immers ook bij elke klant een afgewogen en gemotiveerd besluit gaan nemen over toelating tot de schuldhulpverlening.
Laat ik voor de duidelijkheid maar gewoon een paar klantprofielen noemen:
- schuld wel/niet aflosbaar in 36 maanden;
- geen of nauwelijks afloscapaciteit;
- wel/niet mee willen werken;
- wel/geen financiële vaardigheden;
- 1 of 2 schuldeisers werken niet mee;
- meerdere schuldeisers werken niet mee;
- sprake van loon- of bankbeslag;
- inkomen wel/niet stabiel en kan wel/niet worden verhoogd;
- uitgaven wel/niet stabiel en kunnen wel/niet worden verlaagd;
- wel/geen bankrekening;
- boetes bij CJIB;
- bronheffing zorgpremie;
Bij elk klantprofiel beschrijf je vervolgens de bijpassende producten. Je moet er daarbij rekening mee houden dat klanten meestal in meerdere profielen tegelijk passen. Het overzicht in de handreiking zou ik ook voor de uitvoering willen vertalen naar een schema aan de hand waarvan de schuldhulpverlener kan bepalen welk traject een klant in gaat. Zijn er gemeenten die al zo systematisch klantprofielen aan producten hebben gekoppeld? Laat het me weten!